{"id":90731,"date":"2019-12-29T12:30:24","date_gmt":"2019-12-29T08:30:24","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=90731","title":{"rendered":"ARDNF-in yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n 20 ili tamam olur"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D&ouml;vl\u0259t Neft Fondu (ARDNF) 20 illik yubileyini qeyd edir. 29 dekabr 1999-cu ild\u0259 &uuml;mummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f milli neft strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olaraq neft-qaz ehtiyatlar\u0131na dair sazi\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sind\u0259n \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin toplanmas\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n qorunub saxlanmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D&ouml;vl\u0259t Neft Fondu yarad\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>ARDNF f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rdiyi m&uuml;dd\u0259td\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131na qoyulan m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;h&uuml;m t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irmi\u015f, Az\u0259rbaycan &uuml;&ccedil;&uuml;n prioritet say\u0131lan strateji vacib, irimiqyasl\u0131 yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik sosial-iqtisadi layih\u0259l\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 u\u011furla i\u015ftirak etmi\u015f, institusional c\u0259h\u0259td\u0259n y&uuml;ks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f, beyn\u0259lxalq arenada \u015f\u0259ffaf imic\u0259 malik quruma &ccedil;evrilib.<\/p>\n<p>F\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayark\u0259n 271 mln. AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 aktivl\u0259ri olan Fondun v\u0259saitl\u0259ri bu il ilk d\u0259f\u0259 olaraq 40 mlrd. dollar\u0131 ke&ccedil;ib. D&ouml;vl\u0259t Neft Fonduna yarand\u0131\u011f\u0131 vaxtdan 30 noyabr 2019-cu il tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r &uuml;mumilikd\u0259 t\u0259qrib\u0259n 158,4 mlrd. dollar h\u0259cmind\u0259 v\u0259sait daxil olmu\u015fdur ki, bunun da 151,5 mlrd. dollar\u0131 neft v\u0259 qaz sazi\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u0259lirl\u0259r, 6,9 mlrd. dollar\u0131n\u0131 is\u0259 Fondda toplanan v\u0259saitl\u0259rin idar\u0259 edilm\u0259sind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259r t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>D&ouml;vl\u0259t Neft Fondunun v\u0259saitl\u0259rinin bir hiss\u0259si d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sin\u0259 transfert edilir ki, bununla da &ouml;lk\u0259d\u0259 makroiqtisadi sabitliyin v\u0259 fiskal dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 t\u0259min edilir. D&ouml;vl\u0259t Neft Fondundan ayr\u0131lan ilk v\u0259sait Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav&uuml;z&uuml; n\u0259tic\u0259sind\u0259 &ouml;z ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015f, m&uuml;v\u0259qq\u0259ti olaraq &ccedil;ad\u0131r \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f qa&ccedil;q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k&ouml;&ccedil;k&uuml;nl\u0259rin sosial-m\u0259i\u015f\u0259t probleml\u0259rinin h\u0259llin\u0259 y&ouml;n\u0259ldilib. Bu prosesin davam\u0131 olaraq, Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2003-c&uuml; ild\u0259 s&ouml;z verdiyi kimi bir ne&ccedil;\u0259 il\u0259 &ccedil;ad\u0131r \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259ri tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edildi, orada ya\u015fayan insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131m\u0131 infrastrukturla t\u0259chiz edilmi\u015f yeni q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r sal\u0131nd\u0131. &Ouml;lk\u0259miz &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox m&uuml;h&uuml;m iqtisadi, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u018fsas \u0130xrac Boru K\u0259m\u0259rinin, O\u011fuz-Q\u0259b\u0259l\u0259-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin, Samur-Ab\u015feron suvarma sisteminin yenid\u0259n qurulmas\u0131, &quot;Star&quot; neft emal\u0131 kompleksinin, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n v\u0259 iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259lilik, s&uuml;r\u0259t v\u0259 vaxt tezliyi, t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik v\u0259 etibarl\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan m&uuml;h&uuml;m olan &quot;Bak\u0131-Tbilisi-Qars yeni d\u0259mir yolu x\u0259tti&rdquo;nin tikintisi layih\u0259l\u0259ri, &ldquo;C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi&rdquo; QSC-nin nizamnam\u0259 kapital\u0131nda d&ouml;vl\u0259tin i\u015ftirak pay\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u0259 ARDNF t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;irilib.<\/p>\n<p>D&ouml;vl\u0259t Neft Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259n m&uuml;h&uuml;m layih\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 &ldquo;2007-2015-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259rinin xaricd\u0259 t\u0259hsili &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Proqram\u0131&rdquo;d\u0131r. Bel\u0259 ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin &ldquo;qara q\u0131z\u0131l\u0131n insan kapital\u0131na &ccedil;evrilm\u0259si&rdquo; konsepsiyas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n bu proqram &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 3 500-\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259nc d&uuml;nyan\u0131n 32 &ouml;lk\u0259sind\u0259 olan \u0259n n&uuml;fuzlu ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil almaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edib ki, bu da Fondun &ouml;lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na, kadr potensial\u0131n\u0131n y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nmi\u015f \u0259n b&ouml;y&uuml;k s\u0259rmay\u0259dir. &Uuml;mumilikd\u0259 b&uuml;t&uuml;n bu layih\u0259l\u0259rin icras\u0131na Fond t\u0259r\u0259find\u0259n 9,4 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 v\u0259sait s\u0259rf edilib.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi D&ouml;vl\u0259t Neft Fondunun \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n biri toplanan v\u0259saitl\u0259ri m&uuml;mk&uuml;n riskl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla s\u0259m\u0259r\u0259li yerl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 onun g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n davaml\u0131 g\u0259lir m\u0259nb\u0259yin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259kdir. Bu istiqam\u0259td\u0259 Fondun f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 uzunm&uuml;dd\u0259tli d&ouml;vr &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f \u015fax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f qlobal investisiya portfelinin qurulmas\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Haz\u0131rda Fondun \u015fax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f investisiya portfelin\u0259 daxil olan aktivl\u0259r d&uuml;nyan\u0131n 50-d\u0259n &ccedil;ox &ouml;lk\u0259sind\u0259 AB\u015e dollar\u0131, Avro, \u0130ngilis funt sterlinqi v\u0259 dig\u0259r valyutalarda ifad\u0259 olunan istiqrazlar, s\u0259hml\u0259r, da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak v\u0259 q\u0131z\u0131l kimi maliyy\u0259 aktivl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda D&ouml;vl\u0259t Neft Fondu t\u0259kc\u0259 birjada kotirovka olunan s\u0259hm yat\u0131r\u0131mlar\u0131 hesab\u0131na d&uuml;nyan\u0131n 1600-d\u0259n &ccedil;ox \u0259n iri \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259 s\u0259hmdard\u0131r.<br \/>\nARDNF da\u015f\u0131nmaz \u0259mlaka investisiya &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 is\u0259 Avropa, Asiya v\u0259 Sakit Okean H&ouml;vz\u0259si regionlar\u0131nda London, Moskva, Paris, Tokio, Seul kimi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 birba\u015fa da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak investisiyalar\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irib.<\/p>\n<p>F\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g&uuml;nd\u0259n \u0259sas prinsipl\u0259ri \u015f\u0259ffafl\u0131q v\u0259 hesabatl\u0131l\u0131q olan ARDNF haz\u0131rda beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nan, \u015f\u0259ffaf f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 d&uuml;nyan\u0131n bir &ccedil;ox n&uuml;fuzlu t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n bir qurumdur. 2007-ci ild\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ARDNF-\u0259 BMT-nin &ldquo;D&ouml;vl\u0259t xidm\u0259tind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n, cavabdehliyin v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131&rdquo; &uuml;zr\u0259 m&uuml;kafat\u0131 t\u0259qdim edilib. Neft Fondu \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 MDB &ouml;lk\u0259l\u0259rinin d&ouml;vl\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 aras\u0131nda s&ouml;z&uuml;ged\u0259n m&uuml;kafata layiq g&ouml;r&uuml;l\u0259n birinci d&ouml;vl\u0259t qurumudur.<\/p>\n<p>Suveren s\u0259rv\u0259t fondu olan ARDNF-nin f\u0259aliyy\u0259ti daim beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n y&uuml;ks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. Bel\u0259 ki, ARDNF Beyn\u0259lxalq \u0130qtisadiyyat &uuml;zr\u0259 Peterson \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 Edvin Truman t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f suveren fondlar\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 c\u0259dv\u0259lind\u0259 60 suveren fond aras\u0131nda y&uuml;ks\u0259k g&ouml;st\u0259rici il\u0259 92 balla 4-c&uuml; yerd\u0259, Suveren Fondlar \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f &ldquo;Linaburq-Maduel indeksi&rdquo;nd\u0259 \u0259n y&uuml;ks\u0259k bal\u0131 toplayaraq az sayda suveren fondla birg\u0259 birinci yerd\u0259, 2018-ci ild\u0259 Suveren Fondlar \u0130nstitutu t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259rtib edilmi\u015f d&ouml;vl\u0259t v\u0259saitl\u0259rinin idar\u0259 edilm\u0259si &uuml;zr\u0259 d&uuml;nyan\u0131n \u0259n n&uuml;fuzlu 100 investoru siyah\u0131s\u0131nda 10-cu yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>\/APA-Economics<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D&ouml;vl\u0259t Neft Fondu (ARDNF) 20 illik yubileyini qeyd edir. 29 dekabr 1999-cu ild\u0259 &uuml;mummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f milli neft strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olaraq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-90731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90731"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90731\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}