{"id":85194,"date":"2019-09-20T21:04:39","date_gmt":"2019-09-20T17:04:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=85194","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyev: <font color=red><b>\u201c\u018fsrin kontrakt\u0131\u201dn\u0131n imzalanmas\u0131 tarixi hadis\u0259dir&#8221;<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>&ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n imzalanmas\u0131 tarixi hadis\u0259dir&quot;.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Bunu Prezident&nbsp;\u0130lham \u018fliyev&nbsp;sentyabr\u0131n 20-d\u0259&nbsp;Heyd\u0259r \u018fliyev&nbsp;M\u0259rk\u0259zind\u0259 &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;nin 25 illiyi v\u0259 Neft&ccedil;il\u0259r G&uuml;n&uuml; m&uuml;nasib\u0259til\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n m\u0259rasimd\u0259 deyib. D&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 bildirib ki, bu kontrakt\u0131n faydas\u0131n\u0131 bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 g&ouml;r&uuml;r. T\u0259s\u0259vv&uuml;r etm\u0259k &ccedil;\u0259tindir ki, \u0259g\u0259r &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo; imzalanmasayd\u0131, Az\u0259rbaycan o vaxt n\u0259yin hesab\u0131na &ouml;z iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rdi. Biz n\u0259yin hesab\u0131na u\u011furla inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259rdik.<br \/>\n&ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n bizim m&uuml;st\u0259qil tariximizd\u0259 x&uuml;susi yeri, x&uuml;susi rolu var. Bu kontrakt\u0131n imzalanmas\u0131 da asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyildi. Uzun m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar n\u0259tic\u0259 vermirdi. \u018flb\u0259tt\u0259, h\u0259r iki t\u0259r\u0259f &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, &ouml;z&uuml; &uuml;&ccedil;&uuml;n daha \u0259lveri\u015fli v\u0259 m\u0259qbul \u015f\u0259rtl\u0259ri \u0259ld\u0259 etsin. Hesab edir\u0259m ki, biz &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n timsal\u0131nda beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m&uuml;sb\u0259t t\u0259r\u0259fini g&ouml;r&uuml;r&uuml;k. &Ccedil;&uuml;nki h\u0259m s\u0259rmay\u0259 qoyan t\u0259r\u0259f &#8211; investorlar, h\u0259m d\u0259 ki, Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti maraqlar balans\u0131n\u0131 taparaq \u0259n m\u0259qbul \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 &ouml;zl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n bu kontrakt\u0131 imzalad\u0131lar. \u018fg\u0259r investorlar\u0131 kontraktlar\u0131n \u015f\u0259rtl\u0259ri qane etm\u0259s\u0259, onda \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, he&ccedil; bir kontrakt\u0131n imzalanmas\u0131ndan s&ouml;hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259z. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin maraqlar\u0131 da tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edildi. Bu g&uuml;n kontrakt\u0131n icras\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olan yenil\u0259\u015f\u0259n, m&uuml;asirl\u0259\u015f\u0259n, g&uuml;cl\u0259n\u0259n Az\u0259rbaycan bu s&ouml;zl\u0259rimin \u0259yani s&uuml;butudur.<\/p>\n<p>M\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n son m\u0259rh\u0259l\u0259sini yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram. Amerikan\u0131n Hyuston \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bir aydan &ccedil;ox dan\u0131\u015f\u0131qlar gedirdi. Bu dan\u0131\u015f\u0131qlar h\u0259lledici rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Kontrakt\u0131n q&uuml;vv\u0259y\u0259 minm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 yeni inki\u015faf yoluna &ccedil;\u0131xard\u0131 v\u0259 bu g&uuml;n &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo; bizim neft s\u0259nayemizin inki\u015faf\u0131nda &ouml;z rolunu oynay\u0131r. \u0130ki il bundan \u0259vv\u0259l kontrakt\u0131n m&uuml;dd\u0259tinin 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131lmas\u0131 g&ouml;st\u0259rir ki, 1994-c&uuml; ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r d&uuml;zg&uuml;n q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo; ulu &ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin neft strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir, onun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin c\u0259sar\u0259ti, m&uuml;drikliyi say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan &ouml;z&uuml;n&uuml; d&uuml;nyaya t\u0259qdim ed\u0259 bildi. Tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 xarici \u015firk\u0259tl\u0259r&nbsp;X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 neft-qaz yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015flar. &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n imzalanmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 on minl\u0259rl\u0259 yeni i\u015f yeri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycanda minl\u0259rl\u0259 \u015firk\u0259t bu kontrakt\u0131n icras\u0131nda podrat&ccedil;\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Y\u0259ni, &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k faydas\u0131 var.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, o vaxt Az\u0259rbaycan d&uuml;nyada riskli bir &ouml;lk\u0259 kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistan\u0131n &ouml;lk\u0259mizin torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si, ged\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;harib\u0259si, iqtisadi &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan\u0131 investisiya &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lveri\u015fli &ouml;lk\u0259 kimi t\u0259qdim ed\u0259 bilm\u0259zdi. O vaxt ulu &ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 o olmu\u015fdu ki, investorlar\u0131 inand\u0131ra bilmi\u015fdi v\u0259 D&ouml;vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin r\u0259hb\u0259rliyi &#8211; bizim dostumuz r\u0259hm\u0259tlik Natiq \u018fliyev,&nbsp;Xo\u015fb\u0259xt Yusifzad\u0259,&nbsp;Valeh \u018fl\u0259sg\u0259rov, m\u0259n v\u0259 dig\u0259r \u0259m\u0259kda\u015flar &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q investorlar\u0131 inand\u0131raq ki, Az\u0259rbaycana s\u0259rmay\u0259 qoymaq olar, s\u0259rmay\u0259 qoymaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycana bu g&uuml;n s\u0259rmay\u0259 qoyan sabah b&ouml;y&uuml;k fayda g&ouml;r\u0259c\u0259k. Bel\u0259 d\u0259 oldu. &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n icras\u0131na qoyulmu\u015f s\u0259rmay\u0259 art\u0131qlamas\u0131 il\u0259 qaytar\u0131ld\u0131. Xarici investorlar milyardlarla dollar g\u0259lir \u0259ld\u0259 etdil\u0259r. Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti y&uuml;z milyard dollardan &ccedil;ox g\u0259lir \u0259ld\u0259 etdi.<\/p>\n<p>Y\u0259ni, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu, d&uuml;nya t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259 &ouml;z&uuml;n\u0259 layiqli yer tutan kontraktd\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki h\u0259m d&ouml;vl\u0259tin, h\u0259m d\u0259 investorlar\u0131n maraqlar\u0131 t\u0259min olundu. Eyni zamanda, neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edilmi\u015f g\u0259lirl\u0259r &ouml;lk\u0259mizin s&uuml;r\u0259tli inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Biz d&uuml;nyada neft s\u0259nayesind\u0259 ged\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdar\u0131q. Bir &ccedil;ox hallarda neft xo\u015fb\u0259xtlik g\u0259tirmir, faci\u0259 g\u0259tirir, qar\u015f\u0131durma g\u0259tirir, qeyri-b\u0259rab\u0259rlik g\u0259tirir, \u0259dal\u0259tsizlik g\u0259tirir. Az\u0259rbaycan\u0131n timsal\u0131nda neft xeyir g\u0259tirib. &Ccedil;&uuml;nki neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edilmi\u015f g\u0259lirl\u0259r &uuml;mumi inki\u015faf\u0131m\u0131za s\u0259rmay\u0259 kimi qoyuldu. Sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli &uuml;&ccedil;&uuml;n \u015f\u0259rait yaratd\u0131. &Ouml;lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq m&ouml;vqel\u0259rinin m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n imkan yaratd\u0131. M&uuml;asirl\u0259\u015f\u0259n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, abadla\u015fan k\u0259ndl\u0259r, &ouml;lk\u0259d\u0259 ged\u0259n quruculuq, abadl\u0131q &#8211; b&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 bizim neft s\u0259nayemiz dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Biz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu g&uuml;n iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 yolunu se&ccedil;mi\u015fik. Y\u0259ni, neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r\u0131q, qeyri-neft sektorunu inki\u015faf etdiririk. Ancaq bilm\u0259liyik ki, bu g&uuml;n v\u0259 sabah &ouml;lk\u0259mizin apar\u0131c\u0131 sektoru neft-qaz sektorudur. Bu g&uuml;n v\u0259 sabah &ouml;lk\u0259mizin u\u011furlu inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bizim q\u0259hr\u0259man neft&ccedil;il\u0259rimizin \u0259m\u0259yi \u0259v\u0259zolunmazd\u0131r. M\u0259hz bizim neft&ccedil;il\u0259rimiz bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan\u0131n q&uuml;dr\u0259tini, inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min edirl\u0259r. Ona g&ouml;r\u0259 neft-qaz sektorunun bundan sonra da u\u011furla inki\u015faf\u0131 prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259n yen\u0259 d\u0259 bunu ona g&ouml;r\u0259 deyir\u0259m ki, biz iqtisadi inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259ti t\u0259bii olaraq qeyri-neft sektoru &uuml;z\u0259rind\u0259 qururuq. Ancaq bilm\u0259liyik ki, \u0259g\u0259r neft sektoru inki\u015faf etm\u0259s\u0259, bizim qeyri-neft sektorumuz bu g&uuml;n &ouml;lk\u0259mizin t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 &ouml;d\u0259y\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>&ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n imzalanmas\u0131ndan sonra xarici \u015firk\u0259tl\u0259r anlad\u0131lar ki, Az\u0259rbaycana s\u0259rmay\u0259 qoymaq olar v\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoymaq laz\u0131md\u0131r. Yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram, bir &ccedil;ox xarici \u015firk\u0259t Az\u0259rbaycana &uuml;z tutub, t\u0259klifl\u0259rini ir\u0259li s&uuml;r&uuml;b v\u0259 biziml\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259k haqq\u0131nda &ouml;z niyy\u0259tini ifad\u0259 etmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;ndan sonra onlarla kontrakt, 40-a yax\u0131n pay b&ouml;lg&uuml;s&uuml; sazi\u015fi imzaland\u0131. D&uuml;zd&uuml;r, onlar\u0131n bir hiss\u0259sin\u0259 xitam verildi. &Ccedil;&uuml;nki orada k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259rind\u0259 laz\u0131mi h\u0259cmd\u0259 neft-qaz resurslar\u0131 tap\u0131lmad\u0131. Ancaq dig\u0259r layih\u0259l\u0259r bu g&uuml;n q&uuml;vv\u0259d\u0259dir v\u0259 bizim q&uuml;dr\u0259timizi daha da art\u0131r\u0131r. X&uuml;susil\u0259, &ldquo;\u015eahd\u0259niz&rdquo; qaz-kondensat yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sini qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. &ldquo;\u015eahd\u0259niz&rdquo; &uuml;zr\u0259 kontrakt &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;ndan iki il sonra &ndash; 1996-c\u0131 ild\u0259 imzaland\u0131. O vaxt d&uuml;nya enerji al\u0259mind\u0259 qaz yataqlar\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 b&ouml;y&uuml;k \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmirdi. Bu g&uuml;n t\u0259bii qaz enerji t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259lledici m\u0259s\u0259l\u0259dir. Ancaq o vaxt bel\u0259 deyildi. Ona g&ouml;r\u0259 &ldquo;\u015eahd\u0259niz&rdquo; &uuml;zr\u0259 kontrakt\u0131n imzalanmas\u0131 da tarixi hadis\u0259dir. Bu g&uuml;n &ldquo;\u015eahd\u0259niz&rdquo; C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u0259sas resurs bazas\u0131d\u0131r. &ldquo;\u015eahd\u0259niz&rdquo; qaz-kondensat yata\u011f\u0131 d&uuml;nyan\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k yataqlar\u0131ndan biridir. &ldquo;Az\u0259ri-&Ccedil;\u0131raq-G&uuml;n\u0259\u015fli&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u015eahd\u0259niz&rdquo; yataqlar\u0131 eyni \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Ondan sonra neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri in\u015fa edilm\u0259y\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Bak\u0131-Novorossiysk k\u0259m\u0259ri yenid\u0259n quruldu. Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259ri 1999-cu ild\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131nd\u0131. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, &#8211; hans\u0131 ki, ulu &ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev &ouml;z&uuml; \u015f\u0259xs\u0259n bu k\u0259m\u0259rin t\u0259m\u0259lini qoymu\u015fdu, &#8211; 2006-c\u0131 ild\u0259 biz t\u0259r\u0259fd\u0259n u\u011furla ba\u015fa &ccedil;atd\u0131r\u0131ld\u0131. 2007-ci ild\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri istifad\u0259y\u0259 verildi v\u0259 Az\u0259rbaycan &ouml;z t\u0259bii qaz\u0131n\u0131 ixrac etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. 2012-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T&uuml;rkiy\u0259 aras\u0131nda TANAP qaz k\u0259m\u0259ri &uuml;zr\u0259 sazi\u015f imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. &ldquo;\u015eahd\u0259niz&rdquo; yata\u011f\u0131n\u0131n tam miqyasda i\u015fl\u0259nilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n bu hadis\u0259nin x&uuml;susi yeri vard\u0131r. Ke&ccedil;\u0259n il biz b&ouml;y&uuml;k t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 h\u0259m TANAP-\u0131, h\u0259m C\u0259nub Qaz D\u0259hlizini r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 a&ccedil;d\u0131q v\u0259 bu g&uuml;n TANAP u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>B&uuml;t&uuml;n bunlar bizim tariximizdir. \u018flb\u0259tt\u0259, bu g&uuml;n bu m\u0259clisd\u0259 bir &ccedil;\u0131x\u0131\u015fda neft-qaz s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f b&uuml;t&uuml;n i\u015fl\u0259ri sadalamaq qeyri-m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Buna b\u0259lk\u0259 d\u0259 saatlar, g&uuml;nl\u0259r laz\u0131md\u0131r. Qazma qur\u011fular\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda tikintisi, on minl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min edilm\u0259si, &ouml;lk\u0259miz\u0259 g\u0259l\u0259n g\u0259lirl\u0259rd\u0259n d&uuml;zg&uuml;n istiqam\u0259td\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259si, y\u0259ni, b&uuml;t&uuml;n bunlar bug&uuml;nk&uuml; reall\u0131qlard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu inki\u015faf\u0131 timsal\u0131nda biz m\u0259hz o ill\u0259rd\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131mlar\u0131n t\u0259zah&uuml;r&uuml;n&uuml; g&ouml;r&uuml;r&uuml;k. G&ouml;r&uuml;r&uuml;k ki, ulu &ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin b&uuml;t&uuml;n ba\u015fqa xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 b\u0259rab\u0259r, bu sah\u0259d\u0259 xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda, d&ouml;vl\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda g&ouml;st\u0259rdiyi xidm\u0259tl\u0259r \u0259n y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259t\u0259 layiqdir. Biz &#8211; onun davam&ccedil;\u0131lar\u0131 bu sah\u0259d\u0259 &ouml;z i\u015fl\u0259rimizi davam etdiririk. Bu g&uuml;n yeni kontraktlar imzalan\u0131r, Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz s\u0259nayesin\u0259 b&ouml;y&uuml;k maraq var. Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259sind\u0259, enerji sah\u0259sind\u0259 b&ouml;y&uuml;k u\u011furlar \u0259ld\u0259 edib. M\u0259n f&uuml;rs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, bizim strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n &ndash; BP \u015firk\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259tini qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. Bizim \u0259sas strateji layih\u0259l\u0259rimizd\u0259 BP \u0259sas t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r. H\u0259m &ldquo;Az\u0259ri-&Ccedil;\u0131raq-G&uuml;n\u0259\u015fli&rdquo; yata\u011f\u0131n\u0131n, h\u0259m &ldquo;\u015eahd\u0259niz&rdquo; yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sind\u0259, TANAP-da v\u0259 yeni imzalanm\u0131\u015f dig\u0259r kontraktlar \u0259sas\u0131nda bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z uzunm&uuml;dd\u0259tlidir, art\u0131q 25 il tarixi var. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bundan sonra \u0259n az\u0131 25-30 il davam ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n &ouml;lk\u0259miz &uuml;&ccedil;&uuml;n, xalq\u0131m\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox\u015fax\u0259li faydas\u0131 var. Ancaq onlardan biri d\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Xat\u0131rlay\u0131ram, 1994-c&uuml; ild\u0259 kontrakt\u0131n &uuml;z\u0259rind\u0259 i\u015f apar\u0131lark\u0259n x&uuml;susi qeyd edirdik ki, biz ist\u0259yirik kontraktda Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n i\u015f\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si g&ouml;st\u0259rilsin. Biz ist\u0259yirdik ki, bu, bir &ouml;hd\u0259lik kimi konsorsiumun \u015firk\u0259tl\u0259ri &uuml;z\u0259rin\u0259 qoyulsun ki, Az\u0259rbaycan m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259dric\u0259n b&uuml;t&uuml;n \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259sinl\u0259r v\u0259 bel\u0259 d\u0259 oldu. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, birinci ill\u0259rd\u0259 xarici m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r &ccedil;oxluq t\u0259\u015fkil edirdi. Ancaq xarici \u015firk\u0259tl\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259lim kurslar\u0131 &ccedil;ox g&uuml;cl&uuml; kadr potensial\u0131 yaratd\u0131. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, bu g&uuml;n bu t\u0259liml\u0259rd\u0259n ke&ccedil;mi\u015f m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r BP \u015firk\u0259tinin n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 &ouml;n\u0259mli layih\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak edirl\u0259r, &ouml;n\u0259mli v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rlar.<br \/>\nBu g&uuml;n &ldquo;Az\u0259ri-&Ccedil;\u0131raq-G&uuml;n\u0259\u015fli&rdquo; neft yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sind\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fanlar\u0131n 90 faizd\u0259n &ccedil;oxu Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131d\u0131r, y\u0259ni, bunu biz t\u0259min etdik. Bu, &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k s\u0259rv\u0259tdir. Neft, qaz t&uuml;k\u0259n\u0259n s\u0259rv\u0259tl\u0259rdir. \u0130ntellektual potensial, bilik, savad, s\u0259ri\u015ft\u0259, t\u0259cr&uuml;b\u0259 is\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259z s\u0259rv\u0259tdir. Bu t\u0259liml\u0259rd\u0259n ke&ccedil;mi\u015f Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131, m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259ri bu g&uuml;n &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k i\u015fl\u0259r g&ouml;r&uuml;rl\u0259r, &ouml;lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na b&ouml;y&uuml;k t&ouml;hf\u0259 verirl\u0259r. Neftd\u0259n \u0259ld\u0259 edilmi\u015f g\u0259lirl\u0259r &ouml;lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda istifad\u0259 olundu. Biz bunu o istiqam\u0259t\u0259 y&ouml;n\u0259ltdik. \u0130nfrastruktur tamamil\u0259 yenil\u0259ndi. Yad\u0131n\u0131za sal\u0131n, 1994-c&uuml; ild\u0259 bizim infrastrukturumuz n\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi, bu g&uuml;n n\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir.<br \/>\nO vaxt h\u0259tta Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin yar\u0131s\u0131 t\u0259bii qaz ala bilmirdi. Rayonlarda &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 bundan s&ouml;hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259zdi. Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycanda qazla\u015fd\u0131rma 96 faizdir. Biz \u0259n ucqar da\u011f k\u0259ndl\u0259rin\u0259 qaz x\u0259tl\u0259ri &ccedil;\u0259kmi\u015fik v\u0259 bu proses davam etdirilir. M\u0259n D&ouml;vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q vermi\u015f\u0259m ki, bu i\u015fl\u0259r dayanmas\u0131n. D&uuml;zd&uuml;r, 96 faiz &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k r\u0259q\u0259mdir. Nadir hallarda &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qazla\u015fd\u0131rma apar\u0131l\u0131r. Amma biz bunu davam etdirm\u0259liyik. O ill\u0259rd\u0259 &ouml;lk\u0259mizin yar\u0131s\u0131 i\u015f\u0131qs\u0131z qal\u0131rd\u0131. Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin &ouml;z&uuml;nd\u0259 i\u015f\u0131q &ccedil;at\u0131\u015fm\u0131rd\u0131. H\u0259tta b\u0259zi hallarda saat 12-d\u0259 televiziya kanallar\u0131 da f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131r\u0131rd\u0131 ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar elektrikd\u0259n az istifad\u0259 etsinl\u0259r. &Ccedil;&uuml;nki elektrik &ccedil;at\u0131\u015fm\u0131rd\u0131. Art\u0131q 3 min meqavata yax\u0131n yeni generasiya g&uuml;cl\u0259ri yarad\u0131l\u0131b v\u0259 biz n\u0259inki &ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml; t\u0259min edirik, ixrac da edirik.<\/p>\n<p>Yollar b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi. Davos D&uuml;nya \u0130qtisadi Forumunun hesablamalar\u0131na \u0259sas\u0259n, bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan yollar\u0131 keyfiyy\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259 d&uuml;nya miqyas\u0131nda 34-c&uuml; yerd\u0259dir. \u0130&ccedil;m\u0259li su b&ouml;y&uuml;k problem idi. Bu g&uuml;n \u0259halinin 75 faizi dayan\u0131ql\u0131 i&ccedil;m\u0259li su il\u0259 t\u0259min edilir v\u0259 bu proses davam etdirilir.<\/p>\n<p>M\u0259cburi k&ouml;&ccedil;k&uuml;nl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n y&uuml;zd\u0259n &ccedil;ox \u015f\u0259h\u0259rcik sal\u0131nd\u0131. &Ccedil;ad\u0131r \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259rini biz h\u0259l\u0259 2007-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv etdik. N\u0259yin hesab\u0131na? Neft Fondunun hesab\u0131na. Neft Fonduna v\u0259sait haradan g\u0259lir? &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n icras\u0131ndan. Biz y&uuml;z minl\u0259rl\u0259 k&ouml;&ccedil;k&uuml;n\u0259 yeni evl\u0259r verdik, yeni m\u0259nzill\u0259r t\u0259qdim etdik. \u015e\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, m&uuml;harib\u0259 veteranlar\u0131na edil\u0259n g&uuml;z\u0259\u015ftl\u0259r, veril\u0259n m&uuml;avin\u0259tl\u0259r, m\u0259nzill\u0259r, minik avtomobill\u0259ri. Y\u0259ni, &ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k faydas\u0131 var v\u0259 biz v\u0259saitd\u0259n d&uuml;zg&uuml;n istifad\u0259 etdik. Neft Fondunun g\u0259lirl\u0259rind\u0259n yaln\u0131z b&uuml;dc\u0259 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Y\u0259ni, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 Milli M\u0259clisd\u0259 &ouml;z t\u0259msil&ccedil;il\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 bu v\u0259saitin b&ouml;lg&uuml;s&uuml;nd\u0259 i\u015ftirak edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Sosial infrastruktur tamamil\u0259 yenid\u0259n quruldu, 3200-d\u0259n &ccedil;ox m\u0259kt\u0259b, 640-dan &ccedil;ox x\u0259st\u0259xana tikildi v\u0259 t\u0259mir olundu, idman qur\u011fular\u0131 in\u015fa edildi. Az\u0259rbaycan kosmik d&ouml;vl\u0259t\u0259 &ccedil;evrildi. Bizim 3 peykimiz var. Biz g\u0259lirl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k d&ouml;vl\u0259t borcumuzu a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlay\u0131r\u0131q. Bu, &uuml;mumi daxili m\u0259hsulun c\u0259mi 19 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bizim valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z xarici borcumuzdan be\u015f d\u0259f\u0259 art\u0131qd\u0131r. Bu, hans\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 ola bil\u0259r? Var, amma bu &ouml;lk\u0259l\u0259rin say\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 &ccedil;ox deyil.<\/p>\n<p>&ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n faydas\u0131ndan &ccedil;ox dan\u0131\u015fmaq olar. Bundan sonra da neftin sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edil\u0259c\u0259k g\u0259lirl\u0259r, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259, infrastruktur layih\u0259l\u0259rin\u0259, iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y&ouml;n\u0259ldil\u0259c\u0259k ki, Az\u0259rbaycan\u0131n uzunm&uuml;dd\u0259tli v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 t\u0259min edilsin.\/report<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;\u018fsrin kontrakt\u0131&rdquo;n\u0131n imzalanmas\u0131 tarixi hadis\u0259dir&quot;.&nbsp; Bunu Prezident&nbsp;\u0130lham \u018fliyev&nbsp;sentyabr\u0131n 20-d\u0259&nbsp;Heyd\u0259r \u018fliyev&nbsp;M\u0259rk\u0259zind\u0259 &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;nin 25 illiyi v\u0259 Neft&ccedil;il\u0259r G&uuml;n&uuml; m&uuml;nasib\u0259til\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n m\u0259rasimd\u0259 deyib. D&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 bildirib ki, bu kontrakt\u0131n faydas\u0131n\u0131 bu g&uuml;n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-85194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85194"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85194\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}