{"id":97549,"date":"2020-05-09T12:35:25","date_gmt":"2020-05-09T08:35:25","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=97549","title":{"rendered":"M\u00fcasir, m\u00fcst\u0259qil, q\u00fcdr\u0259tli Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin banisi"},"content":{"rendered":"<p><em>H\u0259r bir d&ouml;vl\u0259tin, xalq\u0131n taleyind\u0259 h\u0259lledici m\u0259qamlarda m\u0259suliyy\u0259ti &uuml;z\u0259rin\u0259 g&ouml;t&uuml;r\u0259r\u0259k xalq\u0131n\u0131n, mill\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259yini m&uuml;\u0259yy\u0259n etmi\u015f, d&ouml;vl\u0259tini b\u0259lalardan qorumu\u015f b&ouml;y&uuml;k \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r olmu\u015fdur. Bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r &ouml;z xalq\u0131n\u0131 zaman\u0131n \u0259n s\u0259rt s\u0131naqlar\u0131ndan u\u011furla &ccedil;\u0131xararaq milli d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik, azadl\u0131q v\u0259 m&uuml;st\u0259qillik ideallar\u0131n\u0131 ger&ccedil;\u0259kl\u0259\u015fdirmi\u015f, xalq\u0131n\u0131n xilaskar\u0131na &ccedil;evrilmi\u015fl\u0259r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bel\u0259 m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259, misilsiz xidm\u0259tl\u0259r\u0259 imza atm\u0131\u015f b&ouml;y&uuml;k &ouml;nd\u0259r \u015f&uuml;bh\u0259siz ki, &Uuml;mummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevdir. O, h\u0259r zaman xalq\u0131n\u0131n xilaskar\u0131, bayraqdar\u0131 missiyas\u0131n\u0131 u\u011furla v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irmi\u015f, m&uuml;asir m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin arxitekturas\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015f, onun sosial-iqtisadi v\u0259 siyasi \u0259saslar\u0131n\u0131n m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sini, &ouml;lk\u0259mizin d&uuml;nya d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda &ouml;z layiqli yerini tutmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir.<\/em><\/p>\n<p>&quot;\u0130st\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 onun r\u0259hb\u0259ri, Prezidenti kimi m\u0259nim h\u0259yat amal\u0131m yaln\u0131z siz\u0259 &#8211; b&uuml;t&uuml;n varl\u0131\u011f\u0131m q\u0259d\u0259r sevdiyim Az\u0259rbaycan xalq\u0131na, d&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyimiz\u0259, &ouml;lk\u0259mizin iqtisadi, siyasi, m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t olmu\u015fdur&rdquo;, &#8211; dey\u0259n v\u0259 b&uuml;t&uuml;n &ouml;mr&uuml;n&uuml; Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n firavan h\u0259yat\u0131na, d&ouml;vl\u0259timizin m&ouml;hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 h\u0259sr ed\u0259n Ulu &Ouml;nd\u0259r &ouml;z f\u0259aliyy\u0259ti, xalq\u0131m\u0131z v\u0259 d&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyimiz qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259sl d&ouml;vl\u0259t xadimi, dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t, v\u0259t\u0259nini, xalq\u0131n\u0131 sev\u0259n b&ouml;y&uuml;k v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r oldu\u011funu s&uuml;buta yetirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130ki f\u0259rqli ictimai qurulu\u015fda Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev formasiyalar\u0131n v\u0259 sisteml\u0259rin m&uuml;xt\u0259lifliyin\u0259 baxmayaraq, z\u0259ngin d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik t\u0259cr&uuml;b\u0259si, m&ouml;hk\u0259m irad\u0259si, t&uuml;k\u0259nm\u0259z enerjisi, y&uuml;ks\u0259k t\u0259\u015fkilat&ccedil;\u0131l\u0131q bacar\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259n m&uuml;r\u0259kk\u0259b v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bel\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti &ouml;z &uuml;z\u0259rin\u0259 g&ouml;t&uuml;r\u0259r\u0259k \u0259n d&uuml;zg&uuml;n q\u0259rarlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259k s\u0259ri\u015ft\u0259si il\u0259 \u0259sl liderlik n&uuml;mun\u0259si g&ouml;st\u0259rmi\u015fdir. M\u0259lumdur ki, 1969-cu ild\u0259 Ulu &Ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda &ouml;lk\u0259miz iqtisadi g&ouml;st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 ke&ccedil;mi\u015f Sovet respublikalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u0259n gerid\u0259 qalm\u0131\u015flardan biri idi. 1960-c\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131na do\u011fru sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131n b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rind\u0259 geril\u0259m\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur, respublika iqtisadiyyat\u0131 d\u0259rin b&ouml;hran ke&ccedil;irirdi.<\/p>\n<p>M\u0259hz bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycanda hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rd\u0259 yenid\u0259nqurman\u0131 v\u0259 dinamik inki\u015faf\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 proqramlar, planlar haz\u0131rlanaraq icras\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 respublikan\u0131n milli g\u0259liri 2,5, s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n &uuml;mumi h\u0259cmi is\u0259 2,7 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131. \u0130qtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na \u0259sasl\u0131 v\u0259sait qoyulu\u015funun h\u0259cmi \u0259vv\u0259lki 50 il &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;vafiq g&ouml;st\u0259ricid\u0259n 1,4 d\u0259f\u0259 &ccedil;ox olmu\u015fdu. Az\u0259rbaycanda neft-kimya, ma\u015f\u0131nqay\u0131rma, energetika, metallurgiya, m\u0259d\u0259n&ccedil;\u0131xarma v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, 400-\u0259 yax\u0131n yeni s\u0259naye obyekti yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. 1969-cu ild\u0259 s\u0259naye m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rinin say\u0131 735 idis\u0259, 1982-ci ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m 1048-\u0259 &ccedil;atm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 tamamil\u0259 yeni yana\u015fman\u0131n ortaya qoyulmas\u0131 v\u0259 yeni d\u0259y\u0259rl\u0259rin formala\u015fmas\u0131 &Uuml;mummilli Lider t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; strateji siyas\u0259tin t\u0259rkib hiss\u0259si idi. M&uuml;asir m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyinin ideoloji \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n az\u0259rbaycan&ccedil;\u0131l\u0131q ideyas\u0131n\u0131n b&uuml;n&ouml;vr\u0259si d\u0259 h\u0259min d&ouml;vrd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 1978-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Konstitusiyaya Az\u0259rbaycan dilinin d&ouml;vl\u0259t dili olmas\u0131 haqda m\u0259\u015fhur 73-c&uuml; madd\u0259nin daxil edilm\u0259si m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin c\u0259sar\u0259ti v\u0259 \u0259zminin n\u0259tic\u0259si idi. Milli t\u0259hsil sisteminin yenid\u0259n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n kadrlar\u0131n millil\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar, h\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 800-\u0259 q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259nin ke&ccedil;mi\u015f \u0130ttifaq miqyas\u0131nda \u0259n apar\u0131c\u0131 ali t\u0259hsil m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa g&ouml;nd\u0259rilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox m&uuml;h&uuml;m \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olmu\u015fdur. M\u0259hz h\u0259min d&ouml;vrd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f milli kadr potensial\u0131 bu g&uuml;n m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. O c&uuml;ml\u0259d\u0259n milli h\u0259rbi kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na da x&uuml;susi diqq\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n Ulu &Ouml;nd\u0259r 1971-ci ild\u0259 Bak\u0131da C\u0259m\u015fid Nax&ccedil;\u0131vanski ad\u0131na H\u0259rbi Liseyin a&ccedil;\u0131lmas\u0131na nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Ulu &Ouml;nd\u0259rin m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda b&uuml;t&uuml;n gerilikl\u0259r aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 1982-ci ild\u0259 respublikam\u0131z art\u0131q SSR\u0130-nin \u0259n inki\u015faf etmi\u015f respublikalar\u0131ndan birin\u0259 &ccedil;evrilmi\u015fdi. Bununla da Ulu &Ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n g&uuml;cl&uuml; b&uuml;n&ouml;vr\u0259sini formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, &ouml;lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n iqtisadi, siyasi, sosial, h\u0259rbi, m\u0259d\u0259ni, ictimai potensial m\u0259hz h\u0259min ill\u0259rd\u0259 onun uzaqg&ouml;r\u0259nliyi v\u0259 d&ouml;nm\u0259z irad\u0259si say\u0259sind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu &Ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev harada &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259mi\u015f\u0259 xalq\u0131na, V\u0259t\u0259nin\u0259 s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t etmi\u015f, do\u011fma Az\u0259rbaycan\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini k\u0259sm\u0259mi\u015fdir. O, Moskvada SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 t\u0259msil olundu\u011fu d&ouml;vrd\u0259 d\u0259 respublikan\u0131n inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir. 1987-ci ild\u0259 Sov. \u0130KP MK Siyasi B&uuml;rosunun v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n ba\u015f katib M.S.Qorba&ccedil;ovun yeritdiyi yanl\u0131\u015f x\u0259tt\u0259, onun anti-Az\u0259rbaycan siyas\u0259tin\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n istefa vers\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycanda ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259mi\u015fdir. Sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n 1990-c\u0131 ilin 20 yanvar\u0131nda Bak\u0131da t&ouml;r\u0259tdiyi qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nla \u0259laq\u0259dar Heyd\u0259r \u018fliyevin ert\u0259si g&uuml;n, Kreml rejiminin t\u0259qibl\u0259rin\u0259 v\u0259 s\u0259hh\u0259tinin a\u011f\u0131r olmas\u0131na baxmayaraq &ouml;z ail\u0259 &uuml;zvl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 Daimi N&uuml;may\u0259nd\u0259liyin\u0259 ged\u0259r\u0259k orada b\u0259yanat verm\u0259si, SSR\u0130 hakimiyy\u0259tinin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irdiyi k&uuml;tl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131 pisl\u0259m\u0259si bu &ccedil;\u0259tin m\u0259qamda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ehtiyac duydu\u011fu \u0259sl liderin c\u0259sar\u0259ti v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti idi.<\/p>\n<p>1991-ci ild\u0259 SSR\u0130-nin s&uuml;qutu il\u0259 h\u0259m beyn\u0259lxalq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeni bir era, h\u0259m d\u0259 regionda yeni bir situasiya yarand\u0131.<br \/>\nDig\u0259r \u0130ttifaq d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan da &ouml;z m&uuml;st\u0259qilliyini elan etmi\u015f v\u0259 idar\u0259&ccedil;ilik formas\u0131ndan ictimai \u015f&uuml;ura q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015fey d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 &ouml;lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259y\u0259 b&uuml;t&uuml;n bu &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab verm\u0259k iqtidar\u0131nda olan bacar\u0131ql\u0131 bir d&ouml;vl\u0259t xadimi g\u0259r\u0259k idi. &Ccedil;ox t\u0259\u0259ss&uuml;fl\u0259r olsun ki, m&uuml;st\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 d&ouml;vl\u0259t idar\u0259&ccedil;ilik s&uuml;kan\u0131nda m\u0259hz bel\u0259 bir liderin olmamas\u0131 Az\u0259rbaycan &uuml;&ccedil;&uuml;n a\u011f\u0131r f\u0259sadlar ortaya &ccedil;\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259m m&uuml;\u0259yy\u0259n dair\u0259l\u0259rin direktivl\u0259ri il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n qruplar\u0131n, h\u0259m d\u0259 siyasi hakimiyy\u0259ti qeyri-qanuni, antidemokratik yolla \u0259l\u0259 ke&ccedil;ir\u0259n AXC-M&uuml;savat iqtidar\u0131n\u0131n zaman\u0131nda Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti &ccedil;ox ciddi b&ouml;hran v\u0259 t\u0259n\u0259zz&uuml;ll\u0259 &uuml;z-&uuml;z\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. Siyasi sistemin v\u0259 c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n b&uuml;t&uuml;n qatlar\u0131na siray\u0259t etmi\u015f nizams\u0131zl\u0131q, xaos v\u0259 qanuna tabe olmamaq v\u0259rdi\u015fl\u0259ri ictimai m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 d\u0259 ciddi b&ouml;hran\u0131 meydana &ccedil;\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131l\u0131q siyas\u0259ti getdikc\u0259 geni\u015fl\u0259nmi\u015f, hakimiyy\u0259t dair\u0259l\u0259rinin s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 1993-c&uuml; ilin may-iyun aylar\u0131nda &ouml;lk\u0259d\u0259 siyasi b&ouml;hran son h\u0259dd\u0259 &ccedil;atm\u0131\u015f, v\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;harib\u0259si v\u0259 m&uuml;st\u0259qilliyin itirilm\u0259si t\u0259hl&uuml;k\u0259si yaranm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n diqq\u0259ti yenid\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n b&ouml;y&uuml;k o\u011flu Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 y&ouml;n\u0259lmi\u015fdi. Bu d\u0259f\u0259 d\u0259 xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 &ouml;z &uuml;z\u0259rin\u0259 g&ouml;t&uuml;r\u0259n Ulu &Ouml;nd\u0259r xalq\u0131n t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259kidl\u0259rin\u0259 cavab ver\u0259r\u0259k &ouml;lk\u0259mizd\u0259 n&ouml;vb\u0259ti d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldi. Bu qay\u0131d\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixind\u0259 qurtulu\u015f, y&uuml;ks\u0259li\u015f, inki\u015faf v\u0259 sabitlik d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu.<\/p>\n<p>C\u0259miyy\u0259tl\u0259rin sosial quruculu\u011fu prosesind\u0259 liderl\u0259rin \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259ri, enerjisi v\u0259 z\u0259kas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, novator v\u0259 konstruktiv ideyalar ir\u0259li s&uuml;rm\u0259k v\u0259 ger&ccedil;\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259har\u0259ti d\u0259 m&uuml;h&uuml;m \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Ulu &Ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi ilk g&uuml;nl\u0259rd\u0259n etibar\u0259n yeni c\u0259miyy\u0259t quruculu\u011funda, ictimai m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeni d\u0259y\u0259rl\u0259rin formala\u015fmas\u0131nda tarixi \u015f\u0259raitin ruhuna v\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq rasional ideyalar ir\u0259li s&uuml;rm&uuml;\u015f v\u0259 onlar\u0131n h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sini t\u0259min etmi\u015fdir. Ulu &Ouml;nd\u0259r milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ngin tarixin\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 ba\u011fl\u0131 lider oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259min ed\u0259n strateji planlar\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n novator islahat&ccedil;\u0131 idi. Onun q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlarda, strateji inki\u015faf proqramlar\u0131nda birm\u0259nal\u0131 olaraq milli maraqlar v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259nafeyinin b&uuml;t&uuml;n spektrl\u0259ri dol\u011fun \u0259ks olunmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyev d&ouml;vl\u0259tin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin resurslar\u0131n\u0131 &uuml;mummilli m\u0259qs\u0259dl\u0259r namin\u0259 b&ouml;y&uuml;k ustal\u0131qla s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259n, milli potensial\u0131 do\u011fru y&ouml;nl\u0259ndirm\u0259yi bacaran b&ouml;y&uuml;k t\u0259\u015fkilat&ccedil;\u0131 kimi bir &ccedil;oxlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259l&ccedil;atmaz g&ouml;r&uuml;n\u0259n layih\u0259l\u0259ri, strateji inki\u015faf proqramlar\u0131n\u0131 reall\u0131\u011fa &ccedil;evirirdi.<\/p>\n<p>&Uuml;mummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev &ouml;lk\u0259mizd\u0259, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259, u\u011furlu d&ouml;vl\u0259t-v\u0259t\u0259nda\u015f birliyi platformas\u0131na s&ouml;yk\u0259n\u0259r\u0259k ictimai nizam-intizam\u0131, siyasi sabitliyi t\u0259min etmi\u015f, milli t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyin sars\u0131lmaz \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r. O, &quot;Xalq\u0131n, V\u0259t\u0259nin taleyi h\u0259r bir insan\u0131n taleyin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259lidir!&rdquo; tezisi il\u0259 \u0259sl v\u0259t\u0259nda\u015f m&ouml;vqeyi ortaya qoyaraq milli t\u0259\u0259ss&uuml;bke\u015fliyin n&uuml;mun\u0259sini g&ouml;st\u0259rmi\u015fdir. B&ouml;y&uuml;k v\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz \u015f\u0259xsiyy\u0259t mill\u0259tini b&uuml;t&uuml;n b\u0259lalardan qorumu\u015f, v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rm\u0131\u015f, &ouml;lk\u0259nin par&ccedil;alanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqla milli qurtulu\u015fu t\u0259min etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n demokratik inki\u015faf yolu il\u0259 inamla ir\u0259lil\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n &ouml;lk\u0259mizd\u0259 z\u0259ruri olan t\u0259sisatlar v\u0259 h&uuml;quqi baza formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Ulu &Ouml;nd\u0259rin birba\u015fa r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 &uuml;mumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir. H\u0259m&ccedil;inin sosial-iqtisadi v\u0259 d&ouml;vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259l\u0259rind\u0259, insan h&uuml;quqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ciddi konseptual q\u0259rarlar q\u0259bul olunmu\u015f, sa\u011flam h&uuml;quqi b&uuml;n&ouml;vr\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d&uuml;\u015f\u0259r ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan parlamentin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d&ouml;vr Az\u0259rbaycan parlamentarizminin \u0259n parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n b&ouml;y&uuml;k o\u011flunun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 parlament ali qanunverici orqan kimi, &ouml;lk\u0259mizin probleml\u0259rinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 demokratik m&uuml;zakir\u0259l\u0259rin ke&ccedil;irildiyi v\u0259 siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin h&ouml;km s&uuml;rd&uuml;y&uuml; bir tribunaya &ccedil;evrilmi\u015fdir. Parlamentin ictimai n&uuml;fuzu y&uuml;ks\u0259lmi\u015f v\u0259 effektiv qanunvericilik f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259yata ke&ccedil;irilmi\u015f, m&uuml;h&uuml;m qanunlar q\u0259bul olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&Uuml;mummilli Liderin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n h&uuml;quqi islahatlara paralel olaraq, d&ouml;vl\u0259t aparat\u0131n\u0131n m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 yeni t\u0259sisatlar\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, siyasi m&uuml;hitin sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 geni\u015f imkanlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, m&uuml;asir v\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f qabiliyy\u0259tli ordunun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, neft strategiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, bu strategiyan\u0131n \u0259sas\u0131 olan &quot;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; sazi\u015finin imzalanmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal enerji bazar\u0131nda v\u0259 beyn\u0259lxalq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rd\u0259 aktiv i\u015ftirak\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, yeni v\u0259 praqmatik xarici siyas\u0259t strategiyas\u0131n\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si h\u0259min d&ouml;vrd\u0259 &ouml;lk\u0259mizin qar\u015f\u0131s\u0131nda tamamil\u0259 yeni inki\u015faf paradiqmalar\u0131n\u0131n meydana g\u0259lm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130dar\u0259&ccedil;ilik sah\u0259sind\u0259 b&ouml;y&uuml;k t\u0259cr&uuml;b\u0259y\u0259 malik olan Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259mi\u015f\u0259 x&uuml;susi olaraq vur\u011fulay\u0131rd\u0131 ki, iqtisadiyyat\u0131 g&uuml;cl&uuml; olan d&ouml;vl\u0259t h\u0259r \u015fey\u0259 qadirdir. Baxmayaraq ki, b&uuml;t&uuml;n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, iqtisadiyyatda da &ouml;lk\u0259mizin &ouml;nc\u0259ki siyasi r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n &ccedil;ox a\u011f\u0131r miras qalm\u0131\u015fd\u0131, Ulu &Ouml;nd\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;st\u0259qilliyinin iqtisadi \u0259saslar\u0131n\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirm\u0259k, &ouml;lk\u0259nin iqtisadi q&uuml;dr\u0259tini art\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi islahatlara start vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>H\u0259mi\u015f\u0259, \u0259n &ccedil;\u0259tin m\u0259qamlarda bel\u0259 optimal strateji x\u0259tti d&uuml;zg&uuml;n m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259yi bacaran &Uuml;mummilli Lider yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259ti, reall\u0131qlar\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 bildirirdi ki, ke&ccedil;mi\u015f sovet d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n idar\u0259&ccedil;ilik metodlar\u0131 il\u0259 yeni d&ouml;n\u0259min iqtisadiyyat\u0131n\u0131 qurmaq m&uuml;mk&uuml;n deyil, yolumuz liberal iqtisadiyyata transformasiya yolu olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nUlu &Ouml;nd\u0259rin m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi strateji kurs islahatlar yolu il\u0259 m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni v\u0259 daha funksional iqtisadiyyat\u0131n\u0131n qurulmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yirdi. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 100-d\u0259n &ccedil;ox f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncam imzalanm\u0131\u015f, onun t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; \u0259sas\u0131nda parlamentd\u0259 yeni qanunlar q\u0259bul edilmi\u015f, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131nda da liberal iqtisadiyyata ke&ccedil;idi t\u0259min etm\u0259y\u0259 h&uuml;quqi \u0259saslar yaradan bir s\u0131ra m&uuml;dd\u0259alar &ouml;z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu &Ouml;nd\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 respublikam\u0131zda MDB m\u0259kan\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq geni\u015f torpaq islahat\u0131 apar\u0131lm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n he&ccedil; bir \u0259v\u0259z &ouml;d\u0259m\u0259d\u0259n torpaq m&uuml;lkiyy\u0259t&ccedil;il\u0259rin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si t\u0259min edilmi\u015fdir. Bu add\u0131m respublikan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131nda da, s&ouml;z&uuml;n \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, d&ouml;n&uuml;\u015f yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevin parlaq z\u0259kas\u0131 say\u0259sind\u0259 iki \u0259srin v\u0259 iki minilliyin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan &ouml;z milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini qoruyaraq &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; minilliy\u0259 inamla q\u0259d\u0259m qoymu\u015fdur. Bug&uuml;nk&uuml; g&uuml;cl&uuml;, q&uuml;dr\u0259tli Az\u0259rbaycan\u0131 &ouml;z \u0259ll\u0259ri il\u0259 yaratm\u0131\u015f, onun m&uuml;st\u0259qilliyini ya\u015fatm\u0131\u015f v\u0259 inki\u015faf etdirmi\u015fdir. M&ouml;ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin d\u0259 qeyd etdiyi kimi, Heyd\u0259r \u018fliyev &ouml;z h\u0259yat\u0131n\u0131 do\u011fma xalq\u0131na h\u0259sr etmi\u015fdir v\u0259 b&uuml;t&uuml;n d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 xalqa l\u0259yaq\u0259tl\u0259, s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdir: &quot;C\u0259miyy\u0259tin ictimai-siyasi qurulu\u015fundan as\u0131l\u0131 olmayaraq, Heyd\u0259r \u018fliyev b&uuml;t&uuml;n d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 xalq\u0131n d\u0259st\u0259yini hiss ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131 inamla ir\u0259liy\u0259 apar\u0131rd\u0131. Sovet d&ouml;n\u0259mind\u0259 v\u0259 m&uuml;st\u0259qillik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 Az\u0259rbaycan &uuml;&ccedil;&uuml;n, xalq\u0131m\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n h\u0259lledici anlarda Heyd\u0259r \u018fliyevin liderlik keyfiyy\u0259tl\u0259ri, onun m&uuml;drikliyi, d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lm&uuml;\u015f siyas\u0259ti v\u0259 c\u0259sar\u0259tli add\u0131mlar\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131 b&ouml;y&uuml;k b\u0259lalardan xilas etmi\u015fdir&rdquo;.<\/p>\n<p>Tam q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, Ulu &Ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259n b&ouml;y&uuml;k xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 &ouml;z&uuml;nd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131 u\u011furlu inki\u015faf etdir\u0259c\u0259k, &ouml;lk\u0259mizi d&uuml;nya d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda layiqli zirv\u0259l\u0259r\u0259 da\u015f\u0131yacaq v\u0259 &ouml;t\u0259n ill\u0259rd\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f b&ouml;y&uuml;k layih\u0259l\u0259ri, geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar\u0131 m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;ir\u0259c\u0259k u\u011furlu lideri yeti\u015fdirm\u0259k olmu\u015fdur. Bu m\u0259nada m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin 2003-c&uuml; ild\u0259n bu g&uuml;n\u0259 q\u0259t etdiyi inki\u015faf yolu, \u0259ld\u0259 etdiyi m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m nailiyy\u0259tl\u0259r bu se&ccedil;imin n\u0259 q\u0259d\u0259r m&uuml;h&uuml;m tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu, Az\u0259rbaycan\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &Uuml;mummilli Liderin siyasi kursunun yegan\u0259 d&uuml;zg&uuml;n yol oldu\u011funu bir daha s&uuml;buta yetirmi\u015fdir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin &ouml;lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi &ouml;t\u0259n d&ouml;vr Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 sabitlik v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf d&ouml;vr&uuml; kimi daxil olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Tarixi t\u0259cr&uuml;b\u0259 g&ouml;st\u0259rir ki, milli h\u0259mr\u0259yliy\u0259 malik olan, iqtidar &#8211; xalq birliyi y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edil\u0259n &ouml;lk\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131ya qoyulan h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 &ccedil;at\u0131rlar. &Ouml;lk\u0259mizin d\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131 f\u0259rql\u0259ndir\u0259n \u0259sas c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biri ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycanda d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259tinin m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259n g\u0259l\u0259n sifari\u015fl\u0259r \u0259sas g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n siyas\u0259tin ana x\u0259ttini m\u0259hz x\u0259lqilik t\u0259\u015fkil edir. M&ouml;ht\u0259r\u0259m Prezident \u0130lham \u018fliyev 2003-c&uuml; ild\u0259 &ouml;z v\u0259zif\u0259sinin icras\u0131na ba\u015flayark\u0259n &quot;M\u0259n h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n Prezidenti olaca\u011fam&rdquo; demi\u015fdi. V\u0259 &ouml;t\u0259n d&ouml;vrd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev &ouml;z \u0259m\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n b&ouml;y&uuml;k d\u0259st\u0259k v\u0259 ehtiram\u0131n\u0131 qazanm\u0131\u015f, h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n Prezidenti oldu\u011funu s&uuml;buta yetirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>G\u0259nc d&ouml;vl\u0259tin \u0259saslar\u0131n\u0131n m&ouml;hk\u0259mliyi, h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n strategiyan\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyi m\u0259hz Prezident \u0130lham \u018fliyevin liderlik keyfiyy\u0259tl\u0259ri, z\u0259kas\u0131, siyasi irad\u0259si, uzaqg&ouml;r\u0259nliyi say\u0259sind\u0259 m&uuml;mk&uuml;n olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi geni\u015fmiqyasl\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259r d&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131n q\u0259tiyy\u0259tli, yarad\u0131c\u0131 v\u0259 milli maraqlara s&ouml;yk\u0259n\u0259n f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. &Ouml;lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131 ciddi konseptual \u0259saslara malikdir v\u0259 h\u0259r bir sah\u0259 &uuml;zr\u0259 bitkin, siyasi, iqtisadi v\u0259 sosial c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f f\u0259aliyy\u0259t proqramlar\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irilir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, l\u0259yaq\u0259tli siyas\u0259t, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r c\u0259sar\u0259t v\u0259 &ouml;lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yi &uuml;&ccedil;&uuml;n ayd\u0131n strategiya m&ouml;vcud oldu\u011fu halda m&uuml;st\u0259qil siyas\u0259t yeritm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Bu m&uuml;st\u0259qil siyas\u0259t, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n irad\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131r v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259mizin dinamik inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n dig\u0259r m&uuml;h&uuml;m m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n islahatlar\u0131n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131d\u0131r. D&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 bu islahatlar\u0131n vacibliyini vur\u011fulayaraq inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqinin islahatlars\u0131z m&uuml;mk&uuml;n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib: &quot;\u0130slahatlar yenil\u0259\u015fm\u0259, yeni yana\u015fma, m&uuml;asir \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015fma dem\u0259kdir. Biz islahatlar aparmaqla &ouml;lk\u0259mizi g&uuml;cl\u0259ndiririk v\u0259 &ouml;lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndiririk&rdquo;.<\/p>\n<p>B&ouml;y&uuml;k m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n islahatlar &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 qeyri-neft sektorunun &uuml;st&uuml;n inki\u015faf\u0131na nail olunmas\u0131, azad sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131, bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si, xarici investisiyalar\u0131n regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131na c\u0259lb edilm\u0259si, regional inki\u015faf proqramlar\u0131n\u0131n u\u011furlu icras\u0131 v\u0259 iqtisadi aktivlik co\u011frafiyas\u0131n\u0131n regionlara do\u011fru geni\u015fl\u0259nm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi h\u0259yat\u0131nda &ccedil;ox ciddi nailiyy\u0259tl\u0259rin qazan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirmi\u015fdir. H\u0259m&ccedil;inin yeni istehsal sah\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, qlobal iqtisadi layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si, makroiqtisadi sabitliyin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131, milli istehsal\u0131n v\u0259 ixrac\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, modern s\u0259naye quruculu\u011fu kimi ba\u015fl\u0131ca strateji v\u0259zif\u0259l\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d&uuml;nyan\u0131n iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259n s&uuml;r\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 &ccedil;evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259mizd\u0259 liberal, r\u0259qab\u0259t\u0259davaml\u0131, ixrac tutumu b&ouml;y&uuml;k olan diversifikasiya edilmi\u015f iqtisadiyyat quruculu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni h\u0259d\u0259fl\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f v\u0259 haz\u0131rda bu strateji v\u0259zif\u0259l\u0259r u\u011furla icra olunur. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 milli iqtisadiyyat\u0131m\u0131z 3,4 d\u0259f\u0259 geni\u015fl\u0259nmi\u015fdir ki, bu da b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya &uuml;zr\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 g&ouml;st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir. Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqazda \u0259n g&uuml;cl&uuml; iqtisadiyyata malik &ouml;lk\u0259dir. Qlobal iqtisadi sferada m&uuml;\u015fahid\u0259 olunan m\u0259nfi tendensiyalar v\u0259 riskl\u0259r fonunda Az\u0259rbaycan &ouml;z&uuml;n&uuml;n iqtisadi m\u0259kan\u0131n\u0131 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qoruya bilir v\u0259 milli iqtisadiyyat\u0131m\u0131z r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyin\u0259 g&ouml;r\u0259 MDB-d\u0259 lider m&ouml;vqeni tutur. Prezident \u0130lham \u018fliyev alt\u0131nc\u0131 &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131\u015f Milli M\u0259clisin birinci iclas\u0131nda s&ouml;yl\u0259diyi d\u0259rinm\u0259zmunlu nitqind\u0259 respublikam\u0131z\u0131n iqtisadi sah\u0259d\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlardan b\u0259hs ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>&quot;Son 16 il \u0259rzind\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f u\u011furlar\u0131n d&uuml;nyada b\u0259rab\u0259ri yoxdur. \u018fg\u0259r varsa, desinl\u0259r, g&ouml;t&uuml;rs&uuml;nl\u0259r statistikaya baxs\u0131nlar, hans\u0131 &ouml;lk\u0259 16 il \u0259rzind\u0259 &ouml;z iqtisadiyyat\u0131n\u0131 3,4 d\u0259f\u0259 art\u0131ra bilib&rdquo;.<br \/>\n\u018flam\u0259tdar hald\u0131r ki, &ouml;lk\u0259mizin iqtisadi imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 iqtisadi q&uuml;dr\u0259tinin artmas\u0131 daha s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 &ccedil;ox\u015fax\u0259li sosial m&uuml;dafi\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur. M&ouml;ht\u0259r\u0259m Prezident \u0130lham \u018fliyevin ard\u0131c\u0131l v\u0259 davaml\u0131 islahatlar kursu, qazan\u0131lan iqtisadi nailiyy\u0259tl\u0259r &ouml;lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n rifah\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir. Bu siyas\u0259t\u0259 uy\u011fun olaraq son 16 ild\u0259 respublikam\u0131zda geni\u015f v\u0259 modern infrastruktur quruculu\u011fu h\u0259yata ke&ccedil;irilmi\u015f, t\u0259xmin\u0259n 3500 m\u0259kt\u0259b, 750-d\u0259n &ccedil;ox x\u0259st\u0259xana tikilmi\u015f, yaxud \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n qurulmu\u015f, b&uuml;t&uuml;n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlarda m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, idman v\u0259 olimpiya qur\u011fular\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, 15 min kilometrd\u0259n art\u0131q yol &ccedil;\u0259kilmi\u015f, \u0259halinin elektrik enerjisi, t\u0259bii qaz v\u0259 i&ccedil;m\u0259li su il\u0259 t\u0259minat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2003-2019-cu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 respublikam\u0131zda t\u0259xmin\u0259n 2 milyon yeni i\u015f yeri a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f, i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si 5 faiz\u0259d\u0259k a\u015fa\u011f\u0131 endirilmi\u015fdir ki, bu da d&uuml;nya &uuml;zr\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 g&ouml;st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir. \u0130\u015fsizliyin a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131 h\u0259m&ccedil;inin respublikam\u0131zda yoxsullu\u011fun da azalmas\u0131n\u0131 &#8211; 49 faizd\u0259n 5,4 faiz\u0259 enm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirmi\u015fdir. Bu m&uuml;sb\u0259t dinamikan\u0131 biz \u0259m\u0259khaqlar\u0131n\u0131n v\u0259 pensiyalar\u0131n, h\u0259ssas qruplara d&ouml;vl\u0259t d\u0259st\u0259yinin davaml\u0131 olaraq art\u0131r\u0131lmas\u0131nda da m&uuml;\u015fahid\u0259 edirik. T\u0259kc\u0259 &ouml;t\u0259n il h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n b&ouml;y&uuml;k sosial paket 4,2 milyon v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259, onlar\u0131n maddi-rifah hal\u0131n\u0131n \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir. Cari ild\u0259 d\u0259 sosial layih\u0259l\u0259rin davam etdirilm\u0259si, bu sah\u0259d\u0259 he&ccedil; bir proqram\u0131n ixtisar edilm\u0259m\u0259si s&uuml;but edir ki, Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti yaln\u0131z &ouml;z g&uuml;c&uuml;n\u0259, imkanlar\u0131na arxalanaraq geni\u015fmiqyasl\u0131 sosial proqramlar h\u0259yata ke&ccedil;irir, d&ouml;vl\u0259timizin v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n maraqlar\u0131na, m\u0259nafeyin\u0259 s&ouml;yk\u0259n\u0259n q\u0259rarlar q\u0259bul edir. M&ouml;ht\u0259r\u0259m Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259yan edib ki, sosial siyas\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259tinin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir: &quot;Bizim siyas\u0259timizin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>&Uuml;mummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu demokratikl\u0259\u015fm\u0259 prosesi v\u0259 siyasi islahatlar da d&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 2003-c&uuml; ild\u0259n yeni keyfiyy\u0259td\u0259 davam etdirilir. Ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259, iqtisadi islahatlar m&uuml;k\u0259mm\u0259l siyasi islahatlarla tamamlan\u0131r. H\u0259m konseptual, h\u0259m d\u0259 struktur xarakteri da\u015f\u0131yan bu islahatlar d&ouml;vl\u0259t idar\u0259&ccedil;iliyi sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, q\u0259rarlar\u0131n icras\u0131 mexanizminin m&uuml;asir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yeni keyfiyy\u0259t m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259si m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 xidm\u0259t edir. Eyni zamanda Az\u0259rbaycanda demokratik t\u0259sisatlar\u0131n m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, siyasi pl&uuml;ralizmin v\u0259 &ccedil;oxpartiyal\u0131 demokratik siyasi sistemin inki\u015faf etdirilm\u0259si, insan h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 geni\u015f imkanlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, d&ouml;vl\u0259t v\u0259 &ouml;z\u0259l qurumlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 hesabatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, ictimai v\u0259 sosial xidm\u0259tl\u0259r sah\u0259sind\u0259 institusional islahatlar\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yeni v\u0259 ciddi keyfiyy\u0259t d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 nail olunmas\u0131, h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n kadr islahatlar\u0131 m&uuml;asir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda praqmatik, d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lm&uuml;\u015f siyasi kursun realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiq edir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda yeni siyasi konfiqurasiya formala\u015fmaqdad\u0131r v\u0259 siyasi sistemin komponentl\u0259ri aras\u0131nda dialoq m&uuml;hitinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n islahatlar Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin d\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni v\u0259zif\u0259l\u0259r qoyur. Az\u0259rbaycan parlamenti bundan sonra da &ouml;lk\u0259mizin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 y&ouml;n\u0259l\u0259n strateji x\u0259ttin u\u011furla h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sin\u0259 &ouml;z t&ouml;hf\u0259sini ver\u0259c\u0259k v\u0259 m&ouml;ht\u0259r\u0259m Prezidentimizin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan sosial-iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kd\u0259 davam ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bu g&uuml;n ciddi \u0259saslara malik ictimai-siyasi sabitliyin h&ouml;km s&uuml;rd&uuml;y&uuml;, demokratik, h&uuml;quqi, sivil, d&uuml;ny\u0259vi, iqtisadiyyat\u0131 inki\u015faf ed\u0259n, \u0259halinin etibarl\u0131 sosial m&uuml;dafi\u0259sini t\u0259min ed\u0259n m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 d\u0259 f\u0259al diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 geni\u015f imkanlara malikdir. D&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 &ouml;lk\u0259miz d&uuml;nya iqtisadi v\u0259 siyasi birliyin\u0259 u\u011furla inteqrasiya etmi\u015f, qlobal layih\u0259l\u0259rin m\u0259rk\u0259zin\u0259, d&uuml;nyan\u0131n apar\u0131c\u0131 d&ouml;vl\u0259tl\u0259rinin, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n h&ouml;rm\u0259t v\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fd\u0131\u011f\u0131 n&uuml;fuzlu d&ouml;vl\u0259t\u0259 &ccedil;evrilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131 Erm\u0259nistan istisna olmaqla, d&uuml;nya birliyin\u0259 &uuml;zv olan b&uuml;t&uuml;n d&ouml;vl\u0259tl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h&ouml;rm\u0259t v\u0259 etimada s&ouml;yk\u0259n\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r qurmu\u015f, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n 155 &ouml;lk\u0259nin d\u0259st\u0259yini qazanaraq BMT T\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 2012-1013-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 qeyri-daimi &uuml;zv&uuml; se&ccedil;ilm\u0259si bunun parlaq t\u0259zah&uuml;r&uuml;d&uuml;r. &Ouml;lk\u0259miz BMT-d\u0259n sonra d&uuml;nyan\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k ikinci t\u0259\u015fkilat\u0131 olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n da f\u0259al &uuml;zvl\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 haz\u0131rda bu t\u0259\u015fkilata u\u011furla s\u0259drlik etm\u0259kd\u0259dir. Eyni zamanda dig\u0259r m&uuml;h&uuml;m beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Az\u0259rbaycana inteqrasiyan\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, &ouml;lk\u0259 reall\u0131qlar\u0131n\u0131 d&uuml;nya ictimaiyy\u0259tin\u0259 obyektiv v\u0259 dol\u011fun &ccedil;atd\u0131rma\u011fa imkan vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dinl\u0259r v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoqun inki\u015faf etdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;h&uuml;m beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;sl\u0259r ir\u0259li s&uuml;rm&uuml;\u015f, s&uuml;lh v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259kan\u0131 kimi &ouml;z&uuml;n&uuml; t\u0259sdiq etmi\u015fdir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycanda n\u0259h\u0259ng transmilli energetika v\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke&ccedil;irilmi\u015f, respublikam\u0131z\u0131n m&uuml;\u0259llifi oldu\u011fu layih\u0259l\u0259r d&uuml;nyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fdirmi\u015f, Avropa v\u0259 Asiyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 b&ouml;y&uuml;k i\u015fl\u0259r g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015fd&uuml;r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, sadalanan faktlar qurucusu v\u0259 banisi xalq\u0131m\u0131z\u0131n &Uuml;mummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyev olan m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin \u0259ld\u0259 etdiyi m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m u\u011furlar\u0131n sad\u0259c\u0259 bir qismini ifad\u0259 edir. Az\u0259rbaycan g&ouml;zl\u0259rimizin &ouml;n&uuml;nd\u0259 h\u0259r g&uuml;n d\u0259yi\u015fir, inki\u015faf edir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru inamla, q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 add\u0131mlay\u0131r. \u018fminik ki, m&ouml;ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 &ouml;lk\u0259miz bundan sonra da m&uuml;st\u0259qil, dinamik, h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 davam etdir\u0259c\u0259k v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259s\u0259ri olan m&uuml;asir Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti daha da q&uuml;dr\u0259tli, z\u0259ngin v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015fafa nail olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sahib\u0259 Qafarova,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin S\u0259dri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir d&ouml;vl\u0259tin, xalq\u0131n taleyind\u0259 h\u0259lledici m\u0259qamlarda m\u0259suliyy\u0259ti &uuml;z\u0259rin\u0259 g&ouml;t&uuml;r\u0259r\u0259k xalq\u0131n\u0131n, mill\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259yini m&uuml;\u0259yy\u0259n etmi\u015f, d&ouml;vl\u0259tini b\u0259lalardan qorumu\u015f b&ouml;y&uuml;k \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r olmu\u015fdur. Bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r &ouml;z xalq\u0131n\u0131 zaman\u0131n \u0259n s\u0259rt s\u0131naqlar\u0131ndan u\u011furla&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-97549","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97549"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97549\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}