{"id":86448,"date":"2019-10-16T10:21:13","date_gmt":"2019-10-16T06:21:13","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=86448","title":{"rendered":"<font color=red><b>\u201cS\u0259ni siyah\u0131ya ald\u0131lar?\u201d<\/b><\/font> &#8211; Ekspert"},"content":{"rendered":"<p><strong>&ldquo;S\u0259ni siyah\u0131ya ald\u0131lar?&rdquo; &#8211; y\u0259qin ki son g&uuml;nl\u0259r \u0259n &ccedil;ox soru\u015fulan suallardan biri budur. M\u0259n d\u0259 siyah\u0131ya al\u0131nmayan v\u0259t\u0259nda\u015flardanam v\u0259 &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 biz ya\u015fayan m\u0259nzil\u0259 siyah\u0131ya almaq ba\u011fl\u0131 m&uuml;raci\u0259t olunmad\u0131. <\/strong><\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 iqtisad&ccedil;\u0131 ekspert V&uuml;qar Bayramov deyib.&nbsp;&quot;Qeyd ed\u0259k ki, bu il oktyabr\u0131n 1-d\u0259n 10-na q\u0259d\u0259r \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmas\u0131 prosesi h\u0259yata ke&ccedil;irildi. Xat\u0131rladaq ki, &ldquo;2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n ke&ccedil;irilm\u0259si haqq\u0131nda&ldquo; Az\u0259rbaycan Prezidentinin f\u0259rman\u0131 7 sentyabr 2016-c\u0131 ild\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131. Dem\u0259li, siyah\u0131ya alma\u011fa haz\u0131rl\u0131q &uuml;&ccedil;&uuml;n h&ouml;kum\u0259t\u0259 3 ild\u0259n &ccedil;ox zaman ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nBununla bel\u0259, h\u0259m sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 ged\u0259n m&uuml;zakir\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 bizim beyin m\u0259rk\u0259zin\u0259 edil\u0259n m&uuml;raci\u0259tl\u0259r g&ouml;st\u0259rir ki, siyah\u0131ya al\u0131nmada i\u015ftirak etm\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 he&ccedil; d\u0259 az deyil. X&uuml;sus\u0259n qeyd etm\u0259k lazmd\u0131r ki, \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmas\u0131 yaln\u0131z statistik, demoqrafik deyil, h\u0259m d\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>V&uuml;qar Bayramovun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, BMT-nin Statistika Komissiyas\u0131 \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmas\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n zaman bunun sosial iqtisadi hadis\u0259 oldu\u011funu bildirir:&nbsp;&quot;O bax\u0131mdan Az\u0259rbaycanda da siyah\u0131yaalma &ouml;lk\u0259mizd\u0259 iqtisadi siyas\u0259tin n&ouml;vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 m&ouml;vcud &ccedil;a\u011fr\u0131\u015flara uy\u011fun olaraq t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, yeni iqtisadi proqramlar\u0131n realla\u015fmas\u0131 bax\u0131mdan vacibdir. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bu siyah\u0131yaalma yaln\u0131z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131n\u0131 deyil, (halbuki bunu r\u0259smi qeydiyyat il\u0259 d\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k m&uuml;m&uuml;k&uuml;nd&uuml;r), \u0259slind\u0259 daha &ccedil;ox ixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n yerl\u0259\u015fm\u0259 co\u011frafiyas\u0131, Az\u0259rbaycanda ixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 xarici dil biliyi olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131n\u0131n nec\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259si, daxili miqrasiya, fiziki imkanlar\u0131 m\u0259hdud olan \u015f\u0259xsl\u0259rin i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 eyni zamanda qeyri r\u0259smi m\u0259\u015f\u011fulluq, qeyri leqal iqtisadiyyat\u0131n d&ouml;vriyy\u0259sinin m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131mdan da vacibdir. Halbuki bu g&ouml;st\u0259ricil\u0259rin r\u0259smi statistika il\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259si ya m&uuml;mk&uuml;n deyil, ya da &ccedil;\u0259tindir. O bax\u0131mdan bu, \u0259slind\u0259 sad\u0259c\u0259 bir siyah\u0131yaalma deyil, daha &ccedil;ox n&ouml;vb\u0259ti d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 iqtisadi siyas\u0259ti m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k faktorlardan biri kimi xarakteriz\u0259 olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, siyah\u0131yaalma zaman\u0131 b&uuml;t&uuml;n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n prosesd\u0259 f\u0259rqli s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n i\u015ftirak etm\u0259m\u0259si m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Ancaq \u0259g\u0259r h\u0259min d&ouml;vrd\u0259 xaricd\u0259 olmayan, evind\u0259 olan, amma, siyah\u0131ya al\u0131nma il\u0259 m&uuml;raci\u0259t olunmayan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131 &ccedil;oxdursa, o halda bunun ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ehtiyac var. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bu siyah\u0131ya al\u0131nma Az\u0259rbaycanda n&ouml;vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 2020-ci ild\u0259n sonra h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k iqtisadi siyas\u0259tin konturlar\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 &ccedil;ox vacib olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, 2019-cu ilin d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sind\u0259n bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 23,2 mln. manat v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. Dem\u0259li, h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 2 manat 30 q\u0259pik v\u0259 ya orta hesabla h\u0259r ail\u0259y\u0259 9 manat 20 q\u0259pik ayr\u0131l\u0131b. H\u0259r bir ail\u0259nin qeydiyyata al\u0131nmamas\u0131 is\u0259 b&uuml;dc\u0259d\u0259n ayr\u0131lan h\u0259min v\u0259saitl\u0259rin t\u0259yinat\u0131 &uuml;zr\u0259 x\u0259rcl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u015f&uuml;bh\u0259l\u0259r yarad\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259yi t\u0259klif edirik? Siyah\u0131ya alman\u0131n t\u0259\u015fkili n\u0259tic\u0259l\u0259rinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda x&uuml;susi komissiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na ehtiyac var. Bu komissiya siyah\u0131yaalma prosesinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rinin monitirinq edilm\u0259sini h\u0259yata ke&ccedil;irir\u0259 bil\u0259r. Bu bax\u0131mdan \u0259hat\u0259lik dair\u0259si v\u0259 eyni zamanda siyah\u0131yaalmaya c\u0259lb edil\u0259n i\u015f&ccedil;il\u0259rin &ouml;z &ouml;hd\u0259likl\u0259rini hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin &ouml;yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 v\u0259 bununla ba\u011fli ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259lumat\u0131n verilm\u0259sin\u0259 ehtiyac var. 2020-ci ild\u0259 &ldquo;Strateji Yol X\u0259rit\u0259si&rdquo;nin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015fa &ccedil;at\u0131r v\u0259 n&ouml;vb\u0259ti d&ouml;vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda yeni iqtisadi siyasi strategiya haz\u0131rlanacaq, t\u0259tbiq olunacaq . Bu yeni iqtisadi siyasi strategiyan\u0131n da 2020-ci ild\u0259n etibar\u0259n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 n&ouml;vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq olunaca\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259r alsaq, siyah\u0131ya al\u0131nman\u0131n yekunlar\u0131 bu strategiyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n vacib g&ouml;st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biri olmal\u0131d\u0131r. Siyah\u0131ya alman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rinin etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, prosesd\u0259 h\u0259m yerli, h\u0259m xarici t\u0259dqiqat qruplar\u0131n\u0131n, q\u0259rarvericil\u0259rin daha yax\u0131ndan i\u015ftirak\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bu proses\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 Nazirl\u0259r Kabinenti t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lm\u0131\u015f i\u015fin ayr\u0131ca olaraq qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 ictimaiyy\u0259tin m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131 &ouml;n\u0259mlidir&quot;.<\/p>\n<p><strong>Emin<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;S\u0259ni siyah\u0131ya ald\u0131lar?&rdquo; &#8211; y\u0259qin ki son g&uuml;nl\u0259r \u0259n &ccedil;ox soru\u015fulan suallardan biri budur. M\u0259n d\u0259 siyah\u0131ya al\u0131nmayan v\u0259t\u0259nda\u015flardanam v\u0259 &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 biz ya\u015fayan m\u0259nzil\u0259 siyah\u0131ya almaq ba\u011fl\u0131 m&uuml;raci\u0259t olunmad\u0131. Bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-86448","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86448","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86448"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86448\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}