{"id":69829,"date":"2018-10-16T21:36:36","date_gmt":"2018-10-16T17:36:36","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=69829","title":{"rendered":"<font color=red><b>SOS!<\/b><\/font> Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 hamil\u0259 qad\u0131ndan 30-u abort etdirir"},"content":{"rendered":"<p><strong>&ldquo;Qeyri-r\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 hamil\u0259 qad\u0131ndan 30-u abort etdirir. Sosioloqlar\u0131n fikrin\u0259 g&ouml;r\u0259, \u0259g\u0259r bu templ\u0259 gets\u0259, 2050-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259halisinin 12 milyona &ccedil;atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar real olmaya bil\u0259r&rdquo;.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Trend-\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 analitik ara\u015fd\u0131rmalar \u015f&ouml;b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t&ccedil;isi Aynur Veys\u0259lova deyib. A.Veys\u0259lovan\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, 2050-ci il\u0259d\u0259k \u0259hali 12 milyona &ccedil;atsa bel\u0259, selektiv abortlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 cins nisb\u0259tinin pozulmas\u0131 davam ed\u0259rs\u0259, \u0259halinin t\u0259rkibind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 azala, ki\u015fil\u0259rin say\u0131 arta bil\u0259r. Bu is\u0259 genefondumuza m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259kl\u0259 onun pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olar.<br \/>\nKomit\u0259 r\u0259smisi deyib ki, bioloji normaya \u0259sas\u0259n, do\u011fulan h\u0259r 100 q\u0131za 105-107 o\u011flan d&uuml;\u015fm\u0259lidir. Az\u0259rbaycanda is\u0259 art\u0131q k\u0259skin f\u0259rql\u0259nm\u0259 var v\u0259 h\u0259r 100 q\u0131za 114 o\u011flan d&uuml;\u015f&uuml;r.<br \/>\nBunun art\u0131q demoqrafik problem oldu\u011funu dey\u0259n A.Veys\u0259lova qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan qanunvericiliyi abortlar\u0131 qada\u011fan etmir. &Ouml;lk\u0259d\u0259 abortlar\u0131n 6 h\u0259ft\u0259lik m&uuml;dd\u0259t\u0259 q\u0259d\u0259r ambulator \u015f\u0259raitd\u0259, 6 h\u0259ft\u0259d\u0259n 12 h\u0259ft\u0259y\u0259d\u0259k m&uuml;dd\u0259td\u0259 is\u0259 yaln\u0131z stasionar m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131lmas\u0131na icaz\u0259 verilir:<\/p>\n<p>&ldquo;Amma hamil\u0259lik 12 h\u0259ft\u0259ni ke&ccedil;ibs\u0259, o zaman x&uuml;susi sosial v\u0259 tibbi g&ouml;st\u0259ri\u015fl\u0259r olmal\u0131d\u0131r, \u0259ks halda aborta icaz\u0259 verilmir. Haz\u0131rda d&uuml;nyan\u0131n bir s\u0131ra &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 aktual probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n cins\u0259 g&ouml;r\u0259 nisb\u0259tinin pozulmas\u0131d\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, Az\u0259rbaycan da bu problemd\u0259n k\u0259narda qalmay\u0131b. Ail\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n, qay\u0131nana v\u0259 qay\u0131natan\u0131n ist\u0259yin\u0259 g&ouml;r\u0259 o\u011flan u\u015faqlar\u0131n\u0131n ana b\u0259tnind\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131, q\u0131z u\u015faqlar\u0131n\u0131n is\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si c\u0259miyy\u0259td\u0259 gender balans\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 genefondun pozulmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xara bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>Komit\u0259 r\u0259smisinin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, statistikaya \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda abortlar\u0131n say\u0131 h\u0259r il art\u0131r. 2003-c&uuml; ild\u0259 Az\u0259rbaycanda abort ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 16 912, 2010-cu ild\u0259 26 801, 2016-c\u0131 ild\u0259 34 569, 2017-ci ild\u0259 37 618 qad\u0131n abort etdirib. Abortlar\u0131n &ccedil;oxu ya\u015f\u0131 29-d\u0259k olan qad\u0131nlar\u0131n pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;r:<\/p>\n<p>&quot;Az\u0259rbaycanda selektiv abortlarla ba\u011fl\u0131 statistikan\u0131n apar\u0131lmas\u0131 m&uuml;mk&uuml;n deyil. Ancaq yenido\u011fulan u\u015faqlar\u0131n nisb\u0259tin\u0259 \u0259saslanaraq, bel\u0259 fikr\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, u\u015faqlar\u0131n cinsiyy\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259 d\u0259 abortlara yol verilir&quot;.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda abortlar\u0131n d&uuml;nyada \u0259n aktual probleml\u0259rd\u0259n biri oldu\u011funu s&ouml;yl\u0259y\u0259n A.Veys\u0259lova qeyd edib ki, MDB &ouml;lk\u0259l\u0259ri diri do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r olmas\u0131na baxmayaraq, abortlar\u0131n say\u0131na g&ouml;r\u0259 d&uuml;nyada h\u0259l\u0259 y&uuml;ks\u0259k yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131blar.<\/p>\n<p>Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, d&uuml;nyada abortlar\u0131n 22 faizi inki\u015faf etmi\u015f, 78 faizi is\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan &ouml;lk\u0259l\u0259rin pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;r. \u0130nki\u015faf etmi\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 il \u0259rzind\u0259 28 milyon, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 il \u0259rzind\u0259 182 milyon abort edilir.<\/p>\n<p>M&uuml;asir d&ouml;vrd\u0259 d&uuml;nyada abortlar\u0131n 40 faizi qad\u0131nlar\u0131n &ouml;z arzusu, 25 faizi ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi g&ouml;st\u0259ricil\u0259rin\u0259 gor\u0259, 23 faizi sosial g&ouml;st\u0259ricil\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259, 12 faizi is\u0259 tibbi gost\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 edilir. &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na g&ouml;r\u0259, h\u0259r il d&uuml;nyada 70 mind\u0259n art\u0131q qad\u0131n m\u0259hz abort n\u0259tic\u0259sind\u0259 &ouml;l&uuml;r. Bunun ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi qad\u0131nlar\u0131n riskli hesab edil\u0259n abortlara meyill\u0259nm\u0259sidir. Riskli abortlar ad\u0259t\u0259n 12 h\u0259ft\u0259lik v\u0259 daha b&ouml;y&uuml;k hamil\u0259liyin s&uuml;ni \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r ki, h\u0259kiml\u0259r bunu qad\u0131n &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi t\u0259hl&uuml;k\u0259 say\u0131rlar.<\/p>\n<p>A.Veys\u0259lovan\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, \u0259halinin reproduktiv sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qeydin\u0259 qalmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;xt\u0259lif ya\u015f qruplar\u0131 aras\u0131nda, orta v\u0259 orta ixtisas m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin yuxar\u0131 sinif \u015fagirdl\u0259ri v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259, ali t\u0259hsil m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rinin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri aras\u0131nda maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259rin ke&ccedil;irilm\u0259si vacibdir. Eyni zamanda, abort m\u0259qs\u0259di il\u0259 qad\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259txanalar\u0131na, x\u0259st\u0259xanalar\u0131na m&uuml;raci\u0259t ed\u0259n hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131 fikirl\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131nd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259kiml\u0259r abortun f\u0259sadlar\u0131, psixoloqlar is\u0259 bunun psixi c\u0259h\u0259td\u0259n t&ouml;r\u0259d\u0259 bil\u0259c\u0259yi probleml\u0259ri onlar\u0131n n\u0259z\u0259rin\u0259 &ccedil;atd\u0131rmal\u0131d\u0131rlar:<\/p>\n<p>&ldquo;Ginekoloji kabinetl\u0259rd\u0259 abortun qad\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 aid plakatlar, fotolar v\u0259 dig\u0259r t\u0259bli\u011fat vasit\u0259l\u0259ri olsa, bu aborta haz\u0131rla\u015fan qad\u0131na m&uuml;sb\u0259t m\u0259nada t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259 sosial &ccedil;arxlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 K\u0130V-d\u0259 bu m\u0259lumatlar\u0131n daha \u0259trafl\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 da z\u0259ruri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. H\u0259m&ccedil;inin bu problem\u0259 dair filml\u0259rin &ccedil;\u0259kilib televiziya ekranlar\u0131nda, internet saytlar\u0131nda verilm\u0259si d\u0259 yax\u015f\u0131 olard\u0131&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;Qeyri-r\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 hamil\u0259 qad\u0131ndan 30-u abort etdirir. Sosioloqlar\u0131n fikrin\u0259 g&ouml;r\u0259, \u0259g\u0259r bu templ\u0259 gets\u0259, 2050-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259halisinin 12 milyona &ccedil;atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar real olmaya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-69829","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69829"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69829\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}