{"id":74184,"date":"2019-01-28T13:54:27","date_gmt":"2019-01-28T09:54:27","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=74184","title":{"rendered":"\u201c\u0130ctimai n\u0259qliyyatda davran\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131layan maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ehtiyac var\u201d"},"content":{"rendered":"<p><em>Az\u0259r Allahver\u0259nov: &ldquo;\u0130ctimai n\u0259qliyyatda h\u0259r bir s\u0259rni\u015fin davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259lidir&rdquo;<br \/>\n\u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu: &ldquo;N\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259 davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 c\u0259miyy\u0259timiz\u0259 &ccedil;ox pis t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir&rdquo; <\/em><\/p>\n<p>G&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda m&uuml;xt\u0259lif n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259n davaml\u0131 olaraq istifad\u0259 edirik. Bu n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 avtobuslard\u0131r.&nbsp; B\u0259s avtobuslarda davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na nec\u0259 \u0259m\u0259l edilir?<br \/>\n<em>M&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &ldquo;&Uuml;&ccedil; n&ouml;qt\u0259&rdquo;y\u0259 a&ccedil;\u0131qlama ver\u0259n n\u0259qliyyat eksperti Az\u0259r Allahver\u0259nov bildirdi ki,<\/em> ictimai n\u0259qliyyatda h\u0259r bir s\u0259rni\u015finin \u0259m\u0259l etm\u0259li oldu\u011fu m&uuml;\u0259yy\u0259n davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 var: <img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2019\/january\/28\/medium\/AzrAllahverenov.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: left;\" \/>&ldquo;Baku bus&rdquo; avtobuslar\u0131na mindikd\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n s\u0259sli mesajlar verilir. Bu mesajlarda n\u0259zak\u0259tli olun, &ouml;z&uuml;n&uuml;zd\u0259n b&ouml;y&uuml;kl\u0259r\u0259 h&ouml;rm\u0259t edin v\u0259 s. kimi fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilir. Amma b&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 ictimai n\u0259qliyyatda davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 b&uuml;t&uuml;n insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n eyniyy\u0259t t\u0259\u015fkil edir. Sad\u0259c\u0259 olaraq ictimai n\u0259qliyyatda el\u0259 davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 var ki, onlara m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ictimai&nbsp; n\u0259qliyyatda bir g\u0259nc &ccedil;iynind\u0259 iri &ccedil;anta il\u0259 avtobusa daxil olur v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259r\u0259 b&ouml;y&uuml;k problem yarad\u0131r. Bu hal b\u0259z\u0259n b&ouml;y&uuml;k m&uuml;bahis\u0259l\u0259r\u0259 bel\u0259 s\u0259b\u0259b ola bilir. Yaxud s\u0259rni\u015finl\u0259rd\u0259n biri dig\u0259rinin aya\u011f\u0131n\u0131 tapdalay\u0131r, kim\u0259s\u0259 toxunur, v\u0259 ya tutacaqlardan tutmayan s\u0259rni\u015fin dig\u0259r s\u0259rni\u015finl\u0259rin &uuml;z\u0259rin\u0259 y\u0131x\u0131l\u0131r. Bu kimi hadis\u0259l\u0259r s\u0131rf diqq\u0259tsizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259r diqq\u0259tli olmal\u0131 v\u0259 dig\u0259r s\u0259rni\u015finl\u0259ri narahat etm\u0259m\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>Ekspert onu da bildirdi ki, eyni zamanda davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na h\u0259m m\u0259d\u0259ni, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan riay\u0259t edilm\u0259lidir: &ldquo;N\u0259zak\u0259tli olmaq, aqressiv olmamaq, insanlara v\u0259 &ouml;z&uuml;nd\u0259n b&ouml;y&uuml;kl\u0259r\u0259 h&ouml;rm\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, avtobusdan d&uuml;\u015f\u0259rk\u0259n v\u0259 ya min\u0259rk\u0259n qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n s\u0259rni\u015fini t\u0259l\u0259sdirm\u0259m\u0259k, h\u0259tta onu rahat \u015f\u0259kild\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259k, avtobus h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259rk\u0259n dig\u0259rl\u0259rin\u0259 toxuna bil\u0259c\u0259k \u0259\u015fyalar da\u015f\u0131mamaq m\u0259sl\u0259h\u0259tlidir. B\u0259z\u0259n dayanacaqda olan s\u0259rni\u015fin g&ouml;r&uuml;r ki, avtobus kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u0259rni\u015finl\u0259 doludur. Lakin buna baxmayaraq s\u0259rni\u015fin&nbsp; b&ouml;y&uuml;k bir \u0259\u015fya il\u0259 avtobusa daxil olur v\u0259 bu da dig\u0259r s\u0259rni\u015finl\u0259ri narahat edir, m&uuml;\u0259yy\u0259n olunmu\u015f &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259d\u0259n k\u0259nara &ccedil;\u0131x\u0131r. V\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir n\u0259qliyyat hadis\u0259si ba\u015f ver\u0259rs\u0259, bu zaman dig\u0259r s\u0259rni\u015finl\u0259r\u0259 ziyan vermi\u015f olur&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>A.Allahver\u0259nov qeyd etdi ki, yol h\u0259r\u0259k\u0259t qanunlar\u0131nda s&uuml;r&uuml;c&uuml;l\u0259rin v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin &uuml;z\u0259rind\u0259 olan v\u0259zif\u0259l\u0259r var: &ldquo;S\u0259rni\u015finl\u0259r\u0259 aid qanunlar\u0131 oxuduqda onlar\u0131n hans\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu v\u0259 eyni zamanda n\u0259qliyyatdan istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n hans\u0131 qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259li oldu\u011funu da g&ouml;rm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Amma d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, ictimai n\u0259qliyyatda davran\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131layan &ccedil;oxsayl\u0131 maarifl\u0259ndirici kompaniyalara v\u0259 t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ehtiyac var. Sosial &ccedil;arxlardan v\u0259 mesajlardan istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. &Ccedil;oxsayl\u0131 maarifl\u0259ndirici &uuml;sullar\u0131 zaman-zaman ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda t\u0259tbiq etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 h\u0259m t\u0259tbiq olunsun v\u0259 h\u0259r k\u0259s ona \u0259m\u0259l etsin&rdquo;.<\/p>\n<p>S&uuml;r&uuml;c&uuml; v\u0259 s\u0259rni\u015fin m&uuml;nasib\u0259ti h\u0259r zaman g&uuml;nd\u0259m olub. Davran\u0131\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 s&uuml;r&uuml;c&uuml;l\u0259r\u0259 x&uuml;susi kurslar\u0131n ke&ccedil;irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259r ir\u0259li s&uuml;r&uuml;l&uuml;r. T\u0259klif\u0259 m&uuml;nasib\u0259t bildir\u0259n h\u0259ms&ouml;hb\u0259tim bunun yax\u015f\u0131 bir add\u0131m oldu\u011funu deyir. Bildirir ki, bu fikirl\u0259 raz\u0131d\u0131r: &ldquo;Fikrimc\u0259, ictimai n\u0259qliyyatda i\u015fl\u0259y\u0259n avtobus s&uuml;r&uuml;c&uuml;l\u0259ri x&uuml;susi haz\u0131rl\u0131\u011fa malik olmal\u0131d\u0131rlar. S\u0259rni\u015fin avtobusa minir v\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 d\u0259qiq\u0259 sonra d&uuml;\u015f&uuml;b gedir. Amma s&uuml;r&uuml;c&uuml; is\u0259 g&uuml;n \u0259rzind\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 saat, h\u0259tta daha &ccedil;ox vaxt s\u0259rni\u015finl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259 olur. V\u0259 bel\u0259 hallarda s&uuml;r&uuml;c&uuml; daha d&ouml;z&uuml;ml&uuml; v\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k ist\u0259nil\u0259n hala haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Amma eyni zamanda ba\u015f ver\u0259n b\u0259zi hallarda&nbsp; s&uuml;r&uuml;c&uuml; d\u0259 g&uuml;nahkar ola bilir. N\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259, &ccedil;ox ciddi naraz\u0131l\u0131qlara s\u0259b\u0259b olur. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu t\u0259klif maraql\u0131d\u0131r. Faktiki olaraq s&uuml;r&uuml;c&uuml;l\u0259rin haz\u0131rl\u0131q kurslar\u0131na getm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259nada t\u0259bli\u011f edilm\u0259lidir&rdquo;.<\/p>\n<p><em>Sosioloq \u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu bildirdi ki, <\/em>n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259 davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 c\u0259miyy\u0259timiz\u0259 &ccedil;ox pis t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir:<img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2019\/january\/28\/medium\/hmdQmolu.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: right;\" \/> &ldquo;&Ccedil;&uuml;nki tez-tez beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda, t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 d&uuml;nyan\u0131n m&uuml;xt\u0259lif &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259n olan sosioloqlar\u0131la g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;r&uuml;k. Ham\u0131m\u0131z\u0131n g\u0259ldiyi &uuml;mumi n\u0259tic\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259, o &ouml;lk\u0259ni daha qabaqc\u0131l v\u0259 m\u0259d\u0259ni &ouml;lk\u0259 saymaq olar ki, bu, k&uuml;&ccedil;\u0259d\u0259, n\u0259qliyyatda insanlar\u0131n davran\u0131\u015f\u0131nda &ouml;z \u0259ksini tap\u0131r. &Ouml;lk\u0259mizi g\u0259z\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir m&uuml;t\u0259x\u0259ssis m&uuml;\u015fahid\u0259 metodu il\u0259 \u0259halinin davran\u0131\u015f\u0131na uy\u011fun olaraq \u0259hali haqq\u0131nda m&uuml;\u0259yy\u0259n bir fikr\u0259 g\u0259lir v\u0259 &ouml;lk\u0259 haqq\u0131nda onda t\u0259s\u0259vv&uuml;r formala\u015f\u0131r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 bu m&uuml;h&uuml;m g&ouml;st\u0259ricidir. \u0130nsan\u0131n xisl\u0259ti el\u0259dir ki, be\u015fikd\u0259n tutmu\u015f, qoca ya\u015flar\u0131na q\u0259d\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; n\u0259d\u0259s\u0259 t\u0259sdiq etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259, insanlar k&uuml;&ccedil;\u0259d\u0259 bir-birl\u0259rin\u0259 m&uuml;nasib\u0259t g&ouml;st\u0259rdikd\u0259 &ouml;z \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 &ouml;zl\u0259rinin vacibliyini t\u0259sdiq etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r edirl\u0259r.<br \/>\nC\u0259miyy\u0259td\u0259ki insanlar ba\u015fqalar\u0131ndan &uuml;st&uuml;nl&uuml;y&uuml;n&uuml; v\u0259 f\u0259rqliliyini t\u0259sdiq etm\u0259kl\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t s\u0259viyy\u0259sini g&ouml;st\u0259rmi\u015f olurlar. Bel\u0259 ki, ba\u011f\u0131rma\u011f\u0131n\u0131, q\u0131\u015fq\u0131rma\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 yaxud &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, n\u0259zak\u0259td\u0259n k\u0259nar h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rl\u0259 &uuml;st&uuml;nl&uuml;y&uuml;n&uuml;, fiziki g&uuml;c&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 bu dediyim kimi sosioloqlar\u0131n diqq\u0259tind\u0259 olan &ccedil;ox ciddi bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. Eyni zamanda &ouml;lk\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<br \/>\nNec\u0259 ki, parklar\u0131m\u0131z\u0131, k&uuml;&ccedil;\u0259l\u0259rimizi g&ouml;z\u0259l t\u0259mir etmi\u015fik, g\u0259l\u0259n qonaqlar da b\u0259h-b\u0259h deyir v\u0259 bununla f\u0259xr edirik. H\u0259m&ccedil;inin sosial sferada, dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, davran\u0131\u015f\u0131m\u0131zda da diqq\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. &Ccedil;&uuml;nki diqq\u0259tli olduqca, &ouml;lk\u0259 \u0259halisinin &ouml;z&uuml; rahat olur, insanlar bir-biri il\u0259 g&ouml;z\u0259l m&uuml;nasib\u0259td\u0259 olurlar. Amma g&uuml;n&uuml;-g&uuml;nd\u0259n sanki v\u0259h\u015fil\u0259\u015fm\u0259 ba\u015f verir.<br \/>\nBir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n \u0259vv\u0259l metronun qaba\u011f\u0131nda cavan o\u011flan\u0131 &ouml;ld&uuml;r&uuml;bl\u0259r. V\u0259 valideynl\u0259r deyir ki, &ouml;vlad\u0131m\u0131z\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 ged\u0259nd\u0259 qorxa-qorxa g&ouml;nd\u0259ririk, sa\u011f-salamat qay\u0131dacaq yoxsa-yox, dey\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r&uuml;k. Y\u0259ni bel\u0259 qorxu hal\u0131nda ya\u015famaq d&uuml;zg&uuml;n deyil ax\u0131, ona g&ouml;r\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 bu m\u0259d\u0259ni m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r h\u0259m &ouml;lk\u0259 \u0259halisi, h\u0259m d\u0259 &ouml;lk\u0259nin g&ouml;r&uuml;n&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; formala\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131md\u0131r. &Ccedil;al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 diqq\u0259tli olaq &rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Arzu M\u0259mm\u0259dli&nbsp; &nbsp;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259r Allahver\u0259nov: &ldquo;\u0130ctimai n\u0259qliyyatda h\u0259r bir s\u0259rni\u015fin davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259lidir&rdquo; \u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu: &ldquo;N\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259 davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 c\u0259miyy\u0259timiz\u0259 &ccedil;ox pis t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir&rdquo; G&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda m&uuml;xt\u0259lif n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259n davaml\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-74184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74184\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}