{"id":85280,"date":"2019-09-23T19:04:48","date_gmt":"2019-09-23T15:04:48","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=85280","title":{"rendered":"Teatr u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259yal\u0259 R\u0259is:<\/strong> <em>&ldquo;Teatr u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n g&ouml;z\u0259l t\u0259rbiy\u0259 n&ouml;v&uuml;d&uuml;r&rdquo;<\/em><br \/>\n<strong>S\u0259id\u0259 Haqverdiyeva:<\/strong> <em>&ldquo;Valideynl\u0259r tama\u015falar\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011fun se&ccedil;m\u0259lidir ki, u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n maraql\u0131 olsun&rdquo;<\/em><br \/>\n<strong>Etibarova Yegan\u0259: <\/strong><em>&quot;U\u015faqlar\u0131n d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda teatr tama\u015falar\u0131n\u0131n rolu &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r&quot;<\/em><br \/>\n<strong>\u0130ntiqam Soltan:<\/strong> <em>&ldquo;\u018fsas i\u015fimiz teatrda u\u015faqlar\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259si, onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kdir&rdquo;<\/em><br \/>\n<strong>Kamran \u018fs\u0259dov:<\/strong><em> &ldquo;D&uuml;nyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fagirdl\u0259r k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 teatrlara gedirl\u0259r v\u0259 bunun t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin artmas\u0131na ciddi t\u0259siri m\u0259lumdur&rdquo;<\/em><br \/>\n<strong>G&uuml;nel Hac\u0131zad\u0259: <\/strong><em>&ldquo;Teatra ged\u0259n u\u015faqlarda s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 analizi daha tez v\u0259 d&uuml;zg&uuml;n formala\u015fa bilir&rdquo;<\/em><\/p>\n<p>Teatr\u015f&uuml;nas X\u0259yal\u0259 R\u0259is &ldquo;&Uuml;&ccedil; n&ouml;qt\u0259&rdquo;y\u0259 a&ccedil;\u0131qlamas\u0131nda deyir ki, m&uuml;asir texnologiyan\u0131n h&ouml;km s&uuml;rd&uuml;y&uuml;, h\u0259tta u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131 bel\u0259 bizd\u0259n \u0259sir ald\u0131\u011f\u0131 bir zamanda valideynl\u0259r &ouml;vladlar\u0131n\u0131 teatrdan uzaq tuturlar: &ldquo;&Ccedil;&uuml;nki valideynl\u0259rin g&uuml;nd\u0259lik qay\u011f\u0131lar\u0131 h\u0259r zaman bir add\u0131m &ouml;nd\u0259 olub. &ldquo;Vaxt\u0131m yoxdur&rdquo; &ndash; s&ouml;z&uuml; \u0259slind\u0259 biz valideynl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n bir b\u0259han\u0259dir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n u\u015faql\u0131dan teatr, kino kultundan m\u0259hrum olan valideynl\u0259r daxilind\u0259 teatra olan sevgini bo\u011fub. &Ccedil;&uuml;nki o valideynin &ouml;z valideynl\u0259ri teatra aparmay\u0131b y\u0259ni bizim n\u0259sil, sizin n\u0259sil, bizd\u0259n t&ouml;r\u0259m\u0259l\u0259rin n\u0259sli teatrla i&ccedil;-i&ccedil;\u0259 olmay\u0131b. Teatr t\u0259kc\u0259 tama\u015fan\u0131 izl\u0259yib, bir ne&ccedil;\u0259 saat\u0131n\u0131 \u0259yl\u0259nc\u0259li ke&ccedil;irm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n bir vasit\u0259 deyil. Teatr \u0259n g&ouml;z\u0259l t\u0259rbiy\u0259 n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. \u018fyani \u015f\u0259kild\u0259 insanlara kim oldu\u011funu, c\u0259miyy\u0259td\u0259 tutdu\u011fu m&ouml;vqeni g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\nTeatr bir g&uuml;zg&uuml;d&uuml;r ki, siz orda &ouml;z&uuml;n&uuml;z&uuml; g&ouml;rm\u0259k imkan\u0131na sahibsiniz. B\u0259z\u0259n biz evd\u0259 u\u015faqlara &ldquo;olmaz&rdquo;, &ldquo;el\u0259m\u0259&rdquo;,&nbsp; &ldquo;dala\u015fma&rdquo;, &ldquo;&uuml;st&uuml;n&uuml; &ccedil;irkl\u0259ndirm\u0259&rdquo; ifad\u0259l\u0259ri s\u0259sl\u0259ndiririk, ancaq u\u015faqlar\u0131m\u0131za onlar\u0131 n\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n etm\u0259yin qada\u011fan oldu\u011funu izah ed\u0259 bilmirik. &Ccedil;&uuml;nki bizl\u0259r ideal valideynl\u0259r deyilik. Ancaq teatrda onlar sevdiyi q\u0259hr\u0259manlar\u0131n dilind\u0259n, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 s\u0259hn\u0259cikd\u0259n pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n qurtulma\u011f\u0131 v\u0259 bunu n\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n etm\u0259yin d&uuml;zg&uuml;n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 oyun \u015f\u0259klind\u0259 anlam\u0131\u015f olurlar.<\/p>\n<p>Bel\u0259 olduqda bizim i\u015fimiz d\u0259 y&uuml;ng&uuml;ll\u0259\u015fir. U\u015faqlar\u0131 teatra aparmaq kimi m\u0259d\u0259ni v\u0259rdi\u015fini biz u\u015faql\u0131qdan formala\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Bu g&uuml;n u\u015faq tama\u015falar\u0131na ged\u0259n u\u015faq sabah yeniyetm\u0259, g\u0259ncl\u0259r&nbsp; &uuml;&ccedil;&uuml;n haz\u0131rlanan tama\u015falara ged\u0259c\u0259k v\u0259 bel\u0259likl\u0259 biz teatral bir c\u0259miyy\u0259t haz\u0131rlam\u0131\u015f olaca\u011f\u0131q&rdquo;.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n<p>Teatr\u015f&uuml;nas biziml\u0259 s&ouml;hb\u0259tind\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris sistemin\u0259 teatr s\u0259n\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 x&uuml;susi f\u0259nn ke&ccedil;irm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 oldu\u011funu qeyd etdi: <img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2019\/september\/27\/medium\/xeyale11.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: right;\" \/>&ldquo;M&uuml;asir \u015fagirdl\u0259r \u0259d\u0259biyyat d\u0259rsind\u0259 kitaba sal\u0131nan \u0259s\u0259rl\u0259ri m\u0259hz teatrda izl\u0259yir v\u0259 onun haqq\u0131nda &ouml;z fikirl\u0259rini bildirirl\u0259r. Teatrda h\u0259min tama\u015fan\u0131 izl\u0259y\u0259n \u015fagird is\u0259 s\u0259rb\u0259st fikir bildirm\u0259, &ouml;z&uuml;n\u0259 inam, m&uuml;zakir\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259ti formala\u015fd\u0131r\u0131r. V\u0259 bir d\u0259 unutmayaq ki, he&ccedil; bir qal\u0131n kitab bir tama\u015fan\u0131n verdiyi q\u0259d\u0259r m\u0259sl\u0259h\u0259t ver\u0259 bilm\u0259z. H\u0259r g&uuml;n i\u015f\u0259 ged\u0259n, &ccedil;al\u0131\u015fan valideyn &ouml;vladlar\u0131n\u0131 teatra aparma\u011fa vaxt &ccedil;atd\u0131rm\u0131rsa, onda nec\u0259 ed\u0259k? Bu i\u015fl\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin t\u0259dris proqram\u0131 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131 yax\u015f\u0131 olmazd\u0131m\u0131? M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin &uuml;st&uuml;n\u0259 d&uuml;\u015fm&uuml;rl\u0259r. Ancaq he&ccedil; c&uuml;r anlam\u0131rlar ki, &ouml;z ana dilind\u0259 t\u0259miz dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 bacarmaq s\u0259rv\u0259tdir, m\u0259n\u0259vi ehtiyacd\u0131r. Bu bax\u0131mdan da Teatr f\u0259nninin u\u015faqlara b&ouml;y&uuml;k faydas\u0131 d\u0259y\u0259 bil\u0259r. \u018fn az\u0131ndan, h\u0259yata inam\u0131 artan adamda h\u0259yat e\u015fqi yarand\u0131\u011f\u0131 halda bir &ccedil;ox ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k. Eyni zamanda pe\u015f\u0259kar aktyorlarla t\u0259masda olmaqla \u015fagirdl\u0259rin d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml; geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k. U\u015faqlarda &ouml;z&uuml;n\u0259 inam artacaq. &Ouml;z&uuml;n\u0259 inanan \u015fagird is\u0259 h\u0259r \u015fey\u0259 qadirdir&rdquo;.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n<p>X.R\u0259is u\u015faqlar\u0131n t\u0259f\u0259kk&uuml;r&uuml;n&uuml;n inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n teatr\u0131n misilsiz xidm\u0259tl\u0259rinin oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131: &ldquo;Teatr sehrli bir al\u0259mdir, burada u\u015faqlar\u0131n d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml; geni\u015fl\u0259nir, h\u0259yata bax\u0131\u015f\u0131 d\u0259yi\u015fir v\u0259 bir anl\u0131q &ouml;z&uuml;n&uuml; na\u011f\u0131l q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n yerin\u0259 qoyur. B\u0259z\u0259n valideynl\u0259r i\u015fl\u0259rinin &ccedil;oxlu\u011fundan &ouml;vladlar\u0131n\u0131n \u0259lin\u0259 telefon, plan\u015fet ver\u0259r\u0259k bir ne&ccedil;\u0259 saatl\u0131q sakit durmalar\u0131n\u0131 ist\u0259yirl\u0259r. \u0130&ccedil;i m\u0259n qar\u0131\u015f\u0131q el\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r&uuml;k ki, bu telefonlar, orda olan oyunlar, u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n haz\u0131rlanm\u0131\u015f na\u011f\u0131llar onlar\u0131n d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Ancaq t\u0259cr&uuml;b\u0259m\u0259 \u0259sas\u0259n dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, na\u011f\u0131l dan\u0131\u015fmaqla na\u011f\u0131l g&ouml;st\u0259rm\u0259k tamam ba\u015fqa d&uuml;nyad\u0131r. Onlar\u0131 bu d&uuml;nyadan m\u0259hrum etm\u0259y\u0259k. Bilir\u0259m, indi dey\u0259c\u0259ksiniz ki, h\u0259r i\u015fimiz d&uuml;z\u0259lib, qal\u0131b birc\u0259 saqqal dara\u011f\u0131m\u0131z. Vallah, bu daraq sizin bildiyiniz o daraqdan deyil. Bir d\u0259f\u0259 &ldquo;h\u0259&rdquo; deyin g&ouml;r&uuml;n, u\u015faqlar\u0131n\u0131z sizi sizd\u0259n g&ouml;z\u0259l nec\u0259 ifad\u0259 edir.&nbsp; M\u0259g\u0259r siz ist\u0259mirsiniz ki, &ouml;vladlar\u0131n\u0131z g&ouml;z\u0259l dan\u0131\u015f\u0131q qabiliyy\u0259tin\u0259 sahib olsun, &ouml;z&uuml;n&uuml; ifa ed\u0259 bilsin, \u0259lin\u0259 plan\u015fet almaq \u0259v\u0259zin\u0259 teatrlara gedib tama\u015fa izl\u0259sin?&rdquo;.<\/p>\n<p>Abdulla \u015eaiq ad\u0131na Kukla Teatr\u0131n\u0131n n\u0259zdind\u0259 olan Oyuq Teatr-studiyas\u0131n\u0131n u\u015faq qrupunun r\u0259hb\u0259ri S\u0259id\u0259 Haqverdiyeva deyir ki, teatra g\u0259lib tama\u015falara baxan u\u015faqla teatra g\u0259lm\u0259y\u0259n u\u015faqlar\u0131n aras\u0131nda b&ouml;y&uuml;k f\u0259rq olur. <img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2019\/september\/23\/medium\/Seide.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: left;\" \/>Bu onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131nda &ouml;z&uuml;n&uuml; b&uuml;ruz\u0259 verir: &ldquo;Bizim teatrda n&uuml;mayi\u015f olunan tama\u015falar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti maarifl\u0259ndirici xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131nda m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131r. Yaz\u0131&ccedil;\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, yaxud d&uuml;nya \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan olan yaz\u0131&ccedil;\u0131lar\u0131n se&ccedil;ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rini i\u015fl\u0259yib tama\u015faya qoyuruq. Tama\u015falar\u0131n xo\u015fb\u0259xt sonluqla bitm\u0259sin\u0259 rejissorlar\u0131m\u0131z h\u0259r zaman diqq\u0259t edir. H\u0259tta b\u0259zi na\u011f\u0131llar var ki, sonlu\u011fu yax\u015f\u0131 olmur. Lakin buna baxmayaraq bizim rejissorlar\u0131m\u0131z h\u0259min na\u011f\u0131l\u0131n sonlu\u011funda m&uuml;tl\u0259q d\u0259yi\u015fiklik edirl\u0259r ki, yax\u015f\u0131 bitsin v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n psixologiyas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rm\u0259sin&rdquo;.<\/p>\n<p>S.Haqverdiyeva deyir ki,&nbsp; teatra g\u0259l\u0259n u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi z&ouml;vq&uuml;n&uuml;&nbsp; formala\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n b\u0259zi \u015feyl\u0259r\u0259 diqq\u0259t edirl\u0259r: &ldquo;Tama\u015fa boyunca u\u015faq nizaml\u0131, sakit \u015f\u0259kild\u0259 \u0259yl\u0259\u015fm\u0259yi, susma\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259tl\u0259 baxma\u011f\u0131 &ouml;yr\u0259nir. Biz u\u015fa\u011fa sus, yaxud dan\u0131\u015fma demirik. Sad\u0259c\u0259&nbsp; 45 d\u0259qiq\u0259 tama\u015fa boyunca u\u015fa\u011fa o q\u0259d\u0259r maraql\u0131 tama\u015fa g&ouml;st\u0259rm\u0259liyik ki, u\u015faq s\u0259hn\u0259d\u0259ki tama\u015faya diqq\u0259tl\u0259 baxs\u0131n. Bundan ba\u015fqa u\u015faq &uuml;nsiyy\u0259t qurma\u011f\u0131 &ouml;yr\u0259nir. &Ccedil;&uuml;nki na\u011f\u0131l q\u0259hr\u0259manlar\u0131 birba\u015fa s\u0259hn\u0259d\u0259n u\u015faqlarla &uuml;nsiyy\u0259t\u0259 ke&ccedil;ir, s&ouml;hb\u0259t edirl\u0259r. Tama\u015fan\u0131n gedi\u015fat\u0131na uy\u011fun s\u0259hn\u0259d\u0259n u\u015faqlara suallar verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Misal &uuml;&ccedil;&uuml;n, \u0259g\u0259r &ldquo;C\u0131rtdan&rdquo; tama\u015fas\u0131d\u0131rsa aktyor &ldquo;U\u015faqlar, c\u0131rtdan\u0131 g&ouml;rm\u0259misiniz? C\u0259rtdan hardad\u0131r?&rdquo; v\u0259 s. kimi suallar verir. U\u015faqlar is\u0259 bunu maraqla cavablay\u0131rlar. V\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 aktyor u\u015faqlarla &uuml;nsiyy\u0259t qurur. T\u0259bii ki, u\u015faqlar onu aktyor kimi deyil, q\u0259hr\u0259man kimi g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. Bel\u0259c\u0259 u\u015faqlar &ouml;z kompleksl\u0259rind\u0259n &ccedil;\u0131xm\u0131\u015f olurlar. Daha sonra yanlar\u0131nda olan h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131 il\u0259 s&ouml;hb\u0259t edirl\u0259r, fikirl\u0259rini b&ouml;l&uuml;\u015f&uuml;rl\u0259r. Y\u0259ni bu u\u015faqlar\u0131n h\u0259m dan\u0131\u015f\u0131q v\u0259 payla\u015fmaq qabiliyy\u0259tini ortaya &ccedil;\u0131xar\u0131r, h\u0259m d\u0259 &ouml;yr\u0259dir. Bundan \u0259lav\u0259 u\u015faqlar m&uuml;\u0259yy\u0259n qorxular\u0131n\u0131 &uuml;st\u0259l\u0259m\u0259yi bacar\u0131rlar. B\u0259zi u\u015faqlar qaranl\u0131qdan qorxurlar.<\/p>\n<p>Tama\u015fa \u0259rzind\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 d\u0259f\u0259 s\u0259hn\u0259 d\u0259yi\u015fdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n i\u015f\u0131qlar s&ouml;n&uuml;r v\u0259 qaranl\u0131q olur. Bel\u0259 olan halda u\u015faqlar bu fobiyalar\u0131n\u0131 &ouml;ld&uuml;rm&uuml;\u015f olurlar. Bundan ba\u015fqa u\u015faqlar etika v\u0259 estetika qaydalar\u0131n\u0131 &ouml;yr\u0259nirl\u0259r. Y\u0259ni burda kims\u0259 s\u0259hn\u0259y\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131b bu qaydalar\u0131 &ouml;yr\u0259tmir. Sad\u0259c\u0259 u\u015faqlara bunu g&ouml;st\u0259r\u0259r\u0259k &ouml;yr\u0259nm\u0259l\u0259rin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r\u0131q. U\u015faqlar tama\u015faya baxark\u0259n dostlu\u011fun qalib g\u0259ldiyini, insanlar\u0131n yax\u015f\u0131 \u015feyl\u0259ri payla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, validyenl\u0259rin\u0259 h&ouml;rm\u0259tli, s\u0259daq\u0259tli, v\u0259fal\u0131 olmas\u0131n\u0131, heyvanlar\u0131 incitm\u0259m\u0259l\u0259rini, a\u011faclar\u0131 k\u0259sm\u0259m\u0259li olduqlar\u0131n\u0131, t\u0259bi\u0259t\u0259, canl\u0131lara ziyan vurmama\u011f\u0131 &ouml;yr\u0259nirl\u0259r.<br \/>\nBir s&ouml;zl\u0259 u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131m olan \u015feyl\u0259r onlara teatrda, tama\u015falarda &ouml;yr\u0259dilir. U\u015fa\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131nda v\u0259 m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131nda teatr\u0131n o q\u0259d\u0259r b&ouml;y&uuml;k rolu var ki, saymaqla bitm\u0259z&rdquo;.<\/p>\n<p>S.Haqverdiyevan\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, validyenl\u0259r tama\u015falar\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011fun olaraq se&ccedil;m\u0259lidir ki, u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n maraql\u0131 olsun v\u0259 45 d\u0259qiq\u0259 h\u0259min tama\u015faya maraqla baxs\u0131n, ordan n\u0259s\u0259 &ouml;yr\u0259n\u0259 bilsin:<\/p>\n<p>&ldquo;Bizim teatrda &ldquo;Xeyr v\u0259 \u015f\u0259r&rdquo;, &ldquo;A\u011f v\u0259 qara&rdquo;, &ldquo;Z\u0259ng&rdquo; tama\u015falar\u0131 var ki, bunlar b&ouml;y&uuml;k ya\u015f qrupunda olan u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Amma valideynl\u0259r 3-6 ya\u015f qrupunda olan u\u015fa\u011f\u0131 h\u0259min tama\u015falara g\u0259tirs\u0259l\u0259r, onlar h\u0259min tama\u015fadan he&ccedil; n\u0259 &ouml;yr\u0259n\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Yaxud 14-15 ya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011f\u0131 &ldquo;\u015e\u0259ng&uuml;l&uuml;m, \u015f&uuml;ng&uuml;l&uuml;m, m\u0259ng&uuml;l&uuml;m&rdquo;, &ldquo;Qo\u011fal&rdquo; tama\u015fas\u0131na g\u0259tirs\u0259l\u0259r t\u0259bii ki bu tama\u015falar da b&ouml;y&uuml;k ya\u015f qrupu u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n maraqs\u0131z v\u0259 s\u0131x\u0131c\u0131 olacaq. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 tama\u015falar m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 u\u015faqlar\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 se&ccedil;ilm\u0259lidir.&nbsp; Bel\u0259 olan halda valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 z\u0259min yaratm\u0131\u015f olarlar&rdquo;.<\/p>\n<p>S.Haqverdiyeva bildirir ki, Kukla Teatr\u0131n\u0131n tama\u015falar\u0131 an\u015flaqla ke&ccedil;ir: &ldquo;Tama\u015fa&ccedil;\u0131m\u0131z &ccedil;oxdur. Amma t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, valideynl\u0259rimiz bir ne&ccedil;\u0259 tama\u015fa var ki, onlara u\u015faqlar\u0131n\u0131 daha &ccedil;ox g\u0259tirirl\u0259r. Hans\u0131 ki, o na\u011f\u0131llar\u0131 &ouml;zl\u0259ri bilir. &ldquo;T\u0131k-t\u0131k xan\u0131m&rdquo;, &ldquo;C\u0131rtdan&rdquo;, &ldquo;G&ouml;y&ccedil;\u0259k Fatma&rdquo;, rus na\u011f\u0131l\u0131ndan &ldquo;Qo\u011fal&rdquo;, frans\u0131z na\u011f\u0131l\u0131ndan &ldquo;Q\u0131rm\u0131z\u0131 papaq&rdquo;, &ldquo;&Ccedil;\u0259km\u0259li pi\u015fik&rdquo; v\u0259 s. kimi m\u0259\u015fhur na\u011f\u0131llar\u0131n tama\u015fa&ccedil;\u0131lar\u0131 &ccedil;ox olur. Bu da valideynl\u0259rin az na\u011f\u0131l bilm\u0259l\u0259rind\u0259n qaynaqlan\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u0259ni valideynl\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;ox na\u011f\u0131l bil\u0259rs\u0259, u\u015faqlar\u0131n\u0131 da &ccedil;oxsayl\u0131 tama\u015falara apararlar. D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, valideynl\u0259r g\u0259l\u0259rk\u0259n c\u0259mi 3-4 na\u011f\u0131l\u0131n ad\u0131n\u0131 &ccedil;\u0259km\u0259s\u0259l\u0259r daha yax\u015f\u0131 olar. &Ccedil;&uuml;nki eyni na\u011f\u0131la ne&ccedil;\u0259 d\u0259f\u0259 baxmaq olar? El\u0259 valideynl\u0259r var ki, eyni tama\u015faya u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 10 d\u0259f\u0259 g\u0259tirib. H\u0259min valideynl\u0259ri art\u0131q &uuml;zd\u0259n d\u0259 tan\u0131y\u0131r\u0131q. Daimi tama\u015fa&ccedil;\u0131lar\u0131m\u0131z var ki, onlar art\u0131q Kukla Teatr\u0131n\u0131n repertuar\u0131n\u0131 \u0259zb\u0259r bilirl\u0259r v\u0259 davaml\u0131 olaraq f\u0259rqli tama\u015falara g\u0259lirl\u0259r. Lakin yeni g\u0259l\u0259n b\u0259zi valideynl\u0259r is\u0259 u\u015faqlar\u0131n\u0131 eyni tama\u015faya g\u0259tirirl\u0259r. Bu da t\u0259bii ki u\u015faq &uuml;&ccedil;&uuml;n s\u0131x\u0131c\u0131 v\u0259 dar\u0131xd\u0131r\u0131c\u0131 olur v\u0259 eyni tama\u015faya baxmaq ist\u0259mir&rdquo;.<\/p>\n<p>S.Haqverdiyeva bildirir ki, Kukla Teatr\u0131nda u\u015faqlar\u0131n ya\u015f\u0131, d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259si, ist\u0259kl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq tama\u015fa qoyulur: &ldquo;Bu g&uuml;n dem\u0259zdim ki, teatrlar\u0131n tama\u015fa&ccedil;\u0131s\u0131 azd\u0131r. Teatrlar\u0131n yet\u0259rinc\u0259 tama\u015fa&ccedil;\u0131s\u0131 var. Kukla Teatrdan ba\u015fqa dig\u0259r yerli paytaxt teatrlar\u0131 da u\u015faq tama\u015falar\u0131 haz\u0131rlay\u0131r. \u018fg\u0259r dig\u0259r teatrlarda da tama\u015falar haz\u0131rlan\u0131rsa, dem\u0259li buna t\u0259labat var v\u0259 u\u015faq tama\u015falar\u0131na &ccedil;ox g\u0259lirl\u0259r. Kukla Teatr\u0131na t\u0259l\u0259bat &uuml;r\u0259ka&ccedil;and\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>\u0130btidai sinif m&uuml;\u0259llim\u0259si Etibarova Yegan\u0259 deyir ki, u\u015faqlar\u0131n d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda teatr tama\u015falar\u0131n\u0131n rolu &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r: <img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2019\/september\/23\/medium\/Yegan.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: right;\" \/>&ldquo;M\u0259nim fikrimc\u0259, valideynl\u0259r bu n&uuml;ans\u0131 h\u0259r zaman n\u0259z\u0259rl\u0259rind\u0259 saxlamal\u0131d\u0131rlar. &Ccedil;&uuml;nki n\u0259 q\u0259d\u0259r texnologiyalar \u0259srind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f olsaq da m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 azya\u015fl\u0131, h\u0259tta m\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r ya\u015f\u0131ndan ba\u015flayaraq u\u015faqlar\u0131 tama\u015falara, sirkl\u0259r\u0259 v\u0259 s. kimi dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r\u0259 aparmaq z\u0259ruridir.<\/p>\n<p>Bu kimi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f u\u015faqlar daha sosial olur, m\u0259n\u0259vi-psixoloji inki\u015faf\u0131 h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259kild\u0259 formala\u015f\u0131r. B\u0259z\u0259n valideynl\u0259r d&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 bil\u0259r ki, onsuz da smartfonlarda, komp&uuml;terl\u0259rd\u0259 u\u015faqlar b&uuml;t&uuml;n g&uuml;n&uuml; cizgi filmi v\u0259 s. tipli videolara bax\u0131rlar, canl\u0131 tama\u015faya getm\u0259y\u0259, buna pul x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259 n\u0259 g\u0259r\u0259k var? Bu tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f fikirdir. &Ccedil;&uuml;nki u\u015fa\u011f\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n x\u0259rcl\u0259n\u0259n pullar itib batm\u0131r, \u0259ksin\u0259 onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. Cizgi filml\u0259rind\u0259n v\u0259 kinolardan f\u0259rqli olaraq tama\u015falar u\u015faqlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda canl\u0131 olaraq s\u0259rgil\u0259nir. V\u0259 canl\u0131 n&uuml;mayi\u015f u\u015fa\u011f\u0131n beynin\u0259 daha yax\u015f\u0131 h\u0259kk olunur.<\/p>\n<p>&Ccedil;&uuml;nki bir u\u015fa\u011f\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r z\u0259ngin olarsa, &ouml;z&uuml;n&uuml; d\u0259rk ed\u0259rs\u0259, yax\u015f\u0131n\u0131 pisd\u0259n ay\u0131rma\u011f\u0131 bacararsa onun g\u0259l\u0259c\u0259yi bir o q\u0259d\u0259r parlaq olar. Ki&ccedil;ikya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131n tama\u015falarda, t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 v\u0259 s. sosial inki\u015fafy&ouml;n&uuml;ml&uuml; t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259si onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yararl\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259 &ouml;n\u0259mli rol oynay\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>Y.Etibarova qeyd edir ki, o &ouml;z&uuml; r\u0259hb\u0259rlik etdiyi sinfin u\u015faqlar\u0131n\u0131 davaml\u0131 olaraq teatrlara tama\u015falara apar\u0131r: &ldquo;Sonuncu d\u0259f\u0259 u\u015faqlar\u0131 G\u0259nc Tama\u015fa&ccedil;\u0131lar Teatr\u0131nda &ldquo;T\u0259nb\u0259l \u018fhm\u0259d&rdquo; v\u0259 &ldquo;Quliver c\u0131rtdanlar &ouml;lk\u0259sind\u0259&rdquo; tama\u015falar\u0131na aparm\u0131\u015fd\u0131m. Lakin b\u0259zi valideynl\u0259r pul x\u0259rcl\u0259m\u0259k ist\u0259mirl\u0259r&nbsp; v\u0259 u\u015faqlar\u0131n teatrlara apar\u0131lmas\u0131n\u0131 &ldquo;pul t\u0259l\u0259si&rdquo; hesab edirl\u0259r. Amma u\u015faqlar &ouml;zl\u0259ri tama\u015falara getm\u0259y\u0259 h\u0259v\u0259slidirl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n<p>45 d\u0259qiq\u0259lik m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 tama\u015fan\u0131 &ccedil;ox sakit v\u0259 diqq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 izl\u0259yirdil\u0259r. Bu da o dem\u0259kdir ki, tama\u015falar\u0131m\u0131z onlar &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259qiq\u0259t\u0259n maraql\u0131d\u0131r. &Ouml;z&uuml;m 4-c&uuml; sinifd\u0259 oxuyanda iki d\u0259f\u0259 Kukla Teatr\u0131na getmi\u015fdim. H\u0259min tama\u015falar m\u0259nim yadda\u015f\u0131ma &ccedil;ox g&ouml;z\u0259l qal\u0131b. \u0130ndinin &ouml;z&uuml;nd\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 arzulayaram ki, o d&ouml;vr\u0259 qay\u0131d\u0131m, h\u0259min tama\u015falara bir d\u0259 gedim. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, u\u015faqlar\u0131 m\u0259n\u0259vi rahatl\u0131q tapd\u0131qlar\u0131 al\u0259md\u0259n &#8211; tama\u015falardan m\u0259hrum etm\u0259k olmaz&rdquo;.<\/p>\n<p>Bak\u0131 U\u015faq Teatr\u0131n\u0131n direktoru \u0130ntiqam Soltan is\u0259 deyir ki, teatrda \u0259sas i\u015fl\u0259ri u\u015faqlar\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259si, onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kdir: <img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2019\/september\/23\/medium\/intiqam.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: left;\" \/>&ldquo;Tama\u015falar\u0131m\u0131z ya\u015f h\u0259ddin\u0259 g&ouml;r\u0259 b&ouml;l&uuml;n&uuml;r. &Uuml;&ccedil; ya\u015fdan etibar\u0259n h\u0259r ya\u015fa uy\u011fun tama\u015falar\u0131m\u0131z m&ouml;vcuddur. G\u0259nc valideynl\u0259rin maarifl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 tama\u015falar\u0131m\u0131z var. Burda \u0259sas m\u0259qs\u0259d yeni d&uuml;nyaya g\u0259l\u0259c\u0259k u\u015faqlar\u0131n sa\u011flam b&ouml;y&uuml;m\u0259sin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259kdir. Ekologiya v\u0259 \u0259traf m&uuml;hitin qorunmas\u0131, c\u0259miyy\u0259td\u0259 d&uuml;zg&uuml;n davran\u0131\u015f qaydalar\u0131, insan\u0131n daxili azadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 tama\u015falar\u0131m\u0131z var. &Ccedil;ox t\u0259\u0259ss&uuml;f hissi il\u0259 deyir\u0259m ki, biz bir mill\u0259t olaraq &ouml;vladlar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q kompleksli \u015f\u0259kild\u0259 b&ouml;y&uuml;d&uuml;r&uuml;k.<\/p>\n<p>Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 g\u0259nclik d&ouml;vr&uuml;n\u0259 ke&ccedil;\u0259n kimi u\u015faqlar \u015falvarlar\u0131n\u0131 t\u0259p\u0259d\u0259n-d\u0131rna\u011fa kimi c\u0131r\u0131rlar, yaxud s\u0131r\u011fa tax\u0131rlar v\u0259 he&ccedil; n\u0259 anlamadan, bunlar\u0131n da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 m\u0259nan\u0131 ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259d\u0259n da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bir al\u0259m\u0259 &ccedil;evrilirl\u0259r. \u018fn n\u0259hay\u0259t valideynl\u0259r olaraq &ouml;vladlar\u0131m\u0131z\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 yarars\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 b&ouml;y&uuml;d&uuml;r&uuml;k. El\u0259 bir valideyn tan\u0131m\u0131ram ki, &ouml;vlad\u0131na desin ki, seyr&ccedil;i yox, i\u015ftirak&ccedil;\u0131 ol. Y\u0259ni k&uuml;&ccedil;\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u0259i\u015f\u0259t problemin\u0259 m\u0259ruz qalan insana k\u0259nardan seyr etm\u0259yi tap\u015f\u0131r\u0131r\u0131q, &ldquo;qar\u0131\u015fma ba\u015f\u0131n b\u0259la &ccedil;\u0259k\u0259r&rdquo; &#8211; deyirik. B\u0259s biz c\u0259miyy\u0259tin bu probleml\u0259rini n\u0259 vaxta saxlay\u0131r\u0131q? Bu q\u0259d\u0259r probleml\u0259ri bir prezidentin &ccedil;iyinl\u0259rin\u0259 y&uuml;kl\u0259m\u0259k olmaz ax\u0131. H\u0259r\u0259nin &ouml;z&uuml;n&uuml;n g&ouml;r\u0259c\u0259yi i\u015f var&rdquo;.<\/p>\n<p>\u0130.Soltan deyir ki, tama\u015falar\u0131n\u0131n b&ouml;y&uuml;k \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin m\u0259zmunu seyr&ccedil;id\u0259n i\u015ftirak&ccedil;\u0131ya, y\u0259ni passivlikd\u0259n aktivliy\u0259 &ccedil;evirm\u0259k v\u0259 f\u0259rqliyik-b\u0259rab\u0259rik fikrin\u0259 al\u0131\u015fd\u0131rmaqd\u0131r: &ldquo;Gender b\u0259rab\u0259rliyi, fiziki v\u0259 zehni c\u0259h\u0259td\u0259n z\u0259if olan insanlar\u0131m\u0131za yana\u015fma t\u0259rzl\u0259rinin qurulmas\u0131na g&ouml;r\u0259 tama\u015falar\u0131m\u0131z var. U\u015faqlara lap ki&ccedil;ik ya\u015flar\u0131ndan a\u015f\u0131lay\u0131r\u0131q ki, \u0259traf\u0131n\u0131zda olan \u0259lill\u0259r\u0259, fiziki m\u0259hdudiyy\u0259tli insanlara qar\u015f\u0131 diqq\u0259tli olmal\u0131 v\u0259 onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 adaptasiya olmas\u0131na yard\u0131m&ccedil;\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar. \u018fks t\u0259qdird\u0259 onlar c\u0259miyy\u0259t\u0259 qat\u0131la bilm\u0259zl\u0259r. Ax\u0131 onlar da bizim c\u0259miyy\u0259tin tam h&uuml;quqlu &uuml;zvl\u0259ridir&rdquo;.<\/p>\n<p>U\u015faqlar\u0131 teatrlara aparmaq m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259 is\u0259 Teatr\u0131n direktoru deyir ki, el\u0259 \u015feyl\u0259r var ki, onlar\u0131 valideynl\u0259rin ixtiyar\u0131na buraxmaq olmaz. &Ccedil;&uuml;nki valideynl\u0259rin y&uuml;z&uuml;nd\u0259n biri ziyal\u0131 ola bil\u0259r, yerd\u0259 qalanlar\u0131 il\u0259 orta m\u0259kt\u0259b t\u0259hsillidir: &ldquo;Onlar\u0131n da atalar\u0131 &ccedil;&ouml;r\u0259k dal\u0131nca gedib, ana da u\u015faqlar\u0131 b&ouml;y&uuml;d&uuml;b. B\u0259zi \u015feyl\u0259ri zamans\u0131z etdiyimiz &uuml;&ccedil;&uuml;n u\u015faqlar\u0131 erk\u0259n ya\u015flardan m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n &ccedil;\u0131xarmaq v\u0259 qazanc dal\u0131nca g&ouml;nd\u0259rm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259yik. V\u0259 bel\u0259likl\u0259, u\u015faqlar\u0131 &ccedil;ox erk\u0259n ya\u015flar\u0131ndan m\u0259n\u0259vi v\u0259 fiziki zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qoyuruq. &Ouml;z \u0259limizl\u0259 &ouml;lk\u0259nin, mill\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b&ouml;y&uuml;k z\u0259rb\u0259 vurmu\u015f oluruq.<\/p>\n<p>D&uuml;nyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259, b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rd\u0259 kreativliy\u0259 &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verirl\u0259r. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs prosesind\u0259 d\u0259 kreativliy\u0259 meydan veribl\u0259r. Kreativ yana\u015fmaq birba\u015fa geyim t\u0259rzin\u0259 &ccedil;ox t\u0259sirli v\u0259 &uuml;st&uuml;nd&uuml;r. Amma g\u0259lin g&ouml;r\u0259k m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m&uuml;\u0259lliml\u0259rimizin 90 faizi kreativliyin n\u0259 oldu\u011funu bilirmi? Fikrim m&uuml;\u0259lliml\u0259ri t\u0259hqir etm\u0259k deyil v\u0259 bundan &ccedil;ox-&ccedil;ox uza\u011fam. &Ouml;z ixtisas\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259kar\u0131 olan m&uuml;\u0259lliml\u0259rd\u0259n d\u0259 &uuml;zr ist\u0259yir\u0259m. H\u0259tta b\u0259z\u0259n el\u0259 olub ki, y&uuml;z m&uuml;\u0259llimd\u0259n s\u0259n\u0259tinin anlam\u0131n\u0131, m&uuml;\u0259llim s&ouml;z&uuml;n&uuml;n m\u0259nas\u0131n\u0131 soru\u015fmu\u015fam, bilm\u0259yib&rdquo;.<\/p>\n<p>\u0130.Soltan n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131r ki, m\u0259kt\u0259b-teatr, teatr-m\u0259kt\u0259b \u0259laq\u0259l\u0259ri m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259lidir: &ldquo;M\u0259kt\u0259bl\u0259r m&uuml;st\u0259qil teatrlara t\u0259drisin t\u0259rkib hiss\u0259si olaraq yeni d\u0259rs-tama\u015falar sifari\u015f etm\u0259k h&uuml;ququna malik olmal\u0131d\u0131rlar. V\u0259 u\u015faq tama\u015falar\u0131 \u0259sas\u0259n rejissor tama\u015falar\u0131 olmal\u0131d\u0131r ki, tama\u015faya h\u0259rt\u0259r\u0259fli qurulu\u015f verilsin, u\u015faq ona maraqla baxa bilsin. U\u015faq teatr\u0131nda da rejissorlu\u011fu m\u0259n edir\u0259m. H\u0259rd\u0259n hiss el\u0259yir\u0259m ki, h\u0259dd\u0259n art\u0131q &ouml;z i\u015fin\u0259 alud\u0259 olan qar\u0131\u015fqan\u0131 xat\u0131rlad\u0131ram. Amma bir \u015feyi dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r bir u\u015faq m\u0259nim tama\u015fam\u0131 yar\u0131m&ccedil;\u0131q t\u0259rk etm\u0259yib. H\u0259tta b\u0259zi zamanlarda valideynin i\u015fi olub dey\u0259 tez getm\u0259k ist\u0259y\u0259nd\u0259 u\u015faq ona imkan verm\u0259yib. H\u0259tta m\u0259ni t\u0259krar bilet satma\u011fa m\u0259cbur el\u0259yib, t\u0259krar tama\u015fa oynad\u0131blar. Teatrda u\u015faqlarla ba\u011fl\u0131 &ccedil;ox maraql\u0131 hadis\u0259l\u0259r olub.<\/p>\n<p>Gec\u0259 saat 23:00-da m\u0259ni &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131blar ki, bir u\u015faq sakitl\u0259\u015fmir. Gedib teatr\u0131n qap\u0131s\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131b, i\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131 yand\u0131rm\u0131\u015fam. Bundan sonra u\u015fa\u011f\u0131 inand\u0131rm\u0131\u015f\u0131q ki, tama\u015fa bu g&uuml;n bitib, sabah olacaq v\u0259 h\u0259r \u015fey &ldquo;s&uuml;lhl\u0259 yoluna d&uuml;\u015f&uuml;b&rdquo;.&nbsp; Y\u0259ni u\u015faqlar teatra v\u0259 tama\u015falara g\u0259lm\u0259kd\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov qeyd edir ki, teatr g\u0259ncl\u0259rin inki\u015faf\u0131nda &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k rola malikdir: &ldquo;D&uuml;nyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fagirdl\u0259r k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 teatrlara gedirl\u0259r v\u0259 bunun t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin artmas\u0131na ciddi t\u0259siri m\u0259lumdur. &Ccedil;&uuml;nki bir s\u0131ra f\u0259nl\u0259rd\u0259 \u015fagirdl\u0259r\u0259 elmin, \u0259d\u0259biyyat\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259qamlar\u0131 bu vasit\u0259 il\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131l\u0131r. \u018fd\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259r bu yolla \u015fagirdl\u0259rin yadda\u015f\u0131nda daha yax\u015f\u0131 qal\u0131r. X&uuml;sus\u0259n d\u0259 \u0259d\u0259biyyat f\u0259nnind\u0259n ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k, d\u0259rs proqram\u0131na sal\u0131nan \u0259s\u0259rl\u0259rin teatrda tama\u015faya qoyulmas\u0131 olduqca \u015fagirdl\u0259rin onu daha d\u0259rind\u0259n m\u0259nims\u0259m\u0259sin\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m&uuml;sb\u0259t t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir&rdquo;.<\/p>\n<p>K.\u018fs\u0259dov qeyd edir ki, t\u0259xmin\u0259n 25-30 il \u0259vv\u0259l\u0259 q\u0259d\u0259r orta v\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, kitabxanalarda \u0259dibl\u0259r, s\u0259n\u0259t adamlar\u0131, elm xadiml\u0259ri, h\u0259tta tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259m\u0259k q\u0259hr\u0259manlar\u0131 il\u0259 g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259r adi hal, planl\u0131 t\u0259dbir say\u0131l\u0131rd\u0131: <img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2019\/september\/23\/medium\/kamran.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: right;\" \/>&ldquo;D&uuml;zd&uuml;r, h\u0259min t\u0259dbirl\u0259r g\u0259nc n\u0259slin m\u0259n\u0259vi-estetik d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si ad\u0131 alt\u0131nda daha &ccedil;ox sovet adam\u0131n\u0131n ideoloji t\u0259rbiy\u0259sinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edirdi. H\u0259r halda h\u0259min g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 daha b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r t\u0259bli\u011f olunurdu. Sovetl\u0259r birliyinin da\u011f\u0131lmas\u0131 il\u0259 h\u0259min \u0259n\u0259n\u0259 d\u0259 unuduldu. Amma nahaq yer\u0259. Bu g&uuml;n geni\u015f d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015fl&uuml;, y&uuml;ks\u0259k m\u0259n\u0259viyyatl\u0131, h\u0259rt\u0259r\u0259fli Az\u0259rbaycan insan\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si he&ccedil; d\u0259 sovet d&ouml;vr&uuml;nd\u0259kind\u0259n az laz\u0131m deyil&rdquo;.<\/p>\n<p>T\u0259hsil ekspertinin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bir m&uuml;dd\u0259t \u0259vv\u0259l t\u0259hsil nazirinin \u0259mri il\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 teatr tama\u015falar\u0131n\u0131n g&ouml;st\u0259rilm\u0259sin\u0259 v\u0259 bilet sat\u0131\u015f\u0131na qada\u011fa qoyulandan sonra h\u0259qiq\u0259t\u0259n m\u0259kt\u0259bl\u0259 teatr m&uuml;nasib\u0259tind\u0259 u&ccedil;urum yarand\u0131: &ldquo;Gizl\u0259tm\u0259k n\u0259y\u0259 laz\u0131m, bu qada\u011fan\u0131n qoyulmas\u0131nda h\u0259r aktyorun bir&nbsp; truppa&nbsp; d&uuml;z\u0259ldib qap\u0131-qap\u0131 g\u0259z\u0259n \u0259ld\u0259qay\u0131rma x\u0131rda truppalar\u0131n da &ldquo;xidm\u0259ti&rdquo; az olmad\u0131. Amma h\u0259r halda \u0259tl\u0259 d\u0131rnaq aras\u0131na gir\u0259n tikan\u0131 &ccedil;\u0131xarmaq \u0259v\u0259zin\u0259, d\u0131rna\u011f\u0131 irinl\u0259mi\u015f barma\u011f\u0131n baltalanmas\u0131 kimi radikal q\u0259rar g\u0259nc n\u0259sli teatrdan, \u0259sl s\u0259n\u0259td\u0259n uzaq sald\u0131. H\u0259r c&uuml;r yeniliy\u0259 meyilli u\u015faq v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r m\u0259d\u0259ni istirah\u0259t v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 axtar\u0131\u015f\u0131nda ara-s\u0131ra baxd\u0131qlar\u0131 teatr tama\u015falar\u0131n\u0131n bo\u015flu\u011funu doldurma\u011fa n\u0259s\u0259 tapd\u0131lar. N\u0259tic\u0259 d\u0259 g&ouml;z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r &#8211; \u015fagirdl\u0259r internet vasit\u0259si il\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259li informasiyalar\u0131n, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;bl\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>K.\u018fs\u0259dov d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r ki, &ldquo;M\u0259kt\u0259b v\u0259 teatr&rdquo; adl\u0131 layih\u0259mi k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259k laz\u0131md\u0131r: &ldquo;Hesab edir\u0259m ki, yeti\u015fm\u0259kd\u0259 olan g\u0259nc n\u0259slin aras\u0131nda milli m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259timizin t\u0259bli\u011fi, m\u0259kt\u0259blil\u0259rd\u0259 teatr s\u0259n\u0259tin\u0259 mara\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259din\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n &ldquo;M\u0259kt\u0259b v\u0259 teatr&rdquo; layih\u0259sinin ibtidai sinifd\u0259n XI sinf\u0259 q\u0259d\u0259r \u015fagirdl\u0259rin tam \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k laz\u0131md\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti t\u0259\u0259ss&uuml;f hissi il\u0259 qeyd edir ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n dram, b\u0259dii qira\u0259t, r\u0259qs, pantomim d\u0259rn\u0259kl\u0259rin indi f\u0259aliyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;b&#8230;<\/p>\n<p>Psixoloq G&uuml;nel Hac\u0131zad\u0259 &nbsp;is\u0259 bildirir ki, u\u015faq teatrlar\u0131 ke&ccedil;mi\u015fd\u0259n, bu g&uuml;n\u0259 kimi b&uuml;t&uuml;n zaman diliml\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n psixoloji v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131ndak\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 \u0259v\u0259zedilm\u0259z rolunu g&ouml;st\u0259rmi\u015fdir.<br \/>\nPsixoloqun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, teatra ged\u0259n u\u015faqlarda, m&uuml;\u015fahid\u0259 yolu il\u0259 &ouml;yr\u0259nm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 daha f\u0259rqli istiqam\u0259td\u0259 formala\u015f\u0131r:<img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2019\/september\/23\/medium\/gnel.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: left;\" \/> &ldquo;Teatrlarda h\u0259r zaman u\u015faqlara &ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259k ist\u0259nil\u0259n bir mesaj &ndash; y\u0259ni bir \u0259sas m&ouml;vzu olur. Bu m&ouml;vzunu &ccedil;atd\u0131ran \u0259sas q\u0259hr\u0259manlar u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n yax\u015f\u0131 bir model, y\u0259ni &ouml;rn\u0259k ola bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>Teatrlardan s&ouml;z d&uuml;\u015fm&uuml;\u015fk\u0259n, bir az filml\u0259r bar\u0259sind\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015fan G.Hac\u0131zad\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 n&uuml;ans\u0131 qeyd etdi: &ldquo;Valideynl\u0259r film se&ccedil;iml\u0259rind\u0259 d\u0259 &ccedil;ox se&ccedil;ici olmal\u0131d\u0131r. H\u0259tta yax\u015f\u0131 olar ki, u\u015faq real olanla, olmayan\u0131 ay\u0131rd etm\u0259yi bacarana q\u0259d\u0259r fantastik janrdaki filml\u0259ri izl\u0259m\u0259sin. H\u0259min ya\u015f d&ouml;vr&uuml;n\u0259 kimi, m\u0259hz teatrlara getm\u0259si v\u0259 oradak\u0131 obrazlar\u0131 &ouml;z&uuml;n\u0259 &ouml;rn\u0259k almas\u0131 daha g&ouml;z\u0259l olar. T\u0259s\u0259vv&uuml;r edin ki, &ldquo;H&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259k adam&rdquo; filmini izl\u0259y\u0259n, reall\u0131qla, qeyri-real olan\u0131 ay\u0131rd ed\u0259 bilm\u0259y\u0259n u\u015faq bu obraz\u0131 &ouml;z&uuml;n\u0259 &ouml;rn\u0259k al\u0131b. O, h\u0259r h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259k g&ouml;r\u0259nd\u0259, el\u0259 t\u0259s\u0259vv&uuml;r yarana bil\u0259r ki, b\u0259lk\u0259 m\u0259n d\u0259 onun kimi art\u0131q h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259k adam oldum? Siz\u0259 absurd g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Lakin, m&ouml;vzu u\u015faqlard\u0131r. Onlar\u0131n x\u0259yal d&uuml;nyas\u0131 ucsuz-bucaqs\u0131z v\u0259 s\u0259rh\u0259dsiz olur. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 b&uuml;t&uuml;n valideynl\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 diqq\u0259tli olmal\u0131 v\u0259 u\u015faqlar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etidirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n onlar\u0131 teatr v\u0259 tama\u015falardan uzaq saxlamamal\u0131d\u0131rlar&rdquo;.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259nin vacibliyini vur\u011fulayan G.Hac\u0131zad\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131r ki, fantastik janrda olan cizgi film v\u0259 ya filmi izl\u0259y\u0259n 97% u\u015faqlarda el\u0259 t\u0259s\u0259vv&uuml;r yaran\u0131r ki, eyvandan &ouml;z&uuml;n&uuml; atsa, ona he&ccedil; n\u0259 olmaz. Yaxud qay&ccedil;\u0131 il\u0259 \u0259lini k\u0259ss\u0259 yenid\u0259n &ouml;z &ouml;z&uuml;n\u0259 b\u0259rpa oluna bil\u0259r. Onlar filml\u0259rd\u0259ki effektl\u0259ri analiz edib, d\u0259rk ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r &ldquo;h\u0259l\u0259ki&rdquo; t\u0259cr&uuml;b\u0259sizdirl\u0259r: &ldquo;H\u0259min bu t\u0259cr&uuml;b\u0259siz d&ouml;vrd\u0259 is\u0259 teatrlara m&uuml;raci\u0259t etm\u0259k daha m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur. &Ccedil;&uuml;nki, orada daha real obrazlar olur v\u0259 onlar h\u0259min obrazlar\u0131 canl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 n&uuml;mayi\u015f etm\u0259 \u015fans\u0131na malik olurlar. V\u0259 teatr tama\u015falar\u0131nda u\u015faqlar\u0131n h\u0259yat\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259 yarada bil\u0259c\u0259k he&ccedil; bir n&uuml;mun\u0259 g&ouml;st\u0259rilmir. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 u\u015faqlar daha sa\u011flam obrazlar\u0131 tan\u0131y\u0131r v\u0259 daha d&uuml;zg&uuml;n davran\u0131\u015flar\u0131 &ouml;yr\u0259nmi\u015f olur&rdquo;.<\/p>\n<p>Fobiyal\u0131 u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n teatrlar\u0131n daha \u0259h\u0259miyy\u0259tli oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;atd\u0131ran psixoloq&nbsp; bildirir ki, teatrlar\u0131n u\u015faq psixologiyas\u0131ndaki dig\u0259r bir faydas\u0131 da u\u015faqlar\u0131n &ouml;z qorxular\u0131yla &uuml;z-&uuml;z\u0259 g\u0259l\u0259 bilm\u0259sidir: &ldquo;\u018fsas\u0259n d\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n fobiyalar\u0131 olan u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n bu daha da vacib rol oynay\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259kimd\u0259n, qaranl\u0131qdan, si&ccedil;andan qorxan u\u015faqlar teatrda onlar\u0131 f\u0259rqli obrazlarda g&ouml;r\u0259r\u0259k, qorxular\u0131yla &uuml;zl\u0259\u015fir. Bu qorxularla teatr kimi bir m&uuml;hitd\u0259 &uuml;zl\u0259\u015fm\u0259k is\u0259 onlar &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n effektiv terapiya say\u0131la bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>Maraql\u0131 bir fakt\u0131 vur\u011fulan G.Hac\u0131zad\u0259 bildirir ki, ara\u015fd\u0131rmalara g&ouml;r\u0259, teatra ged\u0259n u\u015faqlarda s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 analizi daha tez v\u0259 d&uuml;zg&uuml;n formala\u015fa bilir: &ldquo;H\u0259m&ccedil;inin, insanlara, ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r\u0259 m&uuml;xt\u0259lif aspektl\u0259rd\u0259n yana\u015fmaq kimi bir x&uuml;susiyy\u0259t d\u0259 qazand\u0131r\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>K&ouml;n&uuml;l Oruc<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259yal\u0259 R\u0259is: &ldquo;Teatr u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n g&ouml;z\u0259l t\u0259rbiy\u0259 n&ouml;v&uuml;d&uuml;r&rdquo; S\u0259id\u0259 Haqverdiyeva: &ldquo;Valideynl\u0259r tama\u015falar\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011fun se&ccedil;m\u0259lidir ki, u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n maraql\u0131 olsun&rdquo; Etibarova Yegan\u0259: &quot;U\u015faqlar\u0131n d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda teatr&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-85280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85280"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85280\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}