{"id":65232,"date":"2018-06-06T18:45:06","date_gmt":"2018-06-06T14:45:06","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=65232","title":{"rendered":"Valideynl\u0259r \u0259vv\u0259lki t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin qay\u0131tmas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov: &ldquo;T\u0259dris ilinin sentyabr ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 ba\u015flay\u0131b, may ay\u0131n\u0131n sonunda ba\u015fa &ccedil;atmas\u0131 daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>2004-c&uuml; ild\u0259n b\u0259ri Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259dris ili sentyabr ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 ba\u015flay\u0131b, iyun ay\u0131n\u0131n 14-d\u0259 sona &ccedil;at\u0131r. Bu q\u0259rar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131ndan 10 ild\u0259n &ccedil;ox vaxt ke&ccedil;m\u0259sin\u0259 baxmayaraq&nbsp; valideynl\u0259rin bir &ccedil;oxu bu q\u0259rardan naraz\u0131d\u0131r. Onlar iyun ay\u0131nda havalar\u0131n daha isti oldu\u011funu v\u0259 u\u015faqlar\u0131n\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 aparmaqda &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kdikl\u0259rini deyirl\u0259r.<br \/>\nValideyn Lal\u0259 Mustafayeva deyir ki, &ouml;vlad\u0131 ikinci sinifd\u0259 oxuyur: &ldquo;Ke&ccedil;\u0259n il o\u011flum birinci sinf\u0259 gedirdi, iyun ay\u0131n\u0131n istisind\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 gedib-g\u0259lirdi. U\u015faq ev\u0259 &ccedil;atandan sonra bir ne&ccedil;\u0259 saat yat\u0131rd\u0131 ki, &ouml;z&uuml;n\u0259 g\u0259lsin. T\u0259k m\u0259n deyil, s&ouml;hb\u0259t etdiyim valideynl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti d\u0259rs ilinin iyunun 14-n\u0259 kimi uzad\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259leyhin\u0259dir. T\u0259dris ilinin \u0259vv\u0259lki qaydada, sentyabr ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 ba\u015flay\u0131b, may\u0131n sonunda yekunla\u015fmas\u0131 daha s\u0259m\u0259r\u0259li olard\u0131&rdquo;.<br \/>\nB\u0259s, bu problem nec\u0259 v\u0259 hans\u0131 yollarla h\u0259ll edilm\u0259lidir?&nbsp;<\/p>\n<p>M&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &ldquo;&Uuml;&ccedil; n&ouml;qt\u0259&rdquo;y\u0259 a&ccedil;\u0131qlama ver\u0259n t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov bildirdi ki, Az\u0259rbaycanda t\u0259dris ilinin m&uuml;dd\u0259ti d&uuml;nya standartlar\u0131ndan az idi: &ldquo;&Ouml;lk\u0259mizd\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 31-32 h\u0259ft\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n aktiv t\u0259dris prosesi d&uuml;nya normalar\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 idi. Amma bildiyimiz kimi, 2004-c&uuml; ild\u0259n etibar\u0259n d\u0259rsl\u0259r sentyabr ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 ba\u015flad\u0131. \u018fsas olaraq da sentyabr\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 havan\u0131n isti ke&ccedil;diyi s\u0259b\u0259b kimi g&ouml;st\u0259rildi. Bel\u0259likl\u0259, sentyabr ay\u0131 isti oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259rsl\u0259r ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259n yox, 15-d\u0259n ba\u015flad\u0131. T\u0259bii ki, bel\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri t\u0259dris m&uuml;dd\u0259tinin uzad\u0131lmas\u0131na, yaxud q\u0131sald\u0131lmas\u0131na t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir&rdquo;.<\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti hesab edir ki, bu psixoloji amil oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259dris prosesi sentyabr ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259n ba\u015flamal\u0131d\u0131r: &ldquo;Bunun bir s\u0131ra s\u0259b\u0259bl\u0259rini vur\u011fulamaq ist\u0259rdim. Orta &uuml;mumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin n&uuml;mun\u0259vi nizamnam\u0259sin\u0259 g&ouml;r\u0259, valideynl\u0259r m\u0259kt\u0259bli formalar\u0131 almal\u0131d\u0131r. D\u0259rs ili sentyabr\u0131n 15-d\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 halda, valideynl\u0259r bir ay \u0259rzind\u0259 h\u0259m yay, h\u0259m d\u0259 q\u0131\u015f geyimini alma\u011fa m\u0259cbur olurlar. Bel\u0259 ki, sentyabr ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 d\u0259rs\u0259 ba\u015flayan u\u015faq art\u0131q oktyabr ay\u0131n\u0131n ortas\u0131ndan etibar\u0259n q\u0131\u015f geyiml\u0259rin\u0259 ke&ccedil;m\u0259y\u0259 m\u0259cburdur. Bu zaman valideyn q\u0131sa vaxt \u0259rzind\u0259 iki d\u0259f\u0259 x\u0259rc\u0259 d&uuml;\u015fm&uuml;\u015f olur. Amma d\u0259rsl\u0259r sentyabr\u0131n 1-d\u0259n ba\u015flasa, valideynin q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 ikiqat x\u0259rc\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nacaq&rdquo;.&nbsp;<br \/>\nK.\u018fs\u0259dov qeyd etdi ki, dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259rsl\u0259rin iyun ay\u0131n\u0131n 14-d\u0259 ba\u015fa &ccedil;atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r: &ldquo;Bildiyimiz kimi, Az\u0259rbaycanda art\u0131q may ay\u0131n\u0131n sonundan etibar\u0259n t\u0259til v\u0259 istirah\u0259t g&uuml;nl\u0259ri ba\u015flay\u0131r. U\u015faqlar\u0131 valideynl\u0259ri hans\u0131sa yay d&uuml;\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259, rayonlara apar\u0131rlar. &Uuml;mumilikd\u0259, iqlim iyunun 1-14 aral\u0131\u011f\u0131nda daha &ccedil;ox isti olur, n\u0259inki sentyabr\u0131n 1-d\u0259n 15-n\u0259 q\u0259d\u0259r olan m&uuml;dd\u0259td\u0259&#8230;&rdquo;.<\/p>\n<p>T\u0259hsil ekspertinin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, qeyri-r\u0259smi formada bir &ccedil;ox d\u0259rslikl\u0259r may ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131ndan etibar\u0259n \u015fagirdl\u0259rd\u0259n y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, onlar iyun ay\u0131n\u0131n 14-n\u0259 q\u0259d\u0259r olan m&uuml;dd\u0259td\u0259 dem\u0259k olar ki, d\u0259rs prosesind\u0259 bo\u015fu-bo\u015funa i\u015ftirak edirl\u0259r: &ldquo;Orta &uuml;mumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 may\u0131n \u0259vv\u0259li il\u0259 sonu v\u0259 iyun ay\u0131ndak\u0131 davamiyy\u0259t\u0259 baxd\u0131qda v\u0259 m&uuml;qayis\u0259 apard\u0131qda, &ccedil;ox f\u0259rqli n\u0259tic\u0259l\u0259r ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki art\u0131q u\u015faqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u0259kt\u0259b\u0259 getmirl\u0259r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259, h\u0259m psixoloji amil, h\u0259m t\u0259bi\u0259t, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n i\u015f\u0259 m&uuml;nasib\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan t\u0259dris m&uuml;dd\u0259tinin sentyabr ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 ba\u015flay\u0131b, may ay\u0131n\u0131n sonunda ba\u015fa &ccedil;atmas\u0131 daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. Bel\u0259 ki, bu iki h\u0259ft\u0259lik bo\u015flu\u011fu aradan qald\u0131racaq v\u0259 t\u0259drisin keyfiyy\u0259tin\u0259 d\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k&rdquo;.<\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti burada valideynl\u0259rin m\u0259zuniyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259sini d\u0259 x&uuml;susi olaraq vur\u011fulad\u0131.&nbsp; O, bildirdi ki, &ouml;lk\u0259d\u0259 m\u0259zuniyy\u0259t sentyabr ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259n etibar\u0259n dem\u0259k olar ki ba\u015fa &ccedil;at\u0131r v\u0259 valideynl\u0259r i\u015f\u0259 getm\u0259li olurlar. &ldquo;Amma u\u015faqlar evd\u0259 qal\u0131r, valideynl\u0259r is\u0259 i\u015f\u0259 gedirl\u0259r. Bu uy\u011funsuzluq yarad\u0131r. Valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n d\u0259rsl\u0259ri haz\u0131rlamas\u0131ndan k\u0259narda qal\u0131r. Ona g&ouml;r\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, h\u0259m psixoloji amil, h\u0259m d\u0259 x\u0259rcl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan t\u0259drisin sentyabr\u0131n 1-d\u0259 ba\u015flay\u0131b, may ay\u0131n\u0131n sonunda ba\u015fa &ccedil;atmas\u0131 daha effektiv olard\u0131&rdquo;.<\/p>\n<p>D&uuml;nya &ouml;lk\u0259l\u0259rinin &ccedil;oxunda bu prosesin f\u0259rqli formada apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulayan t\u0259hsil eksperti \u0259lav\u0259 etdi ki, ke&ccedil;mi\u015f MDB &ouml;lk\u0259l\u0259rinin h\u0259r birind\u0259 t\u0259dris sentyabr\u0131n 1-d\u0259 ba\u015flay\u0131b, may\u0131n sonunda ba\u015fa &ccedil;at\u0131r: &ldquo;Amma burada f\u0259rqli olan &ouml;lk\u0259l\u0259r d\u0259 var. Misal &uuml;&ccedil;&uuml;n, Yaponiyada t\u0259dris ili aprel ay\u0131nda ba\u015flay\u0131r. Bu tipli &ouml;lk\u0259l\u0259rin h\u0259r birinin &ouml;z mexanizmi var. Amma bu mexanizm t\u0259bi\u0259t\u0259 \u0259sas\u0259n hesablanm\u0131\u015f bir mexanizmdir ki, valideynl\u0259r &ouml;zl\u0259rinin asud\u0259 vaxtlar\u0131n\u0131 &ouml;vladlar\u0131 il\u0259 ke&ccedil;ir\u0259 bilsinl\u0259r. Bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131 halda qeyri-proporsionall\u0131q ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r. Avropa &ouml;lk\u0259l\u0259rinin, h\u0259tta T&uuml;rkiy\u0259 universitetl\u0259rinin b\u0259zil\u0259rind\u0259 t\u0259dris ili oktyabr ay\u0131nda ba\u015flay\u0131r. Burada mexanizm \u0259sas\u0259n ona y&ouml;n\u0259ldilm\u0259lidir ki, t\u0259dris m&uuml;dd\u0259ti d\u0259rslikl\u0259rin vaxt\u0131na uy\u011fun olsun, \u015fagirdl\u0259rin proqram\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259sin\u0259 imkan versin. Hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda da bu iki h\u0259ft\u0259lik k\u0259sri iyundan g&ouml;t&uuml;rm\u0259kl\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>K&ouml;n&uuml;l&nbsp; \u018fhm\u0259dova&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kamran \u018fs\u0259dov: &ldquo;T\u0259dris ilinin sentyabr ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 ba\u015flay\u0131b, may ay\u0131n\u0131n sonunda ba\u015fa &ccedil;atmas\u0131 daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur&rdquo; 2004-c&uuml; ild\u0259n b\u0259ri Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259dris ili sentyabr ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 ba\u015flay\u0131b, iyun ay\u0131n\u0131n 14-d\u0259 sona&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-65232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65232"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65232\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}