{"id":80970,"date":"2019-06-04T19:46:05","date_gmt":"2019-06-04T15:46:05","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=80970","title":{"rendered":"H\u0259r 5 insandan birinin \u00f6l\u00fcm s\u0259b\u0259bi qidalard\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>D&uuml;nyada h\u0259r g&uuml;n 5 insandan biri z\u0259r\u0259rli qida s\u0259b\u0259bind\u0259n s\u0259hh\u0259tind\u0259n yaranm\u0131\u015f problem s\u0259b\u0259bind\u0259n &ouml;l&uuml;r.&nbsp; Bunu &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259si s&uuml;but edib. Layih\u0259ni milyarder Bill Qeyts maliyy\u0259l\u0259\u015fdirib.<\/strong><\/p>\n<p>Medicina.az x\u0259b\u0259r verir ki, B&ouml;y&uuml;k Britaniyada aliml\u0259r yax\u015f\u0131, keyfiyy\u0259tli, t\u0259bii qida m\u0259hsullar\u0131nda q\u0259na\u0259t edib, h\u0259r n\u0259 oldu yey\u0259nl\u0259rd\u0259 &ouml;m&uuml;r m&uuml;dd\u0259ti q\u0131sal\u0131r.<\/p>\n<p>The Lancet tibbi jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan materialda qeyd olunur ki, 2017-ci ild\u0259 11 milyon insan qeyri-sa\u011flam qidalanman\u0131n f\u0259sadlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 &ouml;l&uuml;b. Onlardan 10 milyonunun &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259liyi olub. 1 milyon insan is\u0259 x\u0259r&ccedil;\u0259ng, 399.000 n\u0259f\u0259r is\u0259 ikinci tip diabetin n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib.<\/p>\n<p>&quot;Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259h\u015f\u0259tlidir. D&uuml;nya &uuml;&ccedil;&uuml;n bu h\u0259y\u0259can siqnal\u0131 olmal\u0131d\u0131r&rdquo; &ndash; dey\u0259 professor Fran&ccedil;esko Branka bildirib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatda aliml\u0259r 1990-2017-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n Yer &uuml;z&uuml;nd\u0259 m&uuml;xt\u0259lif &ouml;lk\u0259l\u0259rin \u0259halisinin qida v\u0259rdi\u015fl\u0259rini izl\u0259yib.<\/p>\n<p>15 kateqoriya &uuml;zr\u0259 ara\u015fd\u0131rmada s&uuml;d, \u0259t, s\u0259naye c\u0259h\u0259td\u0259n i\u015fl\u0259nmi\u015f m\u0259hsullar, d\u0259niz m\u0259hsullar\u0131, z&uuml;lal v\u0259 karbohidrat \u0259sas g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;b.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r 15 &ouml;lk\u0259ni \u0259hat\u0259 edib v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259, \u018ffqan\u0131stan, Yeni Qvineya &ouml;lk\u0259l\u0259ri qidalanmaya g&ouml;r\u0259 \u0259n &ccedil;ox &ouml;l&uuml;m faizi alan &ouml;lk\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>Fransa, \u0130spaniya, Peru orta yerl\u0259ri tutub.<\/p>\n<p>AB\u015e 43-c&uuml; yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>&Ccedil;in \u0259n pis g&ouml;st\u0259rici il\u0259 140-c\u0131 yeri tutub.<\/p>\n<p>&Ouml;zb\u0259kistanda h\u0259r 100.000 insana 892 &ouml;l&uuml;m, \u0130sraild\u0259 is\u0259 89 n\u0259f\u0259r d&uuml;\u015f&uuml;r. F\u0259rq h\u0259dd\u0259n art\u0131q &ccedil;oxdur.<\/p>\n<p>M&uuml;\u0259llifl\u0259r bu &ouml;lk\u0259l\u0259rin \u0259halisin\u0259 daha sa\u011flam, orqanik, t\u0259bii qidalar se&ccedil;m\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;r.<\/p>\n<p>Sa\u011flam qidalanmaq ya\u011f, \u015f\u0259k\u0259rd\u0259n imtina dem\u0259k deyil. D&uuml;zg&uuml;n qidalanma \u0259t, ya\u011f, \u015firniyyat, t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259l\u0259rin balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f q\u0259buludur.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259tin g&uuml;nd\u0259lik normas\u0131 2-23 qramd\u0131r. Lakin haz\u0131rda bu norman\u0131 30-a &ccedil;atd\u0131r\u0131blar. Bu is\u0259 z\u0259r\u0259rlidir. H\u0259r bir insan g&uuml;nd\u0259 az\u0131 21 qram qoz, f\u0131nd\u0131q, toxum, tum yem\u0259lidir. Amma insanlar g&uuml;nl\u0259rl\u0259 bu qidalar\u0131 yemir. Norma 3-5 qram\u0131 ke&ccedil;mir.<\/p>\n<p>X&uuml;sus\u0259n duzun sutkal\u0131q normadan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 &ccedil;ox q\u0259bulu &uuml;r\u0259k-damar probleml\u0259rini art\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Kas\u0131b &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259zin qiym\u0259tini \u0259l&ccedil;atan etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Qida s\u0259nayesi n\u0259h\u0259ngl\u0259ri ciddi n\u0259zar\u0259t\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r ki, onlar daha &ccedil;ox faydal\u0131 \u0259rzaq istehsal etsin. H\u0259kiml\u0259r is\u0259 pasiyentl\u0259ri sa\u011flam qidalanmaya t\u0259hrik etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Az yem\u0259k, p\u0259hrizl\u0259r d\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011fa faydal\u0131 deyil. Bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259zi a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n &ouml;l&uuml;ml\u0259r el\u0259 p\u0259hrizl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Siyah\u0131da pis n\u0259tic\u0259l\u0259r g&ouml;st\u0259rmi\u015f, a\u015fa\u011f\u0131 yerl\u0259ri tutmu\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n qidalanmada yenilikl\u0259r v\u0259 inqilablar etm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D&uuml;nyada h\u0259r g&uuml;n 5 insandan biri z\u0259r\u0259rli qida s\u0259b\u0259bind\u0259n s\u0259hh\u0259tind\u0259n yaranm\u0131\u015f problem s\u0259b\u0259bind\u0259n &ouml;l&uuml;r.&nbsp; Bunu &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259si s&uuml;but edib. Layih\u0259ni milyarder Bill Qeyts maliyy\u0259l\u0259\u015fdirib. Medicina.az x\u0259b\u0259r verir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-80970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80970"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80970\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}