{"id":77670,"date":"2019-04-05T20:06:52","date_gmt":"2019-04-05T16:06:52","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=77670","title":{"rendered":"Da\u011f\u0131lan tifaqlar\u0131n \u00e7ar\u0259si"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qeydiyyat \u015f&ouml;b\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 2018-ci ilin yanvar-noyabr aylar\u0131nda 56888 nikah v\u0259 13655 bo\u015fanma hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 \u0259halinin h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259rin\u0259 nikahlar\u0131n say\u0131 6,3, bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 is\u0259 1,5 olub.<\/strong><\/p>\n<p>D&uuml;nyan\u0131n bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259sind\u0259 bo\u015fanmalarla ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan sor\u011fular n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, c&uuml;tl&uuml;kl\u0259rin bo\u015fanma s\u0259b\u0259bl\u0259ri he&ccedil; d\u0259 iqtisadi probleml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. \u018fksin\u0259, onlar aralar\u0131ndak\u0131 \u015f\u0259xsi \u0259laq\u0259l\u0259rin daha &ccedil;\u0259tin oldu\u011fu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l&uuml;r. Statistikadan daayd\u0131n g&ouml;r&uuml;n&uuml;r ki, Az\u0259rbaycanda da bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t &uuml;r\u0259ka&ccedil;an deyil. \u018fn ac\u0131nacaql\u0131s\u0131 is\u0259 odur ki, \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 daha &ccedil;ox sonsuz ail\u0259l\u0259r da\u011f\u0131l\u0131rd\u0131sa, son d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 art\u0131q u\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rin d\u0259 bo\u015fanma say\u0131art\u0131b. H\u0259m&ccedil;inin bo\u015fananlar aras\u0131nda yeni ail\u0259 quran c&uuml;tl&uuml;kl\u0259rin say\u0131 daha &ccedil;ox idis\u0259, haz\u0131rda 10, h\u0259tta daha art\u0131q m&uuml;dd\u0259tdir ail\u0259li olanlar da bo\u015fanmaya \u0259l at\u0131rlar. S\u0259b\u0259bl\u0259r is\u0259 m&uuml;xt\u0259lifdir&#8230;&nbsp;<\/p>\n<p><strong>S\u0259b\u0259bl\u0259r &ccedil;oxdur&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;&ldquo;Bo\u015fanman\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri bir &ccedil;ox faktorlarla \u0259laq\u0259dard\u0131r&rdquo; &ndash; s&ouml;yl\u0259y\u0259n psixoloq Elnur R&uuml;st\u0259mov is\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r ki, buna \u0259sas kimi mobil rabit\u0259ni, t\u0259r\u0259fl\u0259rin &ouml;z&uuml;n&uuml;n b&ouml;y&uuml;m&uuml;\u015f oldu\u011fu ail\u0259 m&uuml;hitini, &ouml;zl\u0259rinin psixoloji narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 sair g&ouml;t&uuml;rm\u0259k olar: &ldquo;Bizd\u0259 b\u0259z\u0259n psixoloji narahatl\u0131qla psixiatrik narahatl\u0131\u011f\u0131 s\u0259hv sal\u0131rlar. Biz bura obsessiv-kompulsiv rozuntular\u0131, konkret fobiyalar\u0131, deprressiyan\u0131 daxil ed\u0259 bil\u0259rik. B&uuml;t&uuml;n bu sadalananlar zaman ke&ccedil;dikc\u0259 ail\u0259 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rinin arzuolunan s\u0259viyy\u0259d\u0259 getm\u0259sin\u0259 mane olur&rdquo;.<\/p>\n<p>Psixoloq ail\u0259l\u0259rin probleml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 d&ouml;z&uuml;ms&uuml;zl&uuml;y&uuml;n&uuml;n d\u0259 bo\u015fanma s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri oldu\u011funu deyir: &ldquo;M\u0259s\u0259l\u0259n, konkret olaraq 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n bu t\u0259r\u0259f\u0259 ail\u0259 quranlarda bu hal daha &ccedil;oxdur. H\u0259min c&uuml;tl&uuml;kl\u0259r &ouml;zl\u0259ri d\u0259 el\u0259 bir ail\u0259d\u0259 b&ouml;y&uuml;y&uuml;bl\u0259r ki, h\u0259min ail\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faq say\u0131 azd\u0131r. Bu is\u0259 u\u015faq eqosunun y&uuml;ks\u0259k olmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r. Bu zaman valideynl\u0259 u\u015faq aras\u0131nda emosional ba\u011f\u0131n &ccedil;ox olmas\u0131, h\u0259r bir x\u0131rda konflikt\u0259 valideynin m&uuml;daxil\u0259 etm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Genefondumuza z\u0259rb\u0259<\/strong><\/p>\n<p>&ldquo;Bo\u015fanma hallar\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k genefondumuza m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir&rdquo;, &#8211; dey\u0259n psixoloq vur\u011fulay\u0131r ki, uzun ill\u0259r ail\u0259li olan c&uuml;tl&uuml;kl\u0259r d\u0259 bo\u015fan\u0131r: &ldquo;\u018fg\u0259r d&uuml;n\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r ail\u0259 qurub 5-6 ay, 1 ild\u0259n sonra bo\u015fanan c&uuml;tl&uuml;kl\u0259r vard\u0131sa, bu g&uuml;n 10 ilin, 20 ilin ail\u0259lisi bo\u015fan\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki tez da\u011f\u0131lan ail\u0259l\u0259r art\u0131q bel\u0259 dey\u0259k, uzun &ouml;m&uuml;rl&uuml; ail\u0259l\u0259rimiz\u0259 bel\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir&rdquo;.<\/p>\n<p>&ldquo;\u0130qtisadi probleml\u0259r is\u0259 bo\u015fanmalar &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas s\u0259b\u0259b ola bilm\u0259z. Ail\u0259 var ki, qad\u0131n deyir, \u0259rim imkanl\u0131 olduqdan sonra m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rimiz pozuldu. Y\u0259ni ail\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b maddi imkans\u0131zl\u0131q deyil. S&ouml;hb\u0259t insan faktorundan gedir. \u018fg\u0259r m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r yax\u015f\u0131d\u0131rsa, t\u0259r\u0259fl\u0259r bir-birini yax\u015f\u0131 ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;rs\u0259 v\u0259 anlay\u0131rsa, he&ccedil; bir problem olmaz. M&uuml;nasib\u0259t yax\u015f\u0131 olanda iqtisadi faktor arxa planda qal\u0131r. Bu, sad\u0259c\u0259 bo\u015fanmaya geyindirilmi\u015f b\u0259sit bir &ldquo;dondur&rdquo;. \u018fsas c&uuml;tl&uuml;kl\u0259rin bir-birl\u0259rin\u0259 olan m&uuml;nasib\u0259tidir&rdquo;<\/p>\n<p><strong>Yeni d\u0259y\u0259rl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Sosioloq Asif Bayramov is\u0259 hesab edir ki, c\u0259miyy\u0259tin intellektual bax\u0131mdan indikind\u0259n daha a\u015fa\u011f\u0131 hesab etdiyimiz d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 bo\u015fanmalar daha az idi. Amma bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 azalmaq \u0259v\u0259zin\u0259 artmaqda davam edir. Biz bunun m\u0259n\u0259vi, psixoloji v\u0259 iqtisadi k&ouml;kl\u0259rini axtarmal\u0131y\u0131q. \u018fvv\u0259la, bu, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rin yeni d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si dem\u0259kdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Q\u0259rbd\u0259n Az\u0259rbaycana yeni bir \u015f&uuml;ur formas\u0131 g\u0259l\u0259r\u0259k buradak\u0131 milli \u015f&uuml;uru f\u0259th etm\u0259k m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir.<\/p>\n<p>&Ccedil;&uuml;nki ail\u0259y\u0259 m&uuml;q\u0259dd\u0259s baxan milli d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz ail\u0259y\u0259 f\u0259rqli bax\u0131\u015f ortaya qoyan Q\u0259rb bax\u0131\u015f\u0131ndan &ccedil;ox f\u0259rqlidir. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 ail\u0259ni m&uuml;q\u0259dd\u0259s bir ocaq hesab ed\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi bax\u0131\u015f d\u0259yi\u015fib. Art\u0131q ail\u0259 b&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 h\u0259yat probleml\u0259ri aras\u0131nda ikinci plana at\u0131l\u0131b. Ail\u0259nin da\u011f\u0131lmas\u0131na bilavasit\u0259 s\u0259b\u0259b olan faktorlar\u0131n aradan g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n h&ouml;kum\u0259tin konkret t\u0259dbirl\u0259r proqram\u0131 olmal\u0131d\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Bo\u015fanma hallar\u0131 azala bil\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, el\u0259 bu probleml\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 bu yax\u0131nlarda Milli M\u0259clisd\u0259 &ldquo;Mediasiya haqq\u0131nda&rdquo; qanun layih\u0259si birinci oxunu\u015fdan ke&ccedil;ib. Az\u0259rbaycan &uuml;&ccedil;&uuml;n yeni olan bu modell\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131m\u0131z\u0131 cavabland\u0131ran Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 analitik ara\u015fd\u0131rmalar \u015f&ouml;b\u0259sinin m&uuml;diri, h&uuml;quq &uuml;zr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Elg&uuml;n S\u0259f\u0259rov &ldquo;&Uuml;&ccedil; n&ouml;qt\u0259&rdquo; q\u0259zetin\u0259 a&ccedil;\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, xarici &ouml;lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr&uuml;b\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n effektiv mediasiya mexanizmi bo\u015fanma hallar\u0131n\u0131 &uuml;&ccedil;d\u0259 bir faiz azalda bil\u0259r. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, mediasiya mexanizmi daha &ccedil;ox psixoloji probleml\u0259ri olan, m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131na m\u0259ruz qalan azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259rd\u0259 bo\u015fanma hallar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Komit\u0259 s\u0259drinin fikrinc\u0259, mediasiya bo\u015fanmalar\u0131n etik davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259, u\u015fa\u011fa z\u0259r\u0259r vurmadan h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sin\u0259 d\u0259 imkan ver\u0259r.<\/p>\n<p><strong>M&uuml;bahis\u0259l\u0259r daha \u0259dal\u0259tli h\u0259ll olunacaq<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;&quot;Mediasiya haqq\u0131nda&rdquo; qanun layih\u0259si ciddi t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;sd&uuml;r v\u0259 Milli M\u0259clis\u0259 prezident t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qdim edilib. Hesab edir\u0259m ki, qanunun q\u0259bulu v\u0259 t\u0259tbiqin\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259-h&uuml;quq islahatlar\u0131 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 bax\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu imkan ver\u0259c\u0259k ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar m&uuml;bahis\u0259l\u0259ri daha asan v\u0259 \u0259dal\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll etsin&rdquo;. Bu s&ouml;zl\u0259ri is\u0259 Milli M\u0259clisin deputat\u0131, QHT-l\u0259r\u0259 D&ouml;vl\u0259t D\u0259st\u0259yi \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri Azay Quliyev deyib.<\/p>\n<p>Deputat bildirib ki, iclasda m&uuml;zakir\u0259y\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131lan qanun H&uuml;quq siyas\u0259ti v\u0259 d&ouml;vl\u0259t quruculu\u011fu komit\u0259sind\u0259 m&uuml;zakir\u0259 olunub: &quot;H\u0259l\u0259lik qanunun birinci oxunu\u015fudur. Biz m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 Mediasiya \u015euras\u0131n\u0131n, mediatorun funksiyalar\u0131na baxmal\u0131y\u0131q. Onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;vafiq \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Qurumun h&uuml;ququ statusu, ya\u015f h\u0259ddi v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259r s\u0259sl\u0259nir. Hesab edir\u0259m ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r geni\u015f m&uuml;zakir\u0259 edilm\u0259lidir. \u018fslind\u0259 bar\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 missiya Az\u0259rbaycanda h\u0259r zaman olub v\u0259 biz indi bunu qanuna g\u0259tiririk&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Mediasiya f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r aras\u0131nda f\u0259rq var<\/strong><\/p>\n<p>Azay Quliyev \u0259lav\u0259 edib ki, d&uuml;nya t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259 baxanda b\u0259lli olur ki, mediasiya f\u0259aliyy\u0259ti ayr\u0131-ayr\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rin m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin bir hiss\u0259si kimi g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r: &quot;Hesab edir\u0259m ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259n &ouml;nc\u0259 mediasiya qurumlar\u0131na m&uuml;raci\u0259t etm\u0259sinin t\u0259l\u0259b kimi qoyulmas\u0131 bu institutunun f\u0259aliyy\u0259tinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli olacaq.<\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, mediasiya f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r aras\u0131nda ciddi f\u0259rq var. Mediasiya t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n baxd\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n h\u0259r iki t\u0259r\u0259f raz\u0131 qal\u0131r v\u0259 raz\u0131la\u015fma m&uuml;qavi\u0131\u0259si olur. M\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 is\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n biri raz\u0131 qal\u0131r, dig\u0259ri naraz\u0131. Mediasiya f\u0259aliyy\u0259ti bar\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 missiyad\u0131r. Lakin \u0259ld\u0259 edil\u0259n anla\u015fman\u0131n icras\u0131na n\u0259zar\u0259t nec\u0259 olacaq? Bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 vacibdir v\u0259 ona diqq\u0259t etm\u0259liyik. Hesab edir\u0259m ki, qanunun q&uuml;vv\u0259y\u0259 n\u0259 zaman min\u0259c\u0259yi d\u0259 vacib m\u0259qamd\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki mediasiya qurumlar\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 b&ouml;y&uuml;k zaman var. H\u0259m&ccedil;inin mediasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi ara\u015fd\u0131rma i\u015fi h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259lidir. Biz raz\u0131la\u015fm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bu qanunun ictimai m&uuml;zakir\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259yik. Qanun \u0131layih\u0259sinin m&uuml;bahis\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 b&ouml;y&uuml;k rol oynayacaq&rdquo;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, mediasiya t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n i\u015find\u0259n bo\u015fanma hallar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259rin bar\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 geni\u015f istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p><strong>M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin i\u015fi xeyli azalacaq<\/strong><\/p>\n<p>&ldquo;G\u0259nc v\u0259t\u0259nda\u015f&rdquo; \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri G&uuml;nel S\u0259f\u0259rova s&ouml;yl\u0259yir ki, bu qanunun q\u0259bul olunmas\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin m&uuml;lki, \u0259m\u0259k v\u0259 ail\u0259 h&uuml;ququ m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;raci\u0259t edil\u0259n i\u015fl\u0259rind\u0259 y&uuml;kl\u0259rini kifay\u0259t q\u0259d\u0259r azaldacaq: &ldquo;Haz\u0131rda m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 olduqca &ccedil;ox m\u0259\u015f\u011ful olur v\u0259 bu qanun bir n&ouml;v k&ouml;m\u0259k ed\u0259c\u0259k ki, onlar\u0131n i\u015fi azals\u0131n&rdquo;.<\/p>\n<p>G.S\u0259f\u0259rova deyir ki, 5 f\u0259sil 39 madd\u0259d\u0259n ibar\u0259t olan bu layih\u0259 mediasiya institututnun yaranmas\u0131, formala\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259yir. Burada k&ouml;n&uuml;ll&uuml;l&uuml;k, t\u0259r\u0259fl\u0259rin h&uuml;quq b\u0259rab\u0259rliyi v\u0259 birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259si, q\u0259r\u0259zsizlik, konfidiensiall\u0131q, mediasiyan\u0131n m&uuml;st\u0259qil olmas\u0131 \u0259sas prinsipl\u0259rd\u0259ndir: &ldquo;M\u0259s\u0259l\u0259n el\u0259 &ccedil;\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r var ki, onlar m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259ll oluna bil\u0259r. Burada bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 vur\u011fulay\u0131m ki, &ldquo;Mediasiya haqq\u0131nda&rdquo; qanun yaln\u0131z ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si kimi ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;l&uuml;r. Amma burada \u0259m\u0259k v\u0259 m&uuml;lki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259c\u0259k. Bo\u015fanmalar\u0131n, \u0259m\u0259k, m&uuml;lki m&uuml;bahis\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 g&ouml;t&uuml;rs\u0259k g&ouml;r\u0259c\u0259yik ki, bu onlar\u0131n say\u0131n\u0131n xeyli azalmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259c\u0259k v\u0259 insanlar\u0131n m&uuml;nasib\u0259tl\u0259ri daha da korlanmadan, m\u0259hk\u0259m\u0259 m&uuml;st\u0259visin\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xarmadan h\u0259ll olunacaq. Amma burada \u0259sas prinsipl\u0259rd\u0259n biri s&ouml;zs&uuml;z ki, h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Qanunun icra mexanizmi el\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259lidir ki&hellip;<\/strong><\/p>\n<p>Birlik s\u0259dri onu da qeyd edir ki, h\u0259min qanunda i\u015fin kim\u0259 h\u0259val\u0259 olunmas\u0131 da \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir: &ldquo;&Ccedil;&uuml;nki qanun layih\u0259l\u0259ri s&ouml;zs&uuml;z ki, m&uuml;k\u0259mm\u0259l haz\u0131rlan\u0131r. &Uuml;mid edir\u0259m ki, bu qanunun icra mexanizmi d\u0259 &ccedil;ox yax\u015f\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k. Mediasiya Az\u0259rbaycan &uuml;&ccedil;&uuml;n yeni sah\u0259 say\u0131lsa da, ill\u0259rdir bu sah\u0259d\u0259 t\u0259cr&uuml;b\u0259si olan insanlar var. D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, bu qanunun h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sin\u0259 m\u0259sul olan qurumlardan biri V\u0259kill\u0259r Kollegiyas\u0131 ola bil\u0259r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda v\u0259killik institutu yax\u015f\u0131 formala\u015f\u0131b. Yaxud bunu ill\u0259rdir h\u0259yata ke&ccedil;ird\u0259n Qeyri H&ouml;kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259k olar. &Ccedil;&uuml;nki ail\u0259, u\u015faq, h&uuml;quq, m&uuml;lki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m&uuml;st\u0259visind\u0259 ill\u0259rdir bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan ekspertl\u0259r var&rdquo;.<\/p>\n<p>&ldquo;Mediasiya prosesi art\u0131q d&uuml;nyada istifad\u0259 olunan bir mexanizmdir. M\u0259s\u0259l\u0259n Finlandiya modelind\u0259 bir ail\u0259 bo\u015fanmadan &ouml;nc\u0259 mediasiya il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan ekspertl\u0259r\u0259 m&uuml;raci\u0259t edir. Oradak\u0131 prosesd\u0259n sonra, mediatr bel\u0259 bir s\u0259n\u0259d t\u0259qdim edirs\u0259 ki, yox, art\u0131q h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin birg\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 risk t\u0259\u015fkil edir, u\u015fa\u011fa yaxud ail\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259, o halda onlar ayr\u0131l\u0131r. Dig\u0259r hallarda raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilir v\u0259 onlar aras\u0131nda sazi\u015f imzalan\u0131r, problem h\u0259ll edilir&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Mediatorlarla ba\u011fl\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r diqq\u0259t\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>H&uuml;quq\u015f&uuml;nas S\u0259buhi Axundovun fikrinc\u0259 &ldquo;Mediasiya haqq\u0131nda&rdquo; qanun layih\u0259sinin 10.1.1. b\u0259ndind\u0259 olan &quot;ali t\u0259hsil\u0259 malik olmal\u0131d\u0131r&quot; hiss\u0259sin\u0259 m&uuml;tl\u0259q qaydada &quot;ali h&uuml;quq t\u0259hsilin\u0259 malik olmal\u0131d\u0131r&quot; yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki mediator qanunvericiliyi m&uuml;k\u0259mm\u0259l bilm\u0259diyi halda t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 laz\u0131mi qaydada m&uuml;bahis\u0259nin h\u0259llind\u0259 obyektivlik v\u0259 i\u015fin m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n bax\u0131larsa, indid\u0259n n\u0259tic\u0259nin d\u0259qiq izah\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259r\u0259 bilm\u0259z: &ldquo;Bunun da n\u0259tic\u0259sind\u0259 m&uuml;bahis\u0259l\u0259rin m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259n k\u0259nar h\u0259lli yolu kimi bu qanunun icras\u0131 zaman\u0131 b&ouml;y&uuml;k bo\u015fluqlar v\u0259 inams\u0131zl\u0131q yaranacaq. Eyni zamanda qanunda g&ouml;st\u0259ril\u0259n ya\u015f h\u0259ddi 25-d\u0259n 30-a qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. 25 ya\u015f\u0131nda bir mediatorun n\u0259 i\u015f t\u0259cr&uuml;b\u0259si, n\u0259 d\u0259 h\u0259yat t\u0259cr&uuml;b\u0259si t\u0259r\u0259fl\u0259rin ortaq m\u0259xr\u0259c\u0259 g\u0259tirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n yet\u0259rliyi olmayacaqd\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 hesab edir\u0259m ki, mediator da bir m\u0259hk\u0259m\u0259si olmayan hakimdir. Onun da ya\u015f h\u0259ddi hakiml\u0259rin qanunla m&uuml;\u0259yy\u0259n olunmu\u015f ya\u015f h\u0259ddi il\u0259 eyni olmal\u0131d\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>Tarix boyu Az\u0259rbaycanda a\u011fsaqqal s&ouml;z&uuml;, a\u011fbir&ccedil;\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259ti h\u0259r zaman b&uuml;t&uuml;n qanunlardan k\u0259s\u0259rli olub. Amma d\u0259yi\u015f\u0259n v\u0259 m&uuml;asirl\u0259\u015f\u0259n zamanla b\u0259rab\u0259r bu qaydalar\u0131m\u0131z da t\u0259dric\u0259n aradan qalx\u0131b. Amma n\u0259 q\u0259d\u0259r m&uuml;asirl\u0259\u015fs\u0259k d\u0259 g&ouml;r&uuml;n\u0259n odur ki, d&ouml;n&uuml;b, dola\u015f\u0131b yenid\u0259n el\u0259 h\u0259min ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz say\u0259sind\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi d\u0259, ail\u0259l\u0259rimizi d\u0259 xilas ed\u0259 bil\u0259rik, ba\u015fqa yolla yox&#8230;<\/p>\n<p><strong>Nazl\u0131 Allahverdiyeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qeydiyyat \u015f&ouml;b\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 2018-ci ilin yanvar-noyabr aylar\u0131nda 56888 nikah v\u0259 13655 bo\u015fanma hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 \u0259halinin h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259rin\u0259 nikahlar\u0131n say\u0131 6,3, bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 is\u0259 1,5 olub. D&uuml;nyan\u0131n bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-77670","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77670"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77670\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}