{"id":64826,"date":"2018-05-28T19:01:49","date_gmt":"2018-05-28T15:01:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=64826","title":{"rendered":"X\u0130N C\u00fcmhuriyy\u0259tin 100 illiyin\u0259 h\u0259sr olunan kitab \u00e7ap edib"},"content":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131n\u0131n 100 illiyi. M\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259rqind\u0259 ilk demokratik respublika (1918-2018-ci ill\u0259r)&#8221; adl\u0131 kitab i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, X\u0130N m\u0259tbuat xidm\u0259tind\u0259n Trend-\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, kitab X\u0130N v\u0259 nazirliyin n\u0259zdind\u0259ki Beyn\u0259lxalq \u0130nki\u015fafa Yard\u0131m Agentliyinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 \u00e7ap olunub.<\/p>\n<p>Kitab 1918-ci ild\u0259n 2018-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r olan d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k, giri\u015fd\u0259n v\u0259 be\u015f f\u0259sild\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Giri\u015fd\u0259 2018-ci ilin Az\u0259rbaycanda \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti \u0130li\u201d elan edilm\u0259si haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Prezidentinin S\u0259r\u0259ncam\u0131, AXC-nin qurulmas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259, F\u0259t\u0259li xan Xoyski, \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov kimi g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131n\u0131n u\u011furlar\u0131, habel\u0259 AXC-nin m\u0259n\u0259vi varisi say\u0131lan m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n banisi \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 tan\u0131d\u0131lmas\u0131, inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259qqisind\u0259 \u0259sas rol oynayan v\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259rin siyasi kursunu davam etdir\u0259n \u0130lham \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 toxunulub.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n birinci f\u0259sli \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n co\u011frafi m\u00f6vqeyi, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259ti\u201d adlan\u0131r. Bu f\u0259sild\u0259 \u00f6lk\u0259mizin geostrateji, geoiqtisadi v\u0259 geosiyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxunulub.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n ikinci f\u0259sli \u201cAz\u0259rbaycan: M\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259rqind\u0259 ilk demokratik respublika (1918-1920)\u201d adlan\u0131r. Bu f\u0259sild\u0259 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131nda misilsiz hadis\u0259nin ba\u015f verm\u0259si, M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublika olan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurulmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar veril\u0259r\u0259k, c\u0259mi iki il\u0259 yax\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu t\u0259cr\u00fcb\u0259si il\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r qoydu\u011fu, xalq\u0131n q\u0259lbind\u0259 azadl\u0131q v\u0259 istiqlal duy\u011fular\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 respublikan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcst\u0259qilliyi \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 z\u0259min haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 vur\u011fulan\u0131b. H\u0259m\u00e7inin ikinci f\u0259sild\u0259 erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fc, \u201c31 mart soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d, erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 siyas\u0259tinin apar\u0131lmas\u0131 kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunulub. AXC-nin istiqlal b\u0259yannm\u0259sinin m\u0259tni, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 parlamentin, milli ordunun, ilk polis b\u00f6lm\u0259sinin, Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin t\u0259sis olunmas\u0131, m\u00fcst\u0259qil jurnalistika v\u0259 m\u0259tbuat\u0131n formala\u015fmas\u0131, Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin Tiflisd\u0259n Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 bunun \u0259h\u0259miyy\u0259ti, AXC-nin xarici siyas\u0259ti, Paris s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si, D\u00fcnya birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n de-fakto tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn vacib hesab edil\u0259n dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar verilib.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259sli \u201cAz\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131 (1920-1991)\u201d adlan\u0131r. Bu f\u0259sild\u0259 AXC-nin s\u00fcqutu, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan Az\u0259rbaycan\u0131n bitm\u0259y\u0259n probleml\u0259ri, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z \u0259razisini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k siyas\u0259ti, represiya d\u00f6vr\u00fc, Heyd\u0259r \u018fliyevin 1969-82-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r, 1988-ci ild\u0259n etibar\u0259n yenid\u0259n ba\u015flayan erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fc v\u0259 i\u015f\u011fal\u0131, qanl\u0131 20 yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0259sli \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n yenid\u0259n \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etm\u0259si (1991-2003)\u201d adlan\u0131r. Bu f\u0259sild\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 ba\u015f ver\u0259n siyasi v\u0259 iqtisadi probleml\u0259r, xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n t\u0259hdidl\u0259r, erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131, \u00f6lk\u0259mizin 20% torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal olunmas\u0131, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131, 1993-c\u00fc ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si, milli qurtulu\u015f g\u00fcn\u00fc, bu d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131, apar\u0131lan xarici siyas\u0259tin u\u011furlar\u0131, at\u0259\u015fk\u0259sin elan olunmas\u0131, \u0259srin kontrakt\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131, \u00f6lk\u0259 iqtisiyadiyyat\u0131n\u0131n dir\u00e7\u0259lm\u0259si v\u0259 sair m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunulub.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n be\u015finci f\u0259sli \u201cAz\u0259rbaycan yeni minilliyin astanas\u0131nda (2003-2018)\u201d adlan\u0131r. Bu f\u0259sild\u0259 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n son 15 ild\u0259 ke\u00e7diyi inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri, Az\u0259rbaycan ordusunun d\u00fc\u015fm\u0259n ordusundan m\u00fcqayis\u0259 olunmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259si, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259qab\u0259t\u0259 davaml\u0131l\u0131q reytinqind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qon\u015fular\u0131 qabaqlamas\u0131 v\u0259 layiqli yer tutmas\u0131, neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131, \u0259srin ikinci m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011flanmas\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin \u0259sas\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131, investisiyalar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin xarici valyuta ehtiyat\u0131n\u0131n artmas\u0131, turizmin inki\u015faf etdirilm\u0259si, sosial sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131, Az\u0259rbayan\u0131n bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si, konstitusiya d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri, demokratik prinsipl\u0259rin qorunmas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131, beyn\u0259lxalq m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n n\u0259tic\u0259 hiss\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin u\u011furlar\u0131, haz\u0131rk\u0131 inki\u015faf tempini qorumas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar, g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259ri, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131na daxil olmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f m\u00f6hk\u0259m z\u0259minin yarad\u0131lmas\u0131na toxunulub.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u0259r\u0259b dilind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nan \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131n\u0131n 100 illiyi. M\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259rqind\u0259 ilk demokratik respublika (1918-2018-ci ill\u0259r)\u201d adl\u0131 kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi AR-\u0131n Misird\u0259ki S\u0259firliyinin m\u0259tbuat atta\u015fesi Emil R\u0259himovdur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131n\u0131n 100 illiyi. M\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259rqind\u0259 ilk demokratik respublika (1918-2018-ci ill\u0259r)&#8221; adl\u0131 kitab i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, X\u0130N m\u0259tbuat xidm\u0259tind\u0259n Trend-\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, kitab&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-64826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64826"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64826\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}