{"id":96314,"date":"2020-04-15T09:37:19","date_gmt":"2020-04-15T05:37:19","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=96314","title":{"rendered":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: <font color=red><b>&#8220;B\u00fcdc\u0259d\u0259 investisiya v\u0259 cari x\u0259rcl\u0259r\u0259 yenid\u0259n bax\u0131l\u0131r&#8221;<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>XX \u0259srd\u0259 \u0259n s\u0259rt qlobal iqtisadi b&ouml;hran, \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 neft qiym\u0259ti v\u0259 \u0259n miqyasl\u0131 pandemiya Az\u0259rbaycanda icmal b&uuml;dc\u0259nin g\u0259lirl\u0259rin\u0259 t\u0259sir edir. <\/strong><\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 Ucnoqta.az-a m\u0259lumat ver\u0259n \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra&ccedil;\u0131 direktoru V&uuml;sal Qas\u0131ml\u0131 bildirib ki, bu ilin ilk r&uuml;b&uuml;nd\u0259 d&ouml;vl\u0259t &nbsp;b&uuml;dc\u0259sinin m\u0259daxili 7811 milyon manat, &nbsp;x\u0259rcl\u0259ri 5255 milyon manat olmaqla, profisit &nbsp;2556 milyon manat t\u0259\u015fkil ets\u0259, ilin qalan hiss\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin \u0259lveri\u015fliliyi azal\u0131r: &ldquo;\u0130lk r&uuml;bd\u0259 vergi v\u0259 g&ouml;mr&uuml;k orqanlar\u0131 g\u0259lir proqnozunu 312,2 milyon manat art\u0131qlamas\u0131 il\u0259 t\u0259min ets\u0259 d\u0259, d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n qlobal resessiya v\u0259 pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyri-m&uuml;\u0259yy\u0259nlik g\u0259lirl\u0259r\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir edir. Qlobal \u015foklar davam etdikc\u0259, milli iqtisadiyyata fiskal d\u0259st\u0259k siyas\u0259ti &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 g\u0259lirl\u0259r\u0259 v\u0259 x\u0259rcl\u0259r\u0259 yenid\u0259n bax\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Art\u0131q Rusiya 2020-2022-ci ill\u0259rd\u0259 b&uuml;dc\u0259 parametrl\u0259rinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 getdi. Qlobal \u015foklar\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda Qazax\u0131stan h&ouml;k&uuml;m\u0259ti d\u0259 2020-ci ilin b&uuml;dc\u0259sind\u0259 h\u0259m g\u0259lirl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 x\u0259rcl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 t\u0259klifl\u0259ri haz\u0131rlay\u0131b. Ukrayna h&ouml;kum\u0259ti m&uuml;\u0259yy\u0259n g&uuml;z\u0259\u015ftl\u0259r m&uuml;qabilind\u0259 BVF-dan EFF tran\u015f\u0131 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 5 milyard dollar borc almaqla b&uuml;dc\u0259 k\u0259sirini &ouml;rtm\u0259y\u0259 &uuml;mid edir. Qlobal \u015foklar\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda 4,3 milyard dollarl\u0131q g\u0259lirinin 1 milyard dollar\u0131n\u0131 itir\u0259c\u0259yini g&ouml;zl\u0259y\u0259n G&uuml;rc&uuml;stan h&ouml;kum\u0259ti beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 il\u0259 borc almaq bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flay\u0131b. Az\u0259rbaycan, Rusiya v\u0259 Qazax\u0131stan kimi &ldquo;t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik yast\u0131\u011f\u0131&rdquo; olan d&ouml;vl\u0259tl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa, b&uuml;t&uuml;n dig\u0259r region &ouml;lk\u0259l\u0259ri xarici d&ouml;vl\u0259t borcunu art\u0131rmaq v\u0259 b&uuml;dc\u0259 k\u0259sirin\u0259 yenid\u0259n baxmaq hesab\u0131na 2020-ci ilin d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sini balansla\u015fd\u0131rma\u011fa c\u0259hd edirl\u0259r. Xarici borc hesab\u0131na b&ouml;hranla m&uuml;bariz\u0259 bahal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan is\u0259 region &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq korona-b&ouml;hranla m&uuml;bariz\u0259 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 n\u0259 xarici borclanmaya, n\u0259 d\u0259 devalvasiyaya getm\u0259di, yaln\u0131z &ouml;z ehtiyatlar\u0131na arxaland\u0131.<\/p>\n<p>M&ouml;vcud b&uuml;dc\u0259 qanunvericiliyi &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 b&uuml;dc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin prioritetliyi yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259r\u0259k bir s\u0131ra x\u0259rcl\u0259rin ixtisar\u0131 v\u0259 t\u0259yinat\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, h\u0259m&ccedil;inin Prezidentin ehtiyat fondunun v\u0259 dig\u0259r ehtiyat m\u0259nb\u0259l\u0259ri hesab\u0131na korona-b&ouml;hranla m&uuml;bariz\u0259y\u0259 1 milyard 350 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. Bununla yana\u015f\u0131, maliyy\u0259 y&uuml;k&uuml; 2,5 milyard manat\u0131 a\u015fan korona-b&ouml;hranla m&uuml;bariz\u0259 b&uuml;dc\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n investisiya v\u0259 cari x\u0259rcl\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259liliyini daha da art\u0131rmaq, h\u0259m&ccedil;inin yeni maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259rinin tap\u0131lmas\u0131 g&ouml;zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda b&uuml;dc\u0259 parametrl\u0259rin\u0259 yenid\u0259n baxmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 makroiqtisadi &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259 d\u0259yi\u015fir. &Ccedil;&uuml;nki b&uuml;dc\u0259 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sin\u0259 d\u0259yi\u015fiklik &uuml;&ccedil;&uuml;n fiskal &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259y\u0259 v\u0259 buna da uy\u011fun olaraq makroiqtisadi &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259y\u0259 yenid\u0259n baxmaq z\u0259rur\u0259ti yaran\u0131r. Makro parametrl\u0259rin d&uuml;zg&uuml;n t\u0259rtibi b&uuml;dc\u0259 g&ouml;st\u0259ricil\u0259rinin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n Milli Hesablar Sistemind\u0259 (MHS) istehs\u0430l, ilkin v\u0259 t\u0259kr\u0430r b&ouml;lg&uuml; v\u0259 s\u043en istif\u0430d\u0259 hesablar\u0131 t\u0259hlil olunmal\u0131d\u0131r. Biz &Uuml;DM-in x\u0259rcl\u0259r &uuml;sulu \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini aparmal\u0131y\u0131q ki, ona m&uuml;vafiq d\u0259 d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sinin funksional t\u0259snifat\u0131na uy\u011fun proqnozla\u015fd\u0131rma ed\u0259k. Funksional t\u0259snifat &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259 iqtisadi t\u0259snifat\u0131 da ehtiva edir. &Uuml;DM-in x\u0259rcl\u0259r &uuml;sulu il\u0259 t\u0259hlili g&ouml;st\u0259rir ki, ilin qalan hiss\u0259sind\u0259 ev t\u0259s\u0259rr&uuml;fatlar\u0131n\u0131n v\u0259 d&ouml;vl\u0259t idar\u0259l\u0259rinin istehlak\u0131, h\u0259m&ccedil;inin xalis ixrac azalma\u011fa meyilli olacaq. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259r hesab\u0131na neft sektorundan, h\u0259m&ccedil;inin qeyri-neft sektorunda pandemiyan\u0131n \u0259n &ccedil;ox t\u0259sir etdiyi 20 sektordan g\u0259lirl\u0259r azalacaq.&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev bu il &uuml;&ccedil;&uuml;n iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas &uuml;&ccedil; h\u0259d\u0259fini m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib: iqtisadi sabitlik, m\u0259\u015f\u011fulluq v\u0259 rifah, iqtisadi art\u0131m. Bu h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k b&uuml;dc\u0259 siyas\u0259tind\u0259 x\u0259rcl\u0259rin prioritetl\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259si \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259r kimi m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. Fiskal dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda kapital\u0131n v\u0259 \u0259mlak\u0131n amnistiyas\u0131, &ouml;z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259, d&ouml;vl\u0259t m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rinin idar\u0259etm\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259si yolu il\u0259 &ldquo;b&uuml;dc\u0259 y&uuml;k&rdquo;&uuml;n&uuml;n azald\u0131lmas\u0131, investisiya proqramlar\u0131n\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259sinin y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259si, d&ouml;vl\u0259t sat\u0131nalmalar\u0131n\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. Bundan ba\u015fqa, &ouml;z\u0259l s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lbi davaml\u0131 iqtisadi art\u0131m\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda h\u0259lledici olacaq.&rdquo;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259srd\u0259 \u0259n s\u0259rt qlobal iqtisadi b&ouml;hran, \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 neft qiym\u0259ti v\u0259 \u0259n miqyasl\u0131 pandemiya Az\u0259rbaycanda icmal b&uuml;dc\u0259nin g\u0259lirl\u0259rin\u0259 t\u0259sir edir. Bu bar\u0259d\u0259 Ucnoqta.az-a m\u0259lumat ver\u0259n \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[88],"tags":[],"class_list":["post-96314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96314\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}