{"id":93747,"date":"2020-02-26T00:02:36","date_gmt":"2020-02-25T20:02:36","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=93747","title":{"rendered":"<font color=red><b>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan 28 il \u00f6t\u00fcr<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan 28&nbsp;il &ouml;t&uuml;r.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 1991-ci ilin oktyabr ay\u0131ndan \u015f\u0259h\u0259r tamamil\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m&uuml;hasir\u0259y\u0259 al\u0131nd\u0131. 1992-ci ilin fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke&ccedil;\u0259n gec\u0259 k&uuml;tl\u0259vi artilleriya z\u0259rb\u0259l\u0259rinin ard\u0131nca Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri ke&ccedil;mi\u015f SSR\u0130-nin 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n k&ouml;m\u0259yi il\u0259 Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal etdil\u0259r. \u0130\u015f\u011fal&ccedil;\u0131lar Xocal\u0131n\u0131 darmada\u011f\u0131n ed\u0259r\u0259k x&uuml;susi amans\u0131zl\u0131qla onun dinc \u0259halisinin soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t&ouml;r\u0259tdil\u0259r.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin 5379 n\u0259f\u0259r \u0259halisi deportasiya olundu, 1275 insan \u0259sir v\u0259 girov g&ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259r\u0259k i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131 (onlardan 150 n\u0259f\u0259rin, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n 68 qad\u0131n v\u0259 26 u\u015fa\u011f\u0131n taleyi bu g&uuml;n\u0259d\u0259k m\u0259lum deyil), 487 n\u0259f\u0259r m&uuml;xt\u0259lif d\u0259r\u0259c\u0259li b\u0259d\u0259n x\u0259sar\u0259tl\u0259ri ald\u0131, 1000 n\u0259f\u0259r m&uuml;xt\u0259lif ya\u015fl\u0131 dinc sakin ald\u0131\u011f\u0131 g&uuml;ll\u0259 yaras\u0131ndan \u0259lil oldu, 8 ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edildi, 130 u\u015faq valideynl\u0259rd\u0259n birini, 25 u\u015faq is\u0259 valideynl\u0259rd\u0259n h\u0259r ikisini itirdi, 613 n\u0259f\u0259r, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n 63 u\u015faq, 70 qoca, 106 qad\u0131n i\u015fg\u0259nc\u0259 verilm\u0259kl\u0259 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 &ouml;ld&uuml;r&uuml;ld&uuml;.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 ba\u015flanan m&uuml;harib\u0259nin s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rinin &uuml;mumi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 Xocal\u0131dak\u0131 faci\u0259vi hadis\u0259l\u0259rin b&uuml;t&uuml;n m&ouml;vcud faktlar\u0131 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 s&uuml;but edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n bu \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t&ouml;r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259r s\u0131radan v\u0259 t\u0259sad&uuml;fi h\u0259r\u0259k\u0259t deyil, Erm\u0259nistan\u0131n sistemli zorak\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si olub. Xocal\u0131dak\u0131 m&uuml;lki insanlar\u0131n m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 sad\u0259c\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 olduqlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n onlar\u0131n k&uuml;tl\u0259vi m\u0259hvin\u0259 y&ouml;n\u0259lmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 davam ed\u0259n t\u0259cav&uuml;z fonunda Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n t&ouml;r\u0259dilmi\u015f m&uuml;harib\u0259, insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 insan h&uuml;quqlar\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h&uuml;ququn, x&uuml;susil\u0259 1949-cu il Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131, Soyq\u0131r\u0131m Cinay\u0259tinin Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 C\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Konvensiya, M&uuml;lki v\u0259 Siyasi H&uuml;quqlar haqq\u0131nda Beyn\u0259lxalq Pakt, \u0130qtisadi, Sosial v\u0259 M\u0259d\u0259ni H&uuml;quqlar haqq\u0131nda Beyn\u0259lxalq Pakt, \u0130\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 Dig\u0259r Q\u0259ddar, Qeyri-insani, yaxud L\u0259yaq\u0259ti Al&ccedil;aldan Davran\u0131\u015f v\u0259 C\u0259za n&ouml;vl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 Konvensiya, \u0130rqi ayr\u0131-se&ccedil;kiliyin b&uuml;t&uuml;n formalar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si haqq\u0131nda beyn\u0259lxalq Konvensiya, U\u015faq H&uuml;quqlar\u0131 haqq\u0131nda Konvensiya v\u0259 \u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u018fsas Azadl\u0131qlar\u0131n m&uuml;dafi\u0259si haqq\u0131nda Konvensiyan\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan H\u0259rbi Prokurorlu\u011fu t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan istintaqla bir s\u0131ra h\u0259rbi qulluq&ccedil;u v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131nda i\u015ftirak\u0131 tam s&uuml;buta yetirilib v\u0259 onlar\u0131n Az\u0259rbaycan Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin soyq\u0131r\u0131m\u0131, i\u015fg\u0259nc\u0259, \u0259halini deportasiya etm\u0259, silahl\u0131 m&uuml;naqi\u015f\u0259 zaman\u0131 beyn\u0259lxalq humanitar h&uuml;quq normalar\u0131n\u0131 pozma\u011fa v\u0259 dig\u0259r cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan madd\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259xs qismind\u0259 c\u0259lb edilm\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 m&uuml;vafiq q\u0259rarlar &ccedil;\u0131xar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 epizodu &uuml;zr\u0259 apar\u0131lan istintaq zaman\u0131 7000-\u0259 yax\u0131n istintaq h\u0259r\u0259k\u0259ti icra edilib, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n 1771 \u015fahid v\u0259 2699 z\u0259r\u0259r&ccedil;\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xs qismind\u0259 olmaqla 4470 n\u0259f\u0259r dindirilib, 800-d\u0259n art\u0131q m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v ekspertizalar ke&ccedil;irilib, dig\u0259r istintaq h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri icra edilib.<br \/>\nBeyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi g&uuml;c t\u0259tbiq etm\u0259sini v\u0259 t\u0259cav&uuml;z zaman\u0131 beyn\u0259lxalq humanitar h&uuml;ququ ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozmas\u0131n\u0131 BMT T\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 1993-c&uuml; il tarixli 822, 853, 874, 884 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259l\u0259ri ba\u015fda olmaqla &ccedil;oxsayl\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 pisl\u0259yib. Avropa \u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259si 22 aprel 2010-cu il tarixli q\u0259rar\u0131nda Xocal\u0131da t&ouml;r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259t\u0259 m&uuml;nasib\u0259td\u0259 h&uuml;cumda i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259rin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 m&uuml;harib\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 ya insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r tutulan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k m&uuml;h&uuml;m n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lib.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin i\u015f\u011fal edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tin\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na 170 milyon AB\u015e dollar\u0131ndan art\u0131q ziyan vurulub.<br \/>\nB&uuml;t&uuml;n bunlar erm\u0259ni h\u0259rb&ccedil;il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n x&uuml;susi amans\u0131zl\u0131qla v\u0259 a\u011flas\u0131\u011fmaz v\u0259h\u015filikl\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irilib. H&uuml;cumda mayor Ohanyan Seyran Mi\u015feqovi&ccedil;in komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 366-c\u0131 alay\u0131n 2-ci batalyonu, Yevgeni Nabokixin komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 3-c&uuml; batalyon, 1 sayl\u0131 batalyonun q\u0259rargah r\u0259isi &Ccedil;it&ccedil;yan Valeri \u0130sayevi&ccedil; v\u0259 alayda xidm\u0259t ed\u0259n 50-d\u0259n art\u0131q erm\u0259ni zabit v\u0259 gizir i\u015ftirak edib (&quot;Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na dair istintaq materiallar\u0131ndan&quot;).<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin bir hiss\u0259si zorak\u0131l\u0131qdan qa&ccedil;\u0131b can\u0131n\u0131 qurtarmaq ist\u0259y\u0259rk\u0259n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d&uuml;z\u0259ldilmi\u015f pusqularda q\u0259tl\u0259 yetirilib. Rusiyan\u0131n &quot;Memorial&quot; h&uuml;quq-m&uuml;dafi\u0259 m\u0259rk\u0259zinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, d&ouml;rd g&uuml;n \u0259rzind\u0259 yaln\u0131z A\u011fdama Xocal\u0131da q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f 200 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n meyiti g\u0259tirilib, onlarla meyitin t\u0259hqir\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 fakt\u0131 a\u015fkar edilib. A\u011fdamda 181 meyit (13-&uuml; u\u015faq olmaqla 130 ki\u015fi v\u0259 51 qad\u0131n) m\u0259hk\u0259m\u0259-tibbi ekspertizadan ke&ccedil;irilib. Ekspertiza zaman\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edilib ki, 151 n\u0259f\u0259rin &ouml;l&uuml;m&uuml;n\u0259 g&uuml;ll\u0259 yaralar\u0131, 20 n\u0259f\u0259rin &ouml;l&uuml;m&uuml;n\u0259 q\u0259lp\u0259 yaralar\u0131 s\u0259b\u0259b olub, 10 n\u0259f\u0259r k&uuml;t al\u0259tl\u0259 vurularaq &ouml;ld&uuml;r&uuml;l&uuml;b. H&uuml;quq-m&uuml;dafi\u0259 m\u0259rk\u0259zi diri adam\u0131n ba\u015f d\u0259risinin soyulmas\u0131 fakt\u0131n\u0131 da qeyd\u0259 al\u0131b.<\/p>\n<p>&Ouml;z t\u0259qsirini utanmadan etiraf etmi\u015f Erm\u0259nistan\u0131n o d&ouml;vrd\u0259ki m&uuml;dafi\u0259 naziri v\u0259 sabiq prezidenti Serj Sarkisyan Britaniya jurnalisti Tomas de Vaala m&uuml;sahib\u0259sind\u0259 demi\u015fdi: &quot;Xocal\u0131dan qabaq az\u0259rbaycanl\u0131lar d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rd&uuml; ki, erm\u0259nil\u0259r m&uuml;lki \u0259haliy\u0259 \u0259l qald\u0131ra bilm\u0259y\u0259n xalqd\u0131rlar. Biz bu stereotipi s\u0131nd\u0131rd\u0131q&quot; (Tomas de Vaal, Qaraba\u011f: Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan s&uuml;lh v\u0259 sava\u015f yollar\u0131nda (Nyu York v\u0259 London, Nyu York Universiteti N\u0259\u015friyyat\u0131, 2003), s\u0259h. 172).<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli v\u0259 faci\u0259li s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi daxil olub.<br \/>\nQeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 200 il \u0259rzind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;il\u0259rinin davaml\u0131 olaraq etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259tin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 tarixi torpaqlar\u0131ndan qovulub, qa&ccedil;q\u0131na, m\u0259cburi k&ouml;&ccedil;k&uuml;n\u0259 &ccedil;evrilib v\u0259 b&uuml;t&uuml;n bunlar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n k&uuml;tl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n t&ouml;r\u0259dilm\u0259si il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunub. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n &ouml;z tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan qovulmas\u0131 sovet d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 d\u0259 davam edib. 1948-1953-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistandan 150 min az\u0259rbaycanl\u0131 deportasiya olunaraq Az\u0259rbaycan\u0131n K&uuml;r-Araz d&uuml;z\u0259nliyind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilib. 1988-ci ild\u0259 is\u0259 &ouml;z tarixi torpaqlar\u0131nda ya\u015fayan 250 min az\u0259rbaycanl\u0131 bu \u0259razid\u0259n qovuldu v\u0259 bununla da Erm\u0259nistan monoetnik d&ouml;vl\u0259t\u0259 &ccedil;evrildi.<\/p>\n<p>1988-ci ild\u0259n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259traf\u0131nda ba\u015flayan hadis\u0259l\u0259r, erm\u0259ni ideoloqlar\u0131n &quot;d\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259 Erm\u0259nistan&quot; adl\u0131 s\u0259rs\u0259m ideyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq c\u0259hdi k\u0259ndl\u0259rin, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131, on minl\u0259r\u0259 g&uuml;nahs\u0131z insan\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml;, y&uuml;z minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n &ouml;z tarixi torpaqlar\u0131ndan did\u0259rgin d&uuml;\u015fm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.<br \/>\nB&uuml;t&uuml;n beyn\u0259lxalq h&uuml;quq normalar\u0131na zidd olaraq Erm\u0259nistan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 &ouml;z&uuml;n\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259yir, bu yolda b&uuml;t&uuml;n cinay\u0259t v\u0259 v\u0259h\u015filiy\u0259 haz\u0131r olduqlar\u0131n\u0131 n&uuml;mayi\u015f etdirir. XX \u0259srin faci\u0259si olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 bu aqressiv v\u0259 cinay\u0259tkar erm\u0259ni siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. XX \u0259srin sonunda ba\u015f vermi\u015f bu faci\u0259 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na deyil, b&uuml;t&uuml;n insanl\u0131\u011fa, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 y&ouml;n\u0259lmi\u015f \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u0259srin Xat\u0131n, Xirosima, Naqasaki v\u0259 Sonqmi kimi d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259ri il\u0259 bir s\u0131rada dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini h\u0259d\u0259f\u0259 almaqda m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi? Bu, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t olan, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli mane\u0259ni aradan qald\u0131rmaq idis\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, Xocal\u0131n\u0131 yer &uuml;z&uuml;nd\u0259n bird\u0259f\u0259lik silm\u0259k m\u0259qs\u0259di idi. &Ccedil;&uuml;nki Xocal\u0131 el\u0259 bir ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni idi ki, o, Az\u0259rbaycan tarixinin q\u0259dim d&ouml;vrl\u0259rind\u0259n m&uuml;asir d&ouml;vr\u0259 q\u0259d\u0259r tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini &ouml;z&uuml;nd\u0259 \u0259ks etdirirdi. Bu x&uuml;susi m\u0259d\u0259niyy\u0259t tarix\u0259 Xocal\u0131-G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259niyy\u0259ti kimi d&uuml;\u015f&uuml;b. Xocal\u0131n\u0131n kromlexl\u0259ri, dolmenl\u0259ri, sikloplar\u0131, kurqanlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r abid\u0259l\u0259ri, h\u0259m&ccedil;inin m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v m\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131 insan c\u0259miyy\u0259tinin inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131 &ouml;z&uuml;nd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n&uuml;mun\u0259l\u0259ridir. Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra b&uuml;t&uuml;n bu maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin m\u0259hv edilm\u0259si v\u0259 d&uuml;nyan\u0131n \u0259n q\u0259dim m\u0259zarl\u0131qlar\u0131ndan say\u0131lan Xocal\u0131 q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n texnika vasit\u0259sil\u0259 darmada\u011f\u0131n edilm\u0259si erm\u0259ni vandalizminin bariz n&uuml;mun\u0259si olmaqla yana\u015f\u0131, d&uuml;nya m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q akt\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n epizodlar\u0131 insan\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirir. Xocal\u0131 sakini \u018fntiq\u0259 erm\u0259ni h\u0259rb&ccedil;il\u0259rinin t\u0259l\u0259b etdiyi &quot;bu yerl\u0259r b&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan\u0131n bir hiss\u0259sidir&quot; s&ouml;zl\u0259rini dilin\u0259 g\u0259tirm\u0259diyin\u0259 g&ouml;r\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n diri-diri yand\u0131r\u0131ld\u0131. Dig\u0259r Xocal\u0131 sakini S\u0259riyy\u0259 Tal\u0131bova dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, &quot;4 m\u0259sh\u0259ti t&uuml;rk&uuml; v\u0259 3 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n erm\u0259ni q\u0259brinin &uuml;z\u0259rind\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 k\u0259sdil\u0259r. Sonra daha 2 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n g&ouml;zl\u0259rini &ccedil;\u0131xartd\u0131lar&quot;.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r sa\u011f qalm\u0131\u015f insanlar &uuml;z\u0259rind\u0259 tamamil\u0259 t\u0259hqiredici h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r edibl\u0259r. Onlar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n d\u0259risini soyub, ba\u015flar\u0131n\u0131 v\u0259 b\u0259d\u0259ninin dig\u0259r orqanlar\u0131n\u0131 k\u0259sib, u\u015faqlar\u0131n g&ouml;zl\u0259rini &ccedil;\u0131xard\u0131b, hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n qarn\u0131n\u0131 yar\u0131blar. H&uuml;cum zaman\u0131 Xocal\u0131da istifad\u0259si qada\u011fan olunmu\u015f 5,45 kalibrli patronlardan v\u0259 kimy\u0259vi silahlardan istifad\u0259 edilib. B&uuml;t&uuml;n bunlar Erm\u0259nistan\u0131n Cenevr\u0259 Konvesiyas\u0131n\u0131n protokollar\u0131n\u0131 pozaraq, m&uuml;harib\u0259 qaydalar\u0131na zidd olaraq dinc sakinl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m h\u0259yata ke&ccedil;irdiyini t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n x&uuml;susi amans\u0131zl\u0131qla t&ouml;r\u0259dilm\u0259si rus, g&uuml;rc&uuml;, ingilis, frans\u0131z, alman, amerikal\u0131 v\u0259 dig\u0259r &ouml;lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan jurnalist v\u0259 publisistl\u0259ri d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirib.<br \/>\nD&uuml;nyada q\u0259bul olunmu\u015f beyn\u0259lxalq konvensiyalar, &uuml;mumb\u0259\u015f\u0259ri qanunlar Xocal\u0131 faci\u0259si kimi soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 pisl\u0259yir, yolverilm\u0259z oldu\u011funu bildirir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1948-ci il 9 dekabr tarixli Soyq\u0131r\u0131m Cinay\u0259tinin Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 C\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Konvensiyan\u0131 r\u0259hb\u0259r tutaraq, Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 BMT-nin Beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 iddia qald\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n b&uuml;t&uuml;n h&uuml;quqi \u0259saslara malikdir. D&uuml;nya bilm\u0259lidir ki, bu cinay\u0259t t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya sivilizasiyas\u0131na, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259dilib. Yax\u0131n ke&ccedil;mi\u015fd\u0259 Erm\u0259nistanda m&uuml;h&uuml;m d&ouml;vl\u0259t postlar\u0131n\u0131 tutmu\u015f Seyran Ohanyan, Serj Sarkisyan, el\u0259c\u0259 d\u0259 Robert Ko&ccedil;aryan v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri ba\u015f vermi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131n g&uuml;nahkarlar\u0131 kimi beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab verm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Cinay\u0259t c\u0259zas\u0131z qalmamal\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi-siyasi t\u0259cav&uuml;z&uuml; d&uuml;nya ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n ittiham edilm\u0259lidir. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, d&uuml;nya d&ouml;vl\u0259tl\u0259rinin parlamentl\u0259ri Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda t&ouml;r\u0259tdiyi h\u0259rbi cinay\u0259t\u0259 &#8211; Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na \u0259sl soyq\u0131r\u0131m hadis\u0259si kimi beyn\u0259lxalq siyasi-h&uuml;quqi qiym\u0259t verm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda 16 d&ouml;vl\u0259tin milli qanunvericilik orqan\u0131, h\u0259m&ccedil;inin \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 Xocal\u0131da dinc \u0259halinin q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131n \u0259n k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 pisl\u0259nilm\u0259si v\u0259 Xocal\u0131 faci\u0259sinin soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259t akt\u0131 kimi tan\u0131nmas\u0131na dair &ccedil;oxsayl\u0131 q\u0259tnam\u0259 v\u0259 q\u0259rarlar q\u0259bul edibl\u0259r.<br \/>\n\/trend<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan 28&nbsp;il &ouml;t&uuml;r. H\u0259l\u0259 1991-ci ilin oktyabr ay\u0131ndan \u015f\u0259h\u0259r tamamil\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m&uuml;hasir\u0259y\u0259 al\u0131nd\u0131. 1992-ci ilin fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke&ccedil;\u0259n gec\u0259 k&uuml;tl\u0259vi artilleriya z\u0259rb\u0259l\u0259rinin ard\u0131nca Erm\u0259nistan silahl\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-93747","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93747"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93747\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}