{"id":72861,"date":"2018-12-26T18:52:38","date_gmt":"2018-12-26T14:52:38","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=72861","title":{"rendered":"<font color=red><b>\u201cKomp\u00fcter oyunlar\u0131n\u0131n u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir xeyirli t\u0259r\u0259fi yoxdur\u201d<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>K&ouml;n&uuml;l Telmanq\u0131z\u0131: <em>&ldquo;\u018fg\u0259r valideyn &ouml;vlad\u0131na zaman\u0131nda bu vaxt\u0131 ay\u0131ra bil\u0259rs\u0259, u\u015faq da laz\u0131ms\u0131z komp&uuml;ter oyunlar\u0131na meyl etm\u0259y\u0259c\u0259k&rdquo;<\/em><br \/>\nAydan N\u0259z\u0259rova: <em>&ldquo;Yax\u015f\u0131 olar ki, valideynl\u0259r &ouml;vladlar\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir oyun oynayanda, yaxud cizgi filmin\u0259 baxanda u\u015faqlar\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011fun olaraq m&uuml;dd\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 icaz\u0259 versinl\u0259r&rdquo;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 aliml\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259n edib ki, komp&uuml;ter qar\u015f\u0131s\u0131nda &ccedil;ox oturan u\u015faqlar\u0131n beyninin toxumas\u0131n\u0131n strukturu d\u0259yi\u015fir. Komp&uuml;ter oyunlar\u0131 u\u015faqlar\u0131n ba\u015f beyin qab\u0131\u011f\u0131n\u0131 nazikl\u0259\u015fdirir. U\u015faqlar komp&uuml;ter qar\u015f\u0131s\u0131nda &ccedil;ox oturub oyun oynad\u0131qlar\u0131 v\u0259 internetd\u0259 zaman ke&ccedil;irdikl\u0259ri zaman onlar\u0131n beyinl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 z\u0259ifl\u0259yir. Bu q\u0259rara AB\u015e Milli Sa\u011flaml\u0131q institutunun ekspertl\u0259ri apard\u0131qlar\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259lib. Ara\u015fd\u0131rma &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 aliml\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259n edib ki, komp&uuml;ter qar\u015f\u0131s\u0131nda &ccedil;ox oturan u\u015faqlar\u0131n beynin toxumas\u0131n\u0131n strukturu d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p>H\u0259kim Haya Doulinq qeyd edib ki, bu intellektual inki\u015fafa cavabdeh olan ba\u015f beyin qab\u0131\u011f\u0131na da aid edilir. Bu da beyinin erk\u0259n qocalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nEyni zamanda qeyd edilib ki, komp&uuml;ter oyunlar\u0131na alud\u0259 olan u\u015faqlarda m&uuml;sb\u0259t emosiyalar v\u0259 z&ouml;vql\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 cavabdeh dofamin hormonunun xaric edilm\u0259si y&uuml;ks\u0259lir. Bu da &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259 \u015f\u0259xsin v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u015fizofreniya v\u0259 dig\u0259r psixi x\u0259st\u0259likl\u0259rin inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>M&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &ldquo;&Uuml;&ccedil; n&ouml;qt\u0259&rdquo;y\u0259 a&ccedil;\u0131qlama ver\u0259n psixoloq K&ouml;b&uuml;l Telmanq\u0131z\u0131 bildirdi ki, u\u015faqlar bo\u015fluq ya\u015fayan zaman oyunlara meyl etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. G\u0259rginlik ya\u015fayan u\u015faqlar\u0131n da se&ccedil;diyi oyunlar \u0259sas\u0259n aqressivliy\u0259 meyilli oyunlar olur: <img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2018\/december\/26\/medium\/KonulTelmanqz.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: left;\" \/>&ldquo;U\u015faqlar bel\u0259 oyunlar oynad\u0131qca daha da aqressivl\u0259\u015fir v\u0259 bu g\u0259rginlikl\u0259rini evd\u0259ki valideynl\u0259rin\u0259, bac\u0131-qarda\u015flar\u0131na &ouml;t&uuml;rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Bu &ouml;t&uuml;r&uuml;c&uuml;l&uuml;kd\u0259n dolay\u0131 evd\u0259 valideynl\u0259 &ouml;vlad aras\u0131nda probleml\u0259r ba\u015f qald\u0131r\u0131r. Komp&uuml;ter oyunu oynayan bir &ccedil;ox u\u015faqlar qeyd edirl\u0259r ki, ba\u015f v\u0259 g&ouml;z a\u011fr\u0131lar\u0131 &ccedil;ox olur. Bildirm\u0259k ist\u0259rdim ki, komp&uuml;ter oyunlar\u0131n\u0131n u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n he&ccedil; bir xeyirli t\u0259r\u0259fi yoxdur, ziyanl\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259ri var. U\u015faqlarda g&ouml;zd\u0259 z\u0259ifliyin yaranmas\u0131na, t\u0259f\u0259kk&uuml;r&uuml; il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n probleml\u0259in ortaya &ccedil;\u0131xmas\u0131na v\u0259 yadda\u015f z\u0259ifliyin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>Psixoloqun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, s\u0131rf oynad\u0131\u011f\u0131 oyunlardan sonra yaranan bu aqressiya u\u015fa\u011f\u0131n psixoloji durumunda m&uuml;\u0259yy\u0259n probleml\u0259rin yaranmas\u0131na yol a&ccedil;a bil\u0259r: &ldquo;Bu tipli oyunlara meyil ed\u0259n u\u015faqlarda &uuml;nsiyy\u0259t problemi ya\u015fan\u0131r, \u0259trafdak\u0131 insanlarla &uuml;nsiyy\u0259tl\u0259rini azaltma\u011fa ba\u015flay\u0131rlar. &Uuml;nsiyy\u0259td\u0259 yaranan problem zaman ke&ccedil;dikc\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n &ouml;z&uuml;n\u0259 qapanmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r. U\u015faq daimi \u015f\u0259kild\u0259 bu oyunlara alud\u0259 olaraq oyun saat\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 valideyn &ouml;vlad\u0131na laqeyd qalarsa, u\u015faq daha yeni oyunlar k\u0259\u015ff etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 h\u0259r oyunun h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0259y\u0259can da psixologiyas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir. Bu zaman is\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n art\u0131q m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxudu\u011fu d\u0259rsl\u0259r\u0259 meylliliyi azal\u0131r, b&uuml;t&uuml;n fikri oyunda qal\u0131r. Beynind\u0259 oyunda ged\u0259n prosesl\u0259ri m&uuml;zakir\u0259y\u0259 &ccedil;evririr. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 h\u0259min u\u015faqlar daha &ccedil;ox \u0259trafdan uzaq qalma\u011f\u0131 se&ccedil;irl\u0259r. Oyunda qalibiyy\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259yibs\u0259, qalib g\u0259lm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;bariz\u0259 yolu axtarma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 bacard\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r \u0259trafdak\u0131 suallara cavab vermir, aqressivl\u0259\u015fir, &ouml;z&uuml;n\u0259qapan\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>Komp&uuml;ter oyunlar\u0131n\u0131n u\u015faqlara z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fan K.Telmanq\u0131z\u0131 deyir ki, bu probleml\u0259r u\u015faqlar\u0131n ya\u015f\u0131 artd\u0131qca daha &ccedil;ox pobleml\u0259r\u0259 yol a&ccedil;a bilir: &ldquo;Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 valideynl\u0259rimiz diqq\u0259tli olsunlar. &Ouml;z sakitliyin\u0259 g&ouml;r\u0259 b\u0259z\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n k&ouml;mp&uuml;terd\u0259 oynamas\u0131na icaz\u0259 verirl\u0259r. Amma bu d&uuml;zg&uuml;n deyil, valideyn &ouml;vlad\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 zaman ke&ccedil;irm\u0259lidir. \u0130\u015f vaxt\u0131n\u0131 d&uuml;zg&uuml;n t\u0259nziml\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, &ouml;vlad\u0131na ayr\u0131ma\u011fa vaxt qals\u0131n. \u018fg\u0259r valideyn &ouml;vlad\u0131na zaman\u0131nda bu vaxt\u0131 ay\u0131ra bil\u0259rs\u0259, u\u015faq da laz\u0131ms\u0131z komp&uuml;ter oyunlar\u0131na meyl etm\u0259y\u0259c\u0259k. Onun&nbsp; maraq dair\u0259sin\u0259 uy\u011fun \u015feyl\u0259r olarsa komp&uuml;ter oyunlar\u0131 u\u015faq &uuml;&ccedil;&uuml;n ax\u0131r\u0131nc\u0131 plana d&uuml;\u015f\u0259c\u0259k&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>&ldquo;Nar\u0131nc&rdquo; U\u015faq Psixologiya M\u0259rk\u0259zinin ba\u015f psixoloqu v\u0259 ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t&ccedil;isi Aydan N\u0259z\u0259rova bildirdi ki, texnologiya \u0259sri oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n televizor, telefon, plan\u015fet internet daha s&uuml;r\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir v\u0259 buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 b&ouml;y&uuml;kl\u0259r, h\u0259m&ccedil;inin u\u015faqlar ona daha &ccedil;ox y&ouml;n\u0259lir: <img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2018\/december\/26\/medium\/AydanNzrova.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: right;\" \/>&ldquo;&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, tele-kommunikasiya vasit\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda &ccedil;ox oturmaq ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq he&ccedil; k\u0259s\u0259 m&uuml;sb\u0259t t\u0259sir g&ouml;st\u0259rmir. B&ouml;y&uuml;k adam bir saat fasil\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 verili\u015f\u0259 baxanda h\u0259min vaxt q\u0259bul olunan m\u0259lumatlar bir h\u0259ft\u0259y\u0259 beyind\u0259n t\u0259mizl\u0259nir. T\u0259s\u0259vv&uuml;r edin, u\u015faqlarda bu v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259 olur. El\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131z var ki, g&uuml;n&uuml;n&uuml;n 7-8 saat\u0131n\u0131 plan\u015fet, yaxud televizor qar\u015f\u0131s\u0131nda ke&ccedil;irir. Yaxud valideyn telefon verir, u\u015faq internet\u0259 daxil olaraq h\u0259r hans\u0131 cizgi filmini izl\u0259yir. Bunun ziyanl\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259ri &ccedil;oxdur. H\u0259m fiziks\u0259l, h\u0259m d\u0259 psixoloji t\u0259r\u0259fl\u0259ri var. Fiziks\u0259l odur ki, g&ouml;z inki\u015faf\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259dir v\u0259 bel\u0259likl\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n g&ouml;zl\u0259rind\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259 ba\u015flay\u0131r. Psixoloji t\u0259r\u0259fl\u0259ri odur ki, u\u015faqlar daha &ccedil;ox &ouml;zl\u0259rin\u0259 qapan\u0131q olurlar. Yeni nitq a&ccedil;ma d&ouml;n\u0259mind\u0259 olan azya\u015fl\u0131 u\u015faqlarda nitqin geril\u0259m\u0259sini m&uuml;\u015fahid\u0259 edirik. Zamanla bunun &uuml;z\u0259rin\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;lm&uuml;rs\u0259 nitql\u0259 yana\u015f\u0131 z\u0259ka s\u0259viyy\u0259si geri qal\u0131r, y\u0259ni t\u0259f\u0259kk&uuml;r&uuml;n&uuml; inki\u015faf etdirmir. N\u0259tic\u0259d\u0259 u\u015faqda psixi nitq inki\u015faf geril\u0259m\u0259si yarad\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>A.N\u0259z\u0259rova deyir ki, valideynl\u0259r yax\u015f\u0131 olar ki, &ouml;vladlar\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir oyun oynayanda, yaxud cizgi filmin\u0259 baxanda u\u015faqlar\u0131n ya\u015flar\u0131na uy\u011fun olaraq m&uuml;dd\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 icaz\u0259 versinl\u0259r: &ldquo;&Ouml;vlad cizgi filmin\u0259 bax\u0131rsa, valideyn d\u0259 onunla birg\u0259 izl\u0259m\u0259li v\u0259 dan\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki u\u015faq ora baxan zaman bu birt\u0259r\u0259fli &uuml;nsiyy\u0259tdir. Birt\u0259r\u0259fli &uuml;nsiyy\u0259t is\u0259 &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 u\u015faqlar\u0131 passivl\u0259\u015fdirir, nitq qabiliyy\u0259tini z\u0259ifl\u0259dir, nitqini geril\u0259dir. Bel\u0259 u\u015faqlar &uuml;nsiyy\u0259td\u0259n qa&ccedil;\u0131r, &ccedil;\u0259king\u0259n olur, s\u0259s\u0259 adaptasiya problemi ya\u015fay\u0131r v\u0259 sad\u0259c\u0259 &ouml;zl\u0259rin\u0259 qapan\u0131b bir k\u0259narda otururlar. Bu da yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xarm\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>Psixoloq m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;r ki, valideynl\u0259r &ouml;vladlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n g&uuml;nl&uuml;k plan tutsunlar v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik rejiml\u0259rini ora qeyd etsinl\u0259r: &ldquo;G&uuml;nd\u0259lik rejimin \u0259yl\u0259nc\u0259 saat\u0131na cizgi filmi, yaxud praktik oyunlar sala bil\u0259rl\u0259r. Fikrimc\u0259, daha yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, valideynl\u0259r &ouml;vladlar\u0131 il\u0259 daha &ccedil;ox praktik zaman ke&ccedil;irsinl\u0259r. Amma b\u0259z\u0259n h\u0259r iki valideyn &ccedil;al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ouml;vlad\u0131na zaman ay\u0131rma\u011fa vaxt qalm\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 valideynl\u0259ri q\u0131namal\u0131 deyil. Ax\u015fam ev\u0259 g\u0259l\u0259n ana yem\u0259k haz\u0131rlay\u0131r, u\u015fa\u011f\u0131 yedizdirir, ev i\u015fl\u0259ri v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n d\u0259rsl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. V\u0259 u\u015faqla parktik zaman ke&ccedil;irm\u0259k k\u0259narda qal\u0131r. H\u0259ft\u0259nin son bir-iki g&uuml;n&uuml; u\u015faqla zaman ke&ccedil;irm\u0259y\u0259 vaxtlar\u0131 qal\u0131r, o da \u0259g\u0259r toy-bayram yoxdursa&rdquo;.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir n&uuml;ansa toxunan A.N\u0259z\u0259rova deyir ki, &ccedil;al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ouml;vlad\u0131na zaman ay\u0131ra bilm\u0259y\u0259n valideynl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, evd\u0259 olub &ccedil;al\u0131\u015fmayan analar da var: &ldquo;B\u0259zi analara evd\u0259 olsalar da, &ouml;vladlar\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmurlar. Ancaq ev i\u015fl\u0259rini g&ouml;r&uuml;r, telefonda r\u0259fiq\u0259l\u0259ri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r, yaxud serial izl\u0259yir, u\u015faq is\u0259 bir q\u0131raqda qal\u0131r. Bel\u0259 olan zaman u\u015faq da ba\u015f\u0131n\u0131 n\u0259 il\u0259s\u0259 qatmal\u0131d\u0131r ax\u0131. M\u0259cbur olub u\u015fa\u011f\u0131 televiziya qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259yl\u0259\u015fdirir, yaxud \u0259lin\u0259 telefon verir ki, oyun oynas\u0131n. B&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131n da n\u0259tic\u0259sind\u0259 u\u015faqda m&uuml;\u0259yy\u0259n f\u0259sadlar ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r. U\u015fa\u011f\u0131n nitqi z\u0259kas\u0131 geril\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259, psixoloji t\u0259r\u0259fd\u0259n probleml\u0259r ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r. &Ouml;zg&uuml;v\u0259n \u0259skikliyi, stress\u0259 davams\u0131zl\u0131q ya\u015fay\u0131r, &uuml;nsiyy\u0259td\u0259n &ccedil;\u0259kinir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, evd\u0259 olan, i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n valideynl\u0259rimiz &ouml;vladlar\u0131 il\u0259 zaman ke&ccedil;irsinl\u0259r. &Ouml;vlad\u0131m\u0131z\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r&uuml;ks\u0259, onunla zaman ke&ccedil;irm\u0259yi bacarmal\u0131y\u0131q. \u018fslind\u0259 m\u0259n dey\u0259rdim ki, ev i\u015fl\u0259rini g&ouml;rm\u0259k b&uuml;t&uuml;n g&uuml;n&uuml; z\u0259bt etmir, &ccedil;&uuml;nki el\u0259 valideynl\u0259rimiz var ki, bunu etmir. Yax\u015f\u0131 olar ki, valideynl\u0259rimiz vaxtlar\u0131 olduqca &ouml;vladlar\u0131na zaman ay\u0131rs\u0131nlar, birlikd\u0259 vaxt ke&ccedil;irsinl\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>K&ouml;n&uuml;l Oruc&nbsp;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K&ouml;n&uuml;l Telmanq\u0131z\u0131: &ldquo;\u018fg\u0259r valideyn &ouml;vlad\u0131na zaman\u0131nda bu vaxt\u0131 ay\u0131ra bil\u0259rs\u0259, u\u015faq da laz\u0131ms\u0131z komp&uuml;ter oyunlar\u0131na meyl etm\u0259y\u0259c\u0259k&rdquo; Aydan N\u0259z\u0259rova: &ldquo;Yax\u015f\u0131 olar ki, valideynl\u0259r &ouml;vladlar\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir oyun oynayanda, yaxud&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-72861","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72861\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}