{"id":85167,"date":"2019-09-20T11:22:42","date_gmt":"2019-09-20T07:22:42","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=85167","title":{"rendered":"<font color=red><b>&#8220;\u018fsrin M\u00fcqavil\u0259si&#8221;nin 25 ili tamam olur<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g&uuml;n &quot;\u018fsrin M&uuml;qavil\u0259si&quot;nin imzalanmas\u0131ndan 25 il &ouml;t&uuml;r.<\/strong><\/p>\n<p>20 sentyabr 1994-c&uuml; ild\u0259 Bak\u0131dak\u0131 &ldquo;G&uuml;l&uuml;stan&rdquo; saray\u0131nda &ouml;z m&uuml;st\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259 &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f m&uuml;qavil\u0259 ba\u011fland\u0131. D\u0259nizin d\u0259rinliyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n &ldquo;Az\u0259ri&rdquo;, &ldquo;&Ccedil;\u0131raq&rdquo;, &ldquo;G&uuml;n\u0259\u015fli&rdquo; yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si v\u0259 m\u0259hsulun pay b&ouml;lg&uuml;s&uuml; haqq\u0131nda 400 s\u0259hif\u0259lik bu m&uuml;qavil\u0259 4 dild\u0259 t\u0259rtib edildi.<\/p>\n<p>&ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;nd\u0259 8 &ouml;lk\u0259d\u0259n (Az\u0259rbaycan, AB\u015e, B&ouml;y&uuml;k Britaniya, Rusiya, T&uuml;rkiy\u0259, Norve&ccedil;, Yaponiya, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131) 13 \u015firk\u0259t (Amoko, BP, MakDermott, Yunokal, ARDN\u015e, LUKoyl, Statoyl, Ekson, T&uuml;rkiy\u0259 petrollar\u0131, Penzoyl, \u0130to&ccedil;u, Remko, Delta) i\u015ftirak edirdi. Bu m&uuml;qavil\u0259 sonradan 19 &ouml;lk\u0259ni t\u0259msil ed\u0259n 41 neft \u015firk\u0259ti il\u0259 daha 26 sazi\u015fin imzalanmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratd\u0131.<\/p>\n<p>&ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; imzalanandan sonra onun i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131 i\u015f&ccedil;i strukturlar &ndash; R\u0259hb\u0259r Komit\u0259, Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259liyyat \u015eirk\u0259ti (AB\u018f\u015e) v\u0259 M\u0259sl\u0259h\u0259t \u015euras\u0131 yaratd\u0131lar. H\u0259min strukturlar h&uuml;quqi s\u0259lahiyy\u0259t qazand\u0131qdan, y\u0259ni 1994-c&uuml; il dekabr\u0131n 2-d\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti x&uuml;susi F\u0259rman imzalayandan sonra f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131lar. 1994-c&uuml; il dekabr\u0131n 12-d\u0259 Milli M\u0259clis &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;ni ratifikasiya etdi.<\/p>\n<p>Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevin 1994-c&uuml; il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;nin imzalanma m\u0259rasimind\u0259 s&ouml;yl\u0259diyi nitq geni\u015f m\u0259natutumlu tarixi s\u0259n\u0259d olub, t\u0259kc\u0259 siyasi maraqlar dilind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 siyasi t\u0259hlil dilind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa imkan verir. Bu nitqd\u0259 Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131n niyy\u0259t v\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131 interpretasiya etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n onun z\u0259ngin dil v\u0259 d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml; imkanlar\u0131 ifad\u0259 edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; tarix\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin Prezident hakimiyy\u0259ti siyas\u0259tind\u0259 baza prioritetini &ndash; neft strategiyas\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n etmi\u015f ilk iri iqtisadi s\u0259n\u0259d kimi d&uuml;\u015fm&uuml;\u015fd&uuml;r. Lakin &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;nin \u0259h\u0259miyy\u0259ti h\u0259l\u0259 o vaxt da t\u0259kc\u0259 g&ouml;zl\u0259nil\u0259n merkantil s\u0259m\u0259r\u0259 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycan Heyd\u0259r \u018fliyevin layih\u0259si \u0259sas\u0131nda f\u0259lak\u0259tli v\u0259ziyy\u0259td\u0259n &ccedil;\u0131x\u0131rd\u0131. Layih\u0259 onun siyas\u0259tind\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 olan v\u0259 dil\u0259 g\u0259tirilm\u0259y\u0259n, \u0259n uzaqg&ouml;r\u0259n m\u0259sl\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n oxuya bildiyi m&uuml;lahiz\u0259l\u0259rin m\u0259cmusu idi. O ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti tarixi Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyinin varisi h&uuml;quqlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259y\u0259, t\u0259kc\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml;n m&ouml;vcud oldu\u011fu q\u0131sa zaman k\u0259siyi &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil, Az\u0259rbaycan tarixinin b&uuml;t&uuml;n t\u0259cr&uuml;b\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131ma\u011fa m\u0259hkum idi. Bu m\u0259nada &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; ayr\u0131-ayr\u0131 d&ouml;vrl\u0259rin \u0259laq\u0259liliyi ideyas\u0131n\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tinin \u0259sas m\u0259qs\u0259din\u0259 &#8211; ictimai rifaha xidm\u0259t ed\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml; akt\u0131na &ccedil;evrildi.<\/p>\n<p>&ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; lab&uuml;d olaraq Az\u0259rbaycanda sosial t\u0259dbirl\u0259rin miqyas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 do\u011fru apar\u0131rd\u0131: &ouml;lk\u0259y\u0259 b&ouml;y&uuml;k m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pul ax\u0131n\u0131 yaranmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar mill\u0259t h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n v\u0259 par&ccedil;alanmaqdan xilas olmaq imkan\u0131 qazan\u0131rd\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan mill\u0259ti d\u0259qiq m\u0259zmuna malik h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259li idi. Bu v\u0259zif\u0259l\u0259rin mahiyy\u0259ti s\u0259m\u0259r\u0259li modernl\u0259\u015fdirm\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t idi, lakin bu zaman iki z\u0259ruri \u015f\u0259rt\u0259 &#8211; m&uuml;st\u0259qilliyi qoruyub saxlamaq v\u0259 mill\u0259tin m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi g&uuml;c&uuml;nd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l olunmal\u0131 idi. &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; m\u0259hz insan\u0131n t\u0259s\u0259rr&uuml;fat&ccedil;\u0131l\u0131q enerjisinin s\u0259rb\u0259stl\u0259\u015fm\u0259si kimi ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;l\u0259n bu c&uuml;r modernl\u0259\u015fm\u0259nin h\u0259r\u0259k\u0259tverici q&uuml;vv\u0259sin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259li idi. Lakin m&uuml;vafiq prosesl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t edilm\u0259si d&ouml;vl\u0259tin s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, \u0259lam\u0259tdar &ldquo;m&uuml;qavil\u0259&rdquo; s&ouml;z&uuml; uzunm&uuml;dd\u0259tli \u0259m\u0259liyyat m\u0259nas\u0131 k\u0259sb etdi.<\/p>\n<p>&ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;nin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 indi, ne&ccedil;\u0259 ill\u0259r ke&ccedil;\u0259nd\u0259n sonra, &ccedil;ox d&uuml;zg&uuml;n olaraq Az\u0259rbaycan mill\u0259tinin malik oldu\u011fu potensial q&uuml;vv\u0259 bar\u0259d\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;nm\u0259y\u0259 vadar edir. Bu q&uuml;vv\u0259 adi g&ouml;zl\u0259 g&ouml;r&uuml;nm\u0259y\u0259n enerji ehtiyatlar\u0131ndan, mill\u0259tin irad\u0259 g&uuml;c&uuml;nd\u0259n v\u0259 b&ouml;y&uuml;k amallara can atmas\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r.\/trend<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;n &quot;\u018fsrin M&uuml;qavil\u0259si&quot;nin imzalanmas\u0131ndan 25 il &ouml;t&uuml;r. 20 sentyabr 1994-c&uuml; ild\u0259 Bak\u0131dak\u0131 &ldquo;G&uuml;l&uuml;stan&rdquo; saray\u0131nda &ouml;z m&uuml;st\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259 &ldquo;\u018fsrin m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f m&uuml;qavil\u0259 ba\u011fland\u0131. D\u0259nizin d\u0259rinliyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n &ldquo;Az\u0259ri&rdquo;, &ldquo;&Ccedil;\u0131raq&rdquo;,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-85167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85167\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}