{"id":61917,"date":"2018-04-04T19:58:42","date_gmt":"2018-04-04T15:58:42","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=61917","title":{"rendered":"K\u00f6hn\u0259 kitablar\u0131 oxuyark\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 d\u0259 yoluxa bil\u0259rik"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kitab tozuna qar\u015f\u0131 yaranan allergiya insan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini pisl\u0259\u015fdirir, t\u0259n\u0259ff&uuml;s orqanlar\u0131n\u0131n x\u0259st\u0259likl\u0259rinin gedi\u015fini k\u0259skinl\u0259\u015fdirir, orqanizmin sensibilizasiyas\u0131n\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirir<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan beyninin dinc\u0259lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n olduqca m&uuml;st\u0259sna rola malik olan kitablar aras\u0131nda g&uuml;n ke&ccedil;irm\u0259k &ccedil;ox insanlar\u0131n sevimli m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259tidir. B\u0259zi insanlar onlarda nostalji hissl\u0259r yaradan k&ouml;hn\u0259 kitablar\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259m\u0259yi, onlar\u0131 oxuma\u011f\u0131 daha &ccedil;ox sevir. B\u0259zi insanlar is\u0259 s\u0131rf pe\u015f\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar k&ouml;hn\u0259 kitablar, s\u0259n\u0259dl\u0259r aras\u0131nda g&uuml;n ke&ccedil;irm\u0259li olurlar. Lakin kitabsev\u0259rl\u0259r, eyni zamanda k&ouml;hn\u0259 kitab, s\u0259n\u0259dl\u0259r aras\u0131nda g&uuml;n ke&ccedil;irm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olan insanlar bilm\u0259lidirl\u0259r ki, yeni &ccedil;apdan &ccedil;\u0131xan kitablar\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259r\u0259ri olmasa da, k&ouml;hn\u0259 kitablar, s\u0259n\u0259dl\u0259r tozlarla bol oldu\u011fundan onlar insan s\u0259hh\u0259tind\u0259 bir &ccedil;ox probleml\u0259r yarada bil\u0259rl\u0259r. K&ouml;hn\u0259 kitablar\u0131 insan s\u0259hh\u0259ti &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259li sayan h\u0259kim-m&uuml;t\u0259x\u0259ssis, tibb &uuml;zr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Yazg&uuml;l Abdiyeva Trend-\u0259 bildirib ki, kitab tozu haz\u0131rda \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f allergenl\u0259rd\u0259ndir: &quot;Allergiya simptomlar\u0131 k\u0259skin respirator virus infeksiyalar\u0131n\u0131n simptomlar\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 h\u0259kim s\u0259hv olaraq soyuqd\u0259ym\u0259 x\u0259st\u0259liyinin m&uuml;alic\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u0259rman preparatlar\u0131 t\u0259yin edir. Amma bu x\u0259st\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tini y&uuml;ng&uuml;ll\u0259\u015fdirmir. Bu x\u0259st\u0259liyin \u0259n a\u011f\u0131r formas\u0131 allergik bronxial astma, anafilaktik \u015fok, h\u0259zm sisteminin allergik z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si ola bil\u0259r&quot;.<\/p>\n<p>Y.Abdiyeva deyib ki, kitab tozlar\u0131na olan allergiya xo\u015f\u0259g\u0259lm\u0259z simptomatika il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur, o, insana diskomfort yarad\u0131r, t\u0259n\u0259ff&uuml;s orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259hl&uuml;k\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259rinin inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Mikroskopik hiss\u0259cikl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259ki z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r astmatik tutmalar\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 s&uuml;r\u0259tl\u0259ndirir: &quot;Toz &#8211; \u0259n g&uuml;cl&uuml; q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131lardan biri hesab edilir, onunla m&uuml;bariz\u0259 aparmaq &ccedil;\u0259tindir. Mikrohiss\u0259cikl\u0259r asanl\u0131qla mebel, xal&ccedil;a, yum\u015faq oyuncaqlar &uuml;z\u0259rind\u0259 toplan\u0131r, t\u0259n\u0259ff&uuml;s yollar\u0131na asanl\u0131qla daxil olurlar. \u0130st\u0259nil\u0259n ya\u015fda olan insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259inki ev, h\u0259m d\u0259 kitab tozlar\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir, onlarda saprofitl\u0259r, onlar\u0131n h\u0259yat f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 par&ccedil;alanma m\u0259hsullar\u0131 yerl\u0259\u015fir. Mikrohiss\u0259cikl\u0259r kif sporlar\u0131 toplay\u0131r, asanl\u0131qla burun-udla\u011fa, bronxlara, a\u011fciy\u0259rl\u0259r\u0259 daxil olur, burun yollar\u0131nda, g&ouml;zl\u0259rin skleras\u0131nda &ccedil;&ouml;k&uuml;rl\u0259r&quot;.<\/p>\n<p>Y.Abdiyeva qeyd edib ki, bel\u0259 tozlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131ndan daha &ccedil;ox \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259nl\u0259r g&uuml;nd\u0259lik olaraq &ccedil;ox sayda kitablarla, x&uuml;susil\u0259 k&ouml;hn\u0259 kitab v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 t\u0259masda olan insanlard\u0131r. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bel\u0259 \u015fikay\u0259tl\u0259rl\u0259 m&uuml;raci\u0259t ed\u0259n pasiyentl\u0259rin \u0259sas\u0259n arxiv, kitabxana, muzey i\u015f&ccedil;il\u0259ri olur. H\u0259kim bildirib ki, kitab ma\u011fazalar\u0131n\u0131n sat\u0131c\u0131lar\u0131 da risk qrupuna daxil olsa da, yeni &ccedil;ap olunan kitablar az hallarda m\u0259nfi simptomlar\u0131n ortaya &ccedil;\u0131xmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r: &quot;Zirz\u0259mil\u0259rd\u0259, k&ouml;hn\u0259 binalarda yaranan art\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 r&uuml;tub\u0259t neqativ reaksiyalar\u0131n yaranma riskini art\u0131r\u0131r. Kif g&ouml;b\u0259l\u0259kl\u0259rinin sporlar\u0131 kitab tozuna olan allergiyan\u0131 art\u0131r\u0131r. &Ccedil;ox hallarda kitab tozuna qar\u015f\u0131 yaranan allergiya insan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini pisl\u0259\u015fdirir, t\u0259n\u0259ff&uuml;s orqanlar\u0131n\u0131n x\u0259st\u0259likl\u0259rinin gedi\u015fini k\u0259skinl\u0259\u015fdirir, orqanizmin sensibilizasiyas\u0131n\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirir&quot;.<\/p>\n<p>Y.Abdiyeva qeyd edib ki, bu hallarda \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259r bo\u011fazda diskomfort, ac\u0131\u015fma olur, burundan sulu, iysiz v\u0259 r\u0259ngsiz selik praktik olaraq dayanmadan ax\u0131r, g&ouml;z qapaqlar\u0131nda v\u0259 sklerada q\u0131zarma v\u0259 d\u0259ri qa\u015f\u0131nmas\u0131, s\u0259sd\u0259 x\u0131r\u0131lt\u0131, b\u0259l\u011f\u0259m xaric edilm\u0259d\u0259n allergik &ouml;sk&uuml;r\u0259k, bronxial astma \u0259lam\u0259tl\u0259rinin g&uuml;cl\u0259nm\u0259si, g&ouml;zl\u0259rin ya\u015farmas\u0131, bo\u011fulma tutmalar\u0131, hava &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130mmunitetin z\u0259ifl\u0259m\u0259si zaman\u0131 allergenl\u0259r\u0259 y&uuml;ks\u0259k h\u0259ssasl\u0131q olduqda insanda h\u0259tta anafilaktik \u015fokun da yaranmas\u0131 m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r: &quot;M\u0259hz saralm\u0131\u015f s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 &ccedil;ox h\u0259cmd\u0259 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 madd\u0259l\u0259r olan k&ouml;hn\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r, kitablar v\u0259 jurnallar allergikl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir. Kitablar \u0259ld\u0259n-\u0259l\u0259 ke&ccedil;dikc\u0259, &#8211; \u0259g\u0259r onlardan qeyri-d&uuml;zg&uuml;n istifad\u0259 edil\u0259rs\u0259, &#8211; &quot;z\u0259r\u0259rli kitablar&quot;a &ccedil;evrilir, yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olurlar. Laborantlar &ccedil;ox vaxt m\u0259\u015fhur kitabxanalardak\u0131 kitablar\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 x\u0259st\u0259lik t&ouml;r\u0259dicisi olan mikroblar &ndash; difteriya, q\u0131z\u0131l\u0131 stafilokk, streptokokk &ccedil;&ouml;pl\u0259ri v\u0259 x&uuml;susil\u0259 tez-tez v\u0259r\u0259m &ccedil;&ouml;pl\u0259ri a\u015fkar edibl\u0259r. Yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin t&ouml;r\u0259dicil\u0259rinin kitablara nec\u0259 daxil oldu\u011funa g\u0259ldikd\u0259, Y.Abdiyeva deyib ki, onlar kitablara &ouml;sk&uuml;rm\u0259 v\u0259 asq\u0131rma zaman\u0131 t&uuml;p&uuml;rc\u0259kl\u0259, daha &ccedil;ox t&uuml;p&uuml;rc\u0259kl\u0259 islad\u0131lm\u0131\u015f barmaqla s\u0259hif\u0259l\u0259rin v\u0259r\u0259ql\u0259nm\u0259si zaman\u0131 ba\u015f verir. Lakin kitablara x\u0259st\u0259lik t&ouml;r\u0259dicil\u0259rini mil&ccedil;\u0259kl\u0259r d\u0259 daxil ed\u0259 bil\u0259r. Kitablar\u0131n m&uuml;xt\u0259lif x\u0259st\u0259lik t&ouml;r\u0259dicisi olan mikroblarla yoluxmas\u0131 onlara tozlar\u0131n &ccedil;&ouml;km\u0259si v\u0259 s\u0259hif\u0259l\u0259rin d\u0259ri x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan x\u0259st\u0259l\u0259rin barmaqlar\u0131 il\u0259 v\u0259r\u0259ql\u0259nm\u0259si, t&uuml;kl\u0259rinin s\u0259hif\u0259l\u0259rin aras\u0131na d&uuml;\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir: &quot;\u018fn xo\u015fagetm\u0259z hal odur ki, mikroblar ka\u011f\u0131zlarda uzun m&uuml;dd\u0259t ya\u015fay\u0131rlar v\u0259 uzun m&uuml;d\u0259t d\u0259 x\u0259st\u0259lik t&ouml;r\u0259dici g&uuml;c&uuml;n&uuml; saxlay\u0131rlar. Bel\u0259 ki, v\u0259r\u0259m &ccedil;&ouml;pl\u0259ri s\u0259kkiz aya q\u0259d\u0259r, streptokokk, stafilokokk t&ouml;r\u0259dicil\u0259ri &uuml;&ccedil; aydan &ccedil;ox, difteriya &ccedil;&ouml;pl\u0259ri bir aydan &ccedil;ox ya\u015fay\u0131rlar&quot;.trend<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kitab tozuna qar\u015f\u0131 yaranan allergiya insan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini pisl\u0259\u015fdirir, t\u0259n\u0259ff&uuml;s orqanlar\u0131n\u0131n x\u0259st\u0259likl\u0259rinin gedi\u015fini k\u0259skinl\u0259\u015fdirir, orqanizmin sensibilizasiyas\u0131n\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirir \u0130nsan beyninin dinc\u0259lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n olduqca m&uuml;st\u0259sna rola malik olan kitablar aras\u0131nda g&uuml;n ke&ccedil;irm\u0259k &ccedil;ox&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-61917","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61917"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61917\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61917"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}