{"id":97412,"date":"2020-05-06T22:16:34","date_gmt":"2020-05-06T18:16:34","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=97412","title":{"rendered":"Universitet muzeyl\u0259ri: D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimiz"},"content":{"rendered":"<p><strong>Universitet tarixini \u0259ks etdir\u0259n m\u0259lumatlar\u0131, fotolar\u0131 v\u0259 kolleksiyalar\u0131 toplamaq v\u0259 bir m\u0259kanda c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259k t\u0259cr&uuml;b\u0259si q\u0259dim zamanlardan m&ouml;vcuddur. M&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v t\u0259dqiqatlar, t\u0259liml\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan v\u0259 z\u0259ngin kitabxanalara, kolleksiyalara sahib olan akademiyalar\u0131n h\u0259l\u0259 uzaq ke&ccedil;mi\u015fd\u0259 Q\u0259dim Yunan\u0131standa v\u0259 Q\u0259dim Romada, daha \u0259vv\u0259ll\u0259r \u015e\u0259rqd\u0259 m&ouml;vcud oldu\u011funa dair kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatlar var. <\/strong><\/p>\n<p>B\u0259llidir ki, universitetin t\u0259hsil, t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 oca\u011f\u0131 kimi \u0259sas\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131 Q\u0259rb sivilizasiyas\u0131n\u0131n d&uuml;nya m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 verdiyi \u0259n m&uuml;h&uuml;m t&ouml;hf\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. M&uuml;drikl\u0259rin, elm adamlar\u0131n\u0131n diqq\u0259tinin ilahiyyat, h&uuml;quq v\u0259 tibb sah\u0259l\u0259rin\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdiyi d&ouml;vrd\u0259 Orta \u0259srl\u0259r Avropas\u0131nda yaranan universitetl\u0259r zaman ke&ccedil;dikc\u0259 d&uuml;nyaya yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 elmi bilikl\u0259rin m&uuml;xt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri &uuml;zr\u0259 y&uuml;ks\u0259kixtisasl\u0131 m&uuml;t\u0259x\u0259ssis haz\u0131rlamaqla c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131nda m&uuml;h&uuml;m rol oynam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Uzun m&uuml;dd\u0259t&nbsp; bir &ccedil;ox universitet f\u0259nl\u0259rinin, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 tibb, d\u0259qiq elml\u0259r v\u0259 texnologiyalar kimi f\u0259nl\u0259rin t\u0259drisind\u0259 m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v al\u0259t v\u0259 avadanl\u0131qlardan, cihaz v\u0259 qur\u011fulardan t\u0259lim v\u0259 t\u0259dqiqat m\u0259qs\u0259dil\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunurdu. Vaxt ke&ccedil;dikc\u0259 v\u0259 bu \u0259\u015fyalar k&ouml;hn\u0259ldikc\u0259, t\u0259lim kursundak\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 ya yeni pedaqoji metodlar\u0131n t\u0259tbiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 onlar\u0131 yeni modell\u0259r \u0259v\u0259z edirdi. K&ouml;hn\u0259lmi\u015f, istifad\u0259 edilm\u0259y\u0259n \u0259\u015fyalar elm v\u0259 t\u0259hsil tarixi bax\u0131m\u0131ndan f\u0259rqli m\u0259na k\u0259sb etm\u0259kl\u0259 bir n&ouml;v eksponatlara v\u0259 h\u0259tta kolleksiyalara &ccedil;evrilirdi, onlar\u0131n saxlanmas\u0131 v\u0259 &ouml;yr\u0259nilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n ayr\u0131lan otaq muzey funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>M&uuml;asir anlamda universitet muzeyinin yaranmas\u0131 kolleksiya eksponatlar\u0131n\u0131n t\u0259dris v\u0259 t\u0259dqiqat prosesin\u0259 c\u0259lb edildiyi XVI \u0259srin sonuna t\u0259sad&uuml;f edir. Padui, Piza v\u0259 Leyden universitetl\u0259ri n\u0259zdind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 bitkil\u0259ri t\u0259lim prosesind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n botanika ba\u011flar\u0131, Boloniya universitetind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n anatomiya muzeyi buna bariz n&uuml;mun\u0259dir.<\/p>\n<p>Universitet muzeyinin t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda ilk m\u0259lumat 1685-ci il\u0259 aiddir: o zaman Oksfordun A\u015fmoelan (E\u015fmolean) Muzeyind\u0259 daimi ekspozisiya a&ccedil;\u0131ld\u0131 v\u0259 bu t\u0259cr&uuml;b\u0259 Avropan\u0131n bir &ccedil;ox universitetl\u0259rin\u0259 yay\u0131ld\u0131. Bu c&uuml;r universitet muzeyl\u0259ri yaln\u0131z maarif&ccedil;ilik deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259dris v\u0259 t\u0259dqiqat funksiyalar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n m\u0259kanlara &ccedil;evrildil\u0259r. Kembric Universitetinin Secvik Muzeyi (1727), Qlazqo Universitetinin Hanter Muzeyi (1807), Man&ccedil;ester Universitetinin muzeyi (1888) Avropa universitetl\u0259rind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n \u0259n q\u0259dim v\u0259 z\u0259ngin m&uuml;zeyl\u0259rd\u0259ndir. F\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rdikl\u0259ri d&ouml;vrd\u0259 bu m\u0259kanlarda on milyonlarla eksponat c\u0259ml\u0259ndi.<\/p>\n<p>XX-XXI \u0259srl\u0259rin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 universitet muzeyl\u0259rinin kolleksiyalar\u0131 yeni m\u0259na k\u0259sb etdi: bu m\u0259kanda elm tarixin\u0259 dair m\u0259lumatlar qorunub saxland\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259 eksponatlar\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti &ouml;n\u0259 &ccedil;\u0259kildi. Bu z\u0259ngin kolleksiyalar, bir qayda olaraq, x&uuml;susi otaqlarda saxlan\u0131l\u0131r v\u0259 yaln\u0131z d&uuml;nya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin \u0259v\u0259zolunmaz s\u0259rv\u0259ti deyil, h\u0259m d\u0259 daim i\u015fl\u0259k v\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259n m\u0259lumatlar bazas\u0131d\u0131r. Universitet muzeyl\u0259rinin tarix\u0259n toplanm\u0131\u015f v\u0259 qorunub saxlan\u0131lan kolleksiyalar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 n&ouml;vl\u0259r\u0259 b&ouml;lm\u0259k olar:<\/p>\n<p><strong>1)&nbsp;<\/strong> T\u0259lim &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f kolleksiyalar &ndash; m&uuml;xt\u0259lif f\u0259nl\u0259rin t\u0259drisi prosesind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n orijinal n&uuml;mun\u0259l\u0259r, imitasiyaedici modell\u0259r v\u0259 maketl\u0259r;<\/p>\n<p><strong>2)<\/strong>&nbsp; t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunan kolleksiyalar &ndash; elmi ara\u015fd\u0131rmalar zaman\u0131 istifad\u0259 edil\u0259n eksponatlar, al\u0259tl\u0259r, avadanl\u0131qlar v\u0259 cihazlar;<\/p>\n<p><strong>3)<\/strong>&nbsp; m\u0259lumatland\u0131r\u0131c\u0131 kolleksiyalar &ndash; arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri, foto-materiallar, n\u0259\u015frl\u0259r v\u0259 dig\u0259r maarifl\u0259ndirici materiallar.<\/p>\n<p>Universitet muzeyl\u0259ri elmi bilikl\u0259rin t\u0259bli\u011fi v\u0259 yay\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rm\u0259kl\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 funksiyas\u0131n\u0131 da yerin\u0259 yetirir, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259 elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259r, elm v\u0259 texnika sah\u0259sind\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fan m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259r v\u0259 &uuml;mumilikd\u0259 ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda \u0259laq\u0259 z\u0259ncirinin ayr\u0131lmaz halqas\u0131na &ccedil;evrilir. N&uuml;fuzlu universitetl\u0259rin muzeyl\u0259ri t\u0259kc\u0259 ali m\u0259kt\u0259bin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin deyil, h\u0259m d\u0259 bu ali m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsilini davam etdirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 olan m\u0259kt\u0259blil\u0259rin, dig\u0259r elm v\u0259 t\u0259dris m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fan alim v\u0259 t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n, ya\u015f\u0131ndan v\u0259 pe\u015f\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r bir k\u0259sin &uuml;z&uuml;n\u0259 a&ccedil;\u0131qd\u0131r. Bu muzeyl\u0259rin maddi irsi olduqca z\u0259ngindir.<\/p>\n<p>Bu g&uuml;n universitet muzeyl\u0259ri yerl\u0259\u015fdikl\u0259ri m\u0259kana g&ouml;r\u0259 \u0259razisi yaln\u0131z t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flara deyil, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin v\u0259 ya b&ouml;lg\u0259nin b&uuml;t&uuml;n \u0259halisin\u0259 m\u0259xsus olan universitetl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, onlar &ccedil;ox\u015fax\u0259li elm v\u0259 t\u0259hsil oca\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olmaqla yana\u015f\u0131,&nbsp; elmi v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n m&uuml;xt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259yata ke&ccedil;ir\u0259n ictimai m\u0259rk\u0259z\u0259, t\u0259dqiqat v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n unikal m\u0259kana &ccedil;evrilm\u0259kd\u0259dir. Bir vaxtlar universitetl\u0259rin t\u0259rkib hiss\u0259si olan n\u0259h\u0259ng elmi muzeyl\u0259r kolleksiyalar\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011finin v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n daha &ccedil;ox m\u0259qs\u0259dl\u0259ri oldu\u011funu d\u0259rk ed\u0259r\u0259k, m&uuml;st\u0259qil f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, elm v\u0259 t\u0259hsil tarixini \u0259ks etdir\u0259n universitet muzeyl\u0259rinin &uuml;zl\u0259\u015fdikl\u0259ri probleml\u0259r d\u0259 az deyil. Bu, materiallar\u0131n v\u0259 eksponatlar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raiti, maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259rinin m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131, r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 aktual probleml\u0259rdir. D&uuml;nyan\u0131n bir s\u0131ra &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 bu probleml\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259l\u0259 1987-ci ild\u0259 B&ouml;y&uuml;k Britaniyada Universitet Muzeyl\u0259ri Qrupu yarad\u0131l\u0131b ki, onun da ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259di universitet muzeyl\u0259rinin statusunun y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259si, onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259liliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131, burada saxlan\u0131lan kolleksiyalar\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 m&uuml;vafiq kataloqlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu muzeyl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin koordinasiyas\u0131 olub. Bu qrupun nizamnam\u0259sin\u0259 g&ouml;r\u0259, universitet muzeyl\u0259ri maraqlananlar &uuml;&ccedil;&uuml;n a&ccedil;\u0131q olmal\u0131, m&uuml;\u015ft\u0259r\u0259k elmi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 maarifl\u0259ndirici proqramlar &uuml;zr\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259li, regional v\u0259 milli k&uuml;tl\u0259vi muzeyl\u0259rl\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130nki\u015faf etmi\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 universitet muzeyl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fkili il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f t\u0259cr&uuml;b\u0259nin &ouml;yr\u0259nilm\u0259si &ouml;lk\u0259mizd\u0259ki universitet muzeyl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259, onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin elm v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 m&uuml;asir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n inki\u015faf\u0131 d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 interaktivliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 x&uuml;susi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259mizd\u0259 200-d\u0259n &ccedil;ox muzey f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir v\u0259 d&ouml;vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259&nbsp; olunmu\u015fdur. D&ouml;vl\u0259t m&uuml;st\u0259qilliyimiz b\u0259rpa edildikd\u0259n sonra dig\u0259r sah\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, muzey i\u015fi d\u0259 &ouml;z inki\u015faf\u0131n\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. Ulu &Ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 1993-c&uuml; ild\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetind\u0259 Muzey i\u015f&ccedil;il\u0259rinin respublika m&uuml;\u015favir\u0259si ke&ccedil;irilib, 1994-c&uuml; ild\u0259 is\u0259 bu m&uuml;\u015favir\u0259nin materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda &ldquo;Respublikada muzey i\u015finin v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 onun yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda&rdquo; q\u0259rar q\u0259bul edilib. 2000-ci il mart\u0131n 24-d\u0259 q&uuml;vv\u0259y\u0259 minmi\u015f &ldquo;Muzeyl\u0259r haqq\u0131nda&rdquo; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu &ouml;lk\u0259mizd\u0259 muzeyl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fkilati-h&uuml;quqi \u0259saslar\u0131n\u0131 v\u0259 m&uuml;vafiq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259yir. Universitet muzeyl\u0259ri d\u0259 &ouml;z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini m&uuml;vafiq olaraq h\u0259m ali t\u0259hsil m&uuml;\u0259ssis\u0259nin nizamnam\u0259sin\u0259, h\u0259m d\u0259 bu n&ouml;v h&uuml;quqi aktlara uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 qurur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin &quot;Az\u0259rbaycanda muzey i\u015finin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda&quot; 6 mart 2007-ci il tarixli v\u0259 &quot;Az\u0259rbaycan\u0131n regionlar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n muzeyl\u0259rin m&uuml;asir standartlara uy\u011fun t\u0259mirin\u0259, yeni avadanl\u0131q v\u0259 z\u0259ruri eksponatlarla t\u0259chizat\u0131na dair x&uuml;susi t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131n\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda&quot; 22 may 2009-cu il tarixli s\u0259r\u0259ncamlar\u0131n\u0131n icras\u0131 muzeyl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, m&uuml;asir standartlara uy\u011fun qurulmas\u0131na, tarixi, m\u0259d\u0259ni irsin, maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n&uuml;mun\u0259l\u0259rinin m&uuml;hafiz\u0259si v\u0259 t\u0259bli\u011fi&nbsp; i\u015finin daha da&nbsp; y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131na t\u0259kan verib, maddi-m\u0259n\u0259vi irsimizin, tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin t\u0259bli\u011fi &uuml;&ccedil;&uuml;n geni\u015f imkanlar yarad\u0131b. Ali m\u0259kt\u0259bin f\u0259aliyy\u0259ti tarixind\u0259 m&uuml;h&uuml;m rol oynayan \u0259\u015fyalar v\u0259 avadanl\u0131qlar\u0131n, bu f\u0259aliyy\u0259ti \u0259ks etdir\u0259n vizual materiallar\u0131n komplektl\u0259\u015fdirilm\u0259si, m&uuml;hafiz\u0259si, &ouml;yr\u0259nilm\u0259si, k&uuml;tl\u0259vi n&uuml;mayi\u015fi v\u0259 t\u0259bli\u011fini h\u0259yata ke&ccedil;ir\u0259n universitet muzeyl\u0259ri bu r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n d\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259nir.<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259mizd\u0259 ilk universitet muzeyi &ouml;t\u0259n il 100 illiyini qeyd etdiyimiz Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universitetind\u0259 (BDU) yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu g&uuml;n BDU-da Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyi, Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universitetinin tarixi muzeyi, Faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lar m&uuml;zeyi,&nbsp;Arxeologiya v\u0259 etnoqrafiya muzeyi v\u0259&nbsp;T\u0259kam&uuml;l t\u0259limi muzeyi f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Ulu &Ouml;nd\u0259rin \u015f\u0259xsi raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 1997-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyind\u0259 BDU-nun d&uuml;nya \u015f&ouml;hr\u0259tli m\u0259zunu v\u0259 f\u0259xri doktoru olan bu b&ouml;y&uuml;k \u015f\u0259xsiyy\u0259tin h\u0259yat\u0131n\u0131n m&uuml;xt\u0259lif d&ouml;vrl\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n son d\u0259r\u0259c\u0259 t\u0259rbiy\u0259vi, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar &uuml;&ccedil;&uuml;n elmi \u0259h\u0259miyy\u0259ti olan z\u0259ngin materiallar v\u0259 tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r saxlan\u0131l\u0131r. Muzeyd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259ri, universitet t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 foto\u015f\u0259kill\u0259r v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r, Ulu &Ouml;nd\u0259r\u0259 d&uuml;nyan\u0131n \u0259n qabaqc\u0131l universitetl\u0259ri, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universiteti t\u0259r\u0259find\u0259n verilmi\u015f f\u0259xri doktor diplomlar\u0131n\u0131n sur\u0259tl\u0259ri v\u0259 medallar, dahi \u015f\u0259xiyy\u0259t haqq\u0131nda universitet aliml\u0259rinin yazd\u0131\u011f\u0131 kitablar x&uuml;susi yer tutur. Muzeyi d&uuml;nyan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ictimai-siyasi xadiml\u0259ri, elm v\u0259 t\u0259hsil n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri ziyar\u0259t edib, t\u0259\u0259ss&uuml;ratlar\u0131n\u0131 b&ouml;l&uuml;\u015f&uuml;bl\u0259r.<\/p>\n<p>1920-ci ild\u0259 f\u0259aiyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universitetinin tarixi muzeyi g&ouml;rk\u0259mli ziyal\u0131lar, aliml\u0259r haqq\u0131nda s\u0259n\u0259dl\u0259r, q\u0131sa tarixi m\u0259lumatlar, m&uuml;xt\u0259lif d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 t\u0259dris prosesind\u0259 v\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalarda istifad\u0259 olunan al\u0259t v\u0259 avadanl\u0131qlar,&nbsp;cihaz v\u0259 qur\u011fular, m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v &ccedil;ap m\u0259hsuullar\u0131, universitet h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n fotomateriallar, &quot;F\u0259xri doktor&quot; ad\u0131na layiq g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f xadiml\u0259rin foto \u015f\u0259kill\u0259ri, onlara veril\u0259n diplom n&uuml;mun\u0259l\u0259ri&nbsp;v\u0259 dig\u0259r materiallar saxlan\u0131l\u0131r. Bu muzey t\u0259kc\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixinin ayr\u0131lmaz v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir par&ccedil;as\u0131 olan BDU-nun deyil, h\u0259m d\u0259 elmimizin, t\u0259hsilimizin, &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin tarixini &ouml;z&uuml;nd\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259ks etdir\u0259n, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259hsild\u0259, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lara elmi ara\u015fd\u0131rmalarda, geni\u015f ictimaiyy\u0259t\u0259 maarifl\u0259nm\u0259kd\u0259 yard\u0131m&ccedil;\u0131 olan bir ocaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Geologiya fak&uuml;lt\u0259sinin Faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lar m&uuml;zeyind\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin &ldquo;Geologiya&rdquo; v\u0259 &ldquo;Geologiya m&uuml;h\u0259ndisliyi&rdquo; ixtisaslar\u0131na d\u0259rind\u0259n yiy\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n mineralogiya, kristalloqrafiya, petroqrafiya, faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lar v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 m&uuml;t\u0259madi z\u0259ngin kolleksiyalar, tematik s\u0259rgil\u0259r v\u0259 ekspozisiyalar t\u0259\u015fkil edilir, geoloji f\u0259nl\u0259rin m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259 d\u0259rsl\u0259ri ke&ccedil;irilir.<\/p>\n<p>Universitetin 1937-ci ild\u0259 t\u0259sis olunmu\u015f M.A.Axundov ad\u0131na T\u0259kam&uuml;l t\u0259limi muzeyi eyniadl\u0131 f\u0259nnin z\u0259ngin \u0259yani vasit\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda t\u0259drisin\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Muzeyd\u0259 &uuml;zvi al\u0259min meydana &ccedil;\u0131xmas\u0131, inki\u015faf\u0131, &uuml;mumi qanunauy\u011funluqlar\u0131, istiqam\u0259tl\u0259ri, h\u0259r\u0259k\u0259tverici q&uuml;vv\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda z\u0259ngin ekspozisiyalar yer al\u0131b, t\u0259kam&uuml;l n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan v\u0259 onu inki\u015faf etdir\u0259n aliml\u0259rin elmi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri, onlar\u0131n bu n\u0259z\u0259riyy\u0259nin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri \u0259ks olunub. Ali v\u0259 orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rin biologiya m&uuml;\u0259lliml\u0259rinin ixtisaslar\u0131n\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 auditoriyas\u0131na &ccedil;evrilmi\u015f muzey pe\u015f\u0259kar kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak edir.<\/p>\n<p>1976-c\u0131 ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f&nbsp;Arxeologiya v\u0259 etnoqrafiya muzeyind\u0259 q\u0259dim d&ouml;vr\u0259 aid&nbsp;nadir da\u015f al\u0259tl\u0259r, z\u0259ngin osteoloji materiallar, Az\u0259rbaycan m\u0259i\u015f\u0259tini, z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni irsini \u0259ks etdir\u0259n bir s\u0131ra maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n&uuml;mun\u0259l\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r, Az\u0259rbaycan arxeologiyas\u0131 v\u0259 etnoqrafiyas\u0131n\u0131n ink\u015faf\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n x&uuml;susi stendl\u0259r n&uuml;mayi\u015f etdirilir.<\/p>\n<p>Bu g&uuml;n Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universitetinin muzeyl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan v\u0259 n&uuml;mayi\u015f etdiril\u0259n kolleksiyalar\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sinin, onlar\u0131n m&uuml;asir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun interpretasiyas\u0131n\u0131n yeni yollar\u0131 axtar\u0131l\u0131r, ziyar\u0259t&ccedil;il\u0259rin z\u0259ruri m\u0259lumatlara yiy\u0259l\u0259nm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n muzey m&uuml;hitinin imkanlar\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, h\u0259m m&uuml;asir auditoriya, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259h\u0259miyy\u0259tli olacaq yeni muzey \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. M\u0259qs\u0259d universitet muzeyl\u0259rini r\u0259ngar\u0259ng innovativ proqramlara v\u0259 r\u0259q\u0259msal texnologiyalara malik interaktiv m\u0259rk\u0259zl\u0259r\u0259 &ccedil;evirm\u0259kdir. Muzey f\u0259aliyy\u0259tinin interaktiv olmas\u0131 h\u0259m t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r, m&uuml;\u0259lliml\u0259r v\u0259 t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar, h\u0259m d\u0259 bu m\u0259kandan b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259n ictumaiyy\u0259t &uuml;&ccedil;&uuml;n olduqca vacibdir.<\/p>\n<p>Universitet t\u0259hsili v\u0259 elminin t\u0259bli\u011find\u0259 muzeyl\u0259rin fond materiallar\u0131ndan maksimum istifad\u0259 edilm\u0259si, muzeyl\u0259rd\u0259 elmi t\u0259dqiqatlar apar\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131, m&uuml;xt\u0259lif&nbsp; m&ouml;vzularda s\u0259yyar v\u0259 stasionar s\u0259rgil\u0259rin t\u0259\u015fkili, t\u0259dqimat m\u0259rasiml\u0259ri, elmi konfrans v\u0259 seminarlar\u0131n ke&ccedil;irilm\u0259si qar\u015f\u0131da duran m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir v\u0259 onlar\u0131n h\u0259llind\u0259 universitetin t\u0259\u0259ss&uuml;b&uuml;n&uuml; &ccedil;\u0259k\u0259n h\u0259r bir t\u0259l\u0259b\u0259, h\u0259r bir m&uuml;\u0259llim yax\u0131ndan v\u0259 birlikd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259lidir. &Ccedil;&uuml;nki biz birlikd\u0259 g&uuml;cl&uuml;y&uuml;k.<\/p>\n<p><strong>Ramin S\u0259m\u0259dov,<br \/>\nBak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universitetinin tarixi muzeyinin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Universitet tarixini \u0259ks etdir\u0259n m\u0259lumatlar\u0131, fotolar\u0131 v\u0259 kolleksiyalar\u0131 toplamaq v\u0259 bir m\u0259kanda c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259k t\u0259cr&uuml;b\u0259si q\u0259dim zamanlardan m&ouml;vcuddur. M&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v t\u0259dqiqatlar, t\u0259liml\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan v\u0259 z\u0259ngin kitabxanalara, kolleksiyalara sahib olan akademiyalar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-97412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97412\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}