{"id":97473,"date":"2020-05-07T22:00:26","date_gmt":"2020-05-07T18:00:26","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=97473","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyev Rusiyan\u0131n TASS informasiya agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259si"},"content":{"rendered":"

Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Rusiyan\u0131n TASS informasiya agentliyinin ba\u015f direktorunun birinci müavini Mixail Qusmana eksklüziv müsahib\u0259 verib.<\/strong><\/p>\n

Trend müsahib\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n

X X X<\/p>\n

-Salam, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. Sizi salamlama\u011fa \u015fadam. M\u0259n Sizinl\u0259 müxt\u0259lif \u015f\u0259raitd\u0259 v\u0259 müxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259 söhb\u0259t etm\u0259k, Sizd\u0259n müsahib\u0259 götürm\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 nail olmu\u015fam. Amma onlayn formatda söhb\u0259timiz ilk d\u0259f\u0259dir.<\/strong>
\n-B\u0259li, siz haql\u0131s\u0131n\u0131z. Bu format bir q\u0259d\u0259r qeyri-adidir, lakin art\u0131q ham\u0131 ünsiyy\u0259tin bu formas\u0131na v\u0259rdi\u015f edir. Ona gör\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, söhb\u0259timizin m\u0259zmunu bu formatdan z\u0259r\u0259r ç\u0259km\u0259y\u0259c\u0259k. H\u0259rç\u0259nd, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259n yax\u0131n vaxtda sizi \u015f\u0259xs\u0259n gör\u0259c\u0259yim\u0259 ümid edir\u0259m.<\/p>\n

-Sa\u011f olun, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. Çox vacib hesab etdiyim bir m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n ba\u015flamaq ist\u0259yir\u0259m. Sizinl\u0259 böyük bayram – Q\u0259l\u0259b\u0259 Günü \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 görü\u015fürük. M\u0259n bilir\u0259m ki, h\u0259min gün Siz Moskvaya getm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131n\u0131z, çoxlu t\u0259dbirl\u0259r planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Lakin pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259rt gerç\u0259klik buna öz t\u0259sirini göst\u0259rdi. Bilir\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda bu böyük bayram h\u0259mi\u015f\u0259 çox t\u0259nt\u0259n\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edilirdi. Bu, t\u0259bii v\u0259 \u0259dal\u0259tlidir, çünki 600 mind\u0259n çox Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 c\u0259bh\u0259d\u0259 olub, onlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan çoxu döyü\u015f meydan\u0131nda h\u0259lak olub, müharib\u0259d\u0259n qay\u0131tmay\u0131b. 123 az\u0259rbaycanl\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq görülüb. Bu, bütün xalq\u0131n çox böyük igidliyidir. Eyni zamanda, arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 göst\u0259ril\u0259n q\u0259hr\u0259manl\u0131q, Az\u0259rbaycan neftçil\u0259rinin q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmamaq olmaz. Döyü\u015f ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n, tanklar\u0131n, t\u0259yyar\u0259l\u0259rin, g\u0259mil\u0259rin istifad\u0259 etdiyi bütün yanaca\u011f\u0131n 80 faizi Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259, Az\u0259rbaycan zavodlar\u0131nda istehsal edilirdi. Bununla \u0259laq\u0259dar, \u0259lb\u0259tt\u0259, Sizd\u0259n soru\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m, bütün bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda Q\u0259l\u0259b\u0259 Gününü nec\u0259 qeyd etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar, bütün bu \u015f\u0259rait\u0259 baxmayaraq hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r keçiril\u0259c\u0259k, ümumiyy\u0259tl\u0259, bu gün Az\u0259rbaycanda bu bayram\u0131 nec\u0259 q\u0259bul edirl\u0259r?<\/strong>
\n-Siz tamamil\u0259 haql\u0131 olaraq qeyd etdiniz ki, Az\u0259rbaycan bizim ümumi q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 sanball\u0131 töhf\u0259 verib. Biz f\u0259xr edirik ki, respublikam\u0131z öz o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na, mü\u0259ssis\u0259l\u0259rimizin gec\u0259-gündüz i\u015fl\u0259m\u0259si hesab\u0131na bu Q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 mühüm töhf\u0259 verib. Bilirsiniz ki, Az\u0259rbaycanda s\u0259naye h\u0259mi\u015f\u0259 yüks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 inki\u015faf edib v\u0259 bizim mü\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 üçün çox z\u0259ruri olan müxt\u0259lif silah növl\u0259ri fasil\u0259siz rejimd\u0259 istehsal edilirdi. \u018flb\u0259tt\u0259, siz düzgün olaraq qeyd etdiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan yanaca\u011f\u0131n \u0259n mühüm t\u0259chizatç\u0131s\u0131 olub. O vaxt h\u0259l\u0259 Sibird\u0259ki yataqlar k\u0259\u015ff edilm\u0259mi\u015fdi. Buna gör\u0259 yanacaq-sürtkü materiallar\u0131n\u0131n \u0259sas bazas\u0131 Az\u0259rbaycan idi. Bu da t\u0259sadüfi deyil ki, fa\u015fist Almaniyas\u0131 m\u0259hz Bak\u0131n\u0131 tutmaq niyy\u0259tind\u0259 idi. Bu m\u0259\u015fhur kadrlar d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 nümayi\u015f etdirilib: Hitler\u0259 t\u0259qdim edil\u0259n bayram tortunun üz\u0259rind\u0259 “X\u0259z\u0259r d\u0259nizi” sözl\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259tta bel\u0259 bir forma m\u0259xsusi olaraq X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin s\u0259rh\u0259dl\u0259rini göst\u0259rirdi, Hitler d\u0259 svastikan\u0131 h\u0259min nöqt\u0259y\u0259 qoymu\u015fdu. \u018fg\u0259r bu niyy\u0259t ba\u015f tutsayd\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, müharib\u0259nin yekunu tamam f\u0259rqli ola bil\u0259rdi.<\/p>\n

\u018flb\u0259tt\u0259, sizin düzgün olaraq qeyd etdiyiniz kimi, biz sovet dövl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n q\u0259hr\u0259manlar\u0131m\u0131zla f\u0259xr edirik. 123 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 bizim f\u0259xr etdiyimiz insanlard\u0131r, indiki n\u0259sil d\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r d\u0259 bu insanlarla f\u0259xr etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n

T\u0259dbirl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, koronavirus \u015f\u0259raitind\u0259 bizd\u0259 kütl\u0259vi t\u0259dbirl\u0259r çoxdan l\u0259\u011fv edilib. Xüsus\u0259n ona gör\u0259 ki, ya\u015f\u0131 65-d\u0259n çox olan insanlar\u0131n evd\u0259n ç\u0131xmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t deyil. Biz öz veteranlar\u0131m\u0131z\u0131 qorumal\u0131y\u0131q. T\u0259\u0259ssüf ki, onlar\u0131n say\u0131 ilb\u0259il azal\u0131r. Ad\u0259t\u0259n may\u0131n 9-da m\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 veteranlarla görü\u015für\u0259m, biz söhb\u0259t edirik, h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sini ehtiramla yad edirik, onlar\u0131n m\u0259zarlar\u0131 üz\u0259rin\u0259 gül-çiç\u0259k, \u0259klill\u0259r qoyuruq. H\u0259r d\u0259f\u0259 onlarla ünsiyy\u0259td\u0259 olanda, sanki enerji al\u0131rsan. Özü d\u0259 onlar\u0131n çoxunun ya\u015f\u0131 90-\u0131 keçib, h\u0259tta 100-ü haqlayanlar da var. Lakin \u0259vv\u0259l\u0259n, fiziki bax\u0131mdan onlar möhk\u0259m olduqlar\u0131n\u0131 nümayi\u015f etdirirl\u0259r. \u018fn ba\u015fl\u0131cas\u0131, onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi ruhu, nikbinliyi v\u0259 h\u0259yatsev\u0259rliyi, \u0259lb\u0259tt\u0259, bizi heyr\u0259tl\u0259ndirir, t\u0259\u0259ccübl\u0259ndirir v\u0259 biz onlarla yaln\u0131z f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259rik. Biz h\u0259r il veteranlar üçün mükafatlar ay\u0131r\u0131r\u0131q. Bu il h\u0259min mükafat\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi t\u0259xmin\u0259n 900 dollar, manatla hesablasaq 1500 manat olacaq. \u0130l \u0259rzind\u0259 d\u0259 onlar\u0131n probleml\u0259rini h\u0259ll edirik.<\/p>\n

Dem\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda bizim ümumi q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 münasib\u0259t h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olmay\u0131b. T\u0259\u0259ssüf ki, müst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259, mill\u0259t\u0259 zidd olan Xalq C\u0259bh\u0259si rejimi h\u0259rbi çevrili\u015f yolu il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 9 May Günü bayram t\u0259qvimind\u0259n silinmi\u015fdi. Müharib\u0259 veteranlar\u0131 m\u0259n\u0259vi terrora m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131, kütl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 onlara qar\u015f\u0131 q\u0259ddar kampaniya apar\u0131l\u0131rd\u0131. Yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra 9 May Günü bayram t\u0259qvimind\u0259 b\u0259rpa olundu. O vaxtdan h\u0259min gün dövl\u0259t bayram\u0131d\u0131r. Bu qeyri-i\u015f günüdür. \u018fdal\u0259t z\u0259f\u0259r çald\u0131.<\/p>\n

Siz düzgün olaraq qeyd etdiniz ki, m\u0259n h\u0259min gün Moskvada olma\u011fa haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131m. Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Prezidentind\u0259n d\u0259v\u0259t alm\u0131\u015fam, lakin koronavirusla \u0259laq\u0259dar bayram t\u0259dbirl\u0259ri l\u0259\u011fv edilib. Ona gör\u0259 bu il m\u0259n yen\u0259 h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sini yad ed\u0259c\u0259y\u0259m, lakin \u0259lb\u0259tt\u0259, tamam ba\u015fqa formatda.<\/p>\n

-Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Rusiya Prezidenti Vladimir Vladimiroviç Putin deyib ki, müvafiq epidemioloji \u015f\u0259rait imkan ver\u0259nd\u0259 biz bu tarixi Rusiyada qeyd etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q, h\u0259mçinin t\u0259sdiq edilib ki, bütün d\u0259v\u0259tnam\u0259l\u0259r qüvv\u0259d\u0259 qal\u0131r. Buna gör\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, bu m\u0259lum olanda v\u0259 tarixl\u0259r t\u0259yin edil\u0259nd\u0259, Siz Rusiya r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259, Müst\u0259qil Dövl\u0259tl\u0259r Birliyi ölk\u0259l\u0259rind\u0259ki h\u0259mkarlar\u0131n\u0131zla birlikd\u0259 bu bayram\u0131 Moskvada qeyd etm\u0259k imkan\u0131na malik olacaqs\u0131n\u0131z.<\/strong>
\n-B\u0259li, m\u0259n buna çox ümid edir\u0259m.<\/p>\n

-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, Siz indic\u0259 tamamil\u0259 haql\u0131 olaraq dediniz ki, Xalq C\u0259bh\u0259sinin hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu Az\u0259rbaycan üçün k\u0259d\u0259rli günl\u0259rd\u0259 bu bayram, t\u0259\u0259ssüf ki, t\u0259qvimd\u0259n silinmi\u015fdi. H\u0259qiq\u0259t\u0259n yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra \u0259dal\u0259t z\u0259f\u0259r çald\u0131 v\u0259 bu gün h\u0259min bayram\u0131 bütün xalq qeyd edir. O da t\u0259\u0259ccüblüdür ki, b\u0259zi ölk\u0259l\u0259rd\u0259 siyas\u0259tçil\u0259r tarixi yenid\u0259n yazma\u011fa, onu saxtala\u015fd\u0131rma\u011fa çal\u0131\u015f\u0131rlar. B\u0259zi ölk\u0259l\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri xilas etmi\u015f sovet h\u0259rbi s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rin\u0259, sovet döyü\u015fçül\u0259rin\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f abid\u0259l\u0259ri m\u0259hv edirl\u0259r, b\u0259zi ölk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 h\u0259tta fa\u015fist kollaborasionistl\u0259rin\u0259 v\u0259 ya fa\u015fist rejiminin adi xadiml\u0259rin\u0259 heyk\u0259ll\u0259r qoyulur, xatir\u0259 lövh\u0259l\u0259ri vurulur. Siz buna nec\u0259 bax\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong>
\n-Biz tarixi yenid\u0259n yazmaq, Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti t\u0259hrif etm\u0259k, fa\u015fizmi v\u0259 fa\u015fist canil\u0259rini q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131rmaq c\u0259hdl\u0259rini q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259yirik. Az\u0259rbaycan bir s\u0131ra forumlarda bu mövzuda aç\u0131q ç\u0131x\u0131\u015f edib, o cüml\u0259d\u0259n m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 öz mövqeyimi bildirmi\u015f\u0259m. Dem\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti bu mövqey\u0259 tam \u015f\u0259rikdir. \u018flb\u0259tt\u0259, b\u0259zi ölk\u0259l\u0259rd\u0259 fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesi bizim üçün \u0259sla q\u0259buledilm\u0259zdir. Bilirsiniz, bir müdd\u0259t \u0259vv\u0259l bel\u0259 q\u0259na\u0259td\u0259 idik ki, sübut edilm\u0259sin\u0259 ehtiyac olmayan h\u0259qiq\u0259tl\u0259r var, Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259sinin tarixi d\u0259 bel\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rd\u0259n biri idi. Lakin t\u0259\u0259ssüf ki, b\u0259z\u0259n mü\u0259yy\u0259n dair\u0259l\u0259rin tarixi h\u0259qiq\u0259ti t\u0259hrif etm\u0259k, \u0130kinci Dünya müharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n rolunu azaltmaq v\u0259 fa\u015fizmi q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131rmaq üçün \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f s\u0259yl\u0259rinin \u015fahidi oluruq. Ona gör\u0259 bu meyl\u0259 son qoyulmal\u0131d\u0131r, biz bunu yaln\u0131z birg\u0259 s\u0259yl\u0259rimizl\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. O cüml\u0259d\u0259n Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si dövründ\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti g\u0259nc n\u0259sl\u0259 çatd\u0131rmaq yolu il\u0259. Ona gör\u0259 ki, onlar h\u0259qiq\u0259ti bilm\u0259lidirl\u0259r, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, \u0259cdadlar\u0131n\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmal\u0131d\u0131rlar. \u018flb\u0259tt\u0259, b\u0259zi ölk\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r, \u0130kinci Dünya müharib\u0259si i\u015ftirakç\u0131lar\u0131n\u0131n abid\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 vandalizm akt\u0131, fa\u015fistl\u0259r\u0259 heyk\u0259ll\u0259r qoyulmas\u0131 nifr\u0259t v\u0259 ikrah hissi oyad\u0131r. Bunu keçmi\u015f SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda, MDB m\u0259kan\u0131nda görm\u0259k xüsusil\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259zdir. Ax\u0131 fa\u015fizm üz\u0259rind\u0259 ümumi Q\u0259l\u0259b\u0259 namin\u0259 \u0259n böyük qurban ver\u0259n Sovet \u0130ttifaq\u0131 olub. Buna gör\u0259 bu meyill\u0259r pisl\u0259nm\u0259li, bu c\u0259hdl\u0259r\u0259 son qoyulmal\u0131 v\u0259 m\u0259nim fikrimc\u0259, dünya liderl\u0259ri bu bar\u0259d\u0259 daha aç\u0131q dan\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

Biz\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, qeyd etdiyim kimi, m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam, o cüml\u0259d\u0259n MDB ölk\u0259l\u0259rinin sonuncu Zirv\u0259 görü\u015fünd\u0259 müzakir\u0259 mövzular\u0131ndan biri m\u0259hz bizim Böyük Q\u0259l\u0259b\u0259 bayram\u0131na, Q\u0259l\u0259b\u0259nin yubileyin\u0259 haz\u0131rl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259si idi. M\u0259n t\u0259\u0259ssüfl\u0259 qeyd etdim ki, Erm\u0259nistanda fa\u015fist canil\u0259rinin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259yat normas\u0131na çevrilir. Konkret misallarla göst\u0259rdim ki, bir neç\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l Erm\u0259nistanda fa\u015fist c\u0259llad v\u0259 cani, Njde l\u0259q\u0259bi il\u0259 m\u0259\u015fhur olan Qaregin Ter-Arutyunyana 6 metr hündürlüyünd\u0259 heyk\u0259l qoyulub. Bu adam\u0131n cinay\u0259tl\u0259ri sübut olunub. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Q\u0259l\u0259b\u0259nin 75 illiyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 h\u0259m Rusiya Federasiyas\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi, h\u0259m d\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 Müdafi\u0259 Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rc edilmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u0259 buna sübutdur. Bu adam müharib\u0259 dövründ\u0259 deyirdi: “Almaniya u\u011frunda h\u0259lak olan Erm\u0259nistan u\u011frunda h\u0259lak olur”. Bu adam\u0131n t\u0259xribatç\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti çoxsayl\u0131 insan\u0131n ölümün\u0259 g\u0259tirib ç\u0131xar\u0131b v\u0259 t\u0259sadüfi deyil ki, müharib\u0259 qurtarandan sonra o, SMER\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edilib, 25 il azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib v\u0259 Vladimir h\u0259bsxanas\u0131nda ölüb. Bel\u0259 bir adama Erm\u0259nistanda 6 metr hündürlüyünd\u0259 heyk\u0259l qoyulur. Heyk\u0259lin aç\u0131l\u0131\u015f\u0131nda bu ölk\u0259nin keçmi\u015f prezidenti i\u015ftirak edir. M\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rmaqla MDB üzr\u0259 h\u0259mkarlar\u0131m\u0131n diqq\u0259tini ona c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259yirdim ki, biz, ilk növb\u0259d\u0259, özümüzd\u0259, öz t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131zda h\u0259r \u015feyi öz ad\u0131 il\u0259 adland\u0131rmal\u0131y\u0131q, burada siyasi korrektlik, selektivlik prinsipini v\u0259 ya kimins\u0259 x\u0259trin\u0259 d\u0259ym\u0259m\u0259k ist\u0259yini r\u0259hb\u0259r tutmamal\u0131y\u0131q. Biz h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259liyik, \u0259ks halda, bu t\u0259\u015fkilat format\u0131nda diskussiyalar, s\u0259mimi des\u0259k, m\u0259nas\u0131n\u0131 itir\u0259r. Buna gör\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131randa ümid edirdim ki, Erm\u0259nistan\u0131n yeni, özünü demokratik kimi göst\u0259rm\u0259y\u0259 çal\u0131\u015fan r\u0259hb\u0259rliyi m\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bbüsümü d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k. Lakin t\u0259\u0259ssüf ki, bunun \u0259ksini gördüm. Gördüm ki, Erm\u0259nistan nümay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri, ba\u015f nazir bu canini müdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131, dedi ki, n\u0259 olsun o, h\u0259bs dü\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 olub, Soljenits\u0131n da h\u0259bs dü\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 olub. Bilirsiniz, bu yerd\u0259 protokol qaydalar\u0131n\u0131 pozdum, yenid\u0259n ç\u0131x\u0131\u015f üçün söz ald\u0131m v\u0259 dedim ki, Soljenits\u0131n\u0131 fa\u015fistl\u0259rin \u0259lalt\u0131s\u0131 il\u0259 müqayis\u0259 etm\u0259k h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yüks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259sidir. Ona gör\u0259 bütün bunlar böyük t\u0259\u0259ccüb, heyr\u0259t do\u011furur v\u0259 bel\u0259 bir fikr\u0259 \u0259sas verir ki, Erm\u0259nistanda hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r, lakin rejimin mahiyy\u0259ti \u0259vv\u0259lki kimi qal\u0131r.<\/p>\n

Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n dem\u0259liy\u0259m ki, Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n Armavir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259 cinay\u0259tkar, fa\u015fistl\u0259rin \u0259lalt\u0131s\u0131 Njdey\u0259 xatir\u0259 lövh\u0259si vurulub. Yaln\u0131z m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni dövl\u0259t ba\u015fç\u0131lar\u0131n\u0131n Zirv\u0259 görü\u015fünd\u0259 qald\u0131randan v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 kütl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ksini tapandan sonra h\u0259min lövh\u0259 götürülüb. Haql\u0131 olaraq sual yaran\u0131r: Erm\u0259nistanda Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si q\u0259hr\u0259manlar\u0131 olmay\u0131bm\u0131? B\u0259s Armavird\u0259 erm\u0259ni kils\u0259sinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda n\u0259 üçün onlara yox, fa\u015fist caniy\u0259 xatir\u0259 lövh\u0259si vurulub? Bunu nec\u0259 ba\u015fa dü\u015fm\u0259li? Ona gör\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r geni\u015f müzakir\u0259 edilm\u0259lidir. Yen\u0259 d\u0259 h\u0259r bir ölk\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 öz münasib\u0259tini selektivlik, siyasi korrektlik mülahiz\u0259l\u0259rin\u0259 gör\u0259 deyil, birba\u015fa v\u0259 aç\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirm\u0259lidir. Erm\u0259nistanda bir t\u0259r\u0259fd\u0259n deyirl\u0259r ki, onlar Q\u0259l\u0259b\u0259nin yubileyini bayram ed\u0259c\u0259kl\u0259r, amma dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n fa\u015fistin abid\u0259si önün\u0259 gül qoyurlar. Bu, \u0259n az\u0131 ziddiyy\u0259t, \u0259slind\u0259 is\u0259 riyakarl\u0131q t\u0259zahürüdür.<\/p>\n

-Bu v\u0259ziyy\u0259ti bel\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirdiyiniz\u0259 gör\u0259 sa\u011f olun, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. May\u0131n 4-d\u0259 Sizin t\u0259\u015f\u0259bbüsünüzl\u0259, – Az\u0259rbaycan haz\u0131rda Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0259drlik edir, – Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 görü\u015fü keçirildi. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n h\u0259min görü\u015fü i\u015ftirakç\u0131lar\u0131n t\u0259rkibin\u0259, el\u0259 bu fakt\u0131n özün\u0259 gör\u0259 tarixi hadis\u0259 adland\u0131ra bil\u0259r\u0259m. Bu görü\u015f koronavirusa qar\u015f\u0131 mübariz\u0259 üzr\u0259 birg\u0259 q\u0259rarlar\u0131n, birg\u0259 ideyalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na h\u0259sr edilmi\u015fdi. Zirv\u0259 görü\u015fün\u0259 Siz s\u0259drlik edirdiniz. Orada çoxsayl\u0131 ölk\u0259l\u0259rin, özü d\u0259 Hindistan, Misir, \u0130ran v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 kimi apar\u0131c\u0131 ölk\u0259l\u0259rin liderl\u0259ri i\u015ftirak edirdil\u0259r. Bu görü\u015f ba\u015fa çatandan sonra Siz s\u0259dr kimi ç\u0259kici vuraraq Zirv\u0259 görü\u015fünü yekunla\u015fd\u0131rd\u0131n\u0131z. \u0130ndi Zirv\u0259 görü\u015fünü nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? Orada n\u0259 haqda raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259 bildiniz? Bir daha t\u0259krar edir\u0259m, Zirv\u0259 görü\u015fünün keçirilm\u0259si özü tarixi faktd\u0131r, lakin praktiki bax\u0131mdan fikrinizi bilm\u0259k ist\u0259rdim.<\/strong>
\n-Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Bu Zirv\u0259 görü\u015fünü h\u0259qiq\u0259t\u0259n tarixi görü\u015f adland\u0131rmaq olar. Çünki \u0259vv\u0259l\u0259n, o, yeni formatda, videokonfrans format\u0131nda keçirilirdi. \u0130kincisi, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 görü\u015fl\u0259ri bir qayda olaraq mü\u0259yy\u0259n dövrilikl\u0259 keçirilir. \u018fg\u0259r bundan \u0259vv\u0259lki Zirv\u0259 görü\u015fü keç\u0259n ilin oktyabr\u0131nda Bak\u0131da keçirilmi\u015fdis\u0259, növb\u0259ti görü\u015f 2022-ci ild\u0259 bizd\u0259n sonra s\u0259drlik ed\u0259c\u0259k ölk\u0259d\u0259 keçirilm\u0259li idi. Buna gör\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015f\u0259bbüsü t\u0259bii ki, vaxt\u0131nda ir\u0259li sürülmü\u015fdü. Onu da dem\u0259liy\u0259m ki, keç\u0259n ilin oktyabr ay\u0131nda biz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0259drliyi öz üz\u0259rimiz\u0259 götürdük. Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycan yekdillikl\u0259 H\u0259r\u0259kat\u0131n s\u0259dri seçilib, bu da çox \u0259lam\u0259tdar amildir, çünki bildiyiniz kimi, H\u0259r\u0259katda 120 ölk\u0259 i\u015ftirak edir v\u0259 bu ölk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri aras\u0131nda, yum\u015faq des\u0259k, g\u0259rgin münasib\u0259tl\u0259r var.<\/p>\n

Lakin biz\u0259 göst\u0259ril\u0259n hörm\u0259t v\u0259 etimad ona d\u0259lal\u0259t edir ki, Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq arenada çox böyük nüfuz qazana bilib. Bak\u0131 Zirv\u0259 görü\u015fünd\u0259 m\u0259n demi\u015fdim ki, biz öz s\u0259drliyimizi heç d\u0259 formal s\u0259drlik hesab etmirik, biz s\u0259m\u0259r\u0259li s\u0259dr olmaq ist\u0259yirik. H\u0259r\u0259kat\u0131n beyn\u0259lxalq arenada nüfuzunu v\u0259 rolunu yüks\u0259ltm\u0259k, ölk\u0259l\u0259r aras\u0131nda daha s\u0131x birlik ist\u0259yirik, \u015f\u0259rait yaratmaq ist\u0259yirik ki, b\u0259zi ölk\u0259l\u0259r aras\u0131nda mövcud fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131, z\u0259ruri hallarda bizim d\u0259 i\u015ftirak\u0131m\u0131zla nizamlans\u0131n. M\u0259n, h\u0259mçinin dedim ki, Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 s\u0259drlik dövründ\u0259 deyil, bundan sonra da beyn\u0259lxalq arenada üzv ölk\u0259l\u0259rin m\u0259nafel\u0259rini müdafi\u0259 ed\u0259c\u0259k. Zirv\u0259 görü\u015fünün ba\u015f tutmas\u0131 onu göst\u0259rir ki, \u0259vv\u0259l\u0259n, biz öz sözümüz\u0259 sadiqik, ikincisi, bu Zirv\u0259 görü\u015fünün keçirilm\u0259sin\u0259 böyük ehtiyac var idi. Buna gör\u0259 d\u0259 ç\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015f\u0259bbüsünün vaxt\u0131nda ir\u0259li sürüldüyünü v\u0259 vacibliyini qeyd etdil\u0259r. H\u0259mçinin dem\u0259liy\u0259m ki, apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri – Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f katibi Antonio Quterre\u015f, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n prezidenti, Afrika \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u0259dri, Ümumdünya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f direktoru v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n vitse-prezidenti Zirv\u0259 görü\u015fünün i\u015ftirakç\u0131lar\u0131n\u0131 salamlad\u0131lar. Bu m\u0259qam\u0131 xüsusi vur\u011fulamal\u0131yam. M\u0259n Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n hans\u0131sa vahid formatda i\u015ftirak etdiyi ikinci bel\u0259 hadis\u0259ni xat\u0131rlam\u0131ram. \u0130ndiki halda bu cür birg\u0259 t\u0259dbir ona gör\u0259 mümkün oldu ki, Az\u0259rbaycan Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 çox f\u0259al \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r, Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq arenada çox böyük nüfuz qazan\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259, bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 var ki, bizi ümumi b\u0259la birl\u0259\u015fdirir. Buna gör\u0259 Zirv\u0259 görü\u015fünün keçirilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di t\u0259\u015fkilat\u0131n daxilind\u0259 h\u0259mr\u0259ylik göst\u0259rm\u0259k, habel\u0259 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q idi.<\/p>\n

M\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bbüsüml\u0259 biz dövl\u0259t v\u0259 hökum\u0259t ba\u015fç\u0131lar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 BMT-nin koronavirusa h\u0259sr edilmi\u015f xüsusi Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n keçirilm\u0259sini t\u0259klif etdik. H\u0259r\u0259kat\u0131n üzvü olan \u0259n h\u0259ssas ölk\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz köm\u0259k göst\u0259rilm\u0259si üçün biz Ümumdünya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na 5 milyon dollar ay\u0131rd\u0131q. Bu, bizim ikinci donor ian\u0259mizdir. Bundan \u0259vv\u0259l mart ay\u0131nda da qlobal pandemiyaya qar\u015f\u0131 mübariz\u0259 üçün Ümumdünya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na 5 milyon dollar ay\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f T\u0259mas Qrupu format\u0131 üzv ölk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n böyük d\u0259st\u0259k al\u0131b. Biz istiqam\u0259tl\u0259r üzr\u0259 yar\u0131mqruplar v\u0259 COVID-19-a qar\u015f\u0131 mübariz\u0259 üzr\u0259 vahid m\u0259lumat bazas\u0131 yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etdik ki, h\u0259m H\u0259r\u0259kat\u0131n bel\u0259 niyy\u0259ti olan üzvl\u0259ri, h\u0259m beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, h\u0259m d\u0259 donor t\u0259\u015fkilatlar vaxt\u0131nda yard\u0131m göst\u0259rm\u0259k üçün informasiya bazas\u0131na malik olsunlar. M\u0259n dey\u0259rdim ki, Zirv\u0259 görü\u015fünün keçirilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259ri d\u0259, n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 budur. Bir daha dem\u0259liy\u0259m ki, bütün i\u015ftirakç\u0131lar bu görü\u015fün vacibliyini, z\u0259ruriliyini qeyd etdil\u0259r, bu t\u0259\u015f\u0259bbüs\u0259 gör\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259\u015f\u0259kkürl\u0259rini bildirdil\u0259r.<\/p>\n

Dem\u0259liy\u0259m ki, bu, bizim keçirdiyimiz ilk Zirv\u0259 görü\u015fü deyil. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 Türkdilli Dövl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dridir v\u0259 aprelin 10-da bu t\u0259\u015fkilat\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bbüsü il\u0259 keçirilmi\u015f Zirv\u0259 görü\u015fü faktiki olaraq dünyada videokonfrans format\u0131nda ilk Zirv\u0259 görü\u015fü oldu. Biz iki ay \u0259rzind\u0259 çox mühüm iki beyn\u0259lxalq t\u0259dbir keçirdik, \u0259min\u0259m ki, onlar h\u0259mr\u0259yliyi v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 möhk\u0259ml\u0259d\u0259c\u0259k.<\/p>\n

Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 görü\u015fü il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir m\u0259qam da ondan ibar\u0259tdir ki, dediyim kimi, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda 120 ölk\u0259, s\u0259dri m\u0259ktubla müraci\u0259t etmi\u015f Afrika \u0130ttifaq\u0131nda 55 ölk\u0259, ali nümay\u0259nd\u0259si bu t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131nda 27 ölk\u0259 var. Buna gör\u0259 t\u0259vazökarl\u0131qdan k\u0259nar olsa da dem\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bbüsü praktiki olaraq bütün dünyan\u0131 birl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n

– \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n bel\u0259dir. Bir fikir d\u0259 söyl\u0259m\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u0259lb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drlik etm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n Ümumdünya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na mü\u0259yy\u0259n ian\u0259 verm\u0259si faktlar\u0131 mühüm amildir. Lakin m\u0259n\u0259 bel\u0259 g\u0259lir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n bu Zirv\u0259 görü\u015fünü ça\u011f\u0131rma\u011fa m\u0259n\u0259vi haqq\u0131 daha bir s\u0259b\u0259bl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, obyektiv r\u0259q\u0259ml\u0259r göst\u0259rir v\u0259 Ümumdünya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 da bunu sad\u0259c\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir ki, bu d\u0259h\u015f\u0259tli pandemiya Az\u0259rbaycandan yan keçm\u0259diyin\u0259 baxmayaraq, – h\u0259r halda, m\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxm\u0131\u015fam, – ölk\u0259d\u0259 bu mübariz\u0259d\u0259 mü\u0259yy\u0259n u\u011furlar qazan\u0131l\u0131b. M\u0259n\u0259 bel\u0259 g\u0259lir ki, v\u0259ziyy\u0259ti yava\u015f\u0131tmaq, mü\u0259yy\u0259n m\u0259qamda is\u0259 dönd\u0259rm\u0259k mümkün olub. H\u0259r halda r\u0259q\u0259ml\u0259r bunu deyir, ÜST d\u0259 bunu t\u0259sdiq edir. Buna n\u0259yin say\u0259sind\u0259 nail olunub? Hans\u0131 s\u0259yl\u0259r göst\u0259rilib? Çünki bu ümumi b\u0259lan\u0131n öhd\u0259sind\u0259n daha böyük d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u0259l\u0259n ist\u0259nil\u0259n ölk\u0259nin t\u0259crüb\u0259si bu gün çox vacibdir.<\/strong>
\n-Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Son n\u0259tic\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 tezdir, lakin aral\u0131q n\u0259tic\u0259l\u0259r göst\u0259rir ki, biz do\u011fru yolday\u0131q. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bizim t\u0259\u015fkil etdiyimiz, h\u0259yata keçirdiyimiz bu i\u015fi Ümumdünya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 da qiym\u0259tl\u0259ndirib. Bu t\u0259\u015fkilat\u0131n Ba\u015f direktorunun m\u0259n\u0259 ünvanlanm\u0131\u015f m\u0259ktubunda Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyinin gördüyü t\u0259dbirl\u0259r yüks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib, Az\u0259rbaycan nümun\u0259vi ölk\u0259, y\u0259ni bu b\u0259laya qar\u015f\u0131 mübariz\u0259d\u0259 nümun\u0259 göst\u0259r\u0259n ölk\u0259 adland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n

Konkret t\u0259dbirl\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 dem\u0259liy\u0259m ki, biz lap \u0259vv\u0259ld\u0259n Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargah yaratd\u0131q. Onun çox geni\u015f s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri var v\u0259 h\u0259r gün, h\u0259r saat mühüm t\u0259\u015fkilati m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. M\u0259nim fikrimc\u0259, bütün ölk\u0259l\u0259rin \u0259sas v\u0259zif\u0259si bu x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf\u0131n\u0131, onun geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131 yava\u015f\u0131tmaq idi. Bir s\u0131ra ba\u015fqa ölk\u0259l\u0259r kimi, Az\u0259rbaycana da bu virus k\u0259nardan g\u0259tirilib. Buna gör\u0259 qon\u015fularla müvafiq m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259n sonra s\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011flanmas\u0131 birinci mühüm add\u0131m oldu. Lakin sonra gördük ki, daxild\u0259 yoluxma prosesi gedir. Odur ki, m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r t\u0259tbiq edildi. Biz h\u0259min t\u0259dbirl\u0259ri \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011fun olaraq t\u0259tbiq etdik v\u0259 hadis\u0259l\u0259rin arxas\u0131nca getm\u0259y\u0259 yox, onlar\u0131 qabaqlama\u011fa çal\u0131\u015fd\u0131q, \u0259ks halda, u\u011fur qazana bilm\u0259zdik.<\/p>\n

Biz dövl\u0259t x\u0259st\u0259xanalar\u0131n\u0131n i\u015fini operativ sur\u0259td\u0259 tamamil\u0259 yeni formatda t\u0259\u015fkil etdik. Bu gün 20-d\u0259n çox dövl\u0259t x\u0259st\u0259xanas\u0131 koronaviruslu x\u0259st\u0259l\u0259rin müalic\u0259si üçün t\u0259qdim edilib. O cüml\u0259d\u0259n, 575 çarpay\u0131l\u0131q yeni \u0259n müasir x\u0259st\u0259xana bütünlükl\u0259 koronaviruslu x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259qdim edilib. Biz operativ sur\u0259td\u0259 \u0259lav\u0259 laboratoriyalar ald\u0131q. Haz\u0131rda 23 bu cür laboratoriyam\u0131z var, laz\u0131m g\u0259ls\u0259 yen\u0259 alaca\u011f\u0131q. Milyon n\u0259f\u0259r\u0259 dü\u015f\u0259n testl\u0259rin say\u0131na gör\u0259 Az\u0259rbaycan lider ölk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Biz 160 mind\u0259n çox test keçirmi\u015fik. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lma ocaqlar\u0131n\u0131n, o cüml\u0259d\u0259n regional bax\u0131mdan a\u015fkar olunmas\u0131na köm\u0259k edir. May\u0131n 4-d\u0259n, bundan \u0259vv\u0259l is\u0259 aprelin 27-d\u0259n karantin rejimi mü\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r yum\u015fald\u0131lma\u011fa ba\u015flan\u0131b. Bu, onunla ba\u011fl\u0131 idi ki, son 3 h\u0259ft\u0259d\u0259 pozitiv dinamika mü\u015fahid\u0259 edirik, y\u0259ni sa\u011falanlar\u0131n say\u0131 yoluxanlar\u0131n say\u0131ndan çoxdur. Biz h\u0259m d\u0259 h\u0259kiml\u0259rimiz\u0259, tibb i\u015fçil\u0259rin\u0259 çox qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131r\u0131q. Koronaviruslu x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259r üçün onlar\u0131n ayl\u0131q maa\u015f\u0131ndan 3, 4, 5 d\u0259f\u0259 yüks\u0259k xüsusi maa\u015f \u0259lav\u0259l\u0259ri t\u0259tbiq edilib. Ona gör\u0259 d\u0259 bu m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma t\u0259dbirl\u0259rinin, o cüml\u0259d\u0259n müalic\u0259 prosesinin düzgün t\u0259\u015fkilin\u0259 yön\u0259lmi\u015f t\u0259dbirl\u0259r kompleksi say\u0259sind\u0259 biz h\u0259l\u0259lik bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n minimum itkil\u0259rl\u0259 ç\u0131xa bilirik.<\/p>\n

Bizim t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ictimai d\u0259st\u0259yin yüks\u0259k s\u0259viyy\u0259sini d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. M\u0259n h\u0259r gün yüzl\u0259rl\u0259, b\u0259z\u0259n minl\u0259rl\u0259 t\u0259\u015f\u0259kkür m\u0259ktubu al\u0131ram. Bu m\u0259ktublarda bütün kateqoriyalardan olan v\u0259t\u0259nda\u015flar, balaca u\u015faqlardan ba\u015flam\u0131\u015f uzunömürlül\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259\u015f\u0259kkürl\u0259rini bildirirl\u0259r ki, biz h\u0259l\u0259lik bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 ç\u0131x\u0131r\u0131q. Lakin biz onu da demi\u015fik ki, karantin rejiminin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rinin v\u0259ziyy\u0259ti k\u0259skin pisl\u0259\u015fdirdiyini görs\u0259k, bu rejimi yenid\u0259n s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259li olaca\u011f\u0131q. M\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na müraci\u0259tl\u0259rimd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, biz h\u0259mr\u0259ylik göst\u0259rdik, birlik göst\u0259rdik, indi biz h\u0259m d\u0259 m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 intizam göst\u0259rm\u0259liyik. Fikrimc\u0259, bu iki istiqam\u0259t ayr\u0131ca müzakir\u0259 t\u0259l\u0259b edir, lakin dü\u015fünür\u0259m ki, bütövlükd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t h\u0259l\u0259lik n\u0259zar\u0259t alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Onu da dem\u0259liy\u0259m ki, biz pandemiyadan \u0259ziyy\u0259t ç\u0259k\u0259nl\u0259r\u0259 t\u0259qrib\u0259n 2 milyard dollarl\u0131q sosial-iqtisadi yard\u0131m paketi ay\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Bu paket, ilk növb\u0259d\u0259, pandemiyadan \u0259ziyy\u0259t ç\u0259k\u0259n sah\u0259l\u0259rd\u0259 çal\u0131\u015fan 700 min\u0259 yax\u0131n insan\u0131 v\u0259 mikrosahibkarlar\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Dövl\u0259t iki ay \u0259rzind\u0259 onlar\u0131n \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n xeyli hiss\u0259sini öd\u0259y\u0259c\u0259k, çünki onlar praktiki olaraq i\u015fl\u0259mirl\u0259r. Bunlar 600 min azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259 v\u0259 i\u015fsiz, h\u0259tta qeyri-formal sektorda m\u0259\u015f\u011ful olanlar, y\u0259ni \u0259m\u0259k müqavil\u0259si olmayanlard\u0131r. Onlara 2 ay \u0259rzind\u0259 mü\u0259yy\u0259n m\u0259bl\u0259\u011f öd\u0259nilir ki, h\u0259tta \u0259m\u0259k müqavil\u0259si olmayanlar da \u0259m\u0259khaqq\u0131 als\u0131nlar. \u0130ndi bu adamlar qazancdan m\u0259hrum olublar.<\/p>\n

Biz ünvanl\u0131 sosial yard\u0131m alan ail\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131 art\u0131raraq 80 min\u0259 çatd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q, bel\u0259 ail\u0259l\u0259rin h\u0259r biri orta hesabla 222 manat, y\u0259ni 130 dollar al\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, \u0259m\u0259khaqq\u0131 minimal s\u0259viyy\u0259d\u0259, y\u0259ni 250 manat v\u0259 ya t\u0259xmin\u0259n 150 dollar s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olmaqla, 90 min öd\u0259ni\u015fli ictimai i\u015f yeri v\u0259 12 min özünüm\u0259\u015f\u011fulluq yeri yarad\u0131l\u0131r. Bu yerl\u0259r dövl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 v\u0259 texniki köm\u0259k n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla cari ild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayacaq. Bu, h\u0259min paketin yaln\u0131z bir hiss\u0259sidir. Vergi güz\u0259\u015ftl\u0259ri, vergi t\u0259till\u0259ri d\u0259 var. Y\u0259ni biz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 çox geni\u015f yana\u015fm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 ilk növb\u0259d\u0259, insanlar\u0131, onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259yat\u0131n\u0131 qoruma\u011fa v\u0259 ikinci növb\u0259d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 çal\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n

-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bütün bunlar bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n Sizin üçün \u0259lb\u0259tt\u0259, sirr deyil ki, indi ekspertl\u0259r, analitikl\u0259r, siyas\u0259tçil\u0259r tez-tez bel\u0259 fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirirl\u0259r: Allah qoysa, gec-tez pandemiya ba\u015fa çatacaq. Lakin h\u0259l\u0259lik bütün proses yüks\u0259l\u0259n x\u0259tt üzr\u0259 gedir. Buna baxmayaraq, ham\u0131 deyir ki, dünya ba\u015fqa cür olacaq. O, d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k, sosial bax\u0131mdan, iqtisadi bax\u0131mdan, mü\u0259yy\u0259n m\u0259nada m\u0259d\u0259ni bax\u0131mdan d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 çoxsayl\u0131 iri t\u0259dbirl\u0259r – idman, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, siyas\u0259t, iqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r, müxt\u0259lif forumlar keçirib. Bundan \u0259vv\u0259l dedikl\u0259rinizin ham\u0131s\u0131 inkaredilm\u0259z faktlara, d\u0259qiq r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131. \u0130ndi m\u0259nim sual\u0131m f\u0259rziyy\u0259l\u0259r sah\u0259sin\u0259 daha çox aiddir. Siz postpandemiya dövrünü nec\u0259 t\u0259s\u0259vvür edirsiniz? Biz ham\u0131m\u0131z h\u0259min dünyada ya\u015famal\u0131 olaca\u011f\u0131q. \u0130ndi xüsusil\u0259 g\u0259ncl\u0259r bu cür suallar verirl\u0259r. Çünki onlar çoxsayl\u0131 psixoloji ç\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 üzl\u0259\u015fir, ya\u015fl\u0131lar üçün is\u0259 bu, h\u0259m d\u0259 fiziki xarakterli çoxsayl\u0131 riskl\u0259r dem\u0259kdir. Siz postpandemiya dövründ\u0259 dünyan\u0131 nec\u0259 t\u0259s\u0259vvür edirsiniz?<\/strong>
\n-Bilirsiniz, bir s\u0131ra siyasi v\u0259 ictimai xadiml\u0259r, h\u0259mçinin geni\u015f beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t qeyd edir ki, dünya ba\u015fqala\u015facaq v\u0259 art\u0131q ba\u015fqala\u015f\u0131b. Biz d\u0259 yeni i\u015f format\u0131na, yeni h\u0259yat format\u0131na, özünüt\u0259crid rejimin\u0259 t\u0259dric\u0259n al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, \u0259slind\u0259 bu, xüsus\u0259n s\u0259rt karantin \u015f\u0259raitind\u0259 insanlar\u0131n çoxunun h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 d\u0259, onlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u0259 ciddi t\u0259sir göst\u0259rir. Biz yax\u015f\u0131 ba\u015fa dü\u015fürük ki, h\u0259ft\u0259l\u0259rl\u0259 evd\u0259 oturmaq, evd\u0259n ç\u0131xmamaq f\u0259al h\u0259yat t\u0259rzin\u0259, f\u0259al i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ad\u0259t etmi\u015f insanlar üçün çox ciddi s\u0131naqd\u0131r. B\u0259li, m\u0259n qeyd etdim ki, i\u015fini itir\u0259nl\u0259r üçün v\u0259sait öd\u0259yirik. Ax\u0131 onlar üçün motivasiya t\u0259kc\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 deyildi. \u0130nsanlar \u0259slind\u0259, sevimli i\u015find\u0259n m\u0259hrum olublar v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu da onlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 ciddi t\u0259sir göst\u0259r\u0259 bil\u0259r. Buna gör\u0259 dünyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 nec\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 güman etm\u0259k ç\u0259tindir.<\/p>\n

Beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r keçirilm\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, m\u0259nim dediyim iki Zirv\u0259 görü\u015fü göst\u0259rdi ki, biz bu formatda da i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259rik. \u018flb\u0259tt\u0259, ünsiyy\u0259t çat\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss edirik. \u018fg\u0259r biz Zirv\u0259 görü\u015fünü adi rejimd\u0259 keçirs\u0259ydik, bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, 2 gün, b\u0259lk\u0259 d\u0259 3 gün davam ed\u0259rdi, çoxsayl\u0131 ikit\u0259r\u0259fli görü\u015fl\u0259r, çoxlu m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r olard\u0131. Amma, m\u0259s\u0259l\u0259n, may\u0131n 4-d\u0259 Zirv\u0259 görü\u015fü fasil\u0259siz olaraq alt\u0131 saat yar\u0131m davam etdi. S\u0259dr kimi m\u0259nim h\u0259min görü\u015fü t\u0259rk etm\u0259k imkan\u0131m yox idi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu formatda ya\u015fama\u011fa öyr\u0259\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n

Beyn\u0259lxalq forumlara g\u0259ldikd\u0259, siz tamamil\u0259 haql\u0131 olaraq qeyd etdiniz ki, Az\u0259rbaycan, ilk növb\u0259d\u0259, humanitar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q üçün art\u0131q mühüm m\u0259kana çevrilib. Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan prezidentl\u0259rinin himay\u0259si il\u0259 keçiril\u0259n v\u0259 formala\u015fmas\u0131nda \u015f\u0259xs\u0259n siz, Mixail Solomonoviç, çox böyük rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131z Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Humanitar Forumu da, M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 Dialoq Forumu da, keçirilm\u0259si bu gün t\u0259xir\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f bir s\u0131ra ba\u015fqa t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 sual do\u011furur – biz onlar\u0131 nec\u0259 keçir\u0259c\u0259yik? Beyn\u0259lxalq forumlar\u0131, diskussiyalar\u0131 videokonfrans rejimind\u0259 keçirm\u0259y\u0259 imkan olacaqm\u0131 – bütün bunlar g\u0259l\u0259c\u0259yin m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ridir. Lakin bir \u015fey a\u015fkard\u0131r ki, koronavirus üz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra s\u0131rf i\u015fçi bax\u0131mdan, psixoloji bax\u0131mdan bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n ç\u0131xmaq üçün h\u0259l\u0259 uzun müdd\u0259t laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k. Bunun n\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259yini dem\u0259k çox ç\u0259tindir. Lakin m\u0259nim fikrimc\u0259, \u0259sas m\u0259qam, o cüml\u0259d\u0259n beyn\u0259lxalq siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n müsb\u0259t t\u0259crüb\u0259sini qoruyub saxlamaqd\u0131r ki, bu müv\u0259qq\u0259ti ayr\u0131l\u0131q ölk\u0259l\u0259ri bir-birind\u0259n ay\u0131rmas\u0131n. Biz dialoqu davam etdir\u0259k, videokonfrans format\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259k. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, m\u0259n h\u0259mkarlar\u0131mla videokonfrans format\u0131nda bir neç\u0259 görü\u015f keçirmi\u015f\u0259m. \u018flb\u0259tt\u0259, forma f\u0259rqli olacaq, lakin \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 müsb\u0259t m\u0259zmunu saxlamaq v\u0259 pandemiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 gördüyümüz müsb\u0259t m\u0259qamlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaqd\u0131r. Ola bilsin, bunlar h\u0259l\u0259 ilk t\u0259zahürl\u0259rdir, lakin h\u0259mr\u0259ylik, h\u0259tta münasib\u0259tl\u0259ri g\u0259rgin olan ölk\u0259l\u0259r aras\u0131nda da \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q elementl\u0259ri görünür.<\/p>\n

-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, Siz dediniz ki, bütün bu ç\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k, möhk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k z\u0259ruridir. M\u0259hz bu bax\u0131mdan m\u0259n ist\u0259rdim ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin il\u0259 Sizin münasib\u0259tl\u0259riniz m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunaq, Sizin aran\u0131zda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u0131x \u015f\u0259xsi yolda\u015fl\u0131q münasib\u0259tl\u0259ri, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, “personal chemistry” yaran\u0131b. Siz Rusiyaya s\u0259f\u0259rl\u0259r etmisiniz, Putin Az\u0259rbaycanda olub. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 Siz\u0259 el\u0259 g\u0259lmirmi ki, Sizin fikrinizin davam\u0131 kimi m\u0259hz yeni \u015f\u0259raitd\u0259 yeni h\u0259ll\u0259r v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni format\u0131n\u0131 tapmaq üçün bu \u0259laq\u0259l\u0259ri daha da intensivl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r?<\/strong>
\n-B\u0259li, siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259 üz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik, h\u0259tta pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259 fasil\u0259siz n\u0259qliyyat da\u015f\u0131malar\u0131 h\u0259yata keçirilir. Biz tranzit-logistika sah\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259ri intensivl\u0259\u015fdirm\u0259k bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lmi\u015fik. Ölk\u0259l\u0259r aras\u0131nda, Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u0259mt\u0259\u0259 dövriyy\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, pandemiya m\u0259nfi t\u0259sirini göst\u0259rir. Lakin \u0259min\u0259m ki, biz müsb\u0259t \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 qoruyub saxlayacaq v\u0259 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259yik.<\/p>\n

Siz qeyd etdiyiniz kimi, Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Prezidenti il\u0259 biz h\u0259m Rusiyada, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda yet\u0259rinc\u0259 tez-tez görü\u015fürük. Sonuncu görü\u015fümüz keç\u0259n ilin ax\u0131r\u0131nda Peterburqda olub, bundan \u0259vv\u0259l Soçid\u0259. M\u0259n “Valday” Diskussiya Klubuna d\u0259v\u0259t edilmi\u015fdim. Buna gör\u0259 bizim ünsiyy\u0259timiz v\u0259 görü\u015fl\u0259rimiz qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin inki\u015faf\u0131na çox müsb\u0259t t\u0259kan verir v\u0259 tabeliyimizd\u0259 olanlara verdiyimiz göst\u0259ri\u015fl\u0259r, t\u0259limatlar h\u0259yata keçirilir.<\/p>\n

Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz çox yüks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. \u018flb\u0259tt\u0259, pandemiya olmasayd\u0131, biz \u0259mt\u0259\u0259 dövriyy\u0259sini daha da art\u0131rard\u0131q. Lakin \u0259min\u0259m ki, iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 olacaq. Bizim n\u0259qliyyat-logistika sah\u0259sind\u0259 d\u0259 böyük planlar\u0131m\u0131z var. Bu gün bizim f\u0259al istifad\u0259 etdiyimiz \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi il\u0259 yana\u015f\u0131, Rusiyan\u0131n \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizin\u0259 qo\u015fulmas\u0131 da bizi sevindirir. Rusiyal\u0131 yükgönd\u0259r\u0259nl\u0259r Az\u0259rbaycandan Avropa istiqam\u0259tin\u0259 ged\u0259n bu mar\u015frutdan istifad\u0259 edirl\u0259r. Elektroenergetika sah\u0259sind\u0259 elektrik enerjisi mübadil\u0259si, habel\u0259 çoxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan böyük potensial var. Biz yüks\u0259kvoltlu elektrikötürm\u0259 x\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131y\u0131q.<\/p>\n

Neft-qaz sah\u0259sind\u0259 d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131d\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 çoxlar\u0131 bilmir, lakin X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Rusiya sektorunda Rusiya \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n hasil edil\u0259n neftin bir hiss\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturu vasit\u0259sil\u0259 n\u0259ql edilir. Y\u0259ni, burada \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yüks\u0259l\u0259n x\u0259tt üzr\u0259 davam edir.
\n\u018flb\u0259tt\u0259, Rusiya Prezidenti il\u0259 birlikd\u0259 humanitar sah\u0259d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259yata keçirdiyimiz \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 da hökm\u0259n qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Dü\u015fünür\u0259m ki, bu, qon\u015fular aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n nümun\u0259sidir. Rusiyada da bunu çox yüks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda t\u0259drisin rus dilind\u0259 oldu\u011fu 330-dan çox m\u0259kt\u0259b var. Rusiyan\u0131n apar\u0131c\u0131 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin filiallar\u0131, yet\u0259rinc\u0259 z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni proqram v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, Xalq T\u0259s\u0259rrüfat\u0131 Nailiyy\u0259tl\u0259ri S\u0259rgisind\u0259 yenid\u0259n qurulmu\u015f “Az\u0259rbaycan” pavilyonunun t\u0259nt\u0259n\u0259li aç\u0131l\u0131\u015f\u0131 da dostluq münasib\u0259tl\u0259rinin r\u0259mzidir.<\/p>\n

\u018flb\u0259tt\u0259, biz t\u0259\u0259ssüfl\u0259nirik ki, pandemiya turizm sektoruna çox güclü z\u0259rb\u0259 vurub. Ona gör\u0259 ki, keç\u0259n il bir milyona yax\u0131n rusiyal\u0131 Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r edib. Biz bu il d\u0259 rusiyal\u0131 turistl\u0259rin say\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131na ümid edirdik. Lakin h\u0259r \u015feyin qaydaya dü\u015f\u0259c\u0259yi v\u0259 insanlar\u0131n yenid\u0259n bir-birini ziyar\u0259t etm\u0259y\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131 vaxt\u0131 gözl\u0259y\u0259k. Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z, biz vaxt\u0131 itirm\u0259m\u0259liyik, bu il görül\u0259si i\u015fl\u0259r h\u0259l\u0259 çoxdur. Biz daim \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r\u0131q v\u0259 yax\u0131n dostlar, t\u0259r\u0259fda\u015flar kimi i\u015fl\u0259yirik.<\/p>\n

-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bilirsiniz, pandemiyadan sonrak\u0131 dövrd\u0259n söhb\u0259t dü\u015f\u0259nd\u0259 enerji sah\u0259si ayr\u0131ca mövzudur. \u018flb\u0259tt\u0259, indi x\u0259b\u0259rl\u0259rin bütün günd\u0259liyi pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Lakin h\u0259l\u0259 yax\u0131n vaxtlarda neftin qiym\u0259tl\u0259ri mövzusu da buraya \u0259lav\u0259 olunurdu. Dünya t\u0259latümd\u0259 idi, ham\u0131 hans\u0131sa detektiv kimi neftin qiym\u0259tinin az qala m\u0259nfiy\u0259 keçm\u0259sini izl\u0259yirdi. Bütün insanlar neft sah\u0259sind\u0259 müt\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 çevrilmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan tarix\u0259n neft hasil ed\u0259n ölk\u0259dir, lakin bununla b\u0259rab\u0259r, Siz art\u0131q neç\u0259 ill\u0259rdir deyirsiniz ki, Az\u0259rbaycan neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131qdan xilas olmal\u0131d\u0131r. Bununla \u0259laq\u0259dar m\u0259n neftin qiym\u0259tl\u0259rini qabaqcadan söyl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131r deyil\u0259m, amma as\u0131l\u0131l\u0131qdan yaxa qurtarmaq bax\u0131m\u0131ndan Siz iqtisadiyyat\u0131n hans\u0131 sah\u0259l\u0259rin\u0259 bel ba\u011flay\u0131rs\u0131n\u0131z, postneft dövründ\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 nec\u0259 t\u0259s\u0259vvür edirsiniz?<\/strong>
\n-Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. M\u0259n bu mövzunu çox f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam v\u0259 qald\u0131r\u0131ram. Bu istiqam\u0259td\u0259 mü\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, bu ilin birinci rübünd\u0259 qeyri-neft-qaz sektorunda s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 23 faiz art\u0131b. Bu, mütl\u0259q rekord göst\u0259ricidir. M\u0259nim fikrimc\u0259, pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 bu r\u0259q\u0259m, \u0259lb\u0259tt\u0259, bizim apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015f\u0259 hörm\u0259t do\u011furur. Buna gör\u0259 qeyri-neft sektoruna oriyentasiya bizim \u0259sas prioritetimiz olub v\u0259 yen\u0259 bel\u0259dir. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dediyim kimi, biz neft sektorunu yaddan ç\u0131xarmal\u0131y\u0131q. Dem\u0259k olar ki, bu gün neftin bu qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 postneft dövrü, \u0259slind\u0259, ba\u015flan\u0131b. Buna gör\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259sas h\u0259r\u0259k\u0259tverici qüvv\u0259si onun a\u015fkarl\u0131\u011f\u0131 olacaq. Bu istiqam\u0259td\u0259 – iqtisadiyyat\u0131n kölg\u0259d\u0259n ç\u0131xar\u0131lmas\u0131 üçün çox i\u015f görülür. T\u0259\u0259ssüf ki, bu problem bizim üçün h\u0259l\u0259 d\u0259 aktuald\u0131r. Burada qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fulluqdan ba\u015flam\u0131\u015f vergi öd\u0259m\u0259kd\u0259n yay\u0131nma\u011fa q\u0259d\u0259r bütün m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bir-biri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bizim gördüyümüz t\u0259dbirl\u0259r öz n\u0259tic\u0259l\u0259rini verir. H\u0259m keç\u0259n il, h\u0259m d\u0259 bu il biz büdc\u0259ni, \u0259sas\u0259n, iqtisadiyyat\u0131n kölg\u0259d\u0259n ç\u0131xar\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na art\u0131r\u0131r\u0131q. Y\u0259ni, bu, \u0259sas h\u0259r\u0259k\u0259tverici amil olacaq.<\/p>\n

\u0130qtisadiyyat\u0131n sah\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u0259n, ilk növb\u0259d\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rrüfat\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259rdim, orada çox böyük potensial var v\u0259 bu sah\u0259y\u0259 çox böyük investisiyalar yat\u0131r\u0131l\u0131b. Art\u0131m da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddidir. N\u0259qliyyat-logistika sah\u0259si. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 bütün n\u0259qliyyat-kommunikasiya layih\u0259l\u0259ri praktiki olaraq ba\u015fa çatd\u0131r\u0131l\u0131b. Ölk\u0259miz \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir. Bu, “Bir k\u0259m\u0259r, bir yol” t\u0259\u015f\u0259bbüsü, \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi, h\u0259mçinin art\u0131q qeyd etdiyim \u015eimal-Q\u0259rb d\u0259hlizi layih\u0259sidir. Odur ki, n\u0259qliyyat-logistika infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131 ba\u015fa çatd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu gün biz da\u015f\u0131malar\u0131 art\u0131rmaq, Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k üçün t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla, qon\u015fular\u0131m\u0131zla i\u015fl\u0259yirik.<\/p>\n

Biz turizm\u0259 böyük diqq\u0259t yetirirdik v\u0259 yen\u0259 bel\u0259dir. Bu sektor çox perspektivli idi. Son 4 ild\u0259 turistl\u0259rin say\u0131 h\u0259r il 10 faizd\u0259n 24 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b. Müasir turizm infrastrukturu yarad\u0131l\u0131b. Lakin \u0259lb\u0259tt\u0259, pandemiya bu sektora çox güclü z\u0259rb\u0259 oldu. \u0130ndi biz daxili turizmin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 dü\u015fünürük. Xüsus\u0259n ona gör\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n milyonlarla v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 il \u0259rzind\u0259, o cüml\u0259d\u0259n istirah\u0259t üçün ölk\u0259d\u0259n k\u0259nara gedir. Onlar s\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011flanmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq y\u0259qin ki, bu il yayda daxili turizm\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n

\u018flb\u0259tt\u0259, informasiya-kommunikasiya texnologiyalar\u0131 sektorunu da qeyd etm\u0259liy\u0259m. Burada da yax\u015f\u0131 t\u0259m\u0259l yarad\u0131l\u0131b. Üç süni peyki olan Az\u0259rbaycan art\u0131q kosmik klubun üzvüdür. \u0130KT sektoru çox f\u0259al inki\u015faf edir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 çox ciddi art\u0131m var. Ona gör\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, bu istiqam\u0259tl\u0259r bundan sonra da mühüm rol oynayacaq. \u018flb\u0259tt\u0259, iqtisadiyyat\u0131n qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 bir daha qay\u0131daraq dem\u0259liy\u0259m ki, bu, h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar üçün biznes mühitinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 v\u0259 kiçik sahibkarl\u0131\u011fa d\u0259st\u0259k dem\u0259kdir. Biz haz\u0131rda bu istiqam\u0259td\u0259 böyük add\u0131mlar at\u0131r\u0131q. Bu, h\u0259m m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu, h\u0259m d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259k. \u0130nki\u015faf etmi\u015f ölk\u0259l\u0259rin t\u0259crüb\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n bilirik ki, orada ümumi daxili m\u0259hsulun yar\u0131dan çoxu kiçik v\u0259 orta biznes hesab\u0131na formala\u015f\u0131r. Biz d\u0259 buna çal\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n

-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bilirsiniz ki, haz\u0131rda müzakir\u0259 edil\u0259n v\u0259 pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha bir m\u0259s\u0259l\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n effektivliyi m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Siz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n pandemiyaya h\u0259sr edilmi\u015f tarixi Zirv\u0259 görü\u015fünün u\u011furla keçm\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. Lakin indi b\u0259zi siyas\u0259tçil\u0259r Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ünvan\u0131na çoxlu t\u0259nqidi sözl\u0259r söyl\u0259yirl\u0259r. BMT-nin t\u0259sisat\u0131 olan Ümumdünya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 ciddi t\u0259nqid\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b. Az\u0259rbaycan \u0259ks\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n inaml\u0131 v\u0259 f\u0259al i\u015ftirakç\u0131s\u0131d\u0131r. O, T\u0259hlük\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi üzvü olub. Az\u0259rbaycan Müst\u0259qil Dövl\u0259tl\u0259r Birliyi, AT\u018fT v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilatlar sistemind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259yir. Sizin fikrinizc\u0259, \u0259vv\u0259l\u0259n, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n ünvan\u0131na bu t\u0259nqid n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259dal\u0259tlidir, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar bu ümumi b\u0259laya n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131r oldular, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Siz nec\u0259 hesab edirsiniz, onlar\u0131n haz\u0131r olmalar\u0131 üçün beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda islahatlar, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin hans\u0131sa yeni variantlar\u0131 t\u0259l\u0259b olunurmu? Ax\u0131, h\u0259mi\u015f\u0259 n\u0259yis\u0259 gözl\u0259m\u0259k laz\u0131m g\u0259lir.<\/strong>
\n-Bilirsiniz, m\u0259nim fikrimc\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259sas amil ayr\u0131-ayr\u0131 ölk\u0259l\u0259rin irad\u0259sidir. Ona gör\u0259 ki, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar ölk\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 ölk\u0259l\u0259r bu t\u0259\u015fkilatlara nümay\u0259nd\u0259l\u0259rini gönd\u0259rirl\u0259r, ölk\u0259l\u0259r öz m\u0259nafel\u0259rini bu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 müdafi\u0259 edirl\u0259r. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n insanlar beyn\u0259lxalq m\u0259murlard\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, onlar kimins\u0259 xo\u015funa g\u0259l\u0259c\u0259k, kimins\u0259 xo\u015funa g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259k m\u0259sul q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259li olanda üzl\u0259\u015fdikl\u0259ri ç\u0259tinlikl\u0259ri anlamaq laz\u0131md\u0131r. Buna gör\u0259 onlar\u0131n diplomatiya m\u0259har\u0259ti d\u0259 çox c\u0259h\u0259td\u0259n bu v\u0259 ya dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n nüfuzunu mü\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n

Az\u0259rbaycana g\u0259ldikd\u0259, bizim üzv oldu\u011fumuz bütün t\u0259\u015fkilatlarda m\u0259hz ona gör\u0259 i\u015ftirak edirik ki, bu t\u0259\u015fkilat\u0131 gücl\u0259ndir\u0259k, çünki biz onun üzvüyük, h\u0259mçinin bu t\u0259\u015fkilatda f\u0259aliyy\u0259timiz ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 öz milli maraqlar\u0131m\u0131z\u0131 maksimum t\u0259min ed\u0259k. Lakin biz, ilk növb\u0259d\u0259, üzv ölk\u0259l\u0259rin daha böyük etimad\u0131n\u0131 qazanma\u011fa çal\u0131\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 h\u0259yata keçirdiyimiz t\u0259\u015f\u0259bbüsl\u0259r buna istiqam\u0259tl\u0259nib. M\u0259s\u0259l\u0259n, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n üzvl\u0259ri olan ölk\u0259l\u0259r\u0259 Ümumdünya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 vasit\u0259sil\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 göst\u0259rm\u0259k t\u0259\u015f\u0259bbüsü konkret nümun\u0259dir.<\/p>\n

T\u0259\u0259ssüf ki, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda sözçülük çox geni\u015f yay\u0131l\u0131b, özü d\u0259 ilb\u0259il bir m\u0259ruz\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 köçürül\u0259n v\u0259 arxas\u0131nda heç bir \u0259m\u0259li i\u015f dayanmayan \u015fablon sözl\u0259r. H\u0259m d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, ist\u0259nil\u0259n beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat qüdr\u0259tli ölk\u0259l\u0259rd\u0259n, ortabablardan v\u0259 h\u0259l\u0259 bir q\u0259d\u0259r böyüm\u0259li olan ölk\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Ona gör\u0259 burada bütün ölk\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 da vacibdir ki, böyük maliyy\u0259, siyasi v\u0259 dig\u0259r resurslar\u0131 olmayan ölk\u0259l\u0259r özl\u0259rini aldad\u0131lm\u0131\u015f, ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li üzvl\u0259r kimi hiss etm\u0259sinl\u0259r. Buna gör\u0259 hesab edir\u0259m ki, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 hörm\u0259t mühüm prioritetl\u0259rd\u0259n biridir. \u018flb\u0259tt\u0259, bütün dünyan\u0131, yaxud Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 kimi 120 ölk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n qlobal beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 buna nail olmaq daha y\u0131\u011fcam t\u0259\u015fkilatlarla müqayis\u0259d\u0259 ç\u0259tindir. Lakin hesab edir\u0259m ki, bu, siyas\u0259tçil\u0259r üçün \u0259sas ruhland\u0131r\u0131c\u0131 amil olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bir d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n nüfuzu çox c\u0259h\u0259td\u0259n onun q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlar\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Dem\u0259liy\u0259m ki, burada da islahatlar üçün yer çoxdur. H\u0259tta BMT T\u0259hlük\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n neç\u0259 ill\u0259r bundan \u0259vv\u0259l q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259r yerin\u0259 yetirilmir v\u0259 Az\u0259rbaycan bunu öz timsal\u0131nda y\u0259qin edib. Otuz il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, erm\u0259ni i\u015f\u011falç\u0131 qüvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n ç\u0131xar\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 BMT T\u0259hlük\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirilmir v\u0259 t\u0259cavüzkara qar\u015f\u0131, bu q\u0259tnam\u0259l\u0259ri pozana qar\u015f\u0131 heç bir sanksiya t\u0259tbiq edilm\u0259yib. Buna gör\u0259 hökm\u0259n c\u0259za mexanizmi olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat icras\u0131 z\u0259ruri olan q\u0259rar q\u0259bul edirs\u0259, bu q\u0259rar yerin\u0259 yetirilm\u0259lidir. Q\u0259rar\u0131 pozan üzv bar\u0259sind\u0259 is\u0259 bir neç\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ibar\u0259t prosedur olmal\u0131d\u0131r, lakin bu prosedur yoxdur. M\u0259nim fikrimc\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara münasib\u0259td\u0259 mü\u0259yy\u0259n ümidsizlik do\u011furan \u0259sas amill\u0259r bunlard\u0131r. Siz\u0259 s\u0259mimi dem\u0259liy\u0259m, b\u0259z\u0259n beyn\u0259lxalq hüquqa zidd olan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r mü\u015fahid\u0259 edirik, bu is\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n nüfuzunu art\u0131rm\u0131r v\u0259 ümumiyy\u0259tl\u0259 müasir dünya nizam\u0131n\u0131 \u015fübh\u0259 alt\u0131na al\u0131r. Ona gör\u0259 ki, beyn\u0259lxalq hüquq h\u0259r k\u0259s üçün prioritet olmal\u0131d\u0131r v\u0259 ölk\u0259l\u0259r onlar\u0131n potensial\u0131ndan, imkanlar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq beyn\u0259lxalq hüquqa hörm\u0259t etm\u0259y\u0259 borcludurlar. Amma biz b\u0259z\u0259n beyn\u0259lxalq hüququn kobudcas\u0131na, nümayi\u015fkaran\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 pozuldu\u011funu gör\u0259nd\u0259 sual yaran\u0131r: b\u0259s biz n\u0259 üçün ona riay\u0259t etm\u0259liyik? \u018fg\u0259r ba\u015fqalar\u0131 onu pozma\u011f\u0131 özl\u0259rin\u0259 r\u0259va gör\u0259 bilirs\u0259, biz n\u0259 üçün poza bilm\u0259rik? M\u0259n demir\u0259m ki, biz bu yolla gedirik. Xeyr. Az\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 qanunun aliliyini v\u0259 beyn\u0259lxalq hüququn aliliyini \u0259sas götürür. Lakin haql\u0131 olaraq, bu cür suallar yaran\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, onlara birg\u0259 cavablar axtarmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n

-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, Sizd\u0259n praktiki m\u0259sl\u0259h\u0259t ist\u0259yir\u0259m. Bilirsiniz, dövl\u0259t ba\u015fç\u0131s\u0131 kimi sanki mür\u0259kk\u0259b \u015f\u0259rait\u0259 dü\u015fmüsünüz. Siz, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, karantin\u0259 riay\u0259t etm\u0259lisiniz v\u0259 bilir\u0259m ki, bir v\u0259t\u0259nda\u015f kimi adi t\u0259hlük\u0259sizlik mülahiz\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n buna riay\u0259t edirsiniz. Amma dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n televizora baxanda görürük ki, Sizin dövl\u0259ti f\u0259aliyy\u0259tinizin intensivliyi \u0259sla azalm\u0131r. Siz bunlar\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 nec\u0259 nail olursunuz? Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Siz h\u0259mi\u015f\u0259 fiziki forman\u0131z\u0131 saxlama\u011fa böyük diqq\u0259t yetirirsiniz v\u0259 y\u0259qin ki, bunu tez-tez edirsiniz. Öz h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259riniz\u0259, bizim televiziya tama\u015faç\u0131lar\u0131na m\u0259sl\u0259h\u0259t verin: karantin \u015f\u0259raitind\u0259 bel\u0259 fiziki forman\u0131 nec\u0259 saxlay\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong>
\n-Fiziki forman\u0131 ev \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259 saxlamaq olar. Bu gün bu, art\u0131q heç k\u0259s üçün sirr deyil. \u0130dman zal\u0131na getm\u0259d\u0259n evd\u0259 idmanla f\u0259al m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131n mümkünlüyünü göst\u0259r\u0259n informasiya resurslar\u0131 çoxdur. M\u0259n ilk g\u0259nclik ill\u0259rimd\u0259n b\u0259ri idmanla m\u0259\u015f\u011fulam v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, bütün qaydalara riay\u0259t edir\u0259m. Hesab edir\u0259m ki, idmanla m\u0259\u015f\u011ful olmaq h\u0259r k\u0259sd\u0259n ötrü h\u0259m sa\u011flaml\u0131q, h\u0259m özün\u0259inam, h\u0259m d\u0259 i\u015f qabiliyy\u0259ti üçün mühüm amill\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259n g\u0259ncl\u0259r\u0259 v\u0259 orta ya\u015fl\u0131 insanlara müraci\u0259tl\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, idmanla m\u0259\u015f\u011ful olun. B\u0259z\u0259n bunu çox t\u0259krar edir\u0259m, lakin insanlar\u0131n buna \u0259m\u0259l etm\u0259l\u0259ri üçün t\u0259krarlamaq laz\u0131md\u0131r. Yad\u0131mdad\u0131r, biz x\u0259st\u0259xanalar\u0131n tikintisini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259krar edirdim ki, h\u0259r k\u0259s tibbi müayin\u0259d\u0259n keçm\u0259lidir. Biz bunu – kütl\u0259vi pulsuz dispanserizasiyan\u0131 h\u0259yata keçiririk. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu il pandemiya ucbat\u0131ndan onu keçirm\u0259dik. Be\u015f milyondan çox insan öz sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoxlamaq üçün g\u0259lir. \u0130dmanda da bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. M\u0259n deyir\u0259m: idmanla m\u0259\u015f\u011ful olun, faydas\u0131n\u0131 gör\u0259c\u0259ksiniz, sizin fiziki forman\u0131z\u0131n, \u0259hval\u0131n\u0131z\u0131n, i\u015f qabiliyy\u0259tinizin nec\u0259 yax\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131 gör\u0259c\u0259ksiniz. Buna gör\u0259 indi m\u0259n imkan\u0131 olmayanlar\u0131n ham\u0131s\u0131na m\u0259sl\u0259h\u0259t görür\u0259m: internet resurslar\u0131ndan istifad\u0259 edin, orada idmanla evd\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq üçün çoxlu m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r, çoxlu proqramlar var.<\/p>\n

Karantin rejimin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, m\u0259n prinsip etibaril\u0259 intizaml\u0131 adamam. Buna gör\u0259 m\u0259nim ictimai t\u0259dbirl\u0259rimd\u0259 \u0259n çoxu 9 n\u0259f\u0259r olur. Bizd\u0259 on n\u0259f\u0259rd\u0259n çox adam\u0131n bir yerd\u0259 topla\u015fmas\u0131 qada\u011fand\u0131r. Lakin m\u0259n ehtiyat üçün h\u0259mi\u015f\u0259 deyir\u0259m, 9 n\u0259f\u0259rd\u0259n çox olmamal\u0131d\u0131r. \u018fn çoxu 10 v\u0259 ya 9 n\u0259f\u0259r. Bir d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u0259saf\u0259y\u0259 riay\u0259t edir\u0259m. \u0130ctimai xarakterli t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 d\u0259, görü\u015fl\u0259rd\u0259 d\u0259 bel\u0259 olub. \u0130lin birinci rübünün yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f iclas\u0131 videokonfrans rejimind\u0259 keçirdik. Amma dem\u0259liy\u0259m ki, bu iclas \u0259vv\u0259l keçirdikl\u0259rimizd\u0259n o q\u0259d\u0259r d\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259di. M\u0259nim tabeliyimd\u0259 olan i\u015fçil\u0259rl\u0259 söhb\u0259tl\u0259rim d\u0259 videokonfrans format\u0131nda keçirilir. Y\u0259ni, insan prinsip etibaril\u0259 h\u0259r \u015fey\u0259 al\u0131\u015f\u0131r. Buna da v\u0259rdi\u015f etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Amma sual\u0131n\u0131za gör\u0259 sa\u011f olun. Fürs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib, bir daha ham\u0131ya müraci\u0259t edir\u0259m: idmanla m\u0259\u015f\u011ful olun, özü d\u0259 münt\u0259z\u0259m sur\u0259td\u0259.<\/p>\n

-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 pandemiyan\u0131n ba\u015fa çatmas\u0131ndan dan\u0131\u015fark\u0259n Siz, m\u0259nim fikrimc\u0259, çox düzgün, d\u0259qiq bir söz i\u015fl\u0259tdiniz: Q\u0259l\u0259b\u0259. Y\u0259qin bilirsiniz, b\u0259lk\u0259 d\u0259 görmüsünüz: TASS agentliyinin fotomüxbiri Yevgeni Xaldeyin “Reyxstaq üz\u0259rind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 bayra\u011f\u0131” adl\u0131 foto\u015f\u0259kli var. Bizim TASS agentliyi pandemiya üz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin r\u0259mzi olacaq g\u0259l\u0259c\u0259k fotoqrafiya üçün ümumdünya müsabiq\u0259si elan edib. Sizin fikrinizc\u0259, h\u0259min fotoqrafiyada n\u0259 ola bil\u0259rdi?<\/strong>
\n-\u018flb\u0259tt\u0259, çox yax\u015f\u0131 t\u0259\u015f\u0259bbüsdür. Buna gör\u0259 siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kkür etm\u0259k ist\u0259rdim. M\u0259nim fikrimc\u0259, bu müsabiq\u0259 t\u0259kc\u0259 r\u0259ssamlar\u0131n yox, ham\u0131n\u0131n böyük mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. Ona gör\u0259 ki, bu gün bu mövzu h\u0259r k\u0259si narahat edir v\u0259 h\u0259r k\u0259si bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k ist\u0259yi, öz yax\u0131nlar\u0131n\u0131 x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131r f\u0259sadlar\u0131ndan qorumaq ist\u0259yi birl\u0259\u015fdirir. Buna gör\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, h\u0259min fotoqrafiya v\u0259 ya simvol bu cür birl\u0259\u015fdirici xarakter da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Bir d\u0259, \u015fübh\u0259siz, dünya pandemiyaya qalib g\u0259l\u0259nd\u0259 bunun r\u0259mzi insan, onun z\u0259kas\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Ona gör\u0259 ki, vaksin icad edil\u0259nd\u0259 insan\u0131n z\u0259kas\u0131 bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qalib g\u0259l\u0259c\u0259k. \u0130nsan\u0131n irad\u0259si. Ona gör\u0259 ki, ç\u0259tin dövrd\u0259 çox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u0259hz irad\u0259 qüvv\u0259si h\u0259ll edir. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259rh\u0259m\u0259t hissi d\u0259. Ona gör\u0259 ki, v\u0259ziyy\u0259tin çox mür\u0259kk\u0259b olmas\u0131na, çoxsayl\u0131 insan t\u0259l\u0259fat\u0131na baxmayaraq, m\u0259nim fikrimc\u0259, ictimai \u015füurda m\u0259rh\u0259m\u0259t s\u0259viyy\u0259si xeyli yüks\u0259lib, insanlar anlay\u0131rlar ki, t\u0259bi\u0259tin v\u0259 Allah\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda ham\u0131 b\u0259rab\u0259rdir, h\u0259r k\u0259s öz yax\u0131nlar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t göst\u0259rm\u0259li v\u0259 özünü l\u0259yaq\u0259tl\u0259 aparmal\u0131d\u0131r. Buna gör\u0259 mövzular palitras\u0131 bir q\u0259d\u0259r geni\u015f ola bil\u0259r, lakin \u0259min\u0259m ki, bu müsabiq\u0259 bir simvolika il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259k. Dü\u015fünür\u0259m ki, burada \u0259n yax\u015f\u0131 duy\u011fular, \u0259n yax\u015f\u0131 arzular, insan\u0131n v\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259ri c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259lidir.<\/p>\n

-Çox sa\u011f olun, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. Allah\u0131n izni il\u0259 v\u0259 nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, böyük dünya elminin köm\u0259yi il\u0259 pandemiya üz\u0259rind\u0259 o q\u0259l\u0259b\u0259 günün\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015famaq laz\u0131md\u0131r. Fa\u015fizm üz\u0259rind\u0259 Böyük Q\u0259l\u0259b\u0259 bayram\u0131 is\u0259 bu günl\u0259rd\u0259 qeyd edil\u0259c\u0259k. Sizinl\u0259 bizim söhb\u0259timizi milyonlarla rusiyal\u0131 gör\u0259c\u0259k v\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, bu söhb\u0259ti gör\u0259nl\u0259r t\u0259kc\u0259 rusiyal\u0131lar olmayacaq. Sizd\u0259n bir xahi\u015f ed\u0259 bil\u0259r\u0259mmi: may\u0131n 9-da Moskvada olsayd\u0131n\u0131z, dey\u0259c\u0259yiniz sözl\u0259rl\u0259 müraci\u0259t edin.<\/strong>
\n-M\u0259n bizim ham\u0131m\u0131z\u0131, veteranlar\u0131, bugünkü n\u0259sli, g\u0259ncl\u0259ri t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu, sovet xalq\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n q\u0259l\u0259b\u0259sidir. Bu q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 keçmi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n h\u0259r bir xalq\u0131 d\u0259y\u0259rli töhf\u0259 verib. Söhb\u0259timizin \u0259vv\u0259lind\u0259 qeyd etdiyimiz kimi, q\u0259hv\u0259yi taun milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na m\u0259\u011flub edilib. Buna gör\u0259 m\u0259n, ilk növb\u0259d\u0259, veteranlara d\u0259rin hörm\u0259timi, h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sin\u0259 ehtiram\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. Bu gün biz onlar\u0131n say\u0259sind\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, müst\u0259qil dövl\u0259tl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 öz taleyimizi qururuq.<\/p>\n

\u018flb\u0259tt\u0259, g\u0259nc n\u0259sl\u0259 müraci\u0259tl\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdim ki, onlar öz \u0259cdadlar\u0131 kimi f\u0259dakarcas\u0131na, yüks\u0259k v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissi il\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131, mübariz\u0259 aparma\u011f\u0131 öyr\u0259nsinl\u0259r, q\u0259hr\u0259manl\u0131q göst\u0259rsinl\u0259r, öz V\u0259t\u0259nini müdafi\u0259 ed\u0259rk\u0259n canlar\u0131n\u0131, h\u0259yatlar\u0131n\u0131 \u0259sirg\u0259m\u0259sinl\u0259r. Bu, el\u0259 bayramd\u0131r ki, biz onu daim qeyd etm\u0259liyik. Bu, el\u0259 bayramd\u0131r ki, bütün müt\u0259r\u0259qqi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti, bütün sülhsev\u0259r insanlar\u0131 birl\u0259\u015fdirir. \u018flb\u0259tt\u0259, sizinl\u0259 art\u0131q müzakir\u0259 etdiyimiz kimi, biz tarixi yenid\u0259n yazmaq, Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti t\u0259hrif etm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri il\u0259 bar\u0131\u015fmamal\u0131y\u0131q. Buna gör\u0259 m\u0259n bütün veteranlara, bu gün s\u0131rada olanlar\u0131n ham\u0131s\u0131na bu cür arzularla müraci\u0259t edir\u0259m, Allah onlara uzun v\u0259 sa\u011flam ömür versin.<\/p>\n

-Hörm\u0259tli \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bu söhb\u0259t\u0259 gör\u0259 çox sa\u011f olun. Sizi qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n Q\u0259l\u0259b\u0259 bayram\u0131 münasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir\u0259m. Siz\u0259 arzum budur ki, Az\u0259rbaycan Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 bu pandemiya üz\u0259rind\u0259 tezlikl\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazans\u0131n. Siz\u0259 \u0259n xo\u015f dil\u0259kl\u0259rimizi bildirir\u0259m. Çox sa\u011f olun.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Rusiyan\u0131n TASS informasiya agentliyinin ba\u015f direktorunun birinci müavini Mixail Qusmana eksklüziv müsahib\u0259 verib. Trend müsahib\u0259ni t\u0259qdim edir. X X X -Salam, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. Sizi…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-97473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97473\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}