{"id":63339,"date":"2018-04-27T12:35:15","date_gmt":"2018-04-27T08:35:15","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=63339","title":{"rendered":"Elman Babayev: &#8220;\u0130ctimaiyy\u0259td\u0259 pensiya t\u0259minat\u0131 sisteminin \u0259dal\u0259tsiz olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 r\u0259y formala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin pensiya t\u0259minat\u0131 sistemi qocal\u0131\u011fa, \u0259lilliy\u0259 v\u0259 ail\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259 t\u0259minatlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur v\u0259 bu &ouml;d\u0259ni\u015fl\u0259rin m\u0259cburi sosial s\u0131\u011forta vasit\u0259sil\u0259 ger&ccedil;\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si mexanizml\u0259rin\u0259 istinad edir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Bunu Trend-in sor\u011fusuna cavab olaraq \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M&uuml;dafi\u0259si Nazirliyinin \u0130ctimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f&ouml;b\u0259sinin m&uuml;diri Elman Babayev deyib. E.Babayev vur\u011fulay\u0131b ki, bu sistem s\u0131\u011forta prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r: &quot;Y\u0259ni pensiya h&uuml;ququnun \u0259ld\u0259 edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259r bir \u015f\u0259xsin sistemd\u0259 f\u0259rdi hesab\u0131 olmal\u0131, \u0259ld\u0259 edilmi\u015f g\u0259lirl\u0259rd\u0259n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilmi\u015f normativl\u0259r\u0259 uy\u011fun sosial s\u0131\u011forta haqq\u0131 &ouml;d\u0259nilm\u0259lidir. H\u0259min v\u0259saitin hesabda f\u0259rdi u&ccedil;otu apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 \u015f\u0259xs pensiya ya\u015f\u0131na &ccedil;atd\u0131qda h\u0259min u&ccedil;ot m\u0259lumatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015fa pensiya t\u0259yin edilm\u0259lidir&quot;.<\/p>\n<p>\n\u015e&ouml;b\u0259 m&uuml;diri m\u0259lumat verib ki, bir &ccedil;ox inki\u015faf etmi\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259 d\u0259 d&ouml;vl\u0259t pensiya t\u0259minat\u0131 sisteml\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u0259sas\u0259n s\u0131\u011forta prinsipl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si yolu il\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irilir: &quot;S\u0131\u011forta prinsipl\u0259rinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si is\u0259 toplanan pensiya &ouml;hd\u0259likl\u0259ri il\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan maliyy\u0259 v\u0259saitl\u0259rinin balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Bu da h\u0259min sisteml\u0259rin i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131na m&uuml;nasib\u0259td\u0259 \u0259dal\u0259tliliyi t\u0259min edir. Y\u0259ni v\u0259t\u0259nda\u015f &ouml;d\u0259diyi sosial s\u0131\u011forta haqq\u0131na m&uuml;t\u0259nasib \u015f\u0259kild\u0259 pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi almal\u0131d\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>E.Babayev b\u0259zi ekspertl\u0259rin sosial s\u0131\u011forta sistemini sosial yard\u0131m sistemin\u0259 b\u0259rab\u0259r tutmas\u0131ndan t\u0259\u0259ss&uuml;fl\u0259ndiyini bildirib: &quot;Bel\u0259likl\u0259, ictimaiyy\u0259td\u0259 m&ouml;vcud pensiya t\u0259minat\u0131 sisteminin \u0259dal\u0259tsiz olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 r\u0259y formala\u015fd\u0131rma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rlar. Onlar &ouml;zl\u0259ri pensiya t\u0259minat\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n v\u0259 sosial s\u0131\u011forta haqq\u0131 &ouml;d\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259ri i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n v\u0259 sosial s\u0131\u011forta haqq\u0131 &ouml;d\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r hesab edirl\u0259r. Bununla da \u0259dal\u0259tsiz yana\u015fman\u0131 ortaya qoyaraq, formala\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131 r\u0259yin d&uuml;zg&uuml;n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n f\u0259rqin\u0259 varm\u0131rlar. Pensiya sistemi i\u015fsizliyi, qeyri-r\u0259smi m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu, qeyri-r\u0259smi g\u0259lirl\u0259ri stimulla\u015fd\u0131rmamal\u0131d\u0131r. \u018fksin\u0259, onlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na y&ouml;n\u0259ldilm\u0259lidir. Bu sistem insanlar\u0131 \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa, d&ouml;vl\u0259t &ouml;d\u0259ni\u015fl\u0259rini etm\u0259y\u0259 maraqland\u0131rmal\u0131d\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>E.Babayev deyib ki, beyn\u0259lxalq t\u0259cr&uuml;b\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq, &ouml;lk\u0259mizd\u0259 pensiya t\u0259minat\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmayan v\u0259 ya bu h&uuml;ququ qazana bilm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin d\u0259 sosial m&uuml;dafi\u0259 sisteminin dig\u0259r proqramlar\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmaq, t\u0259minat \u0259ld\u0259 etm\u0259k h&uuml;quqlar\u0131 var.<br \/>\n&quot;Qanunvericiliy\u0259 g&ouml;r\u0259, \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259ti olmayan \u015f\u0259xsin \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 h&uuml;ququ olmad\u0131qda v\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259dikd\u0259, o, ya\u015fa g&ouml;r\u0259 sosial m&uuml;avin\u0259t almaq h&uuml;ququna malikdir. El\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r &uuml;nvanl\u0131 d&ouml;vl\u0259t sosial yard\u0131m proqram\u0131na m&uuml;raci\u0259t ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r&quot;.<\/p>\n<p>\nM\u0259lumat &uuml;&ccedil;&uuml;n bildir\u0259k ki, pensiya t\u0259minat\u0131 sistemind\u0259 2017-ci il iyulun 1-d\u0259n q&uuml;vv\u0259y\u0259 min\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r &ouml;lk\u0259d\u0259 layiqli pensiya t\u0259minat\u0131 imkanlar\u0131n\u0131n g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 imkan verib. Bu islahat t\u0259dbiri v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n s\u0131\u011forta-pensiya sistemind\u0259 daha f\u0259al i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq edir. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, \u015f\u0259xsin pensiya h&uuml;ququnun onun sosial s\u0131\u011forta sistemind\u0259ki i\u015ftirak\u0131na \u0259sas\u0259n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259si kimi qabaqc\u0131l d&uuml;nya pensiya praktikas\u0131nda q\u0259bul olunmu\u015f \u0259dal\u0259tli yana\u015fmaya \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>Pensiya t\u0259yinat\u0131n\u0131n bilavasit\u0259 toplanm\u0131\u015f s\u0131\u011forta kapital\u0131 il\u0259 uzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r t\u0259tbiq olunan 12 illik staj t\u0259l\u0259bi d\u0259 aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, \u0259g\u0259r s\u0131\u011forta kapital\u0131 minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi q\u0259d\u0259r pensiya t\u0259yin olunmas\u0131na imkan verirs\u0259, pensiya&ccedil;\u0131ya m&uuml;nasib\u0259td\u0259 art\u0131q he&ccedil; bir staj t\u0259l\u0259bi qoyulmur. Alternativ olaraq is\u0259 onun minimum pensiya t\u0259minat\u0131 almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n 25 il staj\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fl\u0259y\u0259n pensiya&ccedil;\u0131lara h\u0259r 72 aydan bir f\u0259rdi hesablar\u0131nda y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259saitl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131 art\u0131rmaq imkan\u0131 da verilib.<\/p>\n<p>Pensiya qanunvericiliyin\u0259 edilmi\u015f son d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259, f\u0259rdi u&ccedil;ot sistemind\u0259 &quot;a&ccedil;\u0131q hesab&quot; prinsipi t\u0259tbiq olunub. Bu o dem\u0259kdir ki, f\u0259rdi u&ccedil;ot sistemind\u0259 f\u0259rdi \u015f\u0259xsi hesab\u0131 a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f h\u0259r bir \u015f\u0259xs\u0259 bu hesab\u0131ndak\u0131 pensiya kapital\u0131n\u0131 art\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 imkanlar yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd olunan islahat t\u0259dbirinin pensiyan\u0131n orta ayl\u0131q m\u0259bl\u0259\u011finin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131 fikri d\u0259 \u0259sasl\u0131 deyil. Bel\u0259 ki, &ouml;lk\u0259mizd\u0259 pensiyan\u0131n orta ayl\u0131q m\u0259bl\u0259\u011fi 01 aprel 2018-ci il v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 218,03 manatd\u0131r ki, bu da 2017-ci ilin m&uuml;vafiq d&ouml;vr&uuml;n\u0259 nisb\u0259t\u0259n 8,8 faiz yuxar\u0131d\u0131r. O c&uuml;ml\u0259d\u0259n 01 aprel 2018-ci il v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 ya\u015fa g&ouml;r\u0259 pensiyan\u0131n orta ayl\u0131q m\u0259bl\u0259\u011fi 244,36 manat t\u0259\u015fkil edir ki, bu da 2017-ci ilin m&uuml;vafiq d&ouml;vr&uuml;n\u0259 nisb\u0259t\u0259n 9,3 faiz yuxar\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin pensiya t\u0259minat\u0131 sistemi qocal\u0131\u011fa, \u0259lilliy\u0259 v\u0259 ail\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259 t\u0259minatlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur v\u0259 bu &ouml;d\u0259ni\u015fl\u0259rin m\u0259cburi sosial s\u0131\u011forta vasit\u0259sil\u0259 ger&ccedil;\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si mexanizml\u0259rin\u0259 istinad edir. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-63339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}