{"id":90786,"date":"2019-12-30T21:36:58","date_gmt":"2019-12-30T17:36:58","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=90786","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev \u201cRossiya-24\u201d televiziya kanal\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"

X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n “Rossiya-24” televiziya kanal\u0131na müsahib\u0259 verib. Dövl\u0259timizin ba\u015fç\u0131s\u0131 müsahib\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan-Rusiya ikit\u0259r\u0259fli münasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/strong> <\/p>\n

Ucnoqta.az AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n müsahib\u0259ni t\u0259qdim edib.<\/p>\n

-C\u0259nab Prezident, salam. Çox sa\u011f olun ki, bizi Az\u0259rbaycanda yenid\u0259n q\u0259bul edirsiniz. Biz 2019-cu il\u0259 birlikd\u0259 yekun vura bil\u0259rik. Bu il Az\u0259rbaycan üçün, Rusiya-Az\u0259rbaycan münasib\u0259tl\u0259ri üçün nec\u0259 olub?<\/strong>
\n-Sizi Az\u0259rbaycanda yenid\u0259n görm\u0259yim\u0259 çox \u015fadam, xo\u015f g\u0259lmisiniz. Keç\u0259nilki görü\u015fümüzü xat\u0131rlay\u0131ram. \u0130lin sonunda görü\u015fm\u0259k yax\u015f\u0131 bir \u0259n\u0259n\u0259 olub. \u018flb\u0259tt\u0259, h\u0259m az\u0259rbaycanl\u0131, h\u0259m d\u0259 rusiyal\u0131 tama\u015faç\u0131lara dem\u0259y\u0259 sözümüz var. Ona gör\u0259 ki, bu il ikit\u0259r\u0259fli münasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan h\u0259qiq\u0259t\u0259n çox z\u0259ngin olub.<\/p>\n

Biz il\u0259 yekun vururuq. \u018fmin\u0259m ki, bu il bizim münasib\u0259tl\u0259rimizin tarixin\u0259 ölk\u0259l\u0259rimizin yax\u0131nla\u015fmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259n f\u0259al v\u0259 dinamik ill\u0259rd\u0259n biri kimi daxil olacaq. Yüks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz çox olub. M\u0259n Rusiya Prezidenti il\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 görü\u015fmü\u015f\u0259m v\u0259 h\u0259r bir görü\u015f çox faydal\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 n\u0259tic\u0259yönümlü olub. Bizim öz komandalar\u0131m\u0131za verdiyimiz tap\u015f\u0131r\u0131qlar yerin\u0259 yetirilib. Biz praktiki olaraq bütün f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259rimizi – ticar\u0259t, n\u0259qliyyat, energetika, humanitar v\u0259 turizm sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n be\u015f “yol x\u0259rit\u0259si” ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 proqram\u0131 f\u0259al sur\u0259td\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Bu ilin sonunda h\u0259min “yol x\u0259rit\u0259l\u0259ri”n\u0259 daha ikisi – innovasiyalar üzr\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti üzr\u0259 “yol x\u0259rit\u0259l\u0259ri” \u0259lav\u0259 olunub. Bu, bizim t\u0259\u015f\u0259bbüsümüz idi v\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n müsb\u0259t q\u0259bul edildi.<\/p>\n

Dem\u0259liy\u0259m ki, art\u0131q g\u0259l\u0259n ilin fevral ay\u0131nda birinci Rusiya-Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259r forumunun keçirilm\u0259sini planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Biz hesab edirik ki, ikit\u0259r\u0259fli nailiyy\u0259tl\u0259rimizi qoruyub saxlamaq v\u0259 art\u0131rmaq üçün g\u0259nc n\u0259sil hökm\u0259n ünsiyy\u0259td\u0259 olmal\u0131, bir-birini tan\u0131mal\u0131, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan yetkin h\u0259yata haz\u0131rla\u015fmal\u0131d\u0131r. Buna gör\u0259 \u0259min\u0259m ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya g\u0259ncl\u0259rinin birinci forumu çox faydal\u0131, xo\u015fag\u0259l\u0259n, maraql\u0131 olacaq v\u0259 bel\u0259likl\u0259, g\u0259nc n\u0259slin nümay\u0259nd\u0259l\u0259ri art\u0131q bir-birini tan\u0131yacaqlar. \u018fmin\u0259m ki, indiki n\u0259sil kimi, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sil d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizi möhk\u0259ml\u0259tm\u0259y\u0259 çal\u0131\u015facaq.<\/p>\n

S\u0259naye sah\u0259sind\u0259 çox i\u015f görülüb. \u015ead\u0131q ki, bu il Az\u0259rbaycanda \u0259n iri s\u0259naye layih\u0259l\u0259rind\u0259n biri h\u0259yata keçirilib. “Qazprombank” bu layih\u0259nin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 t\u0259qrib\u0259n 500 milyon dollar ay\u0131r\u0131b. Bu il Az\u0259rbaycanda 100 faiz Rusiya investisiyal\u0131 \u0259czaç\u0131l\u0131q mü\u0259ssis\u0259si aç\u0131l\u0131b. Bu da çox mühüm hadis\u0259dir. Ona gör\u0259 ki, bu gün biz \u0259czaç\u0131l\u0131q \u015firk\u0259tl\u0259rinin m\u0259hsullar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 çox c\u0259h\u0259td\u0259n idxaldan as\u0131l\u0131y\u0131q. Bu il h\u0259m d\u0259 “Vertolyot\u0131 Rossii” \u015firk\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259 helikopterl\u0259rin t\u0259miri v\u0259 onlara xidm\u0259t üzr\u0259 servis m\u0259rk\u0259zinin t\u0259m\u0259li qoyulub. Dem\u0259liy\u0259m ki, bizd\u0259 Rusiya istehsal\u0131 olan 100-d\u0259n çox helikopter var v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, onlara servis t\u0259l\u0259b olunur. Biz hesab edirik ki, bu m\u0259rk\u0259z h\u0259m d\u0259 regional xarakterli olacaq v\u0259 Rusiya h\u0259rbi texnikas\u0131na malik qon\u015fu ölk\u0259l\u0259r bizim imkanlar\u0131m\u0131zdan istifad\u0259 ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n

H\u0259rbi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan da bu il u\u011furlu olub. Biz \u0259vv\u0259ll\u0259r imzalanm\u0131\u015f, h\u0259cmi milyard dollarlarla ölçül\u0259n kontraktlar\u0131n realla\u015fmas\u0131n\u0131 davam etdirmi\u015fik, bu sah\u0259d\u0259 mövcud dinamikan\u0131n qorunub saxlanmas\u0131 üçün yeni kontraktlar ba\u011flanmas\u0131 imkanlar\u0131n\u0131 müf\u0259ss\u0259l müzakir\u0259 etmi\u015fik. Az\u0259rbaycanda istehsal edil\u0259n “KamAZ” v\u0259 “Ural” avtomobill\u0259rind\u0259n \u0259lav\u0259, “QAZ” avtomobill\u0259ri istehsal\u0131 zavodunun da t\u0259m\u0259li qoyulub. Metro vaqonlar\u0131n\u0131n t\u0259chizat\u0131 bar\u0259d\u0259 Rusiya \u015firk\u0259ti il\u0259 üçillik kontrakt imzalan\u0131b. Biz metronun vaqon park\u0131n\u0131 tamamil\u0259 yenil\u0259yirik. Xalq T\u0259s\u0259rrüfat\u0131 Nailiyy\u0259tl\u0259ri S\u0259rgisind\u0259 “Az\u0259rbaycan” pavilyonu aç\u0131l\u0131b. Bu da \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259dir. Pavilyon ilkin görk\u0259mind\u0259 b\u0259rpa edilib. Bu, m\u0259\u015fhur beyn\u0259lxalq m\u0259kanda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259zidir.<\/p>\n

Dekabr\u0131n 24-d\u0259 Samur çay\u0131 üz\u0259rind\u0259 yeni avtomobil körpüsü aç\u0131l\u0131b. Bu körpü dövl\u0259tl\u0259rimizi \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. Bu da çox mühüm hadis\u0259dir. Ona gör\u0259 ki, köhn\u0259 körpü öt\u0259n \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259 tikilmi\u015fdi v\u0259 da\u015f\u0131nan yükl\u0259rin, oradan keç\u0259n minik avtomobill\u0259rinin h\u0259cmin\u0259 davam g\u0259tirmirdi. Buna gör\u0259 dekabr\u0131n 24-d\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li \u015f\u0259raitd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f körpü bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, habel\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q üçün yeni qap\u0131 olacaq. “\u015eimal-C\u0259nub” layih\u0259sinin h\u0259yata keçirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yükda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cmi keç\u0259n il 8 d\u0259f\u0259, bu il is\u0259 60 faiz art\u0131b. Buna gör\u0259 bu mühüm n\u0259qliyyat layih\u0259sinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar öz \u0259razisind\u0259 bütün i\u015fl\u0259ri prinsip etibaril\u0259 ba\u015fa çatd\u0131ran Az\u0259rbaycan qon\u015fu ölk\u0259l\u0259r üçün art\u0131q n\u0259qliyyat-logistika imkanlar\u0131 t\u0259qdim edir. M\u0259n bu siyah\u0131n\u0131 davam etdir\u0259 bil\u0259r\u0259m.<\/p>\n

-Layih\u0259l\u0259r h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 çoxdur v\u0259 \u0259sas odur ki, onlar h\u0259yata keçirilir, bu, tamamil\u0259 ba\u015fqa s\u0259viyy\u0259dir. Bu, art\u0131q s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t v\u0259 yüks\u0259k texnologiyalar s\u0259viyy\u0259sidir. Y\u0259qin Siz raz\u0131la\u015fars\u0131n\u0131z ki, onlar\u0131n dinamikas\u0131, ümidvaram, növb\u0259ti il d\u0259 davam ed\u0259c\u0259k v\u0259 bu il, sad\u0259c\u0259, Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan münasib\u0259tl\u0259rind\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olacaq, ir\u0259lid\u0259 bizim dig\u0259r layih\u0259l\u0259rimiz d\u0259 olacaq, bizi ba\u015fqa rekordlar gözl\u0259yir. Bütün bunlar\u0131 bu gün m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 biznes\u0259 mane olan inzibati baryerl\u0259rin a\u015f\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k z\u0259ruridir. \u018fg\u0259r g\u0259l\u0259n il\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, Sizc\u0259 növb\u0259ti ild\u0259 bu m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n hans\u0131lar\u0131 aradan götürül\u0259 bil\u0259r? Hans\u0131 add\u0131mlar\u0131 atmaq z\u0259ruridir?<\/strong>
\n-Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r il \u0259rzind\u0259 detall\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 müzakir\u0259 olunub. Bel\u0259 ki, sizin söyl\u0259dikl\u0259riniz bizim münasib\u0259tl\u0259rimizin, o cüml\u0259d\u0259n iqtisadi-ticari sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir. Ona gör\u0259 d\u0259 ölk\u0259l\u0259rimizin müvafiq strukturlar\u0131na art\u0131q bu gün gömrük prosedurlar\u0131n\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si, yükl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131na n\u0259zar\u0259t üzr\u0259 müasir texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi, s\u0259rh\u0259di keçm\u0259yin sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 dair tap\u015f\u0131r\u0131qlar verilib. H\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 Rusiyada bu istiqam\u0259td\u0259 müasir texnologiyalar t\u0259tbiq edilir. Ona gör\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, m\u0259hz bu cür inzibati v\u0259 bürokratik mane\u0259l\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri olacaq.<\/p>\n

\u0130qtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa g\u0259ldikd\u0259, \u0259min\u0259m ki, \u0259mt\u0259\u0259 dövriyy\u0259si artacaq. Bu il biz 25 faiz art\u0131m mü\u015fahid\u0259 edirik, öt\u0259n il 20 faiz\u0259 yax\u0131n olub. Bu, iqtisadi-ticari münasib\u0259tl\u0259rd\u0259 ciddi dinamikadan x\u0259b\u0259r verir. Çünki art\u0131q mövcud olan yüks\u0259k bazan\u0131 a\u015fmaq bizim üçün asan deyil. Bunun üçün is\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz m\u0259nim söyl\u0259diyim “yol x\u0259rit\u0259l\u0259ri”ni u\u011furla h\u0259yata keçirm\u0259liyik v\u0259 n\u0259qliyyat-tarif siyas\u0259tin\u0259 yana\u015fmalar\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 unifikasiya etm\u0259li, o cüml\u0259d\u0259n yeni n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri üzr\u0259 f\u0259aliyy\u0259timizi \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259liyik. Bu gün Az\u0259rbaycanda X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin sahili boyunca mövcud yola paralel olaraq Bak\u0131dan Rusiya s\u0259rh\u0259din\u0259 q\u0259d\u0259r yeni avtomobil tras\u0131 in\u015fa edilir. Avtomobil tras\u0131n\u0131n bu mar\u015frutu m\u0259saf\u0259ni xeyli azaldacaq. Ona gör\u0259 d\u0259 Rusiya s\u0259rh\u0259din\u0259 çatmaq daha tez v\u0259 rahat olacaq.<\/p>\n

-Mütl\u0259q r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 ifad\u0259 ets\u0259k, bizim qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259mt\u0259\u0259 dövriyy\u0259sinin h\u0259cmi 3 milyard dollara yax\u0131nla\u015f\u0131r. Dollar demi\u015fk\u0259n, Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan dollardan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaq üçün t\u0259dric\u0259n milli valyutalarda hesabla\u015fmalara keçirl\u0259r. Bu gün Az\u0259rbaycan\u0131n “Mir” öd\u0259m\u0259 sistemin\u0259 qo\u015fulmas\u0131n\u0131n mümkünlüyü d\u0259 müzakir\u0259 edilir. Bu yax\u0131nlarda Vladimir Putin MDB-nin sammitind\u0259, ümumiyy\u0259tl\u0259, ortaq maliyy\u0259 bazar\u0131 yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n perspektivl\u0259ri bar\u0259d\u0259 dü\u015fünm\u0259yi t\u0259klif edib. Bel\u0259 t\u0259\u015f\u0259bbüsl\u0259r\u0259 Sizin münasib\u0259tiniz nec\u0259dir?<\/strong>
\n-Biz bu t\u0259\u015f\u0259bbüsl\u0259ri ciddi sur\u0259td\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n keçiririk. Biz ölk\u0259l\u0259r aras\u0131nda ticar\u0259tin milli valyutalarla apar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri qon\u015fu ölk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 müzakir\u0259 edirik. Bildiyiniz kimi, bu m\u0259s\u0259l\u0259 orada da çox f\u0259al müzakir\u0259 olunur v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 ilk add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Buna gör\u0259 d\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, ilk növb\u0259d\u0259, bizim \u0259mt\u0259\u0259 dövriyy\u0259sind\u0259 milli valyuta il\u0259 sat\u0131la bil\u0259c\u0259k mallar\u0131n nomenklaturu mü\u0259yy\u0259n edilm\u0259li v\u0259 sonra bu istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Mir” öd\u0259m\u0259 sistemin\u0259 qo\u015fulmaq bar\u0259d\u0259 t\u0259klifi nisb\u0259t\u0259n yax\u0131n vaxtlarda alm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 onu ciddi öyr\u0259nirik. Fikrimc\u0259, xüsus\u0259n Rusiyadan Az\u0259rbaycana turist ax\u0131n\u0131n\u0131n k\u0259skin artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar burada yax\u015f\u0131 perspektiv var. Keç\u0259n il Az\u0259rbaycana t\u0259qrib\u0259n 900 min rusiyal\u0131 g\u0259lib. Bu il is\u0259 11 ay \u0259rzind\u0259 müvafiq r\u0259q\u0259m yen\u0259 900 mindir. Y\u0259ni, biz milyona yax\u0131nla\u015f\u0131r\u0131q. Biz turizm s\u0259nayesini f\u0259al inki\u015faf etdirir v\u0259 turizm hesab\u0131na g\u0259lirin uçotunu aparma\u011fa çal\u0131\u015f\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, turistl\u0259rin öd\u0259m\u0259 kartlar\u0131 üzr\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r x\u0259rcl\u0259dikl\u0259rini hesablamaq çox asand\u0131r. Lakin turistl\u0259rin çoxu h\u0259m d\u0259 na\u011fd pul x\u0259rcl\u0259yir. Bu, \u0259sas\u0259n keçmi\u015f SSR\u0130 m\u0259kan\u0131ndan olan turistl\u0259r\u0259 aiddir. Buna gör\u0259 \u0259g\u0259r bu sistem Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiq edils\u0259, bizd\u0259 m\u0259daxilin d\u0259qiq uçotu apar\u0131lacaq, rusiyal\u0131lar üçün is\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259lm\u0259k xeyli rahat v\u0259 münasib olacaq, b\u0259z\u0259n mübadil\u0259 m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 pul d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rl\u0259 üzl\u0259\u015fm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n

-B\u0259s, vahid maliyy\u0259 bazar\u0131?<\/strong>
\n-Maliyy\u0259 bazar\u0131 daha mür\u0259kk\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bu bar\u0259d\u0259 biz\u0259 h\u0259l\u0259lik konkret t\u0259klifl\u0259r edilm\u0259yib. Bu bar\u0259d\u0259 b\u0259yanatlar e\u015fitmi\u015fik. \u018flb\u0259tt\u0259, bunu ciddi öyr\u0259n\u0259c\u0259yik. T\u0259bii ki, bizim yana\u015fmam\u0131z h\u0259mi\u015f\u0259 praqmatizm\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259nin praktiki t\u0259r\u0259fin\u0259 \u0259saslan\u0131r. \u018fg\u0259r bu, s\u0259rf\u0259li, maraql\u0131, rahat olsa, \u0259mt\u0259\u0259 dövriyy\u0259sini stimulla\u015fd\u0131rsa, biznes strukturlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini asanla\u015fd\u0131rsa, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 çox ciddi yana\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n

-\u018flb\u0259tt\u0259, Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan dedikd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 iri enerji layih\u0259l\u0259ri yada dü\u015für. Biz burada h\u0259m d\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131q. Bizi r\u0259qibl\u0259r d\u0259 adland\u0131r\u0131rlar. Bunun n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259sasl\u0131 oldu\u011funu bilmir\u0259m. Biz “Türk ax\u0131n\u0131” layih\u0259sinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, g\u0259l\u0259n il üçün Sizin planlar\u0131n\u0131z nec\u0259dir? Siz Avropaya çatmal\u0131s\u0131n\u0131z…<\/strong>
\n– El\u0259dir. M\u0259n d\u0259, ilk növb\u0259d\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunmaq ist\u0259rdim. Ona gör\u0259 ki, b\u0259z\u0259n müxt\u0259lif ölk\u0259l\u0259rin m\u0259tbuat\u0131nda burada hans\u0131sa r\u0259qab\u0259t olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 e\u015fidirik, bu cür tezisl\u0259r görürük. Bu, \u0259sla bel\u0259 deyil, heç vaxt bel\u0259 olmay\u0131b v\u0259 \u0259min\u0259m ki, bel\u0259 olmayacaq. Bizim v\u0259 ya Rusiyan\u0131n h\u0259yata keçirdiyi enerji layih\u0259l\u0259ri m\u0259s\u0259l\u0259si heç vaxt h\u0259r hans\u0131 ciddi diskussiyalar\u0131n mövzusu olmay\u0131b. Y\u0259ni, m\u0259nim fikrimc\u0259, bizim h\u0259yata keçirdiyimiz layih\u0259l\u0259ri h\u0259m Rusiyada, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda d\u0259st\u0259kl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n

“Türk ax\u0131n\u0131” layih\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bu layih\u0259nin h\u0259m Rusiya üçün, h\u0259m d\u0259 Türkiy\u0259 üçün n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacib oldu\u011funu bilirik. H\u0259r iki ölk\u0259 bizim yax\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zd\u0131r. Buna gör\u0259 d\u0259 biz bu layih\u0259ni lap \u0259vv\u0259ld\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fik.<\/p>\n

Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n Avropa bazar\u0131na ç\u0131xmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259si h\u0259yata keçiril\u0259nd\u0259n sonra Avropa bazar\u0131na ild\u0259 10 milyard kubmetr qaz gönd\u0259ril\u0259c\u0259k. Rusiyadan gönd\u0259ril\u0259n h\u0259cm il\u0259 müqayis\u0259d\u0259, – d\u0259qiq r\u0259q\u0259m yad\u0131mda deyil, lakin ayr\u0131-ayr\u0131 ill\u0259r üzr\u0259 t\u0259xmin\u0259n 150-170 milyard kubmetrdir, – bu, çox kiçik h\u0259cmdir. Ona gör\u0259 d\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259si, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259sla r\u0259qib deyil. Biz d\u0259 bunu heç vaxt bel\u0259 hesab etm\u0259mi\u015fik. Sad\u0259c\u0259, bu layih\u0259 Az\u0259rbaycana öz qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq bazarlarda satmaq imkan\u0131 ver\u0259c\u0259k. Bu d\u0259hliz üzr\u0259 qaz\u0131n bir hiss\u0259si art\u0131q Türkiy\u0259 bazar\u0131na çatd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu il noyabr\u0131n sonunda TANAP layih\u0259si – C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin bir hiss\u0259si olan Trans-Anadolu qaz k\u0259m\u0259ri art\u0131q Yunan\u0131stan s\u0259rh\u0259din\u0259 çatd\u0131r\u0131l\u0131b. Türkiy\u0259-Yunan\u0131stan s\u0259rh\u0259dind\u0259n \u0130taliyaya q\u0259d\u0259r qaz k\u0259m\u0259rinin tikintisi d\u0259 90 faizd\u0259n çox tamamlan\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, biz uzunlu\u011fu 3500 kilometr olan bu layih\u0259ni g\u0259l\u0259n il bütünlükl\u0259 istifad\u0259y\u0259 verm\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. Bu, h\u0259m d\u0259 biz\u0259 haz\u0131rda i\u015fl\u0259nilm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan yeni qaz yataqlar\u0131n\u0131 istismara verm\u0259y\u0259 imkan yaradacaq v\u0259 daha dü\u015fünm\u0259y\u0259c\u0259yik ki, Az\u0259rbaycan aç\u0131q d\u0259nizl\u0259r\u0259 ç\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan ölk\u0259dir. Ona gör\u0259 ki, biz n\u0259qliyyat v\u0259 enerji d\u0259hlizl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 art\u0131q çoxdan h\u0259m Qara d\u0259niz, h\u0259m d\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi bazar\u0131na ç\u0131xm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 indi, \u0259lb\u0259tt\u0259, Türkiy\u0259nin v\u0259 Avropan\u0131n qaz bazarlar\u0131na nisb\u0259t\u0259n böyük h\u0259cmd\u0259 ç\u0131x\u0131r\u0131q.<\/p>\n

-T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q Avropaya gönd\u0259rilm\u0259k üçün Rusiya qaz\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 il\u0259 davam ed\u0259 bil\u0259r.<\/strong>
\n-B\u0259li, \u015fübh\u0259siz. Dü\u015fünür\u0259m ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 biz yen\u0259 d\u0259 çoxt\u0259r\u0259fli s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r b\u0259lk\u0259 d\u0259 h\u0259yata keçirilm\u0259si mümkünsüz görün\u0259n bir çox birg\u0259 layih\u0259l\u0259ri realla\u015fd\u0131ra bil\u0259rik. Bu cür \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n örn\u0259yi kimi m\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259 Türkiy\u0259nin d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun tikintisini misal g\u0259tir\u0259 bil\u0259r\u0259m. Bu gün rusiyal\u0131 t\u0259chizatç\u0131lar Rusiyadan yükl\u0259ri Az\u0259rbaycan \u0259razisi il\u0259 Türkiy\u0259 limanlar\u0131na, ilk növb\u0259d\u0259, M\u0259rsin\u0259 çatd\u0131r\u0131rlar. Daha sonra Avropa ölk\u0259l\u0259rin\u0259 yükl\u0259rin limanlarda yüka\u015f\u0131rma olmadan d\u0259mir yolu il\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 perspektivi var. Bu gün biz art\u0131q milyonlarla tona çatacaq mümkün h\u0259cml\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q. H\u0259m d\u0259 biz Az\u0259rbaycanla Türkiy\u0259 aras\u0131nda d\u0259mir yolu x\u0259ttinin tikilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bbüsünü ir\u0259li sür\u0259nd\u0259 çoxlar\u0131na el\u0259 g\u0259lirdi ki, bu, yaln\u0131z Çin v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyadan olan yükgönd\u0259r\u0259nl\u0259r\u0259 aid edil\u0259c\u0259k, lakin bu gün rusiyal\u0131 yükgönd\u0259r\u0259nl\u0259r art\u0131q yükl\u0259rini bu istiqam\u0259t üzr\u0259 da\u015f\u0131y\u0131rlar. Buna gör\u0259 d\u0259 istisna etmir\u0259m ki, Türkiy\u0259 \u0259razisind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015f\u0259c\u0259k bizim yaratd\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 art\u0131q Rusiyan\u0131n da yaratd\u0131\u011f\u0131 mövcud qaz n\u0259qli infrastrukturu mü\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 ortaq infrastruktura çevril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n

-Burada y\u0259qin ki, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan, Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131n enerji sisteml\u0259rini xat\u0131rlatmaq vacibdir. Burada da \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q üçün böyük imkanlar mövcuddur.<\/strong>
\n-Tamamil\u0259 do\u011frudur. Biz Rusiya il\u0259 paralel rejimd\u0259 i\u015fl\u0259yirik. Bu, çox s\u0259m\u0259r\u0259li rejimdir. H\u0259r rübd\u0259 m\u0259n\u0259 enerji mübadil\u0259si üzr\u0259 m\u0259lumat\u0131 t\u0259qdim edirl\u0259r. \u018fn \u0259sas\u0131 odur ki, h\u0259r hans\u0131 q\u0259za zaman\u0131 biz h\u0259mi\u015f\u0259 bir-birimiz\u0259 güv\u0259n\u0259 bil\u0259rik. Öt\u0259n ilin yay\u0131nda Az\u0259rbaycanda q\u0259za ba\u015f ver\u0259nd\u0259, dem\u0259k olar ki, tam blekaut v\u0259ziyy\u0259ti yarananda Rusiya t\u0259r\u0259fi biz\u0259 mü\u0259yy\u0259n strateji obyektl\u0259ri elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259k üçün q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz h\u0259cmd\u0259 z\u0259ruri yard\u0131m göst\u0259rdi.<\/p>\n

Da\u011f\u0131standa q\u0259za ba\u015f ver\u0259nd\u0259 biz d\u0259 eynil\u0259 bu cür h\u0259r\u0259k\u0259t edirik, d\u0259rhal enerji ax\u0131n\u0131n\u0131 Rusiya bazar\u0131na yön\u0259ldirik. Bu gün Az\u0259rbaycanda min meqavat h\u0259cmind\u0259 elektrik enerjisi art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 var. Biz Gürcüstan, Türkiy\u0259 v\u0259 b\u0259zi Avropa ölk\u0259l\u0259rin\u0259 elektrik enerjisi ixrac edirik. Z\u0259rur\u0259t yarananda Rusiya il\u0259 d\u0259 sat\u0131\u015f h\u0259yata keçiririk. Biz, h\u0259mçinin \u0130ranla yeni elektrik verili\u015fi x\u0259tti in\u015fa etmi\u015fik. Bel\u0259likl\u0259, art\u0131q üç ölk\u0259 aras\u0131nda energetika d\u0259hlizi mövcuddur v\u0259 üç ölk\u0259nin nazirl\u0259ri müt\u0259madi olaraq görü\u015f\u0259r\u0259k bu istiqam\u0259td\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini müzakir\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n

-Bu, ortaq enerji sistemin\u0259 çevril\u0259 bil\u0259rmi?<\/strong>
\n-B\u0259li, bu, art\u0131q praktik olaraq ba\u015f verir. Çünki art\u0131q m\u0259nim dediyim kimi, biz Rusiya Federasiyas\u0131 il\u0259 paralel rejimd\u0259 i\u015fl\u0259yirik. H\u0259mçinin q\u0259rb istiqam\u0259tind\u0259, c\u0259nub istiqam\u0259tind\u0259 bizim enerji x\u0259ttimiz v\u0259 ixrac\u0131m\u0131z nizamlan\u0131b. Ona gör\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, t\u0259kc\u0259 üçt\u0259r\u0259fli Az\u0259rbaycan-\u0130ran- Rusiya miqyas\u0131nda deyil, daha böyük h\u0259cmd\u0259 koordinasiya v\u0259 çoxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ham\u0131 üçün faydal\u0131 olacaq.<\/p>\n

-Y\u0259qin ki, Siz Rusiyan\u0131n “\u015eimal ax\u0131n\u0131-2” layih\u0259sinin nec\u0259 t\u0259zyiq\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 mü\u015fahid\u0259 edirsiniz. Siz dediyiniz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa bazar\u0131nda ambisiyalar\u0131 bir q\u0259d\u0259r azd\u0131r, lakin o da bu cür basq\u0131ya m\u0259ruz qala bil\u0259r. Siz bunu hiss edirsinizmi?<\/strong>
\n-Xeyr. Enerji layih\u0259l\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan hiss etmirik. Üst\u0259lik, avropal\u0131 istehlakç\u0131lar Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n \u0259lçatan olmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131rlar. Dediyim kimi, bu h\u0259cm kiçik olsa da, amma h\u0259r halda mövcuddur. Buna gör\u0259 d\u0259 energetika il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 biz bu cür t\u0259zyiq hiss etmirik.<\/p>\n

-Avropal\u0131 istehlakç\u0131lar “\u015eimal ax\u0131n\u0131-2” layih\u0259sind\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar, amerikal\u0131 istehsalç\u0131lar is\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 yox. Bu maraq çox da qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 deyil. Bütövlükd\u0259, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 siyasi f\u0259aliyy\u0259t, siyasi fon bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmal\u0131 olsaq, Rusiyan\u0131n q\u0259rbli t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 münasib\u0259tl\u0259rinin siz\u0259 h\u0259r hans\u0131 t\u0259sirini görürsünüzmü, bu münasib\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycana nec\u0259 t\u0259sir göst\u0259rir?<\/strong>
\n-M\u0259n dey\u0259rdim ki, \u0259lb\u0259tt\u0259, bu t\u0259siri birba\u015fa görmürük, ona gör\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 bir növ bizim f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259miz\u0259 aid deyil. Amma, \u0259lb\u0259tt\u0259, bütövlükd\u0259 ölk\u0259l\u0259r aras\u0131nda, biziml\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q münasib\u0259tl\u0259ri olan ölk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r g\u0259rginl\u0259\u015f\u0259nd\u0259, bu, ham\u0131ya m\u0259nfi t\u0259sir göst\u0259rir.<\/p>\n

-B\u0259lk\u0259 Sizi Rusiya il\u0259 dostluq etm\u0259kd\u0259n ç\u0259kindirm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r?<\/strong>
\n-Fikrimc\u0259, el\u0259 deyil. M\u0259nc\u0259, art\u0131q ham\u0131ya, o cüml\u0259d\u0259n Avropa m\u0259kan\u0131nda da m\u0259lumdur ki, Az\u0259rbaycan müst\u0259qil xarici siyas\u0259t yürüdür v\u0259 bunu aç\u0131q elan edir. Bizim sözl\u0259rimiz heç vaxt \u0259m\u0259ll\u0259rimiz\u0259 zidd olmur. Avropa ölk\u0259l\u0259ri il\u0259 bizim yax\u015f\u0131, xo\u015f münasib\u0259tl\u0259rimiz var. Biz Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n üzvü olan 9 ölk\u0259 il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda s\u0259n\u0259dl\u0259r imzalam\u0131\u015f\u0131q v\u0259 ya bu cür s\u0259n\u0259dl\u0259r q\u0259bul edilib. Bu, Avropa \u0130ttifaq\u0131 ölk\u0259l\u0259rinin üçd\u0259biri dem\u0259kdir, lakin Brexitd\u0259n sonra üçd\u0259bird\u0259n d\u0259 çox olacaq. Keç\u0259n il biz Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n prioritetl\u0259ri bar\u0259d\u0259 sazi\u015fi paraflam\u0131\u015f\u0131q. Bu sazi\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi bütövlüyünün, suverenliyinin, s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si ifad\u0259 edilib.<\/p>\n

Haz\u0131rda Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi gedir. Bütün bunlar ba\u015fqa ölk\u0259l\u0259rl\u0259 münasib\u0259tl\u0259r qurulmas\u0131na \u0259sla mane olmur. Avropada da ba\u015fa dü\u015fürl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan qon\u015fularla münasib\u0259tl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan tamamil\u0259 müst\u0259qil kurs yürüdür. Az\u0259rbaycan o ölk\u0259dir ki, o, yarana bil\u0259c\u0259k t\u0259siri v\u0259 t\u0259zyiqi d\u0259f ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 nümayi\u015f etdirib. S\u0259b\u0259b odur ki, biz iqtisadi bax\u0131mdan müst\u0259qilik. Biz öz v\u0259saitimiz hesab\u0131na ya\u015fay\u0131r\u0131q. Bizim kredit\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z yoxdur. Beyn\u0259lxalq \u0130nki\u015faf Assosiasiyas\u0131n\u0131n hesablamalar\u0131na gör\u0259, biz donor ölk\u0259 olmu\u015fuq. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici dövl\u0259t borcu ümumi daxili m\u0259hsulun t\u0259qrib\u0259n 17 faizi civar\u0131ndad\u0131r. Bu göst\u0259rici üzr\u0259 biz dünyada 9-cu yerd\u0259yik. Buna gör\u0259 d\u0259 iqtisadi müst\u0259qillik siyas\u0259t meydan\u0131nda da öz mövqeyimizi qorumaq üçün biz\u0259 güc verir. Biz d\u0259 bunu u\u011furla edirik. Yarana bil\u0259c\u0259k t\u0259zyiq v\u0259 basq\u0131lar\u0131 d\u0259f etm\u0259k üçün bir imkan\u0131m\u0131z da ondan ibar\u0259tdir ki, bizim siyas\u0259timiz xalq t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nir, biz haql\u0131 oldu\u011fumuza \u0259minik. Bel\u0259likl\u0259, \u0259vv\u0259ll\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 hans\u0131sa m\u0259craya yön\u0259ltm\u0259k üçün göst\u0259ril\u0259n bütün c\u0259hdl\u0259r puç olub.<\/p>\n

-Siz Avropa \u0130ttifaq\u0131na daxil olma\u011fa haz\u0131rla\u015fm\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong>
\n-Tamamil\u0259 do\u011frudur.<\/p>\n

-\u018fvv\u0259lc\u0259 göst\u0259rilib, sonra y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259n bu cür dadl\u0131 tik\u0259 yoxdur…<\/strong>
\n-Bu yax\u0131nlarda Az\u0259rbaycan jurnalistl\u0259ri il\u0259 görü\u015fümd\u0259 m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam, bel\u0259 ki, b\u0259z\u0259n bizim m\u0259tbuat\u0131m\u0131zda bununla ba\u011fl\u0131 reall\u0131qdan uzaq fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilir. M\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259nin üz\u0259rind\u0259 t\u0259fsilat\u0131 il\u0259 dayanaraq dedim ki, bizi orada heç gözl\u0259mirl\u0259r d\u0259. Biz h\u0259tta namiz\u0259dl\u0259rin siyah\u0131s\u0131na da daxil deyilik. H\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan “\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131” layih\u0259sind\u0259 birl\u0259\u015f\u0259n keçmi\u015f SSR\u0130-i ölk\u0259l\u0259rinin b\u0259zil\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq assosiasiya haqq\u0131nda sazi\u015fi imzalamayan ölk\u0259dir. M\u0259n onu \u0259vv\u0259ld\u0259n ax\u0131rad\u0259k oxumu\u015fam. Ba\u015fa dü\u015fdüm ki, bu, sazi\u015f deyil. Bu, t\u0259limatd\u0131r. Bunlar bizim \u0259m\u0259l etm\u0259yimiz üçün yuxar\u0131dan gönd\u0259ril\u0259n t\u0259limatlard\u0131r. M\u0259n öz komanda üzvl\u0259rim\u0259 sual verdim. Bu t\u0259limat bizim n\u0259yimiz\u0259 laz\u0131md\u0131r? O, biz\u0259 n\u0259 ver\u0259c\u0259k? Burada Az\u0259rbaycan üçün h\u0259r hans\u0131 \u0259m\u0259li fayda varm\u0131? M\u0259n \u015f\u0259xs\u0259n bunu görm\u0259dim. Ona gör\u0259 d\u0259 biz Avropa Komissiyas\u0131na bunun yerin\u0259 bizim üçün faydal\u0131 olacaq, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na bu add\u0131m\u0131 n\u0259d\u0259n ötrü atd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 izah ed\u0259 bil\u0259c\u0259yim ikit\u0259r\u0259fli sazi\u015f üz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yi t\u0259klif etdik. Ax\u0131, biz kimins\u0259 xo\u015funa g\u0259lm\u0259k üçün v\u0259 ya sad\u0259c\u0259 ondan bizd\u0259 d\u0259 var dem\u0259k x\u0259trin\u0259 sazi\u015f imzalaya bilm\u0259rik. Biz bu cür i\u015fl\u0259mirik. Bizim \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yimiz h\u0259r hans\u0131 sazi\u015f, h\u0259r hans\u0131 raz\u0131la\u015fman\u0131n konkret n\u0259tic\u0259l\u0259ri olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Biz bu gün Rusiya-Az\u0259rbaycan münasib\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs etdik. Görürsünüz, h\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 konkret n\u0259tic\u0259 var, bizim raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 etdikl\u0259rimizin v\u0259 imzalad\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131n ham\u0131s\u0131 h\u0259yata keçirilir. Biz Avropa Komissiyas\u0131na da bunu t\u0259klif etdik v\u0259 dem\u0259liy\u0259m ki, yeni sazi\u015f üzr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar bütövlükd\u0259 pis getmir. B\u0259ndl\u0259rin 90 faizind\u0259n çoxu raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Lakin raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunmayan b\u0259ndl\u0259r bizim üçün q\u0259tiyy\u0259n q\u0259buledilm\u0259zdir. \u018fg\u0259r Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n mövqeyind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f ver\u0259rs\u0259, onda biz n\u0259tic\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 davam etdir\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n

-Bu il Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda at\u0259\u015fk\u0259s haqq\u0131nda sazi\u015fin, müdd\u0259tsiz sazi\u015fin 25 ili tamam oldu. El\u0259 bu il t\u0259r\u0259fl\u0259r Bak\u0131n\u0131n v\u0259 Yerevan\u0131n q\u0259bul etdiyi proqram üzr\u0259 sülh\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259tin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan etdil\u0259r v\u0259 bir neç\u0259 maraql\u0131 hadis\u0259 ba\u015f verdi. O cüml\u0259d\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259n, Erm\u0259nistanda v\u0259 Az\u0259rbaycanda jurnalist nümay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259ri mübadil\u0259si. Siz bu, çox mür\u0259kk\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 daha hans\u0131 müsb\u0259t c\u0259h\u0259tl\u0259ri qeyd ed\u0259rdiniz?<\/strong>
\n-T\u0259\u0259ssüf ki, daha heç n\u0259yi. Hesab edir\u0259m ki, 2019-cu il münaqi\u015f\u0259nin nizamlanmas\u0131 üçün itirildi. Bunun günah\u0131 is\u0259 erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin qeyri-ard\u0131c\u0131l, ziddiyy\u0259tli v\u0259 anla\u015f\u0131lmaz mövqeyidir. Çünki il \u0259rzind\u0259 biz Erm\u0259nistan\u0131n ali r\u0259hb\u0259rliyinin bir-birin\u0259 tamamil\u0259 zidd olan b\u0259yanatlar\u0131n\u0131 e\u015fidirdik. M\u0259s\u0259l\u0259n, onlardan biri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n “müst\u0259qil dövl\u0259t” olmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bel\u0259 adland\u0131r\u0131lan “müst\u0259qil dövl\u0259t” il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmal\u0131 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 b\u0259yanatd\u0131r. Bu, dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesinin tamamil\u0259 pozulmas\u0131, mahiyy\u0259tc\u0259 onun dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 c\u0259hdi idi. T\u0259bii ki, bununla n\u0259 biz raz\u0131la\u015fa bil\u0259rdik, n\u0259 d\u0259 vasit\u0259çi ölk\u0259l\u0259r – AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259ri. Bildiyim\u0259 gör\u0259, onlar da Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdil\u0259r ki, bu populist v\u0259 z\u0259r\u0259rli, t\u0259hlük\u0259li siyas\u0259td\u0259n \u0259l ç\u0259ksin.<\/p>\n

Görünür ki, bu a\u011flabatan m\u0259sl\u0259h\u0259ti e\u015fid\u0259n Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi öz mövqeyini d\u0259yi\u015fdi, lakin yen\u0259 d\u0259 daha pis bir istiqam\u0259td\u0259. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f nazirinin növb\u0259ti b\u0259yanat\u0131 ondan ibar\u0259t oldu ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r v\u0259 nöqt\u0259. Onda bizd\u0259 bel\u0259 bir sual meydana ç\u0131x\u0131r: onlar gah deyirl\u0259r ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f heç kimin, o cüml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n da tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 müst\u0259qil dövl\u0259tdir, gah da deyirl\u0259r ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r. Bu da yaland\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, onlar özl\u0259ri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n n\u0259 oldu\u011funu bilmirl\u0259r. \u018fg\u0259r onlar Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n n\u0259 oldu\u011funu bilmirl\u0259rs\u0259, biz bunu onlara izah ed\u0259 bil\u0259rik. M\u0259n bunu oktyabrda “Valday” forumu ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 sizin kanal\u0131n\u0131z\u0131n birba\u015fa efirind\u0259 etmi\u015f\u0259m, onda demi\u015fdim ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r v\u0259 nida i\u015far\u0259si. Erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin tezisl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, bu, h\u0259qiq\u0259tdir, çünki h\u0259m tarixi \u0259dal\u0259t, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq hüquq Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si oldu\u011funu t\u0259sdiq edir. Az\u0259rbaycan BMT-y\u0259 daxil olanda, o, özünün tam \u0259razi bütövlüyü ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 üzv olub. \u018fg\u0259r biz buraya BMT T\u0259hlük\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n erm\u0259ni silahl\u0131 qüvv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259ri d\u0259rhal v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz t\u0259rk etm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259tnam\u0259l\u0259rini, dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rini v\u0259 heç bir ölk\u0259nin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f adlanan a\u011flas\u0131\u011fmaz v\u0259 qeyri-qanuni qurumu tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u0259lav\u0259 ets\u0259k, onda gör\u0259rik ki, münaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi bütövlüyünün tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 onun suverenliyin\u0259 hörm\u0259t müst\u0259visind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Ona gör\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi bu sad\u0259 h\u0259qiq\u0259ti n\u0259 q\u0259d\u0259r tez ba\u015fa dü\u015fs\u0259, bizim dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259k \u015fans\u0131m\u0131z yaranar.<\/p>\n

-B\u0259li, bu proqram davam etdiril\u0259c\u0259k. Siz bu mövqel\u0259r\u0259 sadiq qal\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131?<\/strong>
\n-Nizamlanma mövqeyi üzr\u0259?<\/p>\n

-B\u0259li, sülh\u0259 nail olmaq üzr\u0259.<\/strong>
\n-B\u0259li, sülh\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259k f\u0259al dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi il\u0259 mü\u015fayi\u0259t olunmal\u0131d\u0131r. Erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin bizim Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmal\u0131 oldu\u011fumuz bar\u0259d\u0259 b\u0259yanat\u0131na baxmayaraq, indi dan\u0131\u015f\u0131qlar Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda apar\u0131l\u0131r. M\u0259nim ba\u015f nazir Pa\u015finyanla görü\u015fl\u0259rim, o cüml\u0259d\u0259n AT\u018fT-in Minsk qrupunun t\u0259sbit etdiyin\u0259 gör\u0259, martda Vyanada keçiril\u0259n r\u0259smi görü\u015f erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin onu nec\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k ist\u0259diyin\u0259 baxmayaraq, bir daha t\u0259sdiq etdi ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi v\u0259 format d\u0259yi\u015film\u0259yib. Ona gör\u0259 d\u0259 sülh\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259k v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar trekind\u0259 real t\u0259r\u0259qqi paralel getm\u0259lidir.<\/p>\n

-Növb\u0259ti il bizim ortaq tariximiz üçün xüsusi il olacaq. Biz böyük Q\u0259l\u0259b\u0259nin, Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin 75 illiyini qeyd ed\u0259c\u0259yik. T\u0259\u0259ssüf ki, biz art\u0131q h\u0259r d\u0259f\u0259 bu bayramda tarixi yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri il\u0259 ovqatlar\u0131n t\u0259lx edilm\u0259si hallar\u0131na al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. \u0130ndi tarixi yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k c\u0259hdl\u0259rin\u0259 fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da \u0259lav\u0259 olunub ki, bu, art\u0131q ölk\u0259mizi müdafi\u0259 ed\u0259n v\u0259 bu Q\u0259l\u0259b\u0259ni bizim üçün qazanan insanlar v\u0259 onlar\u0131n n\u0259sli üçün yolverilm\u0259zdir. Birincisi, Siz bu bayram\u0131 nec\u0259 qeyd ed\u0259c\u0259ksiniz, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 onu nec\u0259 qeyd ed\u0259c\u0259k? \u0130kincisi, Siz bizim ortaq tariximizd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong>
\n-Siz çox vacib m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxundunuz. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 mütl\u0259q bütün ölk\u0259l\u0259rin günd\u0259liyind\u0259 olmal\u0131d\u0131r v\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, bütün ölk\u0259l\u0259r v\u0259 onlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri öz mövqel\u0259rini aç\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 üzr\u0259 susmaq siyas\u0259ti aparmaq olmaz v\u0259 nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, “h\u0259m sizin, h\u0259m d\u0259 bizim” siyas\u0259ti apar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, bütövlükd\u0259 h\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259 üzr\u0259 h\u0259r bir ölk\u0259nin öz mövqeyi olmal\u0131d\u0131r v\u0259 ilk növb\u0259d\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 dair. Çünki biz tarixin yenid\u0259n yaz\u0131lmas\u0131, fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, tarixi h\u0259qiq\u0259tin t\u0259hrif edilm\u0259si üzr\u0259 t\u0259hlük\u0259li tendensiyalar\u0131 görürük. Biz buna çox ciddi yana\u015fmal\u0131y\u0131q. Ona gör\u0259 d\u0259 MDB-d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ç\u0259rçiv\u0259sind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 günd\u0259likd\u0259dir v\u0259 MDB-nin Sankt-Peterburqda sonuncu qeyri-formal sammitind\u0259 Vladimir Vladimiroviç Putin tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 istinadla onlardan \u0259trafl\u0131 dan\u0131\u015fd\u0131. Onlar\u0131n bir çoxunu biz ilk d\u0259f\u0259dir e\u015fidirdik, m\u0259n Moskva Dövl\u0259t Beyn\u0259lxalq Münasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunda t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131m zaman tarixi yax\u015f\u0131 öyr\u0259nmi\u015f\u0259m, o vaxt h\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259r yox idi, onlar\u0131 biz\u0259 t\u0259dris etmirdil\u0259r v\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, bu, bir x\u0259ta idi.<\/p>\n

-Bu, x\u0259ta idi?<\/strong>
\n-Bu, x\u0259ta idi. Amma m\u0259nim fikrimc\u0259, bu, siyasi korrektlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. Ona gör\u0259 ki, bu cür s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 el\u0259 inc\u0259 m\u0259qamlara toxunulur ki, sovet tarix elmi h\u0259min m\u0259qamlar\u0131 “m\u0259xfi” qrifi alt\u0131nda saxlama\u011f\u0131 q\u0259rara alm\u0131\u015fd\u0131. Amma Rusiya Prezidentinin \u0259trafl\u0131 ç\u0131x\u0131\u015f\u0131nda h\u0259min m\u0259qamlar ham\u0131ya t\u0259qdim edildi v\u0259 m\u0259nim fikrimc\u0259, bu, çoxlar\u0131 üçün böyük sürpriz oldu. Biz h\u0259min dövrd\u0259, \u0259slind\u0259, n\u0259l\u0259r ba\u015f verdiyini bir daha gördük. Buna gör\u0259 d\u0259 ist\u0259r tarixin yenid\u0259n yaz\u0131lmas\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259sla yolverilm\u0259zdir.<\/p>\n

Az\u0259rbaycan Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259sind\u0259 h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sin\u0259 ehtiramla yana\u015f\u0131r. H\u0259rç\u0259nd, aç\u0131q dem\u0259liy\u0259m, t\u0259\u0259ssüf ki, müst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 bel\u0259 olmay\u0131b. O vaxt özünü Xalq C\u0259bh\u0259si adland\u0131ran bir qrup h\u0259rbi çevrili\u015f yolu il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 onlar 9 May bayram\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etmi\u015fdil\u0259r, müharib\u0259 veteranlar\u0131 t\u0259qibl\u0259r\u0259, m\u0259n\u0259vi terrora m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131. Praktiki olaraq, indi b\u0259zi ölk\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r o vaxt bizd\u0259 olurdu. Yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dandan sonra tarixi \u0259dal\u0259t b\u0259rpa edildi. Veteranlar yenid\u0259n dövl\u0259tin d\u0259st\u0259yind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar, 9 May günü ümummilli bayram elan edildi v\u0259 o vaxtdan – 1994-cü ild\u0259n biz bu bayram\u0131 qeyd edirik, h\u0259min gün qeyri-i\u015f günüdür. M\u0259n h\u0259r il veteranlarla görü\u015für\u0259m, biz h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sini ehtiramla yad edir, onlar\u0131n m\u0259zarlar\u0131 üz\u0259rin\u0259 gül-çiç\u0259k, \u0259klill\u0259r qoyuruq. Az\u0259rbaycanda Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si veteranlar\u0131 dövl\u0259tin çox böyük d\u0259st\u0259yind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n

Onu da dem\u0259k ist\u0259rdim ki, Az\u0259rbaycan bizim ümumi Q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 böyük töhf\u0259 verib. 120-d\u0259n çox Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 \u0259sl\u0259n Az\u0259rbaycandand\u0131r. Bizim mü\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 gec\u0259-gündüz h\u0259rbi texnika, o cüml\u0259d\u0259n m\u0259\u015fhur “Katyu\u015fa” raketl\u0259ri istehsal edilirdi. Ona gör\u0259 ki, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259nayesi inki\u015faf etmi\u015fdi. H\u0259mçinin Sovet ordusu üçün neftin 70 faizini, benzinin 80 faizini, sürtgü ya\u011flar\u0131n\u0131n 90 faizini Az\u0259rbaycan t\u0259min edirdi, bunlar olmasa idi, müharib\u0259d\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k mümkün olmazd\u0131. Biz bilirik ki, Hitler ordusunun çox hücumlar\u0131n\u0131n u\u011fursuz olmas\u0131 yaln\u0131z yanaca\u011f\u0131n vaxt\u0131nda g\u0259tirilm\u0259m\u0259sinin n\u0259tic\u0259si idi. T\u0259sadüfi deyil ki, fa\u015fist Almaniyas\u0131 Bak\u0131n\u0131 tutma\u011fa çal\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, m\u0259n bu bar\u0259d\u0259 oktyabr ay\u0131nda A\u015fqabadda MDB-nin sammitind\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131m. M\u0259\u015fhur bir kadrda Hitler\u0259 üz\u0259rind\u0259 alman dilind\u0259 “X\u0259z\u0259r d\u0259nizi” sözl\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015f tort g\u0259tirirl\u0259r. Orada X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 qara r\u0259ngli \u0259ridilmi\u015f \u015fokolad tökülüb. Hitler svastikan\u0131 götürüb düz Bak\u0131 sözü yaz\u0131lan yer\u0259 qoyur. Onun planlar\u0131 bel\u0259 idi. Bak\u0131n\u0131n tutulmas\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131 üçün f\u0259lak\u0259t olard\u0131. Ona gör\u0259 ki, Sovet \u0130ttifaq\u0131 mühüm bir komponentd\u0259n m\u0259hrum edil\u0259rdi. Bizim v\u0259t\u0259nda\u015flar üçün is\u0259 bu, ona gör\u0259 f\u0259lak\u0259t olard\u0131 ki, bütün neft quyular\u0131 minalanm\u0131\u015fd\u0131. \u018fg\u0259r fa\u015fistl\u0259r Bak\u0131n\u0131 tutma\u011fa nail olsayd\u0131lar, h\u0259r \u015fey havaya uçar, yüz minl\u0259rl\u0259 insan h\u0259lak olard\u0131. Buna gör\u0259 d\u0259 Böyük V\u0259t\u0259n müharib\u0259si v\u0259 V\u0259t\u0259n u\u011frunda h\u0259lak olanlar haqq\u0131nda xatir\u0259, – Az\u0259rbaycandan müharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f 600 mind\u0259n çox döyü\u015fçünün 300 mini h\u0259lak olub, – bizim üçün müq\u0259dd\u0259sdir. Biz bunu xat\u0131rlay\u0131r\u0131q v\u0259 ehtiramla yad edirik.<\/p>\n

Daha bir m\u0259qam. Biz fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manl\u0131q kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 h\u0259r hans\u0131 siyasi korrektlikd\u0259n uzaq olmal\u0131y\u0131q. Kimin nec\u0259 nitql\u0259r söyl\u0259m\u0259sind\u0259n, kimin n\u0259 etm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, biz h\u0259r \u015feyin öz ad\u0131n\u0131 dem\u0259liyik. Oktyabrda A\u015fqabadda m\u0259n daha bir m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rd\u0131m, çünki günd\u0259likd\u0259 ümumi Q\u0259l\u0259b\u0259mizin 75 illiyinin bayram edilm\u0259sin\u0259 haz\u0131rl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259si dururdu. M\u0259n dedim ki, MDB m\u0259kan\u0131nda fa\u015fistl\u0259rin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, Erm\u0259nistanda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r, Yerevanda fa\u015fistl\u0259rin \u0259lalt\u0131s\u0131 Qaregin Ter-Arutyunyana alt\u0131 metr hündürlüyünd\u0259 heyk\u0259l qoyulmas\u0131 yolverilm\u0259zdir. Njde l\u0259q\u0259bi il\u0259 m\u0259\u015fhur olan bu adam SMER\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edil\u0259r\u0259k 25 il azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib v\u0259 Vladimir h\u0259bsxanas\u0131nda ölüb. Ona b\u0259ra\u0259t verilm\u0259mi\u015fdi. \u0130ndi bel\u0259 bir adama Erm\u0259nistanda alt\u0131 metr hündürlüyünd\u0259 heyk\u0259l qoyulur, küç\u0259l\u0259r\u0259, meydanlara onun ad\u0131n\u0131 verirl\u0259r. Bu, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin d\u0259 guya fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manl\u0131q kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verilm\u0259sinin \u0259leyhin\u0259 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 b\u0259yanat\u0131 il\u0259 bir araya nec\u0259 s\u0131\u011fa bil\u0259r? M\u0259n bu bar\u0259d\u0259 aç\u0131q dan\u0131\u015fd\u0131m, öz mövqeyimi bildirdim v\u0259 bu biab\u0131rç\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259li olmayan Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f nazirin\u0259 öz mövqeyini bildirm\u0259k \u015fans\u0131 verdim. Lakin t\u0259\u0259ssüf ki, onun reaksiyas\u0131 tamamil\u0259 qeyri-adekvat oldu. O cavab verdi ki, Soljenits\u0131n da sovet dü\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 olub. M\u0259n yenid\u0259n ç\u0131x\u0131\u015f üçün söz al\u0131b dem\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldum ki, Soljenits\u0131n il\u0259 fa\u015fist c\u0259llad\u0131n\u0131n eynil\u0259\u015fdirilm\u0259si h\u0259yas\u0131zl\u0131qd\u0131r.<\/p>\n

Bir müdd\u0259t sonra Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri rusiyal\u0131 jurnalistl\u0259rl\u0259 görü\u015fd\u0259 daha ir\u0259li ged\u0259r\u0259k deyib ki, Molotov da Hitler il\u0259 görü\u015fmü\u015fdü, bunda t\u0259\u0259ccüblü heç n\u0259 yoxdur. Lakin bu tezisi ümumiyy\u0259tl\u0259 \u015f\u0259rh etm\u0259k ç\u0259tindir. Ona gör\u0259 ki, tarixd\u0259n elementar biliyi olan h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259lumdur ki, Molotov Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r naziri olub v\u0259 onun bir v\u0259zif\u0259si müharib\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 riskl\u0259ri mümkün q\u0259d\u0259r minimuma endirm\u0259k idi. Çünki biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, Sovet \u0130ttifaq\u0131 1939-cu ild\u0259, \u0259slind\u0259 el\u0259 1941-ci ild\u0259 d\u0259 müharib\u0259y\u0259 haz\u0131r deyildi, \u0259g\u0259r haz\u0131r olsayd\u0131, bu cür itkil\u0259r olmazd\u0131. Buna gör\u0259 d\u0259 dü\u015fünür\u0259m ki, bütün bu qeyri-adekvat b\u0259yanatlar çox ciddi diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir. Burada siyasi korrektlik v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 siyasi maraqlar xatirin\u0259 tarixin yenid\u0259n yaz\u0131lmas\u0131 v\u0259 fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 c\u0259hdl\u0259rin\u0259 yol verm\u0259k olmaz.<\/p>\n

M\u0259n g\u0259l\u0259n il 9 May gününü Moskvada keçirm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131ram. Vladimir Vladimiroviç Putind\u0259n d\u0259v\u0259t alm\u0131\u015fam. Ad\u0259t\u0259n m\u0259n h\u0259min günü Bak\u0131da veteranlarla birg\u0259 qeyd edir\u0259m. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 – 5 il bundan \u0259vv\u0259l Q\u0259l\u0259b\u0259mizin 70 illiyini qeyd ed\u0259nd\u0259 oldu\u011fu kimi, Moskvada olaca\u011fam.<\/p>\n

-Bu sözl\u0259ri Sizd\u0259n bu gün e\u015fitm\u0259yimiz çox sevindirici v\u0259 vacibdir. Biz Sizi Moskvada qar\u015f\u0131lama\u011fa \u015fad olaca\u011f\u0131q. Müsahib\u0259 üçün çox sa\u011f olun.<\/strong>
\n-Sa\u011f olun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n “Rossiya-24” televiziya kanal\u0131na müsahib\u0259 verib. Dövl\u0259timizin ba\u015fç\u0131s\u0131 müsahib\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan-Rusiya ikit\u0259r\u0259fli münasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.  Ucnoqta.az AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-90786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90786"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90786\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}