{"id":90140,"date":"2019-12-18T15:04:07","date_gmt":"2019-12-18T11:04:07","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=90140","title":{"rendered":"AQTA-dan palma ya\u011flar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 <font color=red><b>A\u00c7IQLAMA<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><em>&ldquo;Son d&ouml;vrl\u0259r palma ya\u011flar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u0259sass\u0131z olaraq m\u0259nfi r\u0259y formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu ya\u011flar\u0131n insan orqanizmi &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259li olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 he&ccedil; bir elmi \u0259sas\u0131 olmayan m\u0259lumatlar payla\u015f\u0131l\u0131r. H\u0259tta &ouml;z&uuml;n&uuml; c\u0259miyy\u0259t\u0259 ekspert kimi t\u0259qdim ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r bel\u0259 he&ccedil; bir ara\u015fd\u0131rma aparmadan palma ya\u011flar\u0131n \u0259rim\u0259 temperaturunun 70 selsi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n art\u0131q oldu\u011fu v\u0259 insan orqanizmi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259zm edil\u0259 bilm\u0259diyi kimi m\u0259lumatlar payla\u015faraq \u0259hali aras\u0131nda &ccedil;a\u015fq\u0131nl\u0131q yarad\u0131rlar&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentliyind\u0259n veril\u0259n m\u0259lumatda bildirilir ki, haz\u0131rda d&uuml;nyan\u0131n ist\u0259nil\u0259n &ouml;lk\u0259sind\u0259 market r\u0259fl\u0259rind\u0259ki y&uuml;zl\u0259rl\u0259 m\u0259hsulun t\u0259rkibind\u0259 palma meyv\u0259sind\u0259n \u0259ld\u0259 olunan ya\u011flardan istifad\u0259 edilir: &quot;Son 20 il \u0259rzind\u0259 d&uuml;nyada bu ya\u011flar\u0131n istifad\u0259sinin geni\u015f yay\u0131lma s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n risk t\u0259\u015fkil ed\u0259n trans ya\u011f tur\u015fular\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 normalar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sidir. Hans\u0131 ki, palma ya\u011flar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 s&ouml;z&uuml;ged\u0259n ya\u011f tur\u015fular\u0131 yoxdur. Palma ya\u011flar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;bahis\u0259l\u0259rin m\u0259nb\u0259yi is\u0259 Avropa Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentliyinin (EFSA) 2016-c\u0131 ild\u0259 bitki ya\u011flar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatd\u0131r.<\/p>\n<p>S&ouml;z&uuml;ged\u0259n t\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259sind\u0259 EFSA b&uuml;t&uuml;n n&ouml;v bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n rafinasiya prosesi zaman\u0131 g&uuml;nd\u0259lik normadan art\u0131q q\u0259bul edildikd\u0259 insan h\u0259yat v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259 yaradabil\u0259c\u0259k 2 n&ouml;v madd\u0259nin (3-MCPD, Glycidil ya\u011f efirl\u0259ri) yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edib. Qurum h\u0259min madd\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n g&uuml;nd\u0259lik istifad\u0259 normas\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k risk d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini h\u0259yata ke&ccedil;irib. T\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 palma ya\u011flar\u0131n\u0131n rafinasiya prosesi zaman\u0131 (qoxu alma m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259) 200 selsi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n art\u0131q temperatura m\u0259ruz qald\u0131qda s&ouml;z&uuml;ged\u0259n madd\u0259l\u0259rin dig\u0259r bitki ya\u011flar\u0131na nisb\u0259td\u0259 daha &ccedil;ox yaranma ehtimal\u0131 oldu\u011fu qeyd edilib.<\/p>\n<p>G&ouml;r&uuml;nd&uuml;y&uuml; kimi, bu t\u0259dqiqat b&uuml;t&uuml;n n&ouml;v bitki ya\u011flar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir v\u0259 bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n istehsal prosesi zaman\u0131 yaranan m&uuml;\u0259yy\u0259n madd\u0259l\u0259rin g&uuml;nd\u0259lik normalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t&ouml;vsiy\u0259l\u0259ri \u0259ks etdirir. T\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri a&ccedil;\u0131qland\u0131qdan sonra yanl\u0131\u015f t\u0259hlil edil\u0259r\u0259k &ldquo;palma ya\u011flar\u0131 z\u0259r\u0259rlidir&rdquo; kimi m\u0259tbuata ayaq a&ccedil;\u0131b v\u0259 insanlarda \u0259sass\u0131z fikirl\u0259r formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Qeyd edil\u0259n riskl\u0259rin idar\u0259 edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 26 fevral 2018 ci ild\u0259 &ldquo;Qida m\u0259hsullar\u0131nda m&uuml;\u0259yy\u0259n &ccedil;irkl\u0259ndiricil\u0259rin maksimum s\u0259viyy\u0259sinin t\u0259yin edilm\u0259si&rdquo; &uuml;zr\u0259 T\u0259limata \u0259lav\u0259l\u0259r ed\u0259r\u0259k qida m\u0259hsullar\u0131nda Glycidil ya\u011f efirl\u0259rinin g&uuml;nd\u0259lik istifad\u0259 normas\u0131n\u0131 orta ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n b\u0259d\u0259n &ccedil;\u0259kisinin h\u0259r kiloqram\u0131na 1000 mikroqram, u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 500 mikroqram m&uuml;\u0259yy\u0259n edib. EFSA 2017-ci ild\u0259 is\u0259 3-MCPD il\u0259 ba\u011fl\u0131 g&uuml;nd\u0259lik istifad\u0259 normas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t&ouml;vsiy\u0259sind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ed\u0259r\u0259k insan &ccedil;\u0259kisinin h\u0259r kiloqram\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n 0.8 mikroqram olan d\u0259y\u0259ri 2 mikroqram s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y&uuml;ks\u0259ldib. Bir daha qeyd edim ki, ad\u0131&ccedil;\u0259kil\u0259n madd\u0259l\u0259r t\u0259kc\u0259 palma ya\u011flar\u0131nda deyil dig\u0259r b&uuml;t&uuml;n n&ouml;v bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n rafinasiya prosesi zaman\u0131 yaran\u0131r v\u0259 palma ya\u011flar\u0131nda istehsal \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq bu madd\u0259l\u0259rin yaranma ehtimal\u0131n\u0131n olmas\u0131 s&ouml;z&uuml;ged\u0259n t\u0259nziml\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti zaman\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan b&uuml;t&uuml;n m\u0259hsullar &uuml;&ccedil;&uuml;n eyni normalar t&ouml;vsiy\u0259 edilib&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;Son d&ouml;vrl\u0259r palma ya\u011flar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u0259sass\u0131z olaraq m\u0259nfi r\u0259y formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu ya\u011flar\u0131n insan orqanizmi &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259li olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 he&ccedil; bir elmi \u0259sas\u0131 olmayan m\u0259lumatlar payla\u015f\u0131l\u0131r. H\u0259tta&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-90140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90140"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90140\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}