{"id":75922,"date":"2019-02-28T15:03:45","date_gmt":"2019-02-28T11:03:45","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=75922","title":{"rendered":"Bu \u015f\u0259xsl\u0259rin kredit borclar\u0131 silindi &#8211; <font color=red><b>Ekspertl\u0259r detallar\u0131 A\u00e7\u0131qlad\u0131<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycanda fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin problemli kreditl\u0259rinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda f\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n g&uuml;z\u0259\u015ft 10 000 AB\u015e dollar\u0131na q\u0259d\u0259r olan borclara aid olacaq.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s&ouml;zl\u0259ri iqtisad&ccedil;\u0131 ekspert R&ouml;v\u015f\u0259n A\u011fayev deyib. Ekspert bildirib ki, g&uuml;z\u0259\u015ft yaln\u0131z 2015-ci ilin 21 fevral v\u0259 21 dekabr devalvasiya q\u0259rarlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 artm\u0131\u015f m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rin kompensasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olacaq.<br \/>\n&ldquo;G&uuml;z\u0259\u015ft &uuml;&ccedil;&uuml;n ba\u015flan\u011f\u0131c tarix 2012-ci ilin yanvar\u0131n 1-i, son tarix bu g&uuml;n &#8211; 2019-cu ilin 28 fevral\u0131 g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n 10 000 dollara q\u0259d\u0259r kreditl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 hesablanm\u0131\u015f b&uuml;t&uuml;n faiz borclar\u0131 silin\u0259c\u0259k. 2012-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259n 2015-ci il 21 fevralad\u0259k olan kredit borclar\u0131n\u0131n h\u0259r dollar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sind\u0259n 25 q\u0259pik d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sind\u0259n &ouml;d\u0259nil\u0259c\u0259k. 2015-ci il 21 fevral\u0131ndan 21 dekabr\u0131nad\u0259k veril\u0259n dollar kreditl\u0259rinin h\u0259r dollar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n 60 q\u0259pik d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sind\u0259n &ouml;d\u0259nil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>D&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259si hesab\u0131na bu sxem &uuml;zr\u0259 kompensasiya &ouml;d\u0259ni\u015f m&uuml;dd\u0259ti 360 g&uuml;n&uuml; &ouml;td&uuml;y&uuml; halda banklara &ouml;d\u0259nir, \u0259g\u0259r h\u0259min m&uuml;dd\u0259ti ke&ccedil;m\u0259yibs\u0259 bilavasit\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n &ouml;z&uuml;n\u0259 &ccedil;atd\u0131rl\u0131r. Devalvasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 borcun artan hiss\u0259si v\u0259 hesablanm\u0131\u015f faiz hiss\u0259si d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sind\u0259n &ouml;d\u0259ndikd\u0259n sonra yerd\u0259 qalan hiss\u0259 restruktruzasiya edil\u0259c\u0259k &#8211; y\u0259ni \u015f\u0259rtl\u0259r d\u0259yi\u015fdiril\u0259c\u0259k. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2015-c&uuml; ilin yanvar\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015f 0.78 manat m\u0259z\u0259nn\u0259 il\u0259 5000 dollar borc g&ouml;t&uuml;r&uuml;b. H\u0259min tarix &uuml;&ccedil;&uuml;n onun manatla borcu 3950 manat olmu\u015fdusa, 21 dekabr 2015-ci ild\u0259 art\u0131q 7750 manat olub. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 m\u0259z\u0259nn\u0259 d\u0259yi\u015fikliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 z\u0259r\u0259ri qar\u015f\u0131lamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n 5000 dollara g&ouml;r\u0259 3000 manat (h\u0259r dollar &uuml;&ccedil;&uuml;n 60 q\u0259pik) b&uuml;dc\u0259 kompensasiyas\u0131 &ouml;d\u0259nil\u0259c\u0259k&rdquo;.<\/p>\n<p>\nEkspert bildirib ki, devalvasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 artan hiss\u0259 &ouml;d\u0259ndikd\u0259n sonra yerd\u0259 qalan borclar\u0131 &ouml;d\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n v\u0259t\u0259nda\u015flara manatla yenid\u0259n hesablanm\u0131\u015f borclar\u0131 &ouml;dm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n 1 il g&uuml;z\u0259\u015ft m&uuml;dd\u0259ti olmaqla 5 illiy\u0259 illik 1%-l\u0259 banklar t\u0259r\u0259find\u0259n kredit x\u0259tti a&ccedil;\u0131lacaq. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank da banklara illik 0.5%-l\u0259 &uuml;mumi h\u0259cmi 682 mln. manat kredit x\u0259tti a&ccedil;mas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Prezidentin bu f\u0259rman\u0131 \u0259sas borcu 10 min dollara q\u0259d\u0259r olan kreditl\u0259r\u0259 \u015famil edilir v\u0259 bir n\u0259f\u0259r\u0259 &uuml;mumi yard\u0131m\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi 5 min dollar\u0131 ke&ccedil;m\u0259y\u0259c\u0259k. Bu s&ouml;zl\u0259ri&nbsp;Axar.az-a Prezident \u0130lham \u018fliyevin fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin problemli kreditl\u0259rinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda f\u0259rman\u0131n\u0131 \u015f\u0259rh ed\u0259n iqtisad&ccedil;\u0131 Natiq C\u0259f\u0259rli deyib. O bildirib ki, ilkin olaraq f\u0259rman ancaq fiziki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 v\u0259 dollarla krediti olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 aid edilir:<\/p>\n<p>&ldquo;Bu f\u0259rman ancaq devalvasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n &ouml;d\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 d&ouml;vl\u0259tin &ouml;z &uuml;z\u0259rin\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n &ouml;hd\u0259lik g&ouml;t&uuml;rm\u0259sidir. Formul olaraq iki \u0259sas ana x\u0259tt var. Birincisi, kreditl\u0259rin ana m\u0259bl\u0259\u011fi, y\u0259ni ilkin g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f m\u0259bl\u0259\u011f 10 min dollardan &ccedil;ox olmayan kreditl\u0259r\u0259 aid edilir. Y\u0259ni f\u0259rman 10 min dollara q\u0259d\u0259r kredit g&ouml;t&uuml;rm&uuml;\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flara aid edilir. \u0130kincisi, &ouml;d\u0259nil\u0259c\u0259k yard\u0131m\u0131n &ndash; d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n kompensasiyas\u0131 da 5 min dollar\u0131 ke&ccedil;m\u0259m\u0259lidir. Y\u0259ni f\u0259rman g&ouml;t&uuml;rd&uuml;y&uuml; kreditin m\u0259bl\u0259\u011fi &#8211; \u0259sas borcu &#8211; 10 min dollardan yuxar\u0131 olan v\u0259t\u0259nda\u015flara aid edilmir v\u0259 borclar\u0131n faizl\u0259rl\u0259 5 min dollarl\u0131q hiss\u0259si d&ouml;vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n &ouml;d\u0259nilir. Formul olaraq 0,78 &#8211; 0,79 m\u0259z\u0259nn\u0259 il\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259n kreditl\u0259r xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131zsa, birinci devalvasiyaya q\u0259d\u0259r 1,05 q\u0259pik oldu. Bunun da ana borcu qal\u0131b, y\u0259ni g&ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259n ana borc 0,78 m\u0259z\u0259n\u0259 il\u0259 &ouml;d\u0259nilm\u0259lidir. Ancaq devalvasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 manatla artan borc t\u0259qrib\u0259n 25 q\u0259pik olub. Bu 25 q\u0259pik d&ouml;vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n &ouml;d\u0259nil\u0259c\u0259k&rdquo;.<\/p>\n<p>Ekspert birinci devalvasiyadan sonra, ikinci devalvasiyaya q\u0259d\u0259r olan kredit borclar\u0131na da ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib:<br \/>\n&ldquo;Bu zaman r\u0259smi m\u0259z\u0259nn\u0259 1,55 q\u0259pik oldu. Birinci devalvasiya il\u0259 ikinci devalvasiya aras\u0131nda 10 min dollara q\u0259d\u0259r kredit g&ouml;t&uuml;rm&uuml;\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259 f\u0259rqi &#8211; y\u0259ni 60 q\u0259piyi yen\u0259 d&ouml;vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n &ouml;d\u0259nil\u0259c\u0259k. Y\u0259ni ana borc 1,05 q\u0259pikd\u0259n &ouml;d\u0259nil\u0259c\u0259k, m\u0259z\u0259nn\u0259d\u0259n yaranan borc &#8211; 60 q\u0259piklik hiss\u0259ni is\u0259 d&ouml;vl\u0259t &ouml;z &uuml;z\u0259rin\u0259 g&ouml;t&uuml;r\u0259c\u0259k. Ancaq burada yen\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fa edil\u0259c\u0259k yard\u0131m\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi 5 min dollar\u0131 ke&ccedil;m\u0259m\u0259lidir. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sind\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n borclar\u0131n\u0131 &ouml;d\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n banklara v\u0259 kredit t\u0259\u015fkilatlar\u0131na t\u0259qrib\u0259n 900 milyon manata yax\u0131n v\u0259sait ayr\u0131lacaq. Bu borc yaln\u0131z fiziki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, 1 v\u0259 2-ci devalvasiyadan sonra valyuta il\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f kreditl\u0259r\u0259 aid edil\u0259c\u0259k. \u0130kinci devalvasiyadan sonra valyuta il\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f kreditl\u0259r\u0259 is\u0259 bu f\u0259rman aid edilmir. Y\u0259ni ikinci devalvasiyadan sonra kredit g&ouml;t&uuml;r\u0259nl\u0259r borclar\u0131n\u0131 h\u0259min m\u0259z\u0259nn\u0259 il\u0259 v\u0259 indiki \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 d\u0259 geri qaytaracaq&rdquo;.\/publika.az<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycanda fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin problemli kreditl\u0259rinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda f\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n g&uuml;z\u0259\u015ft 10 000 AB\u015e dollar\u0131na q\u0259d\u0259r olan borclara aid olacaq. Bu s&ouml;zl\u0259ri iqtisad&ccedil;\u0131 ekspert&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-75922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75922"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75922\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}