{"id":70352,"date":"2018-10-29T18:37:43","date_gmt":"2018-10-29T14:37:43","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=70352","title":{"rendered":"Bu qanunun m\u0259qs\u0259di insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na \u0259m\u0259l olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kdir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu Qanun inzibati aktlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, icra olunmas\u0131 v\u0259 ya l\u0259\u011fv edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 inzibati orqanlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n f\u0259aliyy\u0259tin h&uuml;quqi \u0259saslar\u0131n\u0131, prinsipl\u0259rini v\u0259 prosedur qaydalar\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edir<\/strong><\/p>\n<p>D&ouml;vl\u0259tin ali m\u0259qs\u0259din\u0259 nail olunmas\u0131nda, m&uuml;vafiq h&uuml;quqi mexanizml\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131nda, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n m&uuml;k\u0259mm\u0259l qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 1998-ci il fevral\u0131n 22-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 &quot;\u0130nsan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda&quot; F\u0259rman\u0131 x&uuml;susi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik oldu. Ulu &ouml;nd\u0259rimiz t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015f &quot;\u0130nsan h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n m&uuml;dafi\u0259sin\u0259 dair D&ouml;vl\u0259t Proqram\u0131&quot; bu sah\u0259d\u0259 ilk fundamental s\u0259n\u0259d olub, m\u0259hk\u0259m\u0259-h&uuml;quq sah\u0259sind\u0259 institusional islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na, yeni m\u0259hk\u0259m\u0259-h&uuml;quq sisteminin yarad\u0131lmas\u0131na, h\u0259m&ccedil;inin, h&uuml;quq m&uuml;hafiz\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 d\u0259 t\u0259kan verdi.&nbsp; Bu bar\u0259d\u0259 h&uuml;quq &uuml;zr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Bax\u015f\u0131yeva N\u0259rmin yaz\u0131b.<br \/>\nOnun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, &ouml;lk\u0259d\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n ard\u0131c\u0131l islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 inzibati h&uuml;ququn strukturu xeyli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f n\u0259zar\u0259ti, inzibati \u0259dliyy\u0259, inzibati m\u0259hk\u0259m\u0259 icraat\u0131 kimi institutlar x&uuml;susi aktuall\u0131q k\u0259sb etdi. Apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 d&ouml;vl\u0259t daha &ccedil;ox sosial ziddiyy\u0259tl\u0259ri aradan qald\u0131ran orqanizm\u0259 &ccedil;evrildi v\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 hakimiyy\u0259t b&ouml;lg&uuml;s&uuml;, qanunun aliliyi, m\u0259hk\u0259m\u0259nin y&uuml;ks\u0259k rolu v\u0259 s. kimi demokratik prinsip v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r &ouml;n plana &ccedil;\u0131xma\u011fa ba\u015flad\u0131. &ldquo;D&ouml;vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259ni, onlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259tini art\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n qanunvericiliy\u0259 k&ouml;kl&uuml; d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edildi, institusional islahatlar apar\u0131ld\u0131, d&ouml;vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 paralelliyi v\u0259 t\u0259krar&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131 aradan qald\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 onlar\u0131n funksiyalar\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirildi, ixtisarlar apar\u0131ld\u0131, bir s\u0131ra yeni qurumlar yarad\u0131ld\u0131. Demokratik institutlar\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259mini &uuml;&ccedil;&uuml;n onlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q strategiyas\u0131 prioritet istiqam\u0259t\u0259 &ccedil;evrildi. Onlara d&ouml;vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, inzibati aktlara dair m\u0259lumatlara &ccedil;\u0131x\u0131\u015f &uuml;&ccedil;&uuml;n imkan yarad\u0131ld\u0131. &Ouml;lk\u0259d\u0259 demokratik, h&uuml;quqi d&ouml;vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259etm\u0259 sisteminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu g&uuml;n inzibati m\u0259hk\u0259m\u0259 icraat\u0131 inzibati h&uuml;ququn aktual institutlar\u0131ndan birin\u0259 &ccedil;evrilmi\u015fdir&rdquo;.<\/p>\n<p>Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131&nbsp; Konstitusiyas\u0131n\u0131n 12-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin&nbsp; t\u0259min edilm\u0259si d&ouml;vl\u0259tin ali m\u0259qs\u0259didir.<\/p>\n<p>&nbsp;H\u0259min m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunvericilik sistemi daim inki\u015faf ed\u0259n v\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n ictimai m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin h&uuml;quqi t\u0259nziml\u0259nm\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilib\u015f, yeni qanunvericilik aktlar\u0131 q\u0259bul edilib. 21 oktyabr 2005-ci il tarixd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f &laquo;\u0130nzibati icraat haqq\u0131nda&raquo; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 30 iyun 2009-cu il tarixli Qanunu il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nzibati Prosessual M\u0259c\u0259ll\u0259si &ouml;lk\u0259mizin h&uuml;quq sistemind\u0259 yenilik yarad\u0131b. H\u0259r iki qanunvericilik akt\u0131 01 yanvar 2011-ci il tarixd\u0259n q&uuml;vv\u0259y\u0259 minib.<\/p>\n<p>&ldquo;\u0130nzibati icraat haqq\u0131nda&raquo; qanunun m\u0259qs\u0259di inzibati orqanlar t\u0259r\u0259find\u0259n insan h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na \u0259m\u0259l olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kd\u0259n v\u0259 qanunun aliliyin\u0259 nail olmaqdan ibar\u0259tdir. Bu Qanun inzibati aktlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, icra olunmas\u0131 v\u0259 ya l\u0259\u011fv edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 inzibati orqanlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n f\u0259aliyy\u0259tin h&uuml;quqi \u0259saslar\u0131n\u0131, prinsipl\u0259rini v\u0259 prosedur qaydalar\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edir. Onun m&uuml;dd\u0259alar\u0131 inzibati orqanlar\u0131n fiziki v\u0259 ya h&uuml;quqi \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 m&uuml;nasib\u0259td\u0259 faktiki xarakterli dig\u0259r f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 (h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259) d\u0259 \u015famil olunur. &ldquo;\u0130nzibati icraat haqq\u0131nda&raquo; qanunun 3-c&uuml; madd\u0259sil\u0259 onun t\u0259tbiq dair\u0259si n\u0259nziml\u0259nir. Madd\u0259d\u0259 deyilir ki, bu Qanunun m&uuml;dd\u0259alar\u0131 h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunvericiliyi il\u0259 inzibati orqan kimi m&uuml;\u0259yy\u0259n (t\u0259snif) edilmi\u015f orqanlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u015famil olunur.Amma inzibati orqanlar\u0131n cinay\u0259t t\u0259qibi &uuml;zr\u0259 cinay\u0259t-prosessual f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, inzibati x\u0259talara dair i\u015fl\u0259r &uuml;zr\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u015famil olunmur.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n x&uuml;susi qanunlar\u0131 il\u0259 bu Qanunda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f m&uuml;dd\u0259alar\u0131 tamamlayan m&uuml;dd\u0259alar v\u0259 ya inzibati icraatla ba\u011fl\u0131 x&uuml;susi qaydalar m&uuml;\u0259yy\u0259n oluna bil\u0259r. 5-ci madd\u0259 il\u0259 is\u0259 inzibati orqanlar aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h&uuml;quqi yard\u0131m t\u0259nziml\u0259nir. Madd\u0259d\u0259 deyilir ki, inzibati orqan &ouml;z s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 imkanlar\u0131 daxilind\u0259 dig\u0259r inzibati orqana h\u0259min orqan\u0131n m&uuml;raci\u0259ti \u0259sas\u0131nda h&uuml;quqi yard\u0131m g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 borcludur.&nbsp; \u0130nzibati orqan, bu Qanunun 7.1-ci (\u0130nzibati orqan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 hallarda h&uuml;quqi yard\u0131m g&ouml;st\u0259rm\u0259kd\u0259n imtina ed\u0259 bil\u0259r) v\u0259 7.2-ci (\u0130nzibati orqan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 hallarda h&uuml;quqi yard\u0131m g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 borclu deyildir:) madd\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f hallar istisna olmaqla, m&uuml;raci\u0259t daxil oldu\u011fu g&uuml;nd\u0259n 15 g&uuml;n m&uuml;dd\u0259tind\u0259 h&uuml;quqi yard\u0131m g&ouml;st\u0259rilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259lidir. H&uuml;quqi yard\u0131m g&ouml;st\u0259rilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n daha art\u0131q m&uuml;dd\u0259t t\u0259l\u0259b olundu\u011fu hallarda, inzibati orqan t\u0259r\u0259find\u0259n h&uuml;quqi yard\u0131m\u0131n g&ouml;st\u0259rilm\u0259si m&uuml;dd\u0259ti, ona bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 m&uuml;raci\u0259t etmi\u015f dig\u0259r inzibati orqana \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yaz\u0131l\u0131 m\u0259lumat verilm\u0259kl\u0259, 15 g&uuml;n\u0259d\u0259k uzad\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Lakin subordinasiya bax\u0131m\u0131ndan tabelik m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259 olan inzibati orqanlar\u0131n bir-birin\u0259 yard\u0131m etm\u0259si qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h&uuml;quqi yard\u0131m say\u0131lm\u0131r.<br \/>\n&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 &laquo;\u0130nzibati icraat haqq\u0131nda&raquo; Qanunda inzibati orqanlar\u0131n fiziki v\u0259 ya h&uuml;quqi \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259t formalar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 inzibati orqanlar\u0131n inzibati aktlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, icra olunmas\u0131 v\u0259 ya l\u0259\u011fv edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259yata ke&ccedil;ir\u0259rk\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131 olduqlar\u0131 &uuml;mumi v\u0259 prosedur prinsipl\u0259r, h\u0259m&ccedil;inin inzibati orqanlar\u0131n qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259&nbsp; ciddi \u015f\u0259kild\u0259 ba\u011fl\u0131 olduqlar\u0131 &ouml;z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Qanunun m&uuml;dd\u0259alar\u0131 inzibati orqanlar\u0131n fiziki v\u0259 ya h&uuml;quqi \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 m&uuml;nasib\u0259td\u0259 faktiki xarakterli dig\u0259r f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 (h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259) d\u0259 \u015famil olunur.<\/p>\n<p>&nbsp; Bundan ba\u015fqa, &laquo;\u0130nzibati icraat haqq\u0131nda&raquo; Qanunda inzibati orqanlar\u0131n h&uuml;quqazidd q\u0259rarlar\u0131n\u0131n yoxlan\u0131lmas\u0131, onlar\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 ya onlara d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 maraql\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n h&uuml;quqi m&uuml;dafi\u0259 imkanlar\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edilib. H\u0259min Qanunun 72-ci il\u0259 inzibati \u015fikay\u0259tin verilm\u0259si v\u0259 geri g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259si qaydas\u0131 t\u0259nziml\u0259nir. Bu madd\u0259nn m&uuml;dd\u0259alar\u0131na \u0259sas\u0259n, maraql\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r h&uuml;quqlar\u0131n\u0131 v\u0259 ya qanunla qorunan maraqlar\u0131n\u0131 m&uuml;dafi\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 inzibati aktdan v\u0259 ya inzibati akt\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259n imtinadan \u015fikay\u0259t verm\u0259k h&uuml;ququna malikdirl\u0259r. Bu madd\u0259d\u0259 bildirilir ki, inzibati aktdan \u015fikay\u0259t inzibati qaydada v\u0259 ya m\u0259hk\u0259m\u0259 qaydas\u0131nda veril\u0259 bil\u0259r. \u0130nzibati aktdan eyni zamanda h\u0259m inzibati, h\u0259m d\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 qaydas\u0131nda \u015fikay\u0259t (inzibati iddia) verildiyi hallarda, \u015fikay\u0259t\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 qaydas\u0131nda bax\u0131l\u0131r v\u0259 \u015fikay\u0259t instansiyas\u0131nda h\u0259min \u015fikay\u0259t &uuml;zr\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f icraata xitam verilir. Bundan ba\u015fqa, inzibati qaydada \u015fikay\u0259t birba\u015fa v\u0259 ya inzibati akt\u0131 q\u0259bul etmi\u015f inzibati orqan vasit\u0259sil\u0259 \u015fikay\u0259t instansiyas\u0131na t\u0259qdim edilir. \u0130nzibati orqan 3 g&uuml;n m&uuml;dd\u0259tind\u0259 h\u0259min \u015fikay\u0259ti \u015fikay\u0259t instansiyas\u0131na g&ouml;nd\u0259rm\u0259y\u0259 borcludur. Bu f\u0259slin m&uuml;dd\u0259alar\u0131 inzibati qaydada veril\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259r\u0259 \u015famil olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu Qanun inzibati aktlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, icra olunmas\u0131 v\u0259 ya l\u0259\u011fv edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 inzibati orqanlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n f\u0259aliyy\u0259tin h&uuml;quqi \u0259saslar\u0131n\u0131, prinsipl\u0259rini v\u0259 prosedur qaydalar\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edir D&ouml;vl\u0259tin ali&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-70352","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70352"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70352\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}