{"id":76619,"date":"2019-03-13T18:25:09","date_gmt":"2019-03-13T14:25:09","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=76619","title":{"rendered":"M\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259tnam\u0259si qanuni v\u0259 \u0259sasl\u0131 olmal\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u0259hk\u0259m\u0259 (hakim) &ouml;z q\u0259tnam\u0259sini yaln\u0131z m\u0259hk\u0259m\u0259 iclas\u0131nda t\u0259dqiq olunmu\u015f s&uuml;butlarla \u0259sasland\u0131r\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259tnam\u0259si maddi v\u0259 prosessual h&uuml;quq normalar\u0131na d\u0259qiq \u0259m\u0259l edilm\u0259kl\u0259 q\u0259bul edildikd\u0259 qanuni hesab edilir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n M&uuml;lki Prosessual M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 13.4-c&uuml; madd\u0259sin\u0259 m&uuml;vafiq olaraq bar\u0259sind\u0259 m&uuml;bahis\u0259 edil\u0259n h&uuml;quq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rini t\u0259nziml\u0259y\u0259n h&uuml;quq normas\u0131 olmad\u0131qda, m\u0259hk\u0259m\u0259 analoji m&uuml;nasib\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n h&uuml;quq normalar\u0131na m&uuml;raci\u0259t edir. Bel\u0259 normalar da olmad\u0131qda, m\u0259hk\u0259m\u0259 Avropa \u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259sinin t\u0259cr&uuml;b\u0259sin\u0259, presedent h&uuml;ququna, m&uuml;lki qanunvericiliyin prinsipl\u0259rin\u0259 istinad etm\u0259kl\u0259 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etm\u0259y\u0259 haql\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, 13-c&uuml; madd\u0259 il\u0259 m&uuml;lki i\u015fl\u0259rin h\u0259llind\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259nin t\u0259tbiq etdiyi normativ h&uuml;quqi aktlar t\u0259nziml\u0259nir. Bu madd\u0259nin dig\u0259r b\u0259ndl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, m\u0259hk\u0259m\u0259 m&uuml;bahis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131na, referendumla q\u0259bul edil\u0259n h&uuml;quqi aktlara, qanunlara, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin f\u0259rmanlar\u0131na, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetinin q\u0259rarlar\u0131na, m\u0259rk\u0259zi icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n normativ h&uuml;quqi aktlar\u0131na, habel\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar oldu\u011fu beyn\u0259lxalq m&uuml;qavil\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259ll edir.. M\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015f\u0259 baxark\u0259n normativ h&uuml;quqi aktlar aras\u0131nda ziddiyy\u0259t a\u015fkar edirs\u0259, o, daha y&uuml;ks\u0259k h&uuml;quqi q&uuml;vv\u0259y\u0259 malik olan normativ h&uuml;quqi akt \u0259sas\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edir.Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunvericiliyi sistemin\u0259 daxil olan normativ h&uuml;quqi aktlarla (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 v\u0259 referendumla q\u0259bul olunmu\u015f aktlar istisna olmaqla) Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar oldu\u011fu beyn\u0259lxalq m&uuml;qavil\u0259l\u0259r aras\u0131nda ziddiyy\u0259t olduqda, beyn\u0259lxalq m&uuml;qavil\u0259nin m&uuml;dd\u0259alar\u0131 t\u0259tbiq edilir. \u0130craat\u0131nda olan i\u015fl\u0259r &uuml;zr\u0259 insan h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n v\u0259 qanunlar\u0131n\u0131n \u015f\u0259rh edilm\u0259si haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 m&uuml;raci\u0259t ed\u0259 bil\u0259r.&nbsp; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n v\u0259 qanunlar\u0131n\u0131n \u015f\u0259rhi m\u0259hk\u0259m\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n o halda m\u0259cburidir ki, bu \u015f\u0259rh Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin q\u0259rar\u0131nda verilmi\u015f olsun.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 151-ci madd\u0259sin\u0259 m&uuml;vafiq olaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 qanunvericilik sistemin\u0259 daxil olan normativ h&uuml;quqi aktlar il\u0259 (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131 v\u0259 referendumla q\u0259bul edil\u0259n aktlar istisna olmaqla) Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar &ccedil;\u0131xd\u0131\u011f\u0131 d&ouml;vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m&uuml;qavil\u0259l\u0259r aras\u0131nda ziddiyy\u0259t yaranarsa, h\u0259min beyn\u0259lxalq m&uuml;qavil\u0259l\u0259r t\u0259tbiq edilir. Q\u0259tnam\u0259 o vaxt \u0259sasl\u0131 hesab edilir ki, onda bax\u0131lan i\u015f &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259h\u0259miyy\u0259tli olan, qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq i\u015f\u0259 aid edil\u0259n v\u0259 m&ouml;t\u0259b\u0259r s&uuml;butlarla t\u0259sdiq olunan faktlar \u0259ks etdirilmi\u015f olsun, m\u0259hk\u0259m\u0259nin i\u015f &uuml;zr\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n edil\u0259n faktlardan ir\u0259li g\u0259l\u0259n q\u0259ti n\u0259tic\u0259si onda \u015f\u0259rh edilsin, habel\u0259 q\u0259tnam\u0259d\u0259 g&ouml;st\u0259ril\u0259n hallar i\u015fin materiallar\u0131na uy\u011fun olsun. Bundan ba\u015fqa, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131rlar ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 149-cu madd\u0259sinin VII hiss\u0259sin\u0259 g&ouml;r\u0259&nbsp;fiziki v\u0259 h&uuml;quqi \u015f\u0259xsl\u0259rin h&uuml;quqi v\u0259ziyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ran, h&uuml;quq m\u0259suliyy\u0259tini aradan qald\u0131ran v\u0259 ya y&uuml;ng&uuml;ll\u0259\u015fdir\u0259n normativ h&uuml;quqi aktlar\u0131n q&uuml;vv\u0259si geriy\u0259 \u015famil edilir. Ba\u015fqa normativ h&uuml;quqi aktlar\u0131n q&uuml;vv\u0259si geriy\u0259 \u015famil edilmir.Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sinin Plenumu bununla ba\u011fl\u0131 izah edir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 M&uuml;lki M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 7.3-c&uuml; madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n m&uuml;lki h&uuml;quq subyektl\u0259rin\u0259 ziyan vurarsa v\u0259 ya onlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini pisl\u0259\u015fdir\u0259rs\u0259 m&uuml;lki qanunvericiliyin geriy\u0259 q&uuml;vv\u0259si ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Bu madd\u0259 il\u0259 m&uuml;lki qanunvericiliyin zamana g&ouml;r\u0259 q&uuml;vv\u0259si t\u0259nziml\u0259nir. Onun dig\u0259r b\u0259ndl\u0259rind\u0259 qeyd edilib ki, &nbsp;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 149-cu madd\u0259sinin VII hiss\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulanlar istisna olmaqla, m&uuml;lki qanunvericilik m&uuml;dd\u0259alar\u0131n\u0131n geriy\u0259 q&uuml;vv\u0259si yoxdur v\u0259 onlar q&uuml;vv\u0259y\u0259 mindikd\u0259n sonra \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015f m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259tbiq edilir. Qanunla birba\u015fa n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f hallarda m&uuml;lki qanunvericiliyin geriy\u0259 q&uuml;vv\u0259si ola bil\u0259r.&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 MPM-nin 217.4-c&uuml; madd\u0259sind\u0259 t\u0259sbit edilmi\u015f bilavasit\u0259lik prinsipi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla q\u0259tnam\u0259 yaln\u0131z m\u0259hk\u0259m\u0259 iclas\u0131nda t\u0259dqiq edilmi\u015f s&uuml;butlara \u0259saslanmal\u0131d\u0131r. Madd\u0259nin dig\u0259r b\u0259ndl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, m\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259tnam\u0259si qanuni v\u0259 \u0259sasl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Q\u0259tnam\u0259 m&uuml;bahis\u0259li h&uuml;quq m&uuml;nasib\u0259tinin yarand\u0131\u011f\u0131 zaman q&uuml;vv\u0259d\u0259 olan maddi h&uuml;quq normalar\u0131na v\u0259 i\u015fin bax\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 q&uuml;vv\u0259d\u0259 olan prosessual h&uuml;quq normalar\u0131na uy\u011fun &ccedil;\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0259tnam\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 MPM-d\u0259 g&ouml;st\u0259ril\u0259n qaydalarda ara\u015fd\u0131r\u0131lmayan m\u0259lumatlara istinad edilm\u0259sin\u0259 yol verilmir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 MPM-nin 103.1-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n dig\u0259r s&uuml;butlar kimi ekspert r\u0259yinin d\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilmi\u015f he&ccedil; bir m\u0259cburi q&uuml;vv\u0259si yoxdur. Ona g&ouml;r\u0259 ekspert r\u0259yin\u0259 d\u0259 dig\u0259r s&uuml;butlarla b\u0259rab\u0259r qiym\u0259t verilm\u0259li, ekspert r\u0259yinin m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilib-edilm\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bl\u0259ri q\u0259tnam\u0259d\u0259 &ouml;z \u0259ksini tapmal\u0131d\u0131r. Madd\u0259nin 2-ci b\u0259ndind\u0259 is\u0259 qeyd edilib ki, ekspertin r\u0259yi il\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259nin raz\u0131la\u015fmamas\u0131 i\u015f &uuml;zr\u0259 q\u0259tnam\u0259d\u0259 v\u0259 ya q\u0259rardadda \u0259sasland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fd\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 ekspert r\u0259yi olduqda, m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259tnam\u0259d\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birinin q\u0259bul edilm\u0259si v\u0259 ya r\u0259dd edilm\u0259si s\u0259b\u0259bl\u0259rini g&ouml;st\u0259rm\u0259lidir.<\/p>\n<p>M&uuml;lki Prosessual M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 218.3-c&uuml; madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n hakim (m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259rkibi) i\u015fd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin verdiyi t\u0259l\u0259bl\u0259r &uuml;zr\u0259 q\u0259tnam\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131r. Lakin hakim (m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259rkibi) qanunda g&ouml;st\u0259ril\u0259n m&uuml;st\u0259sna hallarda iddia t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n k\u0259nara &ccedil;\u0131xa bil\u0259r. Bu zaman hakim q\u0259tnam\u0259d\u0259 istinad etdiyi qanunu g&ouml;st\u0259rm\u0259li v\u0259 m&uuml;st\u0259snal\u0131\u011f\u0131n n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131n\u0131 \u0259sasland\u0131rmal\u0131d\u0131r. Madd\u0259nin 1-ci v\u0259 2-ci b\u0259ndl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, q\u0259tnam\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131ld\u0131qda hakim s&uuml;butlar\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirir, i\u015f &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259h\u0259miyy\u0259tli olan n\u0259 kimi hallar\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edildiyini, n\u0259 kimi hallar\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259diyini, t\u0259r\u0259fl\u0259rin hans\u0131 h&uuml;quqi m&uuml;nasib\u0259td\u0259 olmalar\u0131n\u0131, h\u0259min i\u015f &uuml;zr\u0259 hans\u0131 qanunun t\u0259tbiq edilm\u0259li oldu\u011funu v\u0259 iddian\u0131n t\u0259min olunub-olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edir.Hakim, i\u015f\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti olan yeni hallar\u0131 ayd\u0131nla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 v\u0259 ya \u0259lav\u0259 s&uuml;butlar\u0131 t\u0259dqiq etm\u0259yi z\u0259ruri hesab ed\u0259rs\u0259, m\u0259hk\u0259m\u0259 iclas\u0131n\u0131n t\u0259z\u0259l\u0259nm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rardad &ccedil;\u0131xar\u0131r. \u0130\u015f\u0259 mahiyy\u0259ti &uuml;zr\u0259 bax\u0131lmas\u0131 ba\u015fa &ccedil;atd\u0131qdan sonra hakim yenid\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259rin &ccedil;\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dinl\u0259yir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 MPM-nin 82.4-c&uuml; madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n cinay\u0259t i\u015fi &uuml;zr\u0259 qanuni q&uuml;vv\u0259y\u0259 minmi\u015f m\u0259hk\u0259m\u0259 h&ouml;km&uuml; bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin olub-olmamas\u0131 v\u0259 bu h\u0259r\u0259k\u0259tin kim t\u0259r\u0259find\u0259n edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 m&uuml;lki i\u015f\u0259 baxan m\u0259hk\u0259m\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259cburidir. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 cinay\u0259t i\u015find\u0259n meydana g\u0259l\u0259n ziyan\u0131n &ouml;d\u0259nilm\u0259si bar\u0259d\u0259 m&uuml;lki i\u015f\u0259 baxan m\u0259hk\u0259m\u0259 &ouml;z q\u0259tnam\u0259sind\u0259 cavabdehin t\u0259qsirlilik m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 qiym\u0259t ver\u0259 bilm\u0259z. \u0130ddian\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259tnam\u0259d\u0259 h&ouml;kml\u0259 b\u0259rab\u0259r, q\u0259t edilmi\u015f m\u0259bl\u0259\u011f haqq\u0131nda i\u015fd\u0259 olan v\u0259 ya t\u0259qdim olunan dig\u0259r s&uuml;butlara da istinad edilm\u0259lidir. M\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259tnam\u0259si savadl\u0131, h&uuml;quqi c\u0259h\u0259td\u0259n d&uuml;zg&uuml;n t\u0259rtib edilm\u0259li, onda anla\u015f\u0131lmayan ifad\u0259l\u0259r yaz\u0131lmamal\u0131, h&uuml;quqi ifad\u0259l\u0259r yerind\u0259 v\u0259 d\u0259qiq i\u015fl\u0259dilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259hk\u0259m\u0259 (hakim) &ouml;z q\u0259tnam\u0259sini yaln\u0131z m\u0259hk\u0259m\u0259 iclas\u0131nda t\u0259dqiq olunmu\u015f s&uuml;butlarla \u0259sasland\u0131r\u0131r M\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259tnam\u0259si maddi v\u0259 prosessual h&uuml;quq normalar\u0131na d\u0259qiq \u0259m\u0259l edilm\u0259kl\u0259 q\u0259bul edildikd\u0259 qanuni hesab edilir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-76619","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=76619"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76619\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=76619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=76619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=76619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}