{"id":78717,"date":"2019-04-24T15:55:47","date_gmt":"2019-04-24T11:55:47","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=78717","title":{"rendered":"Qaz limitinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?- <font color=red><b>Ekspert<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son g&uuml;nl\u0259r \u0259n &ccedil;ox m&uuml;zakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 kommunal xidm\u0259tl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f qiym\u0259t limitl\u0259rin l\u0259\u011fvinin m&uuml;mk&uuml;nl&uuml;y&uuml; m\u0259s\u0259l\u0259sidir. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131\u015f m&ouml;vs&uuml;m&uuml;nd\u0259 f\u0259rdi kombi istilik sistemind\u0259n istifad\u0259 etdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n onlar\u0131n ayl\u0131q mavi qaz &ouml;d\u0259ni\u015fl\u0259ri \u0259ks\u0259r hallarda limiti ke&ccedil;ir v\u0259 bu da ail\u0259 b&uuml;dc\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 x\u0259rc dem\u0259kdir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki,&nbsp;\u0130qtisadi v\u0259 Sosial \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zi (CESD) mavi qaza t\u0259tbiq edil\u0259n limitin l\u0259\u011fvi m\u0259s\u0259l\u0259sini ara\u015fd\u0131r\u0131b. Ara\u015fd\u0131rman\u0131 t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>&quot;Qeyd edim ki, elektrik enerjisind\u0259n istifad\u0259y\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n limitin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sinin m&uuml;mk&uuml;nl&uuml;y&uuml;n&uuml; d\u0259 t\u0259hlil edirik.&nbsp;Tarif \u015euras\u0131n\u0131n 28 noyabr 2016-c\u0131 il 18 sayl\u0131 q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, illik istehlak h\u0259cminin 1500 m3 -d\u0259k (1500 m3 daxil) olan hiss\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259r kub metri 10, illik istehlak h\u0259cminin 1500 m3 -d\u0259n &ccedil;ox olan hiss\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n 20 q\u0259pik m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fib. 2017-ci ild\u0259n etibar\u0259n is\u0259 1 700 kubmetrd\u0259n art\u0131q istifad\u0259 olunan h\u0259r kubmetr qaz\u0131n d\u0259y\u0259ri is\u0259 20 q\u0259pikl\u0259 hesablan\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r il &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259yin olunmu\u015f limit dekabr ay\u0131n\u0131n sonunda s\u0131f\u0131rlan\u0131r, 2019-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259n etibar\u0259n d\u0259 \u0259hali istehlak&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n illik istehlak h\u0259cmi 1 700 kubmetr (170 manat) 10 q\u0259pik tarifi il\u0259, illik istehlak h\u0259cminin 1 700 kubmetrd\u0259n (170 manat) art\u0131q olan hiss\u0259sinin h\u0259r kubmetri is\u0259 20 q\u0259pik tarifi il\u0259 hesablanmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Monitorinql\u0259r g&ouml;st\u0259rir ki, g&uuml;z\u0259\u015ftli limit b&ouml;y&uuml;k olmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;sus\u0259n d\u0259 mavi qazla i\u015fl\u0259y\u0259n istilik sistemind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r bir ne&ccedil;\u0259 ayda sonra art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qiym\u0259tl\u0259 &ouml;d\u0259ni\u015f etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rlar. Bu is\u0259 azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259ri b&uuml;dc\u0259l\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 x\u0259rc dem\u0259kdir. Qaz\u0131n limitinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 limitsiz olaraq h\u0259r kubunun daha a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259t\u0259, y\u0259ni 10 q\u0259piy\u0259 sat\u0131lmas\u0131 m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;rm&uuml;? Qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rimiz g&ouml;st\u0259rir ki, mavi qaz\u0131n qiym\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n iqtisadi \u0259saslar var.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lla, Az\u0259rbaycanda mavi qaz has\u0131lat\u0131n\u0131n artmas\u0131 bu enerji n&ouml;v&uuml;n&uuml;n daha ucuz qiym\u0259t\u0259 t\u0259klif edilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r. &Ouml;t\u0259n il h\u0259m &ouml;lk\u0259mizin, h\u0259m d\u0259 D&ouml;vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin (SOCAR) &ouml;z&uuml;n&uuml; hasil etdiyi mavi qaz\u0131n h\u0259cmi art\u0131b. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 30,490 min kub metr mavi qaz hasil edilib ki bu da \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 7 faiz\u0259 yax\u0131n &ccedil;oxdur. 2017-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda 28,597 min kub metr mav\u0131 qaz hasil olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p>2017-ci ild\u0259 6,089 min kub metr mavi qaz hasil ed\u0259n SOCAR &ouml;t\u0259n il bu g&ouml;st\u0259ricini 6,525 min kub metr\u0259d\u0259k &ccedil;atd\u0131ra bilib. Bu is\u0259 D&ouml;vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin istehsal\u0131n\u0131 &ouml;t\u0259n il \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 6,7 faiz art\u0131rmas\u0131 dem\u0259kdir. \u015eahd\u0259nizin 2-ci fazas\u0131nda v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 Ab\u015feron yata\u011f\u0131ndan proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan mavi qaz hasilat\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda n&ouml;vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 mavi qaz istehsal\u0131nda art\u0131m davam ed\u0259c\u0259k v\u0259 2 ild\u0259n sonra \u0259lav\u0259 olaraq daha 5 milyard kub metr mavi qaz hasil ed\u0259 bil\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Dem\u0259li, artan hasilat daha &ccedil;ox g\u0259lir dem\u0259kdir v\u0259 bu da limitl\u0259rin l\u0259\u011fvini m&uuml;mk&uuml;n edir. Hasilat\u0131n artmas\u0131 fonunda mavi qaz il\u0259 ba\u011fl\u0131 limitinin l\u0259\u011fvi &uuml;&ccedil;&uuml;n iqtisadi \u0259saslar formala\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, D&ouml;vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti BP-d\u0259n s\u0259mt qaz\u0131 almaqda davam edir. 2018-ci ild\u0259 A&Ccedil;G &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 SOCAR-a 2,3 milyard kubmetr s\u0259mt qaz\u0131 al\u0131b. S\u0259mt qaz\u0131n\u0131n \u0259sas\u0259n daxili istehlak &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 ediliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq bu \u0259hali &uuml;&ccedil;&uuml;n satd\u0131\u011f\u0131 qaz limitin\u0259 aradan qald\u0131rma\u011fa imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p>&Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml;s&uuml;, manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sinin 2017-ci ilin fevral\u0131ndan sonra stabil qalmas\u0131 SOCAR &uuml;&ccedil;&uuml;n valyuta riski problemini aradan qald\u0131r\u0131b. Bel\u0259 ki, D&ouml;vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti \u0259haliy\u0259 satd\u0131\u011f\u0131 qaz\u0131n bir hiss\u0259sini BP-d\u0259n xarici valyuta il\u0259 al\u0131r. 2016-c\u0131 ilin noyabr\u0131nda, limitl\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n zaman, manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si stabil deyildi v\u0259 bu \u015firk\u0259t\u0259 x\u0259rcini planla\u015fd\u0131rmaqda &ccedil;\u0259tinlik yarad\u0131rd\u0131. Amma indi kurs stabil oldu\u011fundan proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmayan m\u0259z\u0259nn\u0259 x\u0259rci yoxdur v\u0259 bu da limitl\u0259rin l\u0259\u011fv edilm\u0259sin\u0259 iqtisadi \u0259sas yarad\u0131r.<\/p>\n<p>D&ouml;rd&uuml;nc&uuml;s&uuml;, Az\u0259rbaycan\u0131n qaz ixracat\u0131ndak\u0131 art\u0131m tendensiyas\u0131 &ouml;lk\u0259y\u0259 daha &ccedil;ox valyutan\u0131n daxil olmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r ki, bu da \u0259haliy\u0259 daha ucuz qiym\u0259t\u0259 mavi qaz t\u0259klif etm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r. Bel\u0259 ki, &ouml;t\u0259n il Az\u0259rbaycan 7,9 milyard kubmetrd\u0259n &ccedil;ox t\u0259bii qaz ixrac edib. Bu 1,499 milyard dollar dem\u0259kdir. 2018-ci ild\u0259 ixrac edil\u0259n t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131 2017-ci ild\u0259n 4,7%, d\u0259y\u0259ri is\u0259 25,5% &ccedil;ox olub.<\/p>\n<p>Art\u0131m tempi bu ilin birinci r&uuml;b&uuml;nd\u0259 d\u0259 davam edib. 2019-cu ilin birinci r&uuml;b&uuml;nd\u0259 qaz ixrac\u0131 2 milyard. 971 milyon kubmetr olub. Bel\u0259likl\u0259, bu \u0259vv\u0259lki ilin uy\u011fun d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 3,2 d\u0259f\u0259 art\u0131m dem\u0259kdir. Qaz sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 etdiyimiz g\u0259lir bu ilin ilk 3 ay\u0131nda \u0259vv\u0259lki ilin uy\u011fun d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 2,5 d\u0259f\u0259 art\u0131b.<\/p>\n<p>G&ouml;r&uuml;nd&uuml;y&uuml; kimi, h\u0259m &ouml;t\u0259n il, h\u0259m d\u0259 gerid\u0259 qoydu\u011fum r&uuml;bd\u0259 mavi qaz ixracat\u0131 v\u0259 xarici sat\u0131\u015fdan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lird\u0259 ciddi art\u0131m var. &Ouml;lk\u0259y\u0259 daxil olan valyutan\u0131n h\u0259cminin artmas\u0131 fonunda \u0259haliy\u0259 sat\u0131lan qaz\u0131n qiym\u0259tind\u0259 g&uuml;z\u0259\u015ftin t\u0259tbiq edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n maliyy\u0259 bazas\u0131 art\u0131q formala\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, mavi qaza m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n qiym\u0259t limitin l\u0259\u011fv edilm\u0259si h\u0259m&ccedil;inin sosial bax\u0131mdan da \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bel\u0259 ki, limitin l\u0259\u011fvi \u0259halinin bu istiqam\u0259t\u0259 y&ouml;n\u0259ltdiyi x\u0259rcl\u0259rinin azalmas\u0131na v\u0259 sosial t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t etmi\u015f olacaq. B&uuml;t&uuml;n yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz iqtisadi \u0259sasland\u0131rman\u0131 v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin sosial t\u0259r\u0259fini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq mavi qaza m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n limitin l\u0259\u011fvini m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab edirik&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g&uuml;nl\u0259r \u0259n &ccedil;ox m&uuml;zakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 kommunal xidm\u0259tl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f qiym\u0259t limitl\u0259rin l\u0259\u011fvinin m&uuml;mk&uuml;nl&uuml;y&uuml; m\u0259s\u0259l\u0259sidir. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131\u015f m&ouml;vs&uuml;m&uuml;nd\u0259 f\u0259rdi kombi istilik sistemind\u0259n istifad\u0259 etdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n onlar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-78717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=78717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=78717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=78717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=78717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}