{"id":61140,"date":"2018-03-19T19:12:46","date_gmt":"2018-03-19T15:12:46","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=61140","title":{"rendered":"Nazarbayevin yeni t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri: bu, qazax xalq\u0131na n\u0259l\u0259ri v\u0259d edir?"},"content":{"rendered":"<p>Qazax\u0131stan Prezidenti Nursultan Nazarbayev \u00f6z miqyas\u0131na v\u0259 m\u0259zmununa g\u00f6r\u0259 h\u00fcdudsuz sosial islahatlar paketinin anonslar\u0131n\u0131 verib. \u0130nki\u015faf el\u0259mi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi 7 faiz ipoteka, g\u0259lir vergisinin azald\u0131lmas\u0131, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn rekord sayda qrantlar, mikrokreditl\u0259\u015fm\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r \u0259halinin ya\u015fay\u0131\u015f s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, M\u0259rk\u0259zi Asiya respublikas\u0131 r\u0259hb\u0259rinin plan\u0131na g\u00f6r\u0259 Qazax\u0131standa sosial c\u0259nn\u0259t qurmaq olar. Ortaya is\u0259 bel\u0259 bir sual \u00e7\u0131x\u0131r: bu n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?<br \/>\n\u018fvv\u0259lc\u0259 islahatlar bar\u0259d\u0259. Birinci m\u0259s\u0259l\u0259 n\u0259inki qazax\u0131stanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259tta planetin h\u0259r bir sakini \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259klidir. Bu, m\u0259nzil m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Moskval\u0131lar s\u00f6z\u00fcged\u0259n problemd\u0259n qurtula bilm\u0259dil\u0259r v\u0259 Qazax\u0131stan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 bu bax\u0131mdan v\u0259ziyy\u0259t \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Demoqrafik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r qibt\u0259 edil\u0259c\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259dir, dem\u0259li, yeni kvadrat metrl\u0259r t\u0259l\u0259b olunacaq. \u018fslind\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n tikinti s\u0259nayesi prinsip etibaril\u0259 \u0259halinin m\u0259nzil\u0259 artan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k iqtidar\u0131ndad\u0131r. V\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 yeni in\u015faat meydan\u00e7alar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yer var. \u00d6t\u0259n il Qazax\u0131standa rekord sayda &#8211; 11 milyon kvadrat metr m\u0259nzil in\u015fa edilib. Bu il h\u0259min tempin art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<br \/>\nBu sah\u0259d\u0259 yegan\u0259 \u00e7\u0259tinlik yaradan ipoteka kreditl\u0259rinin 14-16 faiz h\u0259cmind\u0259 olmas\u0131d\u0131r. Bu, MDB d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn orta g\u00f6st\u0259rici say\u0131lsa da, bel\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin orta statistik ail\u0259l\u0259rinin b\u00fcdc\u0259l\u0259rin\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 uy\u011fun g\u0259lmir. Nursultan Nazarbayev kreditl\u0259rin 7 faiz\u0259 endirilm\u0259sini, \u00fcst\u0259lik ilkin \u00f6d\u0259ni\u015fin l\u0259\u011fvini v\u0259 bunu ev alanlar \u00fc\u00e7\u00fcn 25 illik m\u00fcdd\u0259tin\u0259 realla\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edib. Qazax\u0131stan lideri bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 x\u00fcsusi kompaniya yarad\u0131lmas\u0131n\u0131, 3 milyard dollar pul ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. H\u0259min m\u0259bl\u0259\u011fin ipoteka kreditl\u0259rin\u0259 s\u0259rf edil\u0259c\u0259yi v\u0259 banklar\u0131n yeni \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<br \/>\n\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bel\u0259 bir plan tam \u015f\u0259kild\u0259 real g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Sad\u0259c\u0259, \u00f6lk\u0259nin maliyy\u0259 sektorunda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ola bil\u0259r v\u0259 bu da ki, tez bir zamanda yoluna d\u00fc\u015f\u0259r. Burada sad\u0259 m\u0259ntiq diqq\u0259t \u00e7\u0259kir: bel\u0259 bir proqram\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259m bank, h\u0259m d\u0259 tikinti sektorunun inki\u015faf\u0131na t\u0259kan ver\u0259c\u0259k, \u00fcst\u0259lik xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k.<br \/>\n\u0130kinci islahat i\u015fl\u0259y\u0259n adamlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00d6lk\u0259 Prezidenti orta ayl\u0131q maa\u015f\u0131 200 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lir vergisinin bird\u0259n-bir\u0259 10 d\u0259f\u0259 azald\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edib. Uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 hesablanan bir add\u0131md\u0131r. Bel\u0259 ki, h\u0259min i\u015f\u00e7il\u0259rin nominal \u0259m\u0259k haqlar\u0131 faktiki olaraq qalxacaq, bununla yana\u015f\u0131, i\u015f y\u00fck\u00fc \u0259vv\u0259lki kimi qalacaq. Dig\u0259r qazax\u0131stanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 perspektivd\u0259 t\u0259dric\u0259n artan vergi \u015fkalas\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k.<br \/>\nPrezidentin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc ali t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin ya\u015fay\u0131\u015f s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Nazarbayevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 n\u00f6vb\u0259ti t\u0259dris ilind\u0259 20 min qrant ayr\u0131lacaq. H\u0259min qrantlar\u0131n yar\u0131dan \u00e7oxu is\u0259 texniki ixtisaslarla m\u0259\u015f\u011ful olanlara veril\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 kadrlara daim ehtiyac olur. \u00dcst\u0259lik d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0259naye inqilab\u0131 zaman\u0131 daha \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<br \/>\n\u0130slahatlar paketi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259 mikrokreditl\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Nazarbayev qazax\u0131stanl\u0131lara \u00f6t\u0259n ild\u0259kind\u0259n bu il 20 milyard art\u0131q teng\u0259 ayr\u0131lmas\u0131na g\u00f6st\u0259ri\u015f verib. Burada vacib bir m\u0259qam\u0131 xat\u0131rlamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi: son ill\u0259r s\u00f6z\u00fcged\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 \u201cyar\u0131mkriminal rostovlular\u201d bel\u0259 kreditl\u0259ri az qala soy\u011fun\u00e7uluq \u015f\u0259rtl\u0259ri il\u0259 verirdil\u0259r. Ba\u015fqa alternativl\u0259r olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0259hali bel\u0259 t\u0259klifl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fmal\u0131 olurdu. \u0130ndi is\u0259 respublika sakinl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f se\u00e7im imkanlar\u0131 yaranacaq, bu sah\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n nizamlamalar is\u0259 i\u015fbazlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 k\u0259s\u0259c\u0259k.<br \/>\nN\u0259hay\u0259t, be\u015finci t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs \u00f6lk\u0259nin qazla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Qazax\u0131stan Prezidenti bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Q\u0131z\u0131lordadan Astanaya q\u0259d\u0259r yeni qaz k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kilm\u0259sini t\u0259klif edir. T\u0259bii ki, bu layih\u0259nin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259m yeni i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na, h\u0259m d\u0259 \u0259halinin ya\u015fam t\u0259rzinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradacaq. Bu, eyni zamanda Qazax\u0131stan\u0131n m\u0259rk\u0259zi v\u0259 \u015fimal regionlar\u0131nda ekologiyan\u0131n v\u0259 atmosferin t\u0259mizl\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k. T\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259 paytaxt\u0131nda tullant\u0131lar\u0131n 6 d\u0259f\u0259 azald\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<br \/>\nB\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259, Qazax\u0131stan Prezidentinin sosial islahatlar\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131 inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr v\u0259 praktik c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. H\u0259r\u00e7\u0259nd, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan bu i\u015fl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si, y\u0259qin ki, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaracaq. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, tikintid\u0259 tempi art\u0131rmaq, m\u0259nzil bazar\u0131nda ipoteka qiym\u0259tl\u0259rinin a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131 il\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259 t\u0259klifin pozulmamas\u0131, t\u0259hsil\u0259 ayr\u0131lan qrantlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin fiskal t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n vergil\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011fa haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 z\u0259ncirvari \u015f\u0259kild\u0259 bir-biril\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nBir s\u00f6zl\u0259, \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir v\u0259 bunlar \u0259slind\u0259 tamamil\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u0259ki siyasi irad\u0259 olsun. Qazax\u0131stan\u0131n m\u00f6vcud iqtidar\u0131 \u00f6z \u0259m\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 bunu t\u0259sdiql\u0259yir des\u0259k, yan\u0131lmar\u0131q. \u00d6lk\u0259 Prezidenti is\u0259 el\u0259 s\u00f6hb\u0259t a\u00e7d\u0131\u011f\u0131m\u0131z islahatlar paketi il\u0259 bel\u0259 bir siyasi irad\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir.<br \/>\nO ki qald\u0131 islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sin\u0259, bunu indid\u0259n dem\u0259k \u00e7\u0259tindir. Bel\u0259 bir u\u011furlu islahat\u0131 \u00f6t\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 AB\u015e Prezidenti Ruzvelt \u201cYeni kurs\u201d proqram\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 nail olmu\u015fdu. Bax, bu g\u00fcn ameikal\u0131lar \u00f6z y\u00fcks\u0259k ya\u015fam t\u0259rzin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hz ke\u00e7mi\u015f d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na minn\u0259tdard\u0131rlar. Ruzveltin h\u0259min \u201cYeni kursu\u201d ger\u00e7\u0259kd\u0259n bu \u00f6lk\u0259ni t\u0259r\u0259qqiy\u0259 apard\u0131.<br \/>\n\u0130nanmaq ist\u0259rdik ki, qazax\u0131stanl\u0131lar da ortaya \u00e7\u0131xacaq b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri v\u0259 mane\u0259l\u0259ri d\u0259f ed\u0259c\u0259k, islahatlar\u0131n daha tez m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 nail olacaqlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qazax\u0131stan Prezidenti Nursultan Nazarbayev \u00f6z miqyas\u0131na v\u0259 m\u0259zmununa g\u00f6r\u0259 h\u00fcdudsuz sosial islahatlar paketinin anonslar\u0131n\u0131 verib. \u0130nki\u015faf el\u0259mi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi 7 faiz ipoteka, g\u0259lir vergisinin azald\u0131lmas\u0131, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-61140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61140"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61140\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}