{"id":79625,"date":"2019-05-10T19:32:43","date_gmt":"2019-05-10T15:32:43","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=79625","title":{"rendered":"U\u015faqlar oruc tuta bil\u0259rmi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130slam dininin be\u015f f\u0259rzind\u0259n biri olan oruc tutma b&ouml;y&uuml;kl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n riay\u0259t edilm\u0259si g\u0259r\u0259k\u0259n qayda olsa da, u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 izah edilm\u0259lidir.<\/strong><\/p>\n<p>T&uuml;rkiy\u0259nin u\u015faq psixoloqlar\u0131n\u0131n t&ouml;vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, u\u015faqlar\u0131n ail\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 \u0259traflar\u0131nda g&ouml;rd&uuml;kl\u0259ri bu dini \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 maraq g&ouml;st\u0259rib sahur v\u0259 iftara haz\u0131rl\u0131q vaxt\u0131 xo\u015f t\u0259la\u015fa qap\u0131laraq oruc tutmaq ist\u0259m\u0259l\u0259ri t\u0259biidir. Oruc tutmaq ist\u0259yi v\u0259 buna b\u0259nz\u0259r b&ouml;y&uuml;kl\u0259ri yams\u0131lama hissl\u0259ri ail\u0259l\u0259ri il\u0259 eyni hissl\u0259ri payla\u015faraq tez b&ouml;y&uuml;y&uuml;b ail\u0259 &uuml;zvl\u0259rinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0259y\u0259cana ortaq olma duy\u011fusu il\u0259 \u0259laq\u0259lidir.<\/p>\n<p>H\u0259v\u0259sl\u0259rini q\u0131rmadan, ancaq sa\u011flaml\u0131qlar\u0131n\u0131 qoruyaraq orucun n\u0259 oldu\u011funu izah etm\u0259k v\u0259 oruc tutmalar\u0131na icaz\u0259 verm\u0259k daha sa\u011flam davran\u0131\u015f bi&ccedil;imidir. Ail\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 qalxa bils\u0259, sahura qalxmas\u0131, iftar saat\u0131nda azan\u0131n oxunmas\u0131n\u0131 h\u0259y\u0259canla g&ouml;zl\u0259m\u0259si u\u015fa\u011f\u0131n \u0130slam dini il\u0259 ba\u011fl\u0131 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri ya\u015fayaraq, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ail\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 xo\u015f duy\u011fu v\u0259 xatir\u0259l\u0259rin yadda\u015f\u0131na h\u0259kk olunmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u0130slam dinind\u0259 yeniyetm\u0259 ya\u015f\u0131na &ccedil;atmam\u0131\u015f u\u015faqlar\u0131n oruc tutmas\u0131 m\u0259cburi deyil. U\u015faqlardan Ramazan ay\u0131nda h\u0259qiqi m\u0259nada oruc tutmalar\u0131n\u0131 g&ouml;zl\u0259m\u0259k, ya da buna icaz\u0259 verm\u0259k, x&uuml;susil\u0259 d\u0259 yay aylar\u0131nda sa\u011flaml\u0131qlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir. B&uuml;t&uuml;n g&uuml;n uzun m&uuml;dd\u0259t ac v\u0259 susuz qalmalar\u0131na icaz\u0259 verilm\u0259m\u0259lidir. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259, u\u015faqlara g&uuml;n&uuml;n ortas\u0131nda yem\u0259k verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>U\u015faqlar b&ouml;y&uuml;y&uuml;b inki\u015faflar\u0131n\u0131 tamamlayana q\u0259d\u0259r g&uuml;norta saatlar\u0131nda yem\u0259k yem\u0259l\u0259rinin vacib oldu\u011funu, ancaq bu yem\u0259yin orucu pozmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, b&ouml;y&uuml;d&uuml;y&uuml; zaman b&uuml;t&uuml;n g&uuml;n \u0259rzind\u0259 yem\u0259k yem\u0259d\u0259n, s\u0259br ed\u0259r\u0259k oruc tutmas\u0131n\u0131n m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011funu izah ed\u0259 bil\u0259rsiniz. U\u015faqlar normal \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 g&uuml;nd\u0259 \u0259n az &uuml;&ccedil; d\u0259f\u0259 yem\u0259k yem\u0259lidirs\u0259, oruc tutark\u0259n bir f\u0259rqlilik ya\u015famas\u0131n\u0131 v\u0259 hiss etm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yem\u0259k say\u0131n\u0131 \u0259n az\u0131ndan bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;nl&uuml;k m&uuml;dd\u0259td\u0259 g&uuml;nd\u0259 iki d\u0259f\u0259y\u0259 azalda bil\u0259rsiniz. Bu, u\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131nda b&ouml;y&uuml;k narahatl\u0131q yaratmaz.<\/p>\n<p>\u0130stanbulun &ldquo;Florans Nightingale&rdquo; X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n t&ouml;vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, Ramazan ay\u0131nda u\u015faqlar\u0131n\u0131n m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 oruc tutma\u011f\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n ail\u0259l\u0259rin b\u0259zi n&uuml;anslara diqq\u0259t yetirm\u0259l\u0259ri vacibdir.<\/p>\n<p>Yay aylar\u0131nda iqlimi isti olan b&ouml;lg\u0259l\u0259rd\u0259 17 saata q\u0259d\u0259r oruc tutmaq u\u015faqlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r. U\u015faqlar\u0131n madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259si v\u0259 b&ouml;y&uuml;m\u0259si s&uuml;r\u0259tli oldu\u011fundan, \u0259sas qida elementl\u0259rind\u0259n olan z&uuml;lal, ya\u011f, karbohidrat v\u0259 vitaminl\u0259rin balansl\u0131 al\u0131nmas\u0131 t\u0259l\u0259b edilir.<\/p>\n<p>X&uuml;susil\u0259 yay aylar\u0131nda m\u0259kt\u0259bl\u0259r ba\u011fland\u0131qdan sonra vaxtlar\u0131n\u0131n &ccedil;ox hiss\u0259sini oyun oynayaraq ke&ccedil;irm\u0259kd\u0259 olan u\u015faqlar\u0131n qida, vitamin, mineral v\u0259 x&uuml;susil\u0259 su ehtiyaclar\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli &ouml;l&ccedil;&uuml;d\u0259 artmaqdad\u0131r. \u018flav\u0259 olaraq qeyd etm\u0259liyik ki, yay aylar\u0131nda kurslara ged\u0259n u\u015faqlar\u0131n zehni f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 d\u0259rsd\u0259 aktiv i\u015ftirak etm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n su v\u0259 enerji ehtiyaclar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131lanmas\u0131 m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259rtdir. Bu \u015f\u0259rtl\u0259rin diqq\u0259t\u0259 al\u0131nmamas\u0131 u\u015faqlar\u0131n d\u0259rsd\u0259 m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259rinin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Diqq\u0259t \u0259skikliyi, \u0259s\u0259bilik, unutqanl\u0131q, ba\u015f gic\u0259ll\u0259nm\u0259si, g&ouml;z qaralmas\u0131, sidik azalmas\u0131, &uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;nm\u0259si v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q m&uuml;rg&uuml;l\u0259m\u0259 \u015fikay\u0259tl\u0259ri d\u0259 inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Qidaya diqq\u0259t!<\/strong><br \/>\n\u0130lk g&uuml;nl\u0259r u\u015faq sahura m&uuml;tl\u0259q qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r, lakin iftara q\u0259d\u0259r g&ouml;zl\u0259m\u0259d\u0259n g&uuml;norta, ya da g&uuml;nortadan sonra bir pay \u0259tli t\u0259r\u0259v\u0259z yem\u0259yi, yarma, ayran, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131, paxla kimi tox tutacaq yem\u0259k yem\u0259li, m&uuml;tl\u0259q su i&ccedil;m\u0259li v\u0259 bu \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259d\u0259nin al\u0131\u015fmas\u0131na f&uuml;rs\u0259t verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Loxmalar\u0131 &ccedil;eyn\u0259m\u0259d\u0259n udmaq v\u0259 iftarda &ccedil;ox yem\u0259k yem\u0259k h\u0259zm probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u015e\u0259k\u0259r ehtiyaclar\u0131n\u0131z\u0131 \u015faftal\u0131, qarp\u0131z, \u0259rik, &uuml;z&uuml;m kimi sulu meyv\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131layaraq vitamin v\u0259 mineral tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edin.<\/p>\n<p><strong>Susuzlu\u011fa diqq\u0259t!<\/strong><br \/>\nU\u015faq uzun m&uuml;dd\u0259t oyun oynayacaqsa, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q t\u0259rl\u0259y\u0259r\u0259k b\u0259d\u0259ninin susuz qalmamas\u0131na v\u0259 su ehtiyac\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t edilm\u0259si g\u0259r\u0259kdir. Ard-arda h\u0259r g&uuml;n oruc tutulmas\u0131 yerin\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 yar\u0131m g&uuml;n oruc, dig\u0259r g&uuml;n orucsuz, bir g&uuml;n daha sonra b\u0259d\u0259nin ver\u0259c\u0259yi cavaba g&ouml;r\u0259 q\u0259rar verib, ard\u0131c\u0131l yar\u0131m g&uuml;n \u015f\u0259klind\u0259 oruc tuta bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&Ccedil;\u0259kiy\u0259 diqq\u0259t!<\/strong><br \/>\nU\u015faqlar\u0131n h\u0259r g&uuml;n &ccedil;\u0259kil\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259r\u0259k s&uuml;r\u0259tli v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259li z\u0259ifl\u0259m\u0259 riskini n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b &ccedil;\u0259kisinin azal\u0131b-azalmad\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259t edin. G&uuml;n \u0259rzind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r su i&ccedil;ilm\u0259diyi t\u0259qdird\u0259, sidik r\u0259nginin t&uuml;ndl\u0259\u015fm\u0259si idrar yollar\u0131 infeksiyas\u0131 v\u0259 b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 riskini art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p>U\u015faqlar\u0131n\u0131z\u0131 sahurda &ccedil;ox \u015f\u0259k\u0259rli qidalarla b\u0259sl\u0259nm\u0259nin susuzlu\u011fu art\u0131raraq daha tez acmalar\u0131na yol a&ccedil;aca\u011f\u0131, oruc tutmalar\u0131n\u0131 &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 m&uuml;tl\u0259q x\u0259b\u0259rdar edin.<\/p>\n<p>Protein v\u0259 ya\u011f \u0259sasl\u0131 p\u0259hriz is\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t tox saxlayaraq oruc tutmalar\u0131n\u0131 daha da asanla\u015fd\u0131racaq. Yumurta, s&uuml;d, qat\u0131q, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 v\u0259 pendir m&uuml;tl\u0259q s&uuml;fr\u0259d\u0259 olmal\u0131d\u0131r, b\u0259km\u0259z v\u0259 az miqdarda bal da \u0259lav\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Menyuda qarp\u0131z kimi sulu meyv\u0259l\u0259r &uuml;st&uuml;nl&uuml;k t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir. Sahurda kolbasa, sosiska kimi duzlu yem\u0259kl\u0259rin istifad\u0259si q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 susuzlu\u011fa s\u0259b\u0259b olacaq.<\/p>\n<p><strong>Yuxusuzlu\u011fa diqq\u0259t!<\/strong><br \/>\nQeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, u\u015faqlar\u0131n yuxu ehtiyaclar\u0131 b&ouml;y&uuml;kl\u0259rd\u0259n daha uzundur. Ramazanda u\u015faqlar\u0131 m&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r erk\u0259n yat\u0131r\u0131b yuxular\u0131n\u0131 almalar\u0131 t\u0259min edilm\u0259li v\u0259 ayr\u0131ca oruc tutduqlar\u0131 d&ouml;vrd\u0259 g&uuml;norta yuxusuna t\u0259\u015fviq edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 diqq\u0259t!<\/strong><br \/>\nG&uuml;n\u0259\u015fd\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t qalan oruclu u\u015faqlarda susuzlu\u011fun artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar g&uuml;nvurma riski art\u0131r. G&uuml;n vurmas\u0131 \u015f&uuml;urunu itirm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131ndan, bu u\u015faqlar uzun m&uuml;dd\u0259t ail\u0259l\u0259rind\u0259n k\u0259narda qalmamal\u0131 v\u0259 n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da sadalanan amill\u0259r\u0259 diqq\u0259t edildiyi halda, u\u015faqlar\u0131n oruc tutmaqlar\u0131 risksizdir. Onlar\u0131n dini \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 maraqlar\u0131n\u0131 v\u0259 &ouml;zl\u0259rini s\u0131namaq ist\u0259m\u0259l\u0259rin\u0259 mane\u0259 yaratmaq yerin\u0259, onlar &uuml;&ccedil;&uuml;n v\u0259ziyy\u0259ti asanla\u015fd\u0131racaq bir ne&ccedil;\u0259 ki&ccedil;ik t\u0259dbirl\u0259 h\u0259m dini, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259nada orucun m\u0259qs\u0259dini v\u0259 g\u0259r\u0259kl\u0259rini &ouml;yr\u0259nm\u0259l\u0259rini t\u0259min etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n<p>Orucun n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;\u0259tin bir \u015fey oldu\u011funu, b&uuml;t&uuml;n g&uuml;n n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259k\u0259c\u0259yini, susuz v\u0259 ac qalma\u011f\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;\u0259tin oldu\u011funu \u015fi\u015fird\u0259r\u0259k izah etm\u0259k u\u015fa\u011f\u0131 dind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rmaq dem\u0259kdir. \u0130slam dinini &ouml;yr\u0259tm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 s\u0259rt olub u\u015faqlardan orucun b&uuml;t&uuml;n qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259kl\u0259rini t\u0259l\u0259b etm\u0259yinizin m\u0259nas\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>M\u0259qs\u0259d u\u015faqlar\u0131 qorxutmaq, ya da oruc tutaraq n\u0259 q\u0259d\u0259r b&ouml;y&uuml;k savablar qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah ed\u0259r\u0259k m&uuml;c\u0259rr\u0259d anlay\u0131\u015flarla d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259rini qar\u0131\u015fd\u0131rmaq olmamal\u0131d\u0131r. \u018fsl m\u0259qs\u0259d \u0130slam dininin u\u015faqlara oruc tutmaqla verm\u0259k ist\u0259diyi mesaj\u0131 do\u011fru izah etm\u0259k v\u0259 oruc tutmaq ist\u0259y\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n bu mara\u011f\u0131na d\u0259st\u0259k olmaqd\u0131r. Ki&ccedil;ik ya\u015fda bu tip t\u0259\u015fviqedici v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirici davran\u0131\u015flar u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n rol model olaraq n&uuml;mun\u0259vi olur. \/Oxu.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slam dininin be\u015f f\u0259rzind\u0259n biri olan oruc tutma b&ouml;y&uuml;kl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n riay\u0259t edilm\u0259si g\u0259r\u0259k\u0259n qayda olsa da, u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 izah edilm\u0259lidir. T&uuml;rkiy\u0259nin u\u015faq psixoloqlar\u0131n\u0131n t&ouml;vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, u\u015faqlar\u0131n ail\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-79625","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79625"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79625\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=79625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=79625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}