{"id":61100,"date":"2018-03-20T10:05:34","date_gmt":"2018-03-20T06:05:34","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=61100","title":{"rendered":"\u201cNovruz \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan ad\u0259tl\u0259rin b\u00f6y\u00fck bir qismi unudulub\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>At\u0259\u015f \u018fhm\u0259dli: &ldquo;\u018fslind\u0259 d&ouml;rd &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin ham\u0131s\u0131 ilax\u0131r &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;Novruzun qeyd olunmas\u0131 uzun m&uuml;dd\u0259t yasaq idi&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>Novruz xalq\u0131m\u0131n tarix\u0259n qeyd etdiyi, &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri olan bayramlardand\u0131r. M&uuml;\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, ad\u0259tl\u0259rin m&uuml;asirl\u0259\u015fdirilm\u0259si ba\u015f vers\u0259 d\u0259,&nbsp; bu g&uuml;n d\u0259 h\u0259r k\u0259s bayram\u0131 ke&ccedil;irm\u0259y\u0259, onun ad\u0259tl\u0259rini icra etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r. Bu m&uuml;nasib\u0259tl\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Folklor \u0130nstitutunun M\u0259rasim folkloru \u015f&ouml;b\u0259sinin b&ouml;y&uuml;k elmi i\u015f&ccedil;isi, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru At\u0259\u015f \u018fhm\u0259dli il\u0259 bayram\u0131n tarixi, bu g&uuml;n&uuml; v\u0259 s. bar\u0259d\u0259 s&ouml;hb\u0259tl\u0259\u015fdik.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2018\/march\/27\/medium\/Athmdli.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: left;\" \/>A.\u018fhm\u0259dli deyir ki, h\u0259r hans\u0131 qada\u011falar, siyasi t\u0259zyiql\u0259r olubsa, yen\u0259 d\u0259 xalq bu bayram\u0131 &ouml;z evind\u0259-e\u015fiyind\u0259 &uuml;r\u0259yi nec\u0259 ist\u0259yibs\u0259 qeyd edib: &ldquo;D&uuml;zd&uuml;r, sovet d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 onun b\u0259zi ad\u0259tl\u0259ri icra oluna bilm\u0259zdi. &Ccedil;&uuml;nki bilirik ki, bu bayram insanlar\u0131 bir yer\u0259 toplay\u0131r. Xalq\u0131n toplum olaraq bu milli bayram\u0131 k&uuml;&ccedil;\u0259 v\u0259 meydanlarda qeyd etm\u0259si \u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 sovet d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 imkan vermirdil\u0259r. Uzun m&uuml;dd\u0259t yasaq idi. Mill\u0259tin &ouml;z milli m\u0259nafeyini qorumas\u0131 sovet rusiyas\u0131n\u0131n &uuml;r\u0259yind\u0259n deyildi. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259man o\u011flu \u015e\u0131x\u0259li Qurbanov vaxtil\u0259 Novruzun milli bayram kimi qeyd olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini ortaya atanda sovet imperiya ma\u015f\u0131n\u0131n t\u0259zyiql\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131 v\u0259 o \u015f\u0259xs x&uuml;susi n\u0259zar\u0259t\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;ld&uuml; v\u0259 h\u0259yat\u0131na son verildi. Xalq\u0131n s\u0259daq\u0259tli o\u011fullar\u0131 vaxta\u015f\u0131r\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rma\u011fa c\u0259hd g&ouml;st\u0259rirdil\u0259r. Amma bunlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131rd\u0131&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;Novruzun &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri var, onlardan da biri &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rdir&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>M&uuml;sahibimiz deyir ki, vaxtil\u0259 xalq\u0131m\u0131z aras\u0131nda yaln\u0131z ilax\u0131r &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 qeyd olunard\u0131. Amma son d&ouml;vrl\u0259r ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin dir&ccedil;\u0259lm\u0259si, milli m\u0259nlik v\u0259 \u015f&uuml;urun oyan\u0131\u015f\u0131 v\u0259 s. yenid\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259nin &uuml;z\u0259rin\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259b etdi: &ldquo;M&uuml;\u0259yy\u0259n ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131ld\u0131. \u0130lk d\u0259f\u0259 &ouml;t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 m\u0259rhum professor Azad N\u0259biyev bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rd\u0131 ki, Novruzun &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri var, onlardan da biri &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rdir. Biz ara\u015fd\u0131rmalara baxanda, h\u0259tta 100 il &ouml;nc\u0259 bu sah\u0259d\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n bilgil\u0259rin oldu\u011funu g&ouml;r\u0259 bildik. &ldquo;Az\u0259rbaycan\u0131 &ouml;yr\u0259nm\u0259 yolu&rdquo; jurnal\u0131nda 1928-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u018fhm\u0259d Pa\u015fab\u0259yli adl\u0131 bir \u015f\u0259xsin yaz\u0131s\u0131 var. &Ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259r indiki s\u0131ralanma \u015f\u0259klind\u0259 olmasa da, d&ouml;rd &uuml;ns&uuml;r qeyd olunmu\u015fdu. B\u0259zi aliml\u0259r deyirl\u0259r ki, &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259r yoxdur, bunun qeyd olunmas\u0131 bizi t&uuml;rk d&uuml;nyas\u0131ndan ay\u0131r\u0131r. Amma el\u0259 deyil. S\u0131ralanma is\u0259 h\u0259r bir regionun yerl\u0259\u015fdiyi relyef\u0259 g&ouml;r\u0259 d\u0259yi\u015fir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Nax&ccedil;\u0131vanda od &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si sonuncu qeyd olunur. Amma bir &ccedil;ox yerl\u0259rd\u0259 su &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si il\u0259 ba\u015flamaq bir qayda kimi q\u0259bul olunub. Su ilk olaraq canl\u0131 orqanizmin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir madd\u0259 olaraq g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;b.&nbsp; V\u0259 h\u0259yat\u0131n \u0259sas inki\u015faf\u0131, &ccedil;oxalmas\u0131 v\u0259 t&ouml;r\u0259m\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri bununla ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa g&ouml;r\u0259 suya daha &ccedil;ox &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verilir&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;\u018fslind\u0259 d&ouml;rd &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin ham\u0131s\u0131 ilax\u0131r &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>A.\u018fhm\u0259dlinin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, vaxtil\u0259 xalq aras\u0131nda yeddi &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 olub: &ldquo;Bunu professor M\u0259h\u0259rr\u0259m Qas\u0131ml\u0131 da deyir. Onun &uuml;&ccedil;&uuml; yalan&ccedil;\u0131 yaxud o\u011fru &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259, dig\u0259r d&ouml;rd &uuml;ns&uuml;rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olanlar is\u0259 do\u011fru &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259r adlan\u0131r. \u018fslind\u0259 d&ouml;rd &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin ham\u0131s\u0131 ilax\u0131r &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir (y\u0259ni, ilin ax\u0131r &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259ri). Daha sonralar yeddi r\u0259q\u0259mi &ouml;z yerini d&ouml;rd r\u0259q\u0259min\u0259 verdi. D&ouml;rd r\u0259q\u0259minin is\u0259 birba\u015fa 4 f\u0259sill\u0259 \u0259laq\u0259si var. XI \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r t&uuml;rk t\u0259f\u0259kk&uuml;r&uuml;nd\u0259 d&uuml;nyan\u0131n iki f\u0259sild\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259r var idi. Amma XI \u0259srd\u0259 S\u0259lcuq h&ouml;kmdar\u0131 M\u0259lik\u015fah komissiya t\u0259\u015fkil edib. Orada r&uuml;bai ustas\u0131, \u015f\u0259rqin b&ouml;y&uuml;k filosofu, astronom &Ouml;m\u0259r X\u0259yyam da i\u015ftirak edib. M\u0259lik\u015fah orda t\u0259klif edir ki, il 4 f\u0259sl\u0259 b&ouml;l&uuml;ns&uuml;n. 21 mart is\u0259 yeni ilin g\u0259li\u015fi kimi qeyd olunsun. Bu&nbsp; m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259l\u0259 Yuli Sezar\u0131n d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 d\u0259 var idi. Sezar t\u0259qvimind\u0259 d\u0259 21 mart ilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, bahar\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 t\u0259bi\u0259t oyan\u0131r, &ccedil;i&ccedil;\u0259kl\u0259r a&ccedil;\u0131l\u0131r, h\u0259yat dir&ccedil;\u0259lir, t&ouml;r\u0259ni\u015f, bolluq, art\u0131m meydana g\u0259lir. \u018fslin\u0259 baxanda yenilik yarad\u0131r, bu yenilik d\u0259 ilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 dem\u0259kdir&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;&#8230; yalan&ccedil;\u0131 &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 da oradan ir\u0259li g\u0259lir&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>Folklor\u015f&uuml;nas qeyd etdi ki, Qazax, Tovuz, A\u011fstafa b&ouml;lg\u0259sind\u0259 su &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sin\u0259 &ldquo;yalan&ccedil;\u0131 &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259&rdquo; deyirl\u0259r: &ldquo;Havalar tez-tez d\u0259yi\u015fir, gah g&uuml;n &ccedil;\u0131x\u0131r, gah da soyuq olur. Havalar yax\u015f\u0131 olan kimi insanlar \u0259kin-bi&ccedil;in\u0259 ba\u015flay\u0131r, t\u0259mizlik i\u015fl\u0259ri apar\u0131rd\u0131lar. Bird\u0259n q\u0259fil qar ya\u011f\u0131r, tez dam\u0131n alt\u0131na y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131rlar v\u0259 g&ouml;r&uuml;rl\u0259r ki, bu h\u0259qiqi &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 deyilmi\u015f. &Ccedil;&uuml;nki havalar h\u0259l\u0259 tam q\u0131zmay\u0131b. Bu yalan&ccedil;\u0131 &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 da oradan ir\u0259li g\u0259lir. T\u0259bi\u0259tin m&uuml;\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fikliy\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 boz ay\u0131n xasiyy\u0259tidir. Boz ay s\u0259rt ayd\u0131r, iqlim tez-tez d\u0259yi\u015fir v\u0259 insanlarda aldad\u0131c\u0131l\u0131q yarad\u0131r. Bu da insanlarda h\u0259min &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin yalan&ccedil;\u0131 olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bel\u0259 bir fikir formala\u015fd\u0131r\u0131b&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;Qazma torpaqdan ke&ccedil;m\u0259 ad\u0259ti d\u0259 vaxtil\u0259 olmu\u015f, lakin indi unudulmu\u015fdur&#8230;&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>A.\u018fhm\u0259dlinin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, novruz &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan ad\u0259tl\u0259rin &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k bir qismi unudulub: &ldquo;H\u0259tta 2010-cu ild\u0259 YUNESKO-da d&ouml;vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n bu bayram\u0131n bir milli d\u0259y\u0259r kimi qeyri-maddi m\u0259d\u0259ni irs kimi orda qeyd olunmas\u0131 v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n ortaya &ccedil;\u0131xmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xard\u0131. Bizim Folklor \u0130nstitutunda novruz\u015f&uuml;nasl\u0131q ayr\u0131ca bir sah\u0259 kimi &ouml;yr\u0259nilir. Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar da m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri ortaya &ccedil;\u0131xar\u0131r. Bunlardan vacib olan\u0131, h\u0259min &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Od &uuml;z\u0259rind\u0259n atlanmaq ad\u0259ti bu g&uuml;n\u0259 kimi ya\u015fay\u0131r. Amma suyun &uuml;z\u0259rind\u0259n atlanmaq o q\u0259d\u0259r d\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 icra olunmur. H\u0259tta qazma torpaqdan ke&ccedil;m\u0259 ad\u0259ti d\u0259 vaxtil\u0259 olmu\u015f, lakin indi unudulmu\u015f ad\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. K\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 camaat y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131r, h\u0259min qaz\u0131lm\u0131\u015f yerd\u0259n x\u0259st\u0259 u\u015faqlar\u0131, \u0259lill\u0259ri, &ouml;vlad\u0131 olmayan qad\u0131nlar\u0131n \u0259yil\u0259r\u0259k ke&ccedil;irilm\u0259si ad\u0259ti h\u0259yata ke&ccedil;irilirdi. Haz\u0131rda bunu Quban\u0131n bir k\u0259ndind\u0259 icra edirl\u0259r. Bunlarla yana\u015f\u0131 havadan ke&ccedil;m\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 var, k\u0259ndirbaz oyununda bu &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. K\u0259ndirbaz bu oyunda k&ouml;hn\u0259 d&uuml;nyadan yeni d&uuml;nyaya ke&ccedil;ir. Bunun virtual mahiyy\u0259ti var, t\u0259kc\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 xarakteri da\u015f\u0131m\u0131r. H\u0259r bir &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ke&ccedil;iddir, ilin tamamlanmas\u0131n\u0131n sonuna t\u0259sad&uuml;f edir. \u0130lin sonunda h\u0259r bir cismin oyanmas\u0131 hal\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;&Ccedil;ill\u0259 gec\u0259si&rdquo; x&uuml;susi bayram \u015f\u0259klind\u0259 qeyd olunurdu&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>M&uuml;sahibimizin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r &ccedil;ill\u0259 m\u0259rasiminin ke&ccedil;irilm\u0259si ad\u0259ti d\u0259 var idi: &ldquo;\u0130nsanlar h\u0259min gec\u0259ni yatm\u0131r, oyaq qal\u0131rd\u0131lar. C\u0259nubi Az\u0259rbaycandak\u0131 soyda\u015flar\u0131m\u0131z bunu ill\u0259rl\u0259 ke&ccedil;iribl\u0259r. &Ccedil;ill\u0259y\u0259 girm\u0259 onlarda b&ouml;y&uuml;k bir bayram &#8211; &ldquo;&ccedil;ill\u0259 gec\u0259si&rdquo; kimi qeyd olunur. M&uuml;st\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra e\u015fitdiyim q\u0259d\u0259ri il\u0259 Nax&ccedil;\u0131vanda &ldquo;&Ccedil;ill\u0259 Qarp\u0131z\u0131 &rdquo; deyil\u0259n bir m\u0259rasim ke&ccedil;irilir. H\u0259min &ccedil;ill\u0259 gec\u0259si o qarp\u0131z k\u0259silir, onun i&ccedil;ind\u0259ki m&uuml;\u0259yy\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 r\u0259ngl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 q\u0131\u015f\u0131n nec\u0259 ke&ccedil;\u0259c\u0259yi m&uuml;zakir\u0259 olunur. K\u0259sil\u0259n qarp\u0131z\u0131n r\u0259ng &ccedil;alar\u0131 ba\u015f ver\u0259c\u0259k t\u0259bii d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri bir m\u0259nada anlad\u0131r. A\u011fsaqqallar, ya\u015fl\u0131 n\u0259sil bunlar\u0131 bilir. &Ccedil;ill\u0259y\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259k, &ccedil;\u0259tinliy\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259k dem\u0259kdir. H\u0259tta q\u0131rx g&uuml;n s&ouml;hb\u0259ti d\u0259 ordan g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;b. R\u0259hm\u0259t\u0259 ged\u0259n adam\u0131n q\u0131rx\u0131n\u0131n &ccedil;\u0131xmas\u0131, &ouml;vlad d&uuml;nyaya g\u0259tir\u0259n anan\u0131n q\u0131rx\u0131n\u0131n &ccedil;\u0131xmas\u0131n\u0131 g&ouml;zl\u0259m\u0259k v\u0259 yan\u0131na getm\u0259k olmaz. Y\u0259ni, q\u0131rx g&uuml;n h\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunmaq olmaz, ehtiyatla yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r bu ad\u0259tl\u0259r bizd\u0259 yox idi, amma son d&ouml;n\u0259ml\u0259r novruz\u015f&uuml;nasl\u0131\u011f\u0131n &ouml;yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259dqiqatlar d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259rimizi ortal\u0131\u011fa qoyma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>H\u0259r &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri var<\/strong><\/p>\n<p>A.\u018fhm\u0259dli \u0259lav\u0259 etdi ki, su &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si suyun ilkin olmas\u0131, canl\u0131 orqanizmin suda ya\u015famas\u0131 v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa g&ouml;r\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n \u0259sas qayna\u011f\u0131, m\u0259nb\u0259yi olaraq g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r: &ldquo;H\u0259m d\u0259 suyun oyanmas\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 var. Su &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sin\u0259 &ldquo;\u0259z\u0259l &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259&rdquo; d\u0259 dey\u0259nl\u0259r var. B\u0259zi rayonlarda is\u0259 su &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sin\u0259 &ldquo;&ccedil;ill\u0259qovan &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259&rdquo; d\u0259 deyirl\u0259r. \u0130kinci &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 oddur. Od g&uuml;n\u0259\u015fin yerd\u0259ki r\u0259mzidir. Yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z tonqal da m\u0259hz g&uuml;n\u0259\u015f\u0259 i\u015far\u0259dir. Od novruzun \u0259n \u0259sas elementi hesab olunur.&nbsp; B\u0259z\u0259n odu z\u0259rd&uuml;\u015ftl&uuml;y\u0259 ba\u011flayanlar da var. Deyirl\u0259r ki, od z\u0259rd&uuml;\u015ftl&uuml;kd\u0259n qalan bir ad\u0259tdir. Amma el\u0259 deyil, &ccedil;&uuml;nki od z\u0259rd&uuml;\u015ftl&uuml;kd\u0259 m&uuml;q\u0259dd\u0259s say\u0131l\u0131r. \u018fg\u0259r od bizd\u0259 m&uuml;q\u0259dd\u0259s say\u0131lsayd\u0131, onun &uuml;z\u0259rind\u0259n atlanmazd\u0131lar. Dem\u0259li, novruz v\u0259 buna aid olan ayinl\u0259r, ad\u0259tl\u0259r z\u0259rd&uuml;\u015ftl&uuml;kd\u0259n daha \u0259vv\u0259ll\u0259r m&ouml;vcud olub. Yel h\u0259m d\u0259 n\u0259f\u0259sdir, insan\u0131 h\u0259yata, f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259k bir n\u0259sn\u0259dir. Bu bax\u0131mdan da yelin &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k bir rolu var. Yel m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n da mayas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n bir &uuml;ns&uuml;rd&uuml;r.&nbsp; Bel\u0259 ki, bitkil\u0259rin tozlanmas\u0131 yell\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Torpaq &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, torpa m\u0259hsuldarl\u0131qd\u0131r, h\u0259r \u015feyd\u0259n &ouml;nc\u0259 anad\u0131r. Ana dedikd\u0259 burda t&ouml;r\u0259ni\u015fin \u0259sas\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkil edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si \u0259sas g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Torpaq bolluq yarad\u0131r, insan\u0131n b&uuml;t&uuml;n ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131, yediyi qidalar\u0131 bitir\u0259n bir m\u0259nb\u0259dir. Torpa\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti olduqca b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r. H\u0259yatda g&ouml;rd&uuml;y&uuml;m&uuml;z t\u0259bi\u0259t, c\u0259miyy\u0259t bu d&ouml;rd &uuml;ns&uuml;r\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>\n<strong>K&ouml;n&uuml;l \u018fhm\u0259dova<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>At\u0259\u015f \u018fhm\u0259dli: &ldquo;\u018fslind\u0259 d&ouml;rd &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin ham\u0131s\u0131 ilax\u0131r &ccedil;\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir&rdquo; &ldquo;Novruzun qeyd olunmas\u0131 uzun m&uuml;dd\u0259t yasaq idi&rdquo; Novruz xalq\u0131m\u0131n tarix\u0259n qeyd etdiyi, &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri olan bayramlardand\u0131r. M&uuml;\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, ad\u0259tl\u0259rin m&uuml;asirl\u0259\u015fdirilm\u0259si ba\u015f vers\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-61100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61100\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}