{"id":76855,"date":"2019-03-17T21:26:53","date_gmt":"2019-03-17T17:26:53","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=76855","title":{"rendered":"Xa\u015f\u0131 spirtli i\u00e7ki v\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259kl\u0259 <font color=red><b>Yem\u0259yin<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Soyuq havalar\u0131n g\u0259lm\u0259si, h\u0259m d\u0259 b\u0259zi yem\u0259kl\u0259rin yeyilm\u0259 zaman\u0131 olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<\/strong><\/p>\n<p>El\u0259 ki, havalar bir azca soyudu sar\u0131msaq qat\u0131ql\u0131 x\u0259ng\u0259l, sirk\u0259li xa\u015f kimi yem\u0259kl\u0259r g&uuml;nd\u0259m\u0259 g\u0259lir. M&uuml;bali\u011f\u0259siz dem\u0259k olar ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yaz\u0131lan 2-3 statusdan biri x\u0259ng\u0259l\u0259 v\u0259 xa\u015fa h\u0259sr olunur, bu yem\u0259kl\u0259rin i\u015ftah qabardan r\u0259sml\u0259ri payla\u015f\u0131l\u0131r. Kimisi bu yem\u0259kl\u0259ri yem\u0259k ist\u0259diyini, kimisi d\u0259 bu yem\u0259yi yem\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259v\u0259t edilm\u0259yi g&ouml;zl\u0259diyini dil\u0259 g\u0259tirir. Q\u0131sas\u0131, art\u0131q xa\u015f m&ouml;vs&uuml;m&uuml; ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sor\u011fu apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z Adil adl\u0131 bir respondent deyir ki, q\u0131\u015f aylar\u0131nda h\u0259ft\u0259d\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 d\u0259f\u0259 s\u0259h\u0259rl\u0259r xa\u015f yeyir.<\/p>\n<p>Nigar adl\u0131 g\u0259nc bir xan\u0131m is\u0259 &quot;xa\u015f&quot; s&ouml;z&uuml;n&uuml; e\u015fid\u0259n kimi indiy\u0259 kimi bu yem\u0259yi dadmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dedi: &quot;Bu ya\u015fa kimi xa\u015f\u0131n dad\u0131n\u0131 da bilmir\u0259m. Deyirl\u0259r ki, &ccedil;ox xeyirlidir, dadl\u0131d\u0131r, amma m\u0259n\u0259 d\u0259rman olsa da, dilim\u0259 vurmaram. G&ouml;r&uuml;nt&uuml;s&uuml;, qoxusu adam\u0131 &ccedil;\u0259kmir, it\u0259l\u0259yir&quot;.<\/p>\n<p><strong>&quot;Xa\u015f\u0131n suyu barmaqlar\u0131 el\u0259 yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131 ki&#8230;&quot;<\/strong><\/p>\n<p>Saleh adl\u0131 ya\u015fl\u0131 bir ki\u015fi is\u0259 gileyl\u0259ndi ki, indi yediyi xa\u015f\u0131n he&ccedil; bir dad\u0131 yoxdur: &quot;M\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonundanam. Bizd\u0259 havalar &ccedil;ox soyuq oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vaxt xa\u015f bi\u015firib yeyirdik. &Ouml;z&uuml; d\u0259 otla b\u0259sl\u0259nmi\u015f heyvanlar\u0131n xa\u015f\u0131n\u0131n dad\u0131ndan doymaq olmurdu. Onu &ouml;z&uuml;m&uuml;z &uuml;t&uuml;rd&uuml;k, odunun his qoxusu da ona ayr\u0131 dad qat\u0131rd\u0131. H\u0259min xa\u015f\u0131n suyu \u0259lin\u0259 d\u0259y\u0259nd\u0259 barmaqlar\u0131n bir-birin\u0259 el\u0259 yap\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, el\u0259 bil &quot;kleyl\u0259mis\u0259n&quot;. \u0130ndi burada xa\u015f\u0131 hans\u0131sa xa\u015fxanalarda bi\u015firirl\u0259r. Heyvanlar is\u0259 bordaq heyvanlar\u0131n ba\u015f-aya\u011f\u0131 olur. Onun da ki, n\u0259 dad\u0131 var, n\u0259 faydas\u0131. Xa\u015f\u0131 bi\u015firil\u0259n heyvan g\u0259r\u0259k t\u0259bii otla qidalans\u0131n, a&ccedil;\u0131q havada olsun, bulaq suyu i&ccedil;sin. Onun xa\u015f\u0131n\u0131 yey\u0259nd\u0259 d\u0259 b\u0259d\u0259n\u0259 faydas\u0131 olurdu&#8230;&quot;.<\/p>\n<p>Apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki&ccedil;ik sor\u011fudan da m\u0259lum oldu ki, xa\u015f\u0131 dem\u0259k olar h\u0259r k\u0259s sevir. Amma xa\u015f\u0131n orqanizm\u0259 faydal\u0131, yaxud z\u0259r\u0259rli olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;xt\u0259lif fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. B\u0259zi dietoloqlar iddia edir ki, xa\u015f yem\u0259k insanlarda art\u0131q &ccedil;\u0259kiy\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Yaxud qan- damar d&ouml;vran\u0131nda hans\u0131sa narahatl\u0131qlar yarad\u0131r. B\u0259s xa\u015f yem\u0259k hans\u0131 hallarda orqanizm\u0259 z\u0259r\u0259r vurur? Onun faydal\u0131 c\u0259h\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? Xa\u015f\u0131 nec\u0259 v\u0259 n\u0259 il\u0259 yem\u0259k daha d&uuml;zg&uuml;nd&uuml;r?<\/p>\n<p>M&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fan tan\u0131nm\u0131s h\u0259kim-diyetoloq Leyla Z&uuml;lf&uuml;qarl\u0131 bildirdi ki, Az\u0259rbaycanda m\u0259hz \u0259halinin qidalanmas\u0131 il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259li olan bir &ccedil;ox x\u0259st\u0259likl\u0259r var: &quot;Ba\u015fl\u0131ca olaraq vitamin D \u0259skikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n &ccedil;oxalan bir &ccedil;ox x\u0259st\u0259likl\u0259rimiz var. &Ccedil;oxlar\u0131nda ciddi \u015f\u0259kild\u0259 vitamin D defisiti var. N\u0259inki u\u015faqlarda, qad\u0131nlarda, dem\u0259k olar ki, h\u0259r k\u0259sd\u0259 bu &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 g&ouml;r&uuml;r&uuml;k. Bildirim ki, \u0259n &ccedil;ox \u0259l, qol, q\u0131&ccedil;, s&uuml;m&uuml;k a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 yaradan s\u0259b\u0259b vitamin D \u0259skikliyidir&quot;.<\/p>\n<p><strong>Xa\u015f yaln\u0131z d&uuml;zg&uuml;n bi\u015firildikd\u0259 orqanizm\u0259 xeyirlidir<\/strong><\/p>\n<p>O zaman n\u0259 ed\u0259k, n\u0259 yey\u0259k ki, orqanizmd\u0259 D vitaminini y\u0131\u011fa bil\u0259k? L. Z&uuml;lf&uuml;qarl\u0131 deyir ki, xa\u015f t\u0259rkibind\u0259 &ccedil;ox miqdarda vitamin D olan \u0259n faydal\u0131 yem\u0259kl\u0259rind\u0259n biridir. Lakin xa\u015f\u0131n bi\u015firilm\u0259 t\u0259rzi tamamil\u0259 yanl\u0131\u015fd\u0131r: &quot;Xa\u015f d&uuml;zg&uuml;n bi\u015firildikd\u0259 xeyirlidir, onu yem\u0259k olar. Amma d&uuml;zg&uuml;n bi\u015firilm\u0259dikd\u0259 yem\u0259yin, &ccedil;&uuml;nki ziyanl\u0131d\u0131r. Xa\u015f d&uuml;zg&uuml;n \u015f\u0259kild\u0259 bi\u015firilm\u0259dikd\u0259 xeyird\u0259n &ccedil;ox ziyan verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n dedim ki, vitamin D almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n xa\u015f yey\u0259c\u0259yik. Amma biz o xa\u015f\u0131 el\u0259 yanl\u0131\u015f bi\u015firirik ki, onu yey\u0259n zaman trans ya\u011flar\u0131n orqanizm\u0259 &ouml;t&uuml;r&uuml;ld&uuml;y&uuml; t\u0259qdird\u0259 pis xolesterinin &ccedil;oxalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 qan-damar d&ouml;vran\u0131n\u0131n b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259 bil\u0259rik. H\u0259tta b\u0259zi kilo probleml\u0259rini, qaraciy\u0259r piy distrofiyas\u0131, &uuml;r\u0259yin b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259rini d\u0259 buna ba\u011flamaq olar&quot;.<\/p>\n<p><strong>Bi\u015f\u0259nd\u0259n sonra xa\u015f\u0131n &uuml;z\u0259rind\u0259ki ya\u011flar\u0131 at\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>&quot;Xa\u015f gec bi\u015f\u0259n yem\u0259kdir. Buna g&ouml;r\u0259 orqanizmd\u0259 d\u0259 h\u0259zm olunmas\u0131na &ccedil;ox vaxt s\u0259rf olunur. Dem\u0259k ki, burada x\u0131rda m\u0259qamlara diqq\u0259t etm\u0259liyik. Xa\u015f soyuduqdan sonra onun &uuml;z\u0259rind\u0259ki ya\u011flar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni onun jelatin\u0259 b\u0259nz\u0259r t\u0259rkibini v\u0259 \u0259t tik\u0259l\u0259rini yem\u0259k laz\u0131md\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki \u0259t tik\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 amin tur\u015fular v\u0259 dig\u0259r faydal\u0131 madd\u0259l\u0259r var. Amma &uuml;z\u0259rind\u0259ki ya\u011flar art\u0131q i\u015fl\u0259nmi\u015f ya\u011flard\u0131r, y\u0259ni doymu\u015f ya\u011f tur\u015fular\u0131d\u0131r. H\u0259min ya\u011flar orqanizm\u0259 xeyird\u0259n &ccedil;ox ziyan verir ki, onlar\u0131 soyuduqdan sonra atmaq laz\u0131md\u0131r&quot;, &#8211; dey\u0259 o \u0259lav\u0259 etdi.<\/p>\n<p><strong>Xa\u015f\u0131 a\u011f\u0131r i&ccedil;kil\u0259rl\u0259 yem\u0259k olmaz<\/strong><\/p>\n<p>Diyetoloq vur\u011fulay\u0131r ki, bizim &ouml;lk\u0259d\u0259 xa\u015f\u0131n yeyilm\u0259 t\u0259rzi tamamil\u0259 yanl\u0131\u015fd\u0131r: &quot;Bizd\u0259 xa\u015f\u0131 ya\u011fl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 isti-isti yeyirl\u0259r. \u0130kinci \u0259n b&ouml;y&uuml;k s\u0259hv is\u0259 xa\u015f\u0131n &ccedil;&ouml;r\u0259kl\u0259 yeyilm\u0259sidir. Xa\u015f\u0131n kalorisi, jelatin\u0259 b\u0259nz\u0259r hiss\u0259nin i&ccedil;\u0259risind\u0259 madd\u0259l\u0259r &ccedil;oxdur. Eyni zamanda ondan n\u0259inki protein h\u0259tta karbohidrat da alm\u0131\u015f oluruq. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 \u0259lav\u0259 &ccedil;&ouml;r\u0259kl\u0259 yem\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. H\u0259m&ccedil;inin xa\u015f yeyil\u0259n g&uuml;n, bir ne&ccedil;\u0259 saat m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsa\u011fa dinclik verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Y\u0259ni onun t\u0259rkibind\u0259 gec h\u0259zm olan madd\u0259l\u0259r oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n q\u0259bul olunandan 3-4 saat sonraya q\u0259d\u0259r he&ccedil; n\u0259 yem\u0259k laz\u0131m deyil. Amma bu s\u0259hvl\u0259r d\u0259 &ccedil;ox edilir. Oturub &ccedil;ox a\u011f\u0131r, spirtli i&ccedil;kil\u0259rl\u0259 xa\u015f yeyirl\u0259r v\u0259 d\u0259rhal &uuml;z\u0259rind\u0259n &ccedil;ay, yaxud ba\u015fqa qidalar q\u0259bul edirl\u0259r. Yax\u015f\u0131 olar ki, xa\u015f yey\u0259rk\u0259n yan\u0131nda sirk\u0259, limon, sar\u0131msaq olsun. X&uuml;susil\u0259 sar\u0131msaq h\u0259m dadl\u0131, h\u0259m d\u0259 immun sistemini g&uuml;cl\u0259ndir\u0259n bir t\u0259r\u0259v\u0259zdir. Soyu\u011fa qar\u015f\u0131 immuniteti g&uuml;cl\u0259ndirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n xa\u015fa da sar\u0131msaq qat\u0131laraq yeyilm\u0259si &ccedil;ox xeyirlidir. H\u0259m&ccedil;inin bir m\u0259qama da diqq\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r &#8211; xa\u015f\u0131n soyuq \u015f\u0259kild\u0259 jelatin\u0259 b\u0259nz\u0259r hiss\u0259sini yem\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. Bu halda orqanizm vitamin D, kalsium alm\u0131\u015f olur&quot;.<\/p>\n<p><strong>U\u015faqlara xa\u015f verin<\/strong><\/p>\n<p>L. Z&uuml;lf&uuml;qarl\u0131 u\u015faqlara da xa\u015f verm\u0259yin faydal\u0131 oldu\u011funu s&ouml;yl\u0259di: &quot;Amma h\u0259zmi &ccedil;\u0259tin oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n onlara ki&ccedil;ik h\u0259cmd\u0259 verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. T\u0259xmin\u0259n 50-100 qram verm\u0259k olar. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir yumurta &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;nd\u0259 jelatinli hiss\u0259d\u0259n i&ccedil;\u0259risind\u0259 \u0259tl\u0259 b\u0259rab\u0259r yesinl\u0259r. X&uuml;susil\u0259 4-5 ya\u015fdan yuxar\u0131 u\u015faqlarda sa\u011flam s&uuml;m&uuml;k ist\u0259yiriks\u0259, t\u0259rkibi D vitamini il\u0259 bol d&uuml;zg&uuml;n bi\u015firilmi\u015f xa\u015f yedirtm\u0259liyik&quot;.<\/p>\n<p>Xa\u015fxanalar\u0131n birind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n G&uuml;lnaz adl\u0131 a\u015fpaz deyir ki, h\u0259r s\u0259h\u0259r xeyli sayda adam xa\u015f yem\u0259y\u0259 g\u0259lir: &quot;Bizim &ouml;z daimi m&uuml;\u015ft\u0259ril\u0259rimiz var. Xa\u015f\u0131n bir porsiyas\u0131n\u0131 5 manata veririk. B\u0259z\u0259n evl\u0259r\u0259 d\u0259 apar\u0131rlar. &Ccedil;&uuml;nki m\u0259nim bi\u015firdiyim xa\u015f &ccedil;ox dadl\u0131 olur. Amma \u0259ziyy\u0259tli i\u015fdir. &Ouml;z&uuml;m bazardan gedib ba\u015f-ayaq al\u0131ram v\u0259 g\u0259tirib &uuml;t&uuml;r\u0259m. Onu b\u0131&ccedil;aqla t\u0259mizl\u0259yib yuyuram. Daha sonra h\u0259r yerin\u0259 qat\u0131q s&uuml;rt&uuml;b bir daha yuyuram. Bunu ona g&ouml;r\u0259 edir\u0259m ki, &uuml;t\u0259n zaman yaranan z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259ri aradan g&ouml;t&uuml;r&uuml;r, h\u0259m d\u0259 daha t\u0259miz edir. Sonra laz\u0131mi qaydada do\u011fray\u0131b iri bir qazanda &uuml;st&uuml;n&uuml; su &ouml;rt\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r su \u0259lav\u0259 edib tam vam odda bi\u015fm\u0259y\u0259 qoyuram. Dem\u0259k olar ki, 8 saata haz\u0131r olur. Onun suyu tamamil\u0259 b\u0259rk bir mayey\u0259 &ccedil;evrilir. Sonra laz\u0131ms\u0131z s&uuml;m&uuml;kl\u0259ri \u0259td\u0259n ay\u0131r\u0131b, \u0259ti tik\u0259l\u0259r\u0259 do\u011frayaraq h\u0259min su il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131ram. S\u0259h\u0259r m&uuml;\u015ft\u0259ril\u0259rimiz\u0259 sar\u0131msaq, sirk\u0259 il\u0259 b\u0259rab\u0259r t\u0259qdim edirik. B\u0259zi m&uuml;\u015ft\u0259ril\u0259rimiz is\u0259 xa\u015fa so\u011fan&ccedil;a haz\u0131rlayaraq \u0259lav\u0259 etm\u0259yimi ist\u0259yirl\u0259r. &Ccedil;&uuml;nki b\u0259zi b&ouml;lg\u0259l\u0259rd\u0259 xa\u015f\u0131 bu c&uuml;r bi\u015firib yeyirl\u0259r&quot;.<\/p>\n<p>Milli.Az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Soyuq havalar\u0131n g\u0259lm\u0259si, h\u0259m d\u0259 b\u0259zi yem\u0259kl\u0259rin yeyilm\u0259 zaman\u0131 olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. El\u0259 ki, havalar bir azca soyudu sar\u0131msaq qat\u0131ql\u0131 x\u0259ng\u0259l, sirk\u0259li xa\u015f kimi yem\u0259kl\u0259r g&uuml;nd\u0259m\u0259 g\u0259lir. M&uuml;bali\u011f\u0259siz dem\u0259k olar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-76855","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=76855"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76855\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=76855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=76855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=76855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}