{"id":65159,"date":"2018-06-04T17:37:37","date_gmt":"2018-06-04T13:37:37","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=65159","title":{"rendered":"<font color=red><b>Az\u0259rbaycanda beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ke\u00e7ir\u0259n insandan donor kimi istifad\u0259 edilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 veril\u0259c\u0259k<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>&nbsp;Az\u0259rbaycanda beyin &ouml;l&uuml;m&uuml; ke&ccedil;ir\u0259n insandan donor kimi istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 &ldquo;\u0130nsan orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n\u0131n transplantasiyas\u0131 haqq\u0131nda&rdquo; qanuna d\u0259yi\u015fiklik edilir.<\/p>\n<p>Qanunun &ldquo;\u018fsas anlay\u0131\u015flar&rdquo; b&ouml;lm\u0259sin\u0259 &ldquo;&ouml;l&uuml; donor-&ouml;l&uuml; donor &ndash; beyin &ouml;l&uuml;m&uuml;, &uuml;r\u0259k &ouml;l&uuml;m&uuml; v\u0259 ya bioloji &ouml;l&uuml;m meydana g\u0259lmi\u015f 1 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xs&rdquo; c&uuml;ml\u0259si \u0259lav\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, &ldquo;Canl\u0131 donor &#8211; &ouml;z orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n\u0131 x\u0259st\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 k&ouml;&ccedil;&uuml;rm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n k&ouml;n&uuml;ll&uuml; olaraq ver\u0259n f\u0259aliyy\u0259t qabiliyy\u0259tli 18 ya\u015fdan yuxar\u0131 sa\u011flam \u015f\u0259xs&rdquo; c&uuml;ml\u0259si d\u0259 \u0259lav\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rki qanunun 9-cu (Transplantasiya m\u0259qs\u0259dil\u0259 meyitd\u0259n orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259si) madd\u0259sind\u0259 edil\u0259n d\u0259yi\u015fikliy\u0259 \u0259sas\u0259n, \u015f\u0259xs sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda meyitinin, orqan v\u0259 toxumalar\u0131n\u0131n transplantasiya, t\u0259dris v\u0259 elmi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 istfad\u0259 edilm\u0259sin\u0259 yaz\u0131l\u0131 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259rs\u0259, &ouml;l&uuml;m&uuml;nd\u0259n sonra onun meyiti, orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131 istifad\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u015e\u0259xs sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m&uuml;nasib\u0259tini bildirm\u0259yibs\u0259, &ouml;l&uuml;m&uuml;nd\u0259n sonra yax\u0131n qohumlar\u0131ndan h\u0259r hans\u0131 birinin (h\u0259yat yolda\u015f\u0131, h\u0259ddi bulu\u011fa &ccedil;atm\u0131\u015f &ouml;vlad\u0131, valideyinl\u0259rind\u0259n biri, qarda\u015f -bac\u0131lar\u0131ndan biri), v\u0259 ya qanuni n&uuml;may\u0259nd\u0259sinin icaz\u0259si il\u0259 onun orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n\u0131n tranplatasiya, t\u0259dris v\u0259 elmi m\u0259qs\u0259dl\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259sin\u0259 yol verilir.<\/p>\n<p>Q\u0259zalar v\u0259 ya t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r zaman\u0131 beyin &ouml;l&uuml;m&uuml; ba\u015f ver\u0259n, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda donorluqdan yaz\u0131l\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 imtina etm\u0259y\u0259n v\u0259 yan\u0131nda raz\u0131l\u0131q verm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n yax\u0131n\u0131 olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n transplantasiya, t\u0259dris v\u0259 elmi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 orqan al\u0131nmas\u0131na icaz\u0259 veril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu halda m\u0259hk\u0259m\u0259 &#8211; tibbi eksperti m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131r, orqan v\u0259 toxumalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 onun i\u015ftirak\u0131 il\u0259h\u0259yata ke&ccedil;irilir (ekspert i\u015ftirak\u0131n\u0131n z\u0259ruri olmamas\u0131n\u0131 b\u0259yan ed\u0259rs\u0259 orqan v\u0259 toxumalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 bitdikd\u0259n sonra h\u0259kiml\u0259rin \u0259m\u0259liyyat qeydl\u0259ri m\u0259hk\u0259m\u0259 tibbi m&uuml;ayin\u0259 v\u0259 autopsiya protokoluna yaz\u0131lmal\u0131 v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259lidir)<\/p>\n<p>G&ouml;z&uuml;n buynuz qi\u015fas\u0131 kimi meyit &uuml;z\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259y\u0259n toxumalar h\u0259r hansi bir icaz\u0259 v\u0259 v\u0259siyy\u0259t olunmadan da al\u0131na bil\u0259r.<\/p>\n<p>Meyitd\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f orqanlar\u0131n transplantasiyas\u0131 n&ouml;vb\u0259li qaydada, tibbi g&ouml;st\u0259ri\u015f \u0259sas\u0131nda &ouml;nc\u0259likl\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qanunun 10-cu (Meyitd\u0259n v\u0259 ya &ouml;l&uuml;m v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n transplantasiya m\u0259qs\u0259di il\u0259 orqan v\u0259 toxumalar\u0131n g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259si vaxt\u0131n\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259si) madd\u0259sin\u0259 edil\u0259n \u0259lav\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, bioloji &ouml;l&uuml;m q\u0259rar\u0131 m&uuml;t\u0259x\u0259ssis h\u0259kim briqadas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n &ouml;l&uuml;m&uuml; t\u0259sdiq ed\u0259n inkaredilm\u0259z d\u0259lill\u0259r \u0259sas\u0131nda verilir. H\u0259kim briqadas\u0131 m&uuml;vafiq icrahakimiyy\u0259ti orqan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilir v\u0259 \u0259n az\u0131 iki m&uuml;t\u0259x\u0259ssisd\u0259n( neyroc\u0259rrah (v\u0259 ya nevropatoloq), anestezioloq v\u0259 reanimotoloq) ibar\u0259t olur.<\/p>\n<p>Beyin &ouml;l&uuml;m&uuml; fakt\u0131n\u0131n t\u0259yin edilm\u0259si &ouml;l&uuml;m&uuml;n ba\u015f verm\u0259 tarixi, saat\u0131, &ouml;l&uuml;m&uuml;n nec\u0259 t\u0259yin olundu\u011fu( hans\u0131 test, m&uuml;ayin\u0259 &uuml;sulu) g&ouml;st\u0259rilm\u0259kl\u0259 protokolla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, &ouml;l&uuml;m&uuml; t\u0259yin ed\u0259n h\u0259kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n imzalan\u0131r v\u0259 m&ouml;h&uuml;rl\u0259nir. Beyin &ouml;l&uuml;m&uuml; fakt\u0131n\u0131n t\u0259yin edilm\u0259si protokol donor orqan\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tibb m&uuml;\u0259ssiss\u0259sind\u0259 15(on be\u015f) il saxlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>11-ci (Meyitd\u0259n orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259si) madd\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, meyitd\u0259n transplantasiya m\u0259qs\u0259di il\u0259 orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259sin\u0259 tibb m&uuml;\u0259ssis\u0259sinin ba\u015f h\u0259kimi t\u0259r\u0259find\u0259n icaz\u0259 verilir.<\/p>\n<p>Yeniliy\u0259 \u0259sas\u0259n is\u0259, meyitin m\u0259hk\u0259m\u0259-tibb ekspertizas\u0131 z\u0259ruridirs\u0259, orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259si prosesi m\u0259hk\u0259m\u0259-tibb ekspertinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 apar\u0131l\u0131r v\u0259 ya ekspertiza orqanlar al\u0131nd\u0131qdan sonra h\u0259yata ge&ccedil;irilir.<\/p>\n<p>D\u0259yi\u015fiklik layih\u0259si Milli M\u0259clisin S\u0259hiyy\u0259 komit\u0259sinin iyunun 5-d\u0259 ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k iclas\u0131nda m&uuml;zakir\u0259 edil\u0259c\u0259k.report<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Az\u0259rbaycanda beyin &ouml;l&uuml;m&uuml; ke&ccedil;ir\u0259n insandan donor kimi istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k. Bununla ba\u011fl\u0131 &ldquo;\u0130nsan orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n\u0131n transplantasiyas\u0131 haqq\u0131nda&rdquo; qanuna d\u0259yi\u015fiklik edilir. Qanunun &ldquo;\u018fsas anlay\u0131\u015flar&rdquo; b&ouml;lm\u0259sin\u0259 &ldquo;&ouml;l&uuml; donor-&ouml;l&uuml; donor &ndash;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-65159","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65159"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65159\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}