{"id":97562,"date":"2020-05-09T16:00:17","date_gmt":"2020-05-09T12:00:17","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=97562","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyev: “He\u00e7 k\u0259s bu qanunsuz h\u0259rbi xunta rejimini tan\u0131m\u0131r”<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"

Rusiyan\u0131n nüfuzlu "Natsionalnaya oborona" (“Milli müdafi\u0259”) jurnal\u0131n\u0131n may burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin müsahib\u0259si d\u0259rc olunub. Jurnal Rusiyada v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 r\u0259smi dövl\u0259t qurumlar\u0131, diplomatlar, siyasi, h\u0259rbi ekspertl\u0259r, t\u0259dqiqatç\u0131lar v\u0259 dig\u0259r müt\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t geni\u015f auditoriyaya malikdir.<\/strong><\/p>\n

Ucnoqta.az APA-ya istinad\u0259n müsahib\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n

– \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, qar\u015f\u0131dan Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin 75 illiyi g\u0259lir. Bu ümumi Q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n töhf\u0259si n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olub, Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si i\u015ftirakç\u0131lar\u0131n\u0131 nec\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259ndirm\u0259k planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r?<\/strong>
\n– Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin 75 illiyi yax\u0131nla\u015f\u0131r. Biz tarixd\u0259 bu \u0259lam\u0259tdar gün\u0259 qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131r, döyü\u015f meydan\u0131nda v\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 töhf\u0259 ver\u0259nl\u0259rin xatir\u0259sini ehtiramla yad edir, öz h\u0259yatlar\u0131 bahas\u0131na dünyan\u0131 fa\u015fizmd\u0259n xilas etmi\u015f zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rin igidlikl\u0259rin\u0259 hörm\u0259timizi bildiririk.<\/p>\n

Az\u0259rbaycan bizim ümumi q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 böyük töhf\u0259 verib. Az\u0259rbaycan\u0131n 600 mind\u0259n çox nümay\u0259nd\u0259si müharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak edib, onlardan 300 mini h\u0259lak olub, 120-d\u0259n çox Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 \u0259sl\u0259n Az\u0259rbaycandand\u0131r, bizim 170 mind\u0259n çox \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitimiz müxt\u0259lif orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif edilib.<\/p>\n

Q\u0131z\u0131l Ordu üçün neftin 70 faizini, yanaca\u011f\u0131n 80 faizini v\u0259 sürtkü ya\u011flar\u0131n\u0131n 90 faizini Az\u0259rbaycan t\u0259chiz edib, bunlar olmasayd\u0131, müharib\u0259d\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k mümkün olmazd\u0131. T\u0259sadüfi deyil ki, fa\u015fist Almaniyas\u0131 Bak\u0131n\u0131 tutma\u011fa can at\u0131rd\u0131. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, m\u0259n bu bar\u0259d\u0259 2019-cu ilin oktyabr\u0131nda MDB-nin A\u015fqabad Sammitind\u0259 demi\u015fdim: m\u0259lum kadrlar var, orada Hitler\u0259 üz\u0259rind\u0259 alman dilind\u0259 “X\u0259z\u0259r d\u0259nizi” sözl\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015f tort verirl\u0259r (X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 qara r\u0259ngli \u015fokolad süzülüb), o, svastikan\u0131 \u0259lin\u0259 götürür v\u0259 “Bak\u0131” sözü yaz\u0131lm\u0131\u015f yer\u0259 qoyur. Bu, fa\u015fistl\u0259rin Az\u0259rbaycan\u0131n neft yataqlar\u0131n\u0131 tutmaq plan\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n

Bizim mü\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 gec\u0259-gündüz h\u0259rbi texnika, o cüml\u0259d\u0259n m\u0259\u015fhur “Katyu\u015fa” raketl\u0259ri istehsal edilirdi.
\nAz\u0259rbaycan elminin nümay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 bizim ümumi q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 sanball\u0131 töhf\u0259 veribl\u0259r. Bunu bil\u0259n azd\u0131r, amma böyük Az\u0259rbaycan alimi Yusif M\u0259mm\u0259d\u0259liyev sonradan “Molotov kokteyli” ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fm\u0131\u015f yand\u0131r\u0131c\u0131 qar\u0131\u015f\u0131q ixtira etmi\u015fdi.<\/p>\n

Az\u0259rbaycanda formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 416-c\u0131 Q\u0131rm\u0131z\u0131 Bayraql\u0131 Taqanroq diviziyas\u0131 Qafqazdan Berlin\u0259 q\u0259d\u0259r \u015fanl\u0131 döyü\u015f yolu keçib. Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si c\u0259bh\u0259l\u0259rind\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 döyü\u015f\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n bayra\u011f\u0131n\u0131 uca tutan, xalq\u0131m\u0131za xas olan v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, c\u0259sar\u0259t, do\u011fma torpa\u011f\u0131n müdafi\u0259sind\u0259 dönm\u0259zlik kimi \u0259n yax\u015f\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259ri nümayi\u015f etdir\u0259n bu diviziyan\u0131n döyü\u015fçül\u0259rinin igidliyi v\u0259 \u015füca\u0259ti il\u0259 ölk\u0259mizd\u0259 f\u0259xr edirl\u0259r.<\/p>\n

Bu ilin mart ay\u0131nda Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Rostov vilay\u0259tinin qubernatoru Vasili Qolubevin ba\u015fç\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 nümay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdi. Onlarla görü\u015f zaman\u0131 m\u0259n\u0259 1980-ci ild\u0259 o dövrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259hb\u0259ri olmu\u015f ümummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Rostov vilay\u0259tin\u0259 s\u0259f\u0259rin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f bir videoalbom verdil\u0259r.
\nHeyd\u0259r \u018fliyev h\u0259min s\u0259f\u0259r zaman\u0131 Rostov vilay\u0259tinin fa\u015fizmd\u0259n azad edilm\u0259sinin r\u0259mzi olan v\u0259 müst\u0259sna igidlikl\u0259r göst\u0259rmi\u015f 130-cu v\u0259 416-c\u0131 Az\u0259rbaycan at\u0131c\u0131 diviziyalar\u0131n\u0131n \u0259sg\u0259rl\u0259rinin q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f “Sambek yüks\u0259klikl\u0259ri” memorial\u0131n\u0131n aç\u0131l\u0131\u015f\u0131nda i\u015ftirak edib.<\/p>\n

\u0130ndi h\u0259min memorial\u0131n yan\u0131nda “Sambek yüks\u0259klikl\u0259ri” adl\u0131 xalq h\u0259rbi-tarixi muzey kompleksi yarad\u0131l\u0131r. O görü\u015fd\u0259 qeyd edilmi\u015fdi ki, bu il h\u0259min kompleksin aç\u0131l\u0131\u015f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Rusiya t\u0259r\u0259finin 416-c\u0131 Taqanroq diviziyas\u0131n\u0131n \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rinin xatir\u0259sini v\u0259 igidlikl\u0259rini ehtiramla yad etm\u0259sini biz çox yüks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk.<\/p>\n

Bu gün Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si veteranlar\u0131 Az\u0259rbaycanda dövl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n böyük d\u0259st\u0259k al\u0131r. Biz onlar\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q. H\u0259r il may\u0131n 9-da m\u0259n bu böyük tarix\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li t\u0259dbird\u0259 onlarla görü\u015für\u0259m, biz h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sini birlikd\u0259 yad edir, onlar\u0131n m\u0259zarlar\u0131 üz\u0259rin\u0259 gül-çiç\u0259k, \u0259klill\u0259r qoyuruq. Lakin t\u0259\u0259ssüf ki, müst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t bel\u0259 deyildi. Özünü Xalq C\u0259bh\u0259si adland\u0131ran bir qrup h\u0259rbi çevrili\u015f yolu il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 onlar 9 May bayram\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etdil\u0259r, müharib\u0259 veteranlar\u0131 t\u0259qibl\u0259r\u0259, m\u0259n\u0259vi terrora m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131lar, b\u0259zi ölk\u0259l\u0259rd\u0259 indi d\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r o vaxt praktiki olaraq bizd\u0259 ba\u015f verirdi. Yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dandan sonra tarixi \u0259dal\u0259t b\u0259rpa olundu, veteranlar yenid\u0259n dövl\u0259tin d\u0259st\u0259yind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar, may\u0131n 9-u ümummilli bayram elan edildi v\u0259 biz o vaxtdan – 1994-cü ild\u0259n bu bayram\u0131 qeyd edirik, h\u0259min gün qeyri-i\u015f günüdür.<\/p>\n

– Nasist canil\u0259rinin, o cüml\u0259d\u0259n postsovet m\u0259kan\u0131nda q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na qar\u015f\u0131 mübariz\u0259 haz\u0131rda h\u0259mi\u015f\u0259kind\u0259n daha aktuald\u0131r.<\/strong>
\n– Bu gün tarixi yenid\u0259n yazmaq, fa\u015fistl\u0259ri q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131rmaq, tarixi h\u0259qiq\u0259ti t\u0259hrif etm\u0259k kimi t\u0259hlük\u0259li meyill\u0259r mü\u015fahid\u0259 edirik. Biz buna çox ciddi yana\u015fmal\u0131y\u0131q. \u0130st\u0259r tarixin yenid\u0259n yaz\u0131lmas\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 q\u0259tiyy\u0259n yolverilm\u0259zdir.<\/p>\n

Qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259m Rusiyan\u0131n, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n mövqel\u0259ri tamamil\u0259 eynidir. Biz Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tin t\u0259hrif edilm\u0259si, tarixin yenid\u0259n yaz\u0131lmas\u0131, fa\u015fizmin v\u0259 fa\u015fistl\u0259rin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 c\u0259hdl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 mübariz\u0259 apar\u0131r\u0131q. Bizim mövqel\u0259rimiz h\u0259m tarixi h\u0259qiq\u0259t\u0259, \u0259dal\u0259t\u0259, h\u0259m d\u0259 buna \u0259saslan\u0131r ki, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r kimin t\u0259cavüzkar v\u0259 kimin t\u0259cavüz qurban\u0131 olmas\u0131na, kimin qalib g\u0259lm\u0259sin\u0259 v\u0259 bu Q\u0259l\u0259b\u0259nin n\u0259yin bahas\u0131na qazan\u0131lmas\u0131na heç vaxt \u015fübh\u0259 etm\u0259sinl\u0259r.<\/p>\n

Öt\u0259n ilin dekabr ay\u0131nda Sankt-Peterburqda qeyri-formal Sammitd\u0259 Rusiya Prezidenti Vladimir Vladimiroviç Putin \u0130kinci Dünya müharib\u0259si dövrün\u0259 aid bir s\u0131ra s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259qdim etdi. Bu s\u0259n\u0259dl\u0259rin çoxu \u0259vv\u0259l m\u0259lum deyildi. Hesab edir\u0259m ki, bu fakt\u0131n böyük \u0259h\u0259miyy\u0259ti olub, çünki müharib\u0259nin tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra m\u0259qamlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib. Real faktlar\u0131n m\u0259lum olmamas\u0131, onlar\u0131 bilm\u0259m\u0259k çox vaxt tarixi h\u0259qiq\u0259tin t\u0259hrifin\u0259 g\u0259tirib ç\u0131xar\u0131r. \u0130kinci Dünya müharib\u0259sinin tarixi m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 bu, tarixi yenid\u0259n yazmaq v\u0259 fa\u015fizmi q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131rmaq kimi t\u0259hlük\u0259li meyill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Buna gör\u0259 bel\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rin aç\u0131lmas\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, tarixi h\u0259qiq\u0259t\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n

T\u0259\u0259ssüf ki, MDB m\u0259kan\u0131nda, o cüml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistanda da fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ba\u015f verir. Erm\u0259nistan\u0131n \u0259vv\u0259lki hakimiyy\u0259ti Yerevan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 fa\u015fist c\u0259llad v\u0259 satq\u0131n, alman fa\u015fistl\u0259rin\u0259 Qaregin Njde l\u0259q\u0259bi il\u0259 xidm\u0259t etmi\u015f Qaregin Ter-Arutyunyana heyk\u0259l qoyub. MDB ölk\u0259l\u0259rind\u0259n olan müharib\u0259 veteranlar\u0131n\u0131n böyük bir qrupu Erm\u0259nistan\u0131n \u0259vv\u0259lki r\u0259hb\u0259rliyinin bu h\u0259yas\u0131z add\u0131m\u0131na qar\u015f\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 q\u0259ti etiraz\u0131n\u0131 bildirib. 2019-cu ilin may\u0131nda Rusiya Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi “Nasizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, neonasizmin v\u0259 irqçiliyin müasir formalar\u0131n\u0131n, irqi ayr\u0131-seçkiliyin, ksenofobiyan\u0131n v\u0259 onlarla ba\u011fl\u0131 dözümsüzlüyün yay\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradan praktikan\u0131n dig\u0259r növl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t haqq\u0131nda” m\u0259ruz\u0259 t\u0259qdim edib. M\u0259ruz\u0259d\u0259 deyilir: “Erm\u0259nistan\u0131n keçmi\u015f hakim Respublika Partiyas\u0131 üçüncü Reyx il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat olan mill\u0259tçi t\u0259mayüllü Qaregin Njde kimi heç d\u0259 birm\u0259nal\u0131 olmayan siyasi xadimin xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si üçün add\u0131mlar at\u0131b”. Bu, Rusiya Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin mövqeyidir. Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Müdafi\u0259 naziri, ordu general\u0131 Sergey \u015eoyqunun s\u0259drliyi il\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 Müdafi\u0259 Nazirliyinin ba\u015f redaksiya komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr edilmi\u015f 12 cildlik “1941-1945-ci ill\u0259rin Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si” ensiklopediyas\u0131n\u0131n “Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 gizli müharib\u0259, k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat” n\u0259\u015frinin 6-c\u0131 cildind\u0259 d\u0259rc edilmi\u015f “Müharib\u0259nin son dövründ\u0259 h\u0259rbi \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat f\u0259aliyy\u0259ti” s\u0259rlövh\u0259li m\u0259qal\u0259d\u0259 deyilir: “Dromedar” abverqrup-114 haqq\u0131nda agentura i\u015fi ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyatç\u0131lar da\u015fnak ordusunun keçmi\u015f general\u0131, almanlar\u0131n yan\u0131nda Njde l\u0259q\u0259bi il\u0259 xidm\u0259t etmi\u015f mühacir Ter-Arutyunyan\u0131 tap\u0131b v\u0259 h\u0259bs edibl\u0259r. O, Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si dövründ\u0259 Bolqar\u0131stan \u0259razisind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259tind\u0259n olan 30-dan çox agenti c\u0259lb edib, onlar\u0131n t\u0259xribat haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 pozucu f\u0259aliyy\u0259t üçün Q\u0131z\u0131l Ordunun arxa c\u0259bh\u0259sin\u0259 çatd\u0131r\u0131lmas\u0131nda i\u015ftirak edib. SMER\u015e \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 17 t\u0259xribatç\u0131n\u0131 tutub, qalanlar bar\u0259sind\u0259 axtar\u0131\u015f elan edibl\u0259r”. Njde Avropan\u0131n y\u0259hudi \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 Holokostda da i\u015ftirak edib. 1942-ci ild\u0259 o, Sovet \u0130ttifaq\u0131na qar\u015f\u0131 döyü\u015f\u0259n erm\u0259ni legionu t\u0259\u015fkil edib. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Njdenin \u0259sas \u015füar\u0131 bel\u0259 idi: “Almaniya üçün h\u0259lak olan Erm\u0259nistan üçün h\u0259lak olur”. Burada nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u015f\u0259rh\u0259 ehtiyac yoxdur. Njde h\u0259bs edildi v\u0259 ömrünü Vladimir h\u0259bsxanas\u0131nda ba\u015fa vurdu. 2016-c\u0131 ild\u0259 Erm\u0259nistan paytaxt\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 bu satq\u0131n c\u0259llada az qala 6 metr hündürlüyünd\u0259 abid\u0259 qoyulub. T\u0259\u0259ssüf ki, Erm\u0259nistan\u0131n yeni hakimiyy\u0259ti bu heyk\u0259li sökm\u0259di. Hesab edir\u0259m ki, MDB m\u0259kan\u0131nda fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na yol verilm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n

– Sizin fikrinizc\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f münaqi\u015f\u0259sinin nizamlanmas\u0131n\u0131n yollar\u0131 v\u0259 prinsipl\u0259ri nec\u0259dir?<\/strong>
\n– Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 25 ild\u0259n çox davam ed\u0259n t\u0259cavüzü ölk\u0259mizin \u0259razisinin t\u0259qrib\u0259n 20 faizinin i\u015f\u011fal edilm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib ç\u0131xar\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 1 milyondan çox az\u0259rbaycanl\u0131 qaçq\u0131n v\u0259 m\u0259cburi köçkün v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 dü\u015füb.<\/p>\n

H\u0259m tarixi \u0259dal\u0259t, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq hüquq bax\u0131m\u0131ndan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, “Qaraba\u011f” ad\u0131n\u0131n özü Az\u0259rbaycan sözüdür. Tarixd\u0259n m\u0259lumdur ki, 1805-ci ild\u0259 Qaraba\u011f xan\u0131 \u0130brahim xan t\u0259r\u0259find\u0259n Rusiya ordusunun general\u0131 Sisiyanovla imzalanm\u0131\u015f sazi\u015f\u0259 gör\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 müst\u0259qil ölk\u0259 kimi Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n tabeliyin\u0259 keçib. Kür\u0259kçay sazi\u015fi adlanan bu s\u0259n\u0259din m\u0259tnini internetd\u0259 tapmaq olar. H\u0259min s\u0259n\u0259dd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni \u0259halisi bar\u0259d\u0259 heç n\u0259 deyilmir. 1813-cü v\u0259 1828-ci ill\u0259rd\u0259 imzalanm\u0131\u015f Gülüstan v\u0259 Türkm\u0259nçay müqavil\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n qalan \u0259razil\u0259ri d\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 keçib. H\u0259min dövrd\u0259 erm\u0259nil\u0259ri \u0130randan v\u0259 \u015e\u0259rqi Anadoludan Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f regionuna köçürm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Bel\u0259likl\u0259, yüz minl\u0259rl\u0259 erm\u0259ni köçkün tarixi Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131na g\u0259lib ç\u0131x\u0131b.<\/p>\n

Sonradan, 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq Cümhuriyy\u0259ti yarad\u0131landa onun ilk f\u0259rmanlar\u0131ndan biri \u0130r\u0259van\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 verilm\u0259si v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n paytaxt\u0131 elan edilm\u0259si haqq\u0131nda f\u0259rman olub. Bu da tarixi faktd\u0131r. 1921-ci ild\u0259 bol\u015fevikl\u0259r partiyas\u0131n\u0131n Qafqaz bürosu Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 saxlanmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edib. B\u0259zi erm\u0259ni tarixçil\u0259rinin yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, Az\u0259rbaycana verilm\u0259si haqq\u0131nda yox, m\u0259hz saxlanmas\u0131 haqq\u0131nda. Bu da tarixi faktd\u0131r. Daha bir tarixi fakt ondan ibar\u0259tdir ki, 1923-cü ild\u0259 Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda f\u0259rman verib.<\/p>\n

Az\u0259rbaycan BMT-y\u0259 daxil olanda da, o, özünün tam \u0259razi bütövlüyü ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 daxil olub. Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f münaqi\u015f\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi bütövlüyü, bütün dünya t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f BMT-nin Nizamnam\u0259si v\u0259 Helsinki Yekun Akt\u0131 ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 h\u0259ll edilm\u0259lidir.
\nBuraya BMT T\u0259hlük\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n erm\u0259ni qüvv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n d\u0259rhal v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz ç\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n 4 q\u0259tnam\u0259sini, AT\u018fT, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, Avropa Parlamenti v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rini, h\u0259mçinin “Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131” adland\u0131r\u0131lan qanunsuz qurumun heç bir ölk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmamas\u0131n\u0131 da \u0259lav\u0259 ets\u0259k gör\u0259rik ki, münaqi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi bütövlüyünün tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 onun suverenliyin\u0259 hörm\u0259t müst\u0259visind\u0259 h\u0259ll edilm\u0259lidir. Erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131 i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n d\u0259rhal v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz ç\u0131xar\u0131lmal\u0131, bu torpaqlardan qovulmu\u015f qaçq\u0131nlar v\u0259 m\u0259cburi köçkünl\u0259r öz tarixi yurdlar\u0131na qaytar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u011fal edil\u0259n t\u0259kc\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f deyil. Ona biti\u015fik 7 rayon da i\u015f\u011fal olunub. H\u0259min 7 rayonda heç vaxt erm\u0259nil\u0259r ya\u015famay\u0131blar.<\/p>\n

 Münaqi\u015f\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar onu da qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bu yax\u0131nda erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131na v\u0259 bütövlükd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Erm\u0259nistan\u0131n mövqeyin\u0259 növb\u0259ti böyük z\u0259rb\u0259 vurulub. \u018fslind\u0259, bu z\u0259rb\u0259ni onlar özl\u0259ri özl\u0259rin\u0259 vurublar. \u018flb\u0259tt\u0259, bizim m\u0259qs\u0259dyönlü f\u0259aliyy\u0259timiz, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla \u0259laq\u0259l\u0259rimiz bu z\u0259rb\u0259ni gücl\u0259ndirib. Söhb\u0259t qondarma “Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131”nda keçirilmi\u015f qondarma “prezident seçkil\u0259ri” haqq\u0131ndad\u0131r. Bu “seçkil\u0259r” bir daha göst\u0259rdi ki, heç k\u0259s bu qanunsuz h\u0259rbi xunta rejimini tan\u0131m\u0131r. “Seçkil\u0259r”d\u0259n sonra apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar onlar\u0131 tan\u0131mad\u0131, bu bar\u0259d\u0259 aç\u0131q b\u0259yanatlar s\u0259sl\u0259ndi. AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259ri Rusiya, AB\u015e v\u0259 Fransa b\u0259yanatla ç\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r. AT\u018fT-in Parlament Assambleyas\u0131, Avropa \u0130ttifaq\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 Avropa Parlamenti b\u0259yanatlarla ç\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r. Bütün bu t\u0259\u015fkilatlar h\u0259min “seçkil\u0259ri” tan\u0131mad\u0131lar v\u0259 bir daha göst\u0259rdil\u0259r ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Bu, bir daha nümayi\u015f etdirdi, – m\u0259n bunu demi\u015f\u0259m, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, – Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r v\u0259 nida i\u015far\u0259si.<\/p>\n

Biz beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti v\u0259 AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259dr ölk\u0259l\u0259rini bu t\u0259cavüzkar ölk\u0259y\u0259 ciddi t\u0259zyiq göst\u0259rm\u0259y\u0259 ça\u011f\u0131r\u0131r\u0131q ki, sülhyaratma prosesi yerind\u0259 saymas\u0131n.<\/p>\n

– Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Qüvv\u0259l\u0259rinin müasir v\u0259ziyy\u0259tini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259rdiniz?<\/strong>
\n– Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan ordu quruculu\u011funda böyük u\u011furlar qazan\u0131b. Bu gün ölk\u0259nin Silahl\u0131 Qüvv\u0259l\u0259rini möhk\u0259m intizam, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, yüks\u0259k m\u0259n\u0259vi mübarizlik ruhu v\u0259 döyü\u015f qabiliyy\u0259ti s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirir. Silahl\u0131 Qüvv\u0259l\u0259r \u0259n müasir silahlar v\u0259 h\u0259rbi texnika il\u0259 t\u0259chiz edilib. \u015eübh\u0259siz, bütün bunlar son ill\u0259rd\u0259 ölk\u0259nin h\u0259rbi qüdr\u0259tinin möhk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib ç\u0131xar\u0131b.<\/p>\n

“Global Firepower-2019”un hesabat\u0131na gör\u0259, Az\u0259rbaycan dünyan\u0131n \u0259n güclü ordular\u0131n\u0131n reytinqind\u0259 52-ci yerd\u0259dir. Xüsusi qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, 2006-c\u0131 ild\u0259 bizd\u0259 Müdafi\u0259 S\u0259nayesi Nazirliyi yarad\u0131l\u0131b. Son ill\u0259rd\u0259 20-d\u0259n çox h\u0259rbi zavod f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. Bu zavodlarda 2000-d\u0259n çox adda h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsullar istehsal edilir, ordumuz h\u0259min m\u0259hsullarla t\u0259chiz olunur. Eyni zamanda, biz h\u0259rbi m\u0259hsullar\u0131 ixrac edirik.<\/p>\n

Son ill\u0259rd\u0259 \u0259n müasir texnika v\u0259 silahlar al\u0131n\u0131b. Onlar\u0131n aras\u0131nda yüzl\u0259rl\u0259 zirehli texnika, çoxsayl\u0131 ke\u015fikçi g\u0259mil\u0259ri v\u0259 h\u0259rbi g\u0259mil\u0259r, hava hücumundan müdafi\u0259 sisteml\u0259ri, onlarla döyü\u015f t\u0259yyar\u0259si, yüzd\u0259n çox döyü\u015f, h\u0259rbi-n\u0259qliyyat v\u0259 n\u0259qliyyat helikopterl\u0259ri, \u0259n müasir pilotsuz k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 döyü\u015f uçu\u015f aparatlar\u0131, hava hücumundan, raketd\u0259n müdafi\u0259 vasit\u0259l\u0259ri, \u0259n müasir rabit\u0259 vasit\u0259l\u0259ri, reaktiv yayl\u0131m at\u0259\u015fi sisteml\u0259ri, operativ-taktiki raket kompleksl\u0259ri var.<\/p>\n

Biz h\u0259rbi qulluqçular\u0131n sosial h\u0259yat\u0131na xüsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t veririk, h\u0259rbçil\u0259rin xidm\u0259t \u015f\u0259raiti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 onlarla h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcik yarad\u0131l\u0131b. H\u0259rbçil\u0259rin xidm\u0259t \u015f\u0259raiti çox yax\u015f\u0131d\u0131r. Son bir neç\u0259 ild\u0259 h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rin, h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259rin 80 faizd\u0259n çoxu yenid\u0259n tikilib v\u0259 ya \u0259sasl\u0131 t\u0259mir edilib. Qar\u015f\u0131dak\u0131 2-3 il \u0259rzind\u0259 bütün h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259r tamamil\u0259 t\u0259mir edil\u0259c\u0259k. H\u0259rbi qulluqçular\u0131n m\u0259nzil-m\u0259i\u015f\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edilir. Q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rar \u0259sas\u0131nda orduda 20 il qüsursuz xidm\u0259t etmi\u015f h\u0259rbçil\u0259r\u0259 dövl\u0259t pulsuz m\u0259nzill\u0259r verir. Bu gün bizim h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rd\u0259 20 mind\u0259n çox mülki \u015f\u0259xs i\u015fl\u0259yir. \u018fvv\u0259ll\u0259r bu i\u015fl\u0259ri \u0259sg\u0259rl\u0259r görürdül\u0259r. Biz onlar\u0131 m\u0259i\u015f\u0259t i\u015fl\u0259rind\u0259n azad etmi\u015fik. Eyni zamanda, mülki \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ötrü 20 mind\u0259n çox i\u015f yeri aç\u0131l\u0131b.<\/p>\n

\u015eübh\u0259siz, yuxar\u0131da göst\u0259ril\u0259n, son ill\u0259rd\u0259 görülmü\u015f bütün t\u0259dbirl\u0259r Silahl\u0131 Qüvv\u0259l\u0259rin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n daha da möhk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, h\u0259rbi qulluqçular\u0131n sosial müdafi\u0259sinin gücl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub v\u0259 biz bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131 davam etdir\u0259c\u0259yik.<\/p>\n

– Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda siyas\u0259t, iqtisadiyyat, h\u0259rbi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 ba\u015fqa istiqam\u0259tl\u0259r üzr\u0259 münasib\u0259tl\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tini v\u0259 inki\u015faf perspektivl\u0259rini Siz nec\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259rdiniz?<\/strong>
\n– Bu gün strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u0259saslanan Az\u0259rbaycan-Rusiya ikit\u0259r\u0259fli dostluq münasib\u0259tl\u0259ri bütün istiqam\u0259tl\u0259r üzr\u0259 u\u011furla inki\u015faf edir. Ölk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda çox f\u0259al siyasi dialoq mövcuddur. Prezident Vladimir Vladimiroviç Putin il\u0259 m\u0259nim çoxsayl\u0131 \u015f\u0259xsi görü\u015fl\u0259rim ikit\u0259r\u0259fli qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na çox ciddi t\u0259kan verir, h\u0259mçinin bizim regionda v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u0259 müsb\u0259t t\u0259sir göst\u0259rir.<\/p>\n

Biz f\u0259aliyy\u0259timizin dem\u0259k olar ki, bütün sah\u0259l\u0259rini – ticar\u0259t, n\u0259qliyyat, energetika, humanitar sah\u0259 v\u0259 turizmi \u0259hat\u0259 ed\u0259n be\u015f yol x\u0259rit\u0259si ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 proqram\u0131 f\u0259al realla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Öt\u0259n ilin sonunda bu yol x\u0259rit\u0259l\u0259rin\u0259 daha ikisi – innovasiyalar v\u0259 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti üzr\u0259 yol x\u0259rit\u0259l\u0259ri \u0259lav\u0259 edilib.
\nKeç\u0259n il m\u0259n Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin d\u0259v\u0259ti il\u0259 “Valday” Diskussiya Klubunun iclas\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. H\u0259r il bütün dünyada siyas\u0259tçil\u0259rin, politoloqlar\u0131n, ekspertl\u0259rin v\u0259 analitikl\u0259rin diqq\u0259tini c\u0259lb ed\u0259n bu t\u0259dbir\u0259 d\u0259v\u0259t alm\u0131\u015f dörd dövl\u0259t ba\u015fç\u0131s\u0131ndan biri m\u0259n idim. “Valday” Klubu dünya günd\u0259liyind\u0259ki mühüm probleml\u0259rin müzakir\u0259si üçün \u0259n vacib diskussiya platformalar\u0131ndan biri kimi özünü göst\u0259rib.<\/p>\n

Rusiya il\u0259 bizim münasib\u0259tl\u0259rimiz zaman\u0131n s\u0131na\u011f\u0131ndan ç\u0131x\u0131b. H\u0259r iki t\u0259r\u0259f bu münasib\u0259tl\u0259ri strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q münasib\u0259tl\u0259ri adland\u0131r\u0131r. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n bel\u0259dir. Biz h\u0259m qon\u015fuyuq, h\u0259m d\u0259 mehriban dostlar. Son dövrd\u0259 bizim münasib\u0259tl\u0259rimiz daha s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 keyfiyy\u0259tli olub.
\nBiz beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 f\u0259al qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r, \u0259n mühüm v\u0259 ümd\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq bir-birimizi d\u0259st\u0259kl\u0259yirik. Biz BMT, AT\u018fT v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 MDB m\u0259kan\u0131nda s\u0131x qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259td\u0259yik.<\/p>\n

Bizim çox s\u0131x iqtisadi, ticari münasib\u0259tl\u0259rimiz var. Az\u0259rbaycanda Rusiya kapitall\u0131 700-\u0259 yax\u0131n \u015firk\u0259t f\u0259aliyy\u0259t göst\u0259rir. H\u0259cmi milyard dollarlarla ölçül\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 investisiyalar h\u0259yata keçirilir.
\nÖt\u0259n il ölk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda \u0259mt\u0259\u0259 dövriyy\u0259si t\u0259qrib\u0259n 20 faiz art\u0131b v\u0259 3 milyard dollardan çox olub.
\nBurada bir m\u0259qam\u0131 qeyd etm\u0259k çox vacibdir ki, koronavirus pandemiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar v\u0259ziyy\u0259t\u0259 baxmayaraq, cari ilin birinci rübünd\u0259 ölk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda \u0259mt\u0259\u0259 dövriyy\u0259si 2 faiz art\u0131b, ixrac-idxal \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n h\u0259cmi d\u0259 art\u0131b. Bu da çox vacibdir ki, \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir, o cüml\u0259d\u0259n bu d\u0259hliz ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 yükda\u015f\u0131malar v\u0259 tranzit da\u015f\u0131malar\u0131 h\u0259yata keçirilir. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n keçm\u0259kl\u0259 Rusiyadan Avropa istiqam\u0259tind\u0259 \u015eimal-Q\u0259rb d\u0259hlizi d\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b. Öt\u0259n ilin sonunda Az\u0259rbaycanla Rusiyan\u0131n s\u0259rh\u0259dind\u0259 Samur çay\u0131 üz\u0259rind\u0259n körpünün aç\u0131l\u0131\u015f\u0131 t\u0259kc\u0259 bu iki ölk\u0259 üçün deyil, bütövlükd\u0259 region üçün böyük \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n hadis\u0259 olub. Ona gör\u0259 ki, bu körpü beyn\u0259lxalq yükda\u015f\u0131malar\u0131n intensivl\u0259\u015fdirilm\u0259si, biznes \u0259laq\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si, habel\u0259 \u015eimal-C\u0259nub v\u0259 \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 üçün yeni imkanlar yarad\u0131r. Keç\u0259n il \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi il\u0259 yükda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cmi 60 faiz art\u0131b. Az\u0259rbaycan regionda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q üçün yax\u015f\u0131 perspektivl\u0259r açan, Asiyadan Avropaya v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 yükl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259saf\u0259sini v\u0259 çatd\u0131r\u0131lmas\u0131 müdd\u0259tl\u0259rini xeyli azaldacaq bu mühüm n\u0259qliyyat layih\u0259sinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar öz \u0259razisind\u0259 bütün i\u015fi ba\u015fa çatd\u0131r\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, regionda mühüm n\u0259qliyyat arteriyas\u0131 kimi \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizin\u0259 ehtiyac daha da artacaq .<\/p>\n

H\u0259rbi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q f\u0259al inki\u015faf edir. Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan prezidentl\u0259rinin birg\u0259 m\u0259tbuat konfranslar\u0131n\u0131n birind\u0259 deyildiyi kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n Rusiyadan ald\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsullar\u0131n h\u0259cmi 5 milyard dollara b\u0259rab\u0259rdir.
\nHumanitar sah\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz d\u0259 u\u011furla inki\u015faf edir. Art\u0131q neç\u0259 ildir ki, Az\u0259rbaycanda Moskva Dövl\u0259t Universitetinin filial\u0131, h\u0259mçinin Birinci Moskva Dövl\u0259t Tibb Universitetinin filial\u0131 f\u0259aliyy\u0259t göst\u0259rir. Az\u0259rbaycan\u0131n dövl\u0259t\u0259 m\u0259xsus bütün ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 rus dilind\u0259 bölm\u0259l\u0259r mövcuddur. Ölk\u0259mizd\u0259 25 min t\u0259l\u0259b\u0259 rus dilind\u0259 oxuyur. T\u0259hsilin rus dilind\u0259 oldu\u011fu 338 m\u0259kt\u0259bd\u0259 130 min \u015fagird d\u0259 rus dilind\u0259 t\u0259hsil al\u0131r.<\/p>\n

Bizim münasib\u0259tl\u0259rimizin bir göst\u0259ricisi h\u0259m ölk\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 xalqlar aras\u0131nda münasib\u0259tl\u0259rin ruhuna v\u0259 xarakterin\u0259 \u0259n parlaq sübutdur. 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycana Rusiyadan rekord sayda – bir milyona yax\u0131n turist s\u0259f\u0259r edib. Bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 d\u0259 yax\u015f\u0131 dinamika mü\u015fahid\u0259 olunurdu, lakin koronavirus pandemiyas\u0131 turist ax\u0131n\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131. Ümidvar\u0131q ki, pandemiya ba\u015fa çatandan v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259r aç\u0131landan sonra rusiyal\u0131 turistl\u0259rin ölk\u0259miz\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259ri b\u0259rpa olunacaq. Ona gör\u0259 ki, rusiyal\u0131lar burada özl\u0259rini rahat, adi \u015f\u0259raitd\u0259 oldu\u011fu kimi hiss edir, dil baryeri il\u0259 ba\u011fl\u0131 ç\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 üzl\u0259\u015fmirl\u0259r.<\/p>\n

Bu da sirr deyil ki, turistl\u0259r t\u0259kc\u0259 görm\u0259li yerl\u0259r\u0259 baxmaq v\u0259 milli m\u0259tb\u0259x nümun\u0259l\u0259rini dadmaq üçün getmirl\u0259r, onlar el\u0259 yerl\u0259r\u0259 gedirl\u0259r ki, orada özl\u0259rini t\u0259hlük\u0259siz, rahat, öz evl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi hiss etsinl\u0259r.
\nKeç\u0259n il noyabr\u0131n 23-d\u0259 Moskvada Xalq T\u0259s\u0259rrüfat\u0131 Nailiyy\u0259tl\u0259ri S\u0259rgisind\u0259 \u0259sasl\u0131 b\u0259rpa i\u015fl\u0259rind\u0259n sonra “Az\u0259rbaycan” pavilyonunun aç\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. Xalq T\u0259s\u0259rrüfat\u0131 Nailiyy\u0259tl\u0259ri S\u0259rgisind\u0259 “Az\u0259rbaycan” pavilyonunun b\u0259rpadan sonra aç\u0131l\u0131\u015f\u0131 ölk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda münasib\u0259tl\u0259rin dostluq xarakterinin daha bir t\u0259zahürü oldu.<\/p>\n

– Dünyada strateji v\u0259 enerji sabitliyinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n töhf\u0259si n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong>
\n– M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, h\u0259r bir ölk\u0259nin enerji t\u0259hlük\u0259sizliyi onun milli t\u0259hlük\u0259sizliyinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Buna gör\u0259 d\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 enerji müst\u0259qilliyinin t\u0259min edilm\u0259si idi v\u0259 biz buna nail olduq.
\nSon ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan elektrik enerjisinin v\u0259 t\u0259bii qaz\u0131n idxalç\u0131s\u0131ndan onlar\u0131n ixracatç\u0131s\u0131na çevrilib. 2003-cü ild\u0259n b\u0259ri Az\u0259rbaycanda 30-dan çox elektrik stansiyas\u0131 tikilib. Bir neç\u0259 ildir ki, biz istehsal edil\u0259n elektrik enerjisinin art\u0131q hiss\u0259sini ixrac edirik. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, biz ölk\u0259nin ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 böyük diqq\u0259t yetiririk, buna gör\u0259 d\u0259 son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda in\u015fa edil\u0259n elektrik stansiyalar\u0131 bütün ekoloji t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verir v\u0259 respublikan\u0131n t\u0259bii qaz v\u0259 su ehtiyatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda i\u015fl\u0259yir.<\/p>\n

Biz Az\u0259rbaycanda b\u0259rpaolunan enerjinin inki\u015faf\u0131na da böyük diqq\u0259t yetiririk. Bu ilin yanvar ay\u0131nda ilkin raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edildi v\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 böyük t\u0259crüb\u0259y\u0259 malik olan iki iri xarici \u015firk\u0259t Az\u0259rbaycanla ilkin sazi\u015fl\u0259r imzalad\u0131. H\u0259min sazi\u015fl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n ölk\u0259mizd\u0259 yaln\u0131z \u0259cn\u0259bi investorlar\u0131n hesab\u0131na ümumi gücü 440 meqavat olan iki elektrik stansiyas\u0131 tikil\u0259c\u0259k – biri kül\u0259k enerjisind\u0259n, dig\u0259ri gün\u0259\u015f enerjisind\u0259n elektrik enerjisi istehsal ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n

Bizd\u0259 elektrotexnika sah\u0259sinin infrastrukturu tamamil\u0259 modernl\u0259\u015fdirilib. Davos Dünya \u0130qtisadi Forumunun reytinqin\u0259 \u0259sas\u0259n elektrik enerjisinin \u0259lçatanl\u0131q \u0259msal\u0131na gör\u0259 Az\u0259rbaycan dünyada ikinci yeri tutur.
\n\u0130ri transmilli neft-qaz layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata keçirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 bizim enerji resurslar\u0131n\u0131 bir neç\u0259 istiqam\u0259td\u0259 ixrac ed\u0259n 7 neft v\u0259 qaz k\u0259m\u0259ri in\u015fa olunub.
\nC\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin tikintisi u\u011furla ba\u015fa çatmaq üzr\u0259dir. Bu d\u0259hliz dörd layih\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir:<\/p>\n

• Ehtiyatlar\u0131n\u0131n h\u0259cmi 1 trilyon kubmetrd\u0259n çox olan “\u015eahd\u0259niz-2” qaz-kondensat yata\u011f\u0131;
\n• C\u0259nubi Qafqaz qaz k\u0259m\u0259ri;
\n• TransAnadolu qaz k\u0259m\u0259ri (TANAP).<\/p>\n

Yuxar\u0131da göst\u0259ril\u0259n 3 layih\u0259nin realla\u015fmas\u0131 art\u0131q ba\u015fa çatd\u0131r\u0131l\u0131b.
\n• TransAdriatik qaz k\u0259m\u0259rinin (TAP) tikintisi üzr\u0259 i\u015fl\u0259rin 94 faizd\u0259n çoxu yerin\u0259 yetirilib.<\/p>\n

Nisb\u0259t\u0259n yax\u0131n vaxtlarda ehtiyatlar\u0131n\u0131n h\u0259cmi minimum 300 milyard kubmetr qaza b\u0259rab\u0259r olan yeni “Ab\u015feron” qaz-kondensat yata\u011f\u0131 aç\u0131l\u0131b. Bu yataqda hasilat\u0131n g\u0259l\u0259n il ba\u015flanmas\u0131 gözl\u0259nilir. Bu ilin mart ay\u0131nda “Qaraba\u011f” iri neft yata\u011f\u0131 k\u0259\u015ff edilib. Daha bir neç\u0259 perspektivli neft-qaz strukturu k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 i\u015fl\u0259nilm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. Bel\u0259likl\u0259, bütün bunlar neft hasilat\u0131n\u0131n sabit profilini v\u0259 t\u0259bii qaz hasilat\u0131n\u0131n artan h\u0259cmini t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n

Biz lap \u0259vv\u0259ld\u0259n OPEC+ format\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015fik. Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, OPEC+ format\u0131 ideyas\u0131n\u0131 ilk d\u0259f\u0259 m\u0259n bir neç\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l Davos Dünya \u0130qtisadi Forumunun panel müzakir\u0259l\u0259rind\u0259 ir\u0259li sürmü\u015f\u0259m. Az\u0259rbaycan bu yax\u0131nlarda da 9-cu v\u0259 10-cu OPEC+ görü\u015fl\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edib. Bu görü\u015fl\u0259rin dig\u0259r i\u015ftirakç\u0131lar\u0131 kimi, Az\u0259rbaycan da neft hasilat\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 üzr\u0259 öhd\u0259lik götürüb, özünü etibarl\u0131 v\u0259 sabit t\u0259r\u0259fda\u015f kimi göst\u0259rib.<\/p>\n

M\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan Rusiya il\u0259 ikit\u0259r\u0259fli münasib\u0259tl\u0259rimizin bütün ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, enerji sah\u0259sind\u0259 d\u0259 çoxillik u\u011furlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259crüb\u0259sin\u0259 malikdir v\u0259 m\u0259n \u0259min\u0259m ki, bu \u0259laq\u0259l\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 f\u0259al inki\u015faf ed\u0259c\u0259k.
\nSonda dost Rusiya xalq\u0131n\u0131 Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin yax\u0131nla\u015fmaqda olan 75 illiyi bayram\u0131 münasib\u0259til\u0259 t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259rdim. M\u0259n Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Prezidenti Vladimir Vladimiroviç Putin t\u0259r\u0259find\u0259n may\u0131n 9-da Q\u0259l\u0259b\u0259 Gününün bayram edilm\u0259si üçün Moskvaya d\u0259v\u0259t olunmu\u015fam v\u0259 bu bayram t\u0259dbirind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 idim. Lakin t\u0259\u0259ssüf ki, koronavirus pandemiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar bu t\u0259dbir ba\u015fqa vaxta keçirilib. 9 May bizim ümumi bayram\u0131m\u0131zd\u0131r. Bizim ümumi Böyük Q\u0259l\u0259b\u0259miz günüdür. Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Rusiyan\u0131n bu bayrama münasib\u0259ti ölk\u0259l\u0259rimizi v\u0259 xalqlar\u0131m\u0131z\u0131 daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rusiyan\u0131n nüfuzlu "Natsionalnaya oborona" (“Milli müdafi\u0259”) jurnal\u0131n\u0131n may burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin müsahib\u0259si d\u0259rc olunub. Jurnal Rusiyada v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 r\u0259smi dövl\u0259t qurumlar\u0131, diplomatlar, siyasi, h\u0259rbi ekspertl\u0259r, t\u0259dqiqatç\u0131lar…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-97562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97562"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97562\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}