{"id":60776,"date":"2018-03-14T12:37:05","date_gmt":"2018-03-14T08:37:05","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=60776","title":{"rendered":"\u201cH\u0259r\u0259 bir c\u00fcr t\u0259rbiy\u0259 edir &#8211; kimisi s\u00f6zl\u0259, kimisi k\u00f6t\u0259kl\u0259\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aydan N\u0259z\u0259rova:<\/strong> <em>&ldquo;U\u015faq bir s\u0259hv h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n zaman &ldquo;olmaz&rdquo; dem\u0259k d&uuml;zg&uuml;n deyil, onun s\u0259b\u0259bini u\u015fa\u011fa izah etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, o &ouml;z s\u0259hvini ba\u015fa d&uuml;\u015fs&uuml;n&rdquo;<\/em><br \/>\n<strong>Lal\u0259 Mehral\u0131:<\/strong> <em>&ldquo;\u018fks\u0259r valideynl\u0259r u\u015fa\u011fa ev\u0259 g\u0259l\u0259n qona\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rib &ldquo;\u0259miy\u0259 bir s&ouml;y g&ouml;r&uuml;m&rdquo; deyir, u\u015faq b&ouml;y&uuml;y\u0259nd\u0259n sonra a\u011fz\u0131 s&ouml;y&uuml;\u015fl&uuml; biri olanda is\u0259 valideyn harda s\u0259hv etdiyini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r&rdquo;<\/em><\/p>\n<p>U\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat\u0131nda d&uuml;zg&uuml;n t\u0259rbiy\u0259nin rolu b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r. H\u0259r valideynin d\u0259 &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus t\u0259rbiy\u0259 &uuml;sulu var. Amma b\u0259z\u0259n valideynl\u0259r sonradan pe\u015fman olurlar ki, bu &uuml;sulda t\u0259rbiy\u0259 etdim, yana\u015fd\u0131m dey\u0259 ist\u0259diyim n\u0259tic\u0259ni almad\u0131m. B\u0259s \u0259slind\u0259 nec\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r, u\u015faqlar\u0131 d&uuml;zg&uuml;n t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n d&ouml;ym\u0259k &ccedil;ar\u0259dirmi?&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2018\/march\/14\/medium\/aydantalibova.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: left;\" \/><strong>M&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &ldquo;&Uuml;&ccedil; n&ouml;qt\u0259&rdquo;y\u0259 a&ccedil;\u0131qlama ver\u0259n u\u015faq psixoloqu Aydan N\u0259z\u0259rova bildirdi ki,<\/strong> haz\u0131rda valideynl\u0259rimiz aras\u0131nda sovet d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n c\u0259zaland\u0131rma metodikas\u0131 il\u0259 ged\u0259nl\u0259r &ccedil;oxdur: &ldquo;K&uuml;ncd\u0259 dayan, bir ayaq &uuml;st&uuml;nd\u0259 dayan, noxudu yer\u0259 t&ouml;k, onun &uuml;st&uuml;nd\u0259 dayan, yaxud ota\u011fa sal\u0131b qap\u0131n\u0131 &uuml;z&uuml;n\u0259 ba\u011flay\u0131rd\u0131lar. B\u0259z\u0259n u\u015faqlara qorxu g\u0259lirdil\u0259r ki, yem\u0259yini yem\u0259s\u0259n qara paltarl\u0131 ki\u015fi g\u0259lib s\u0259ni aparacaq, s\u0259nin anan olmayacam, s\u0259ni u\u015faq evin\u0259 ver\u0259c\u0259yik v\u0259 s. bu kimi m\u0259nfi t\u0259sirli c&uuml;ml\u0259l\u0259r, s&ouml;zl\u0259r i\u015fl\u0259dirdil\u0259r. Bu da u\u015faqlarda \u015f\u0259xsiyy\u0259tin formala\u015fma d&ouml;n\u0259mind\u0259 u\u015faqlarda &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k q&uuml;surlar &#8211; itirm\u0259 qorxusu, natamaml\u0131q kompleksi, fobiyalar, h\u0259y\u0259can t\u0259\u015fvi\u015fi yarad\u0131rd\u0131. Stress\u0259 davams\u0131z, &ouml;zg&uuml;v\u0259nsiz olurdular. Valideynl\u0259rin bu c&uuml;r davran\u0131\u015flar\u0131 u\u015faqlarda psixoloji narahatl\u0131qlar\u0131n formala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r.&nbsp; Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 valideynl\u0259r u\u015faqlarla davranark\u0259n h\u0259r zaman &ccedil;ox diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar. Misal &uuml;&ccedil;&uuml;n, u\u015fa\u011f\u0131n \u0259li d\u0259yib st\u0259kan\u0131 s\u0131nd\u0131ran zaman b\u0259zi valideynl\u0259r ona kobud \u015f\u0259kild\u0259 &ldquo;korsan, g&ouml;rm&uuml;rs\u0259n?!&rdquo; kimi s&ouml;zl\u0259r deyirl\u0259r. Amma daha yax\u015f\u0131 olar ki, bir az yum\u015faq \u015f\u0259kild\u0259, &ldquo;balam, s\u0259n bunu g&ouml;rm\u0259din s\u0131nd\u0131rd\u0131n? Bax indi biz buna t\u0259z\u0259d\u0259n pul verib almal\u0131y\u0131q&rdquo; kimi s&ouml;zl\u0259rl\u0259 giri\u015f etsinl\u0259r. Amma valideynl\u0259rin &ccedil;oxu u\u015faqla m&uuml;nasib\u0259td\u0259 s\u0259brsiz davran\u0131r, u\u015faqla zaman ke&ccedil;irm\u0259yi b&ouml;y&uuml;k bir i\u015f kimi g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. &Ouml;zl\u0259rin\u0259 \u0259ziyy\u0259t vermir, &ouml;zl\u0259ri sovet d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n t\u0259siri alt\u0131nda b&ouml;y&uuml;d&uuml;kl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n u\u015faqlar\u0131n\u0131 da bu t\u0259sird\u0259 b&ouml;y&uuml;tm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Amma bununla u\u015fa\u011fa aqressiya y&ouml;nl\u0259ndirmi\u015f olduqlar\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nm&uuml;rl\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>Psixoloqun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 valideynl\u0259rin c\u0259zaland\u0131rma n&ouml;vl\u0259ri m&uuml;xt\u0259lifdir: &ldquo;M\u0259s\u0259l\u0259n, valideynl\u0259r u\u015faqlara s&ouml;z-\u0259l \u015fidd\u0259ti y&ouml;nl\u0259ndirm\u0259m\u0259lidir.&nbsp; &Ccedil;&uuml;nki u\u015faqlar\u0131n beyni a\u011f ka\u011f\u0131zd\u0131r, biz onlara n\u0259 des\u0259k onu etm\u0259y\u0259 ba\u015flayacaqlar. S&ouml;z-\u0259l \u015fidd\u0259t olaraq valideynl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n u\u015faqlara qar\u015f\u0131 i\u015fl\u0259dil\u0259n b\u0259zi ifad\u0259l\u0259r (s&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259r) var ki, onlar\u0131 istifad\u0259 etm\u0259k olmaz. Bu d&uuml;zg&uuml;n bir add\u0131m deyil. Texnologiya \u0259sri oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n u\u015faq bilm\u0259diyi s&ouml;z&uuml;n m\u0259nas\u0131n\u0131 girib internetd\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131b &ouml;yr\u0259n\u0259c\u0259k. H\u0259min s&ouml;z&uuml; axtaran zaman orada ona b\u0259nz\u0259r bir ne&ccedil;\u0259 s&ouml;z&uuml; d\u0259 &ouml;yr\u0259nmi\u015f olacaq. Valideynl\u0259r g&ouml;z g&ouml;r\u0259-g&ouml;r\u0259 &ouml;vladlar\u0131n\u0131 m\u0259nfiy\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259li deyill\u0259r. U\u015fa\u011f\u0131 qar\u015f\u0131m\u0131za qoyub onunla s&ouml;hb\u0259t etm\u0259li, izah etm\u0259liyik.&nbsp; U\u015faq bir s\u0259hv h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n zaman &ldquo;olmaz&rdquo; dem\u0259k d&uuml;zg&uuml;n deyil, onun s\u0259b\u0259bini u\u015fa\u011fa izah etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, o &ouml;z s\u0259hvini ba\u015fa d&uuml;\u015fs&uuml;n. \u018fg\u0259r biz u\u015fa\u011fa ancaq &ldquo;etm\u0259, el\u0259m\u0259, olmaz, d\u0259ym\u0259&rdquo; s&ouml;zl\u0259rini des\u0259k, bir g&uuml;n s\u0259bri da\u015facaq. D&uuml;\u015f&uuml;n\u0259c\u0259k ki, g&ouml;r\u0259s\u0259n bu olmazlar n\u0259dir, qoy gedim bunu edim g&ouml;r&uuml;m n\u0259 olur&#8230; V\u0259 gedib onu ed\u0259c\u0259k, yanl\u0131\u015flara, u&ccedil;uruma ged\u0259c\u0259k&rdquo;.<\/p>\n<p>Psixoloq u\u015faqlarla d&uuml;zg&uuml;n davranmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n Bihevioral Koqnitiv Terapiya (c\u0259za-m&uuml;kafat) n&ouml;v&uuml;nd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;rd&uuml;kl\u0259rini vur\u011fulad\u0131: &ldquo;U\u015faqlar\u0131 eyni anda n\u0259 yax\u015f\u0131 h\u0259tr\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 m&uuml;kafatland\u0131rmal\u0131, n\u0259 d\u0259 pis h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 c\u0259zaland\u0131rmal\u0131y\u0131q. Valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n h\u0259m c\u0259zas\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 m&uuml;kafat\u0131n\u0131 verm\u0259yi bacarmal\u0131d\u0131rlar. U\u015fa\u011fa qorxu g\u0259lm\u0259kl\u0259, d&ouml;ym\u0259kl\u0259, etik qaydalara uy\u011fun olmayan h\u0259r hans\u0131 bir ifad\u0259l\u0259r s\u0259sl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 c\u0259za verm\u0259k olmaz. U\u015faq n\u0259s\u0259 bir s\u0259hv h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259nd\u0259 ana deyir ki, ax\u015fam atan ev\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 dey\u0259c\u0259m s\u0259ni d&ouml;ys&uuml;n, &ouml;ld&uuml;rs&uuml;n. Atan\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n g&ouml;z&uuml;nd\u0259 \u0259zrail\u0259 &ccedil;evirm\u0259k olmaz&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>A.N\u0259z\u0259rova deyir ki, bu g&uuml;n ya\u015fan\u0131lan probleml\u0259rin bir &ccedil;oxu n\u0259n\u0259-babalarla ba\u011fl\u0131d\u0131r: &ldquo; D&uuml;zd&uuml;r, n\u0259n\u0259-babalar ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n tac\u0131d\u0131r, amma burda bir n&uuml;ans\u0131 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. N\u0259n\u0259-babalar bir az s\u0259brsizdir, n\u0259v\u0259l\u0259rinin a\u011flamas\u0131n\u0131 ist\u0259mirl\u0259r, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 valideynl\u0259r\u0259 deyirl\u0259r ki, u\u015fa\u011f\u0131 a\u011flatma, n\u0259 ist\u0259yirs\u0259 ver. Bu d&uuml;zg&uuml;n t\u0259rbiy\u0259 metodu deyil, u\u015faq h\u0259r a\u011flay\u0131b, q\u0131\u015fq\u0131randa ist\u0259diyini verm\u0259k olmaz. Bir amili d\u0259 d\u0259 qeyd edim ki, u\u015faqlar\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tini c\u0259miyy\u0259t i&ccedil;ind\u0259 s\u0131nd\u0131rmaq, al&ccedil;altmaq olmaz. Misal &uuml;&ccedil;&uuml;n, yeniyetm\u0259 bir u\u015faq g\u0259lib valdieynl\u0259rin\u0259 deyir ki, dostlar\u0131mla filan yer\u0259 getm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Ana&rdquo; olmaz&rdquo;, ata is\u0259 &ldquo;h\u0259 qoy getsin, burda n\u0259 var ki?&rdquo; deyir. Bel\u0259 ail\u0259l\u0259r \u0259sass\u0131z ail\u0259l\u0259rdir. Ata, ana ba\u015fqa-ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259r deyir, u\u015faq da ortal\u0131qda qal\u0131r. N\u0259tic\u0259 olaraq ata v\u0259 ana dala\u015f\u0131r, u\u015faq da gedib ist\u0259diyini edir. Ona g&ouml;r\u0259 u\u015faqik\u0259n &ouml;vladlar\u0131m\u0131z\u0131 d&uuml;zg&uuml;n y&ouml;nd\u0259 t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259liyik ki, art\u0131q b&ouml;y&uuml;y\u0259nd\u0259 bu kimi probleml\u0259rl\u0259 rastla\u015fmayaq. U\u015faqlar\u0131n etdiyi yax\u015f\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 onlar\u0131 m&uuml;kafatland\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r ki, h\u0259v\u0259sl\u0259nsinl\u0259r. Valideyn olmaq asand\u0131r, h\u0259r k\u0259s valideyn ola bil\u0259r. \u018fsas olan o statusu da\u015f\u0131maq, v\u0259zif\u0259 v\u0259 &ouml;hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259kdir. \u018fg\u0259r biz bunu ed\u0259 biliriks\u0259, dem\u0259li \u0259sil valideynik&rdquo;.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n<p>A.N\u0259z\u0259rova onu da qeyd etdi ki, n\u0259 fiziki, n\u0259 d\u0259 s&ouml;z\u0259l \u015fidd\u0259ti u\u015faqlara uy\u011fulamaq olmaz: &ldquo;U\u015faqlar n\u0259 g&ouml;r&uuml;rs\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 onu t\u0259krar edirl\u0259r. D&uuml;zg&uuml;n t\u0259r\u0259fd\u0259n istiqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, onlar da g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 &ouml;z &ouml;vladlar\u0131n\u0131 d&uuml;zg&uuml;n t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259yi bacars\u0131nlar.&nbsp; Valideyn u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n d&ouml;y&uuml;rs\u0259, bu kimi c\u0259zalar verirs\u0259 onun daxilind\u0259 aqressiya yaran\u0131r, psixologiyas\u0131 pozulur. Valideynl\u0259r &ccedil;al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki, bu aqressiya il\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin psixopat\u0131n\u0131 yeti\u015fdirm\u0259sinl\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>Psixoloq \u0259lav\u0259 etdi ki, xarici &ouml;lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259 is\u0259 t\u0259rbiy\u0259 metodu daha yax\u015f\u0131d\u0131r: &ldquo;Orda u\u015faqlar\u0131 d&ouml;ym\u0259k, q\u0131\u015fq\u0131rmaq yoxdur.&nbsp; Avropada Bihevioral Koqnitiv Terapiya istiqam\u0259tli t\u0259rbiy\u0259 metodu apar\u0131l\u0131r. Y\u0259ni, u\u015fa\u011fa m\u0259suliyy\u0259t y&uuml;kl\u0259y\u0259r\u0259k, izahat v\u0259 emosional c\u0259zalar ver\u0259r\u0259k u\u015faqlar\u0131 t\u0259rbiy\u0259 edirl\u0259r. U\u015faq art\u0131q etdiyi s\u0259hvi ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259lidir. Bizim c\u0259miyy\u0259td\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n s\u0259hvini ona izah etm\u0259k sistemi bir az z\u0259ifdir&rdquo;.<\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2017\/september\/28\/lalemehrali.jpg\" style=\"width: 400px; height: 373px; float: left;\" \/>Jurnalist-sosioloq, Sa\u011flam C\u0259miyy\u0259t \u0130B-nin s\u0259dri Lal\u0259 Mehral\u0131 is\u0259 bildirdi ki<\/strong>, g\u0259l\u0259c\u0259yimizin qurucular\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259 bir c&uuml;r t\u0259rbiy\u0259 edir &#8211; kimisi s&ouml;zl\u0259, kimisi k&ouml;t\u0259kl\u0259&#8230; T\u0259\u0259ss&uuml;fl\u0259ndirici bir hald\u0131r ki, indi u\u015faq t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 \u0259n &ccedil;ox \u0259l at\u0131lan &uuml;sul fiziki c\u0259zad\u0131r: &ldquo;Halbuki t\u0259rbiy\u0259l\u0259ndirm\u0259d\u0259 c\u0259za verm\u0259yin onlarla n&ouml;v&uuml; var v\u0259 onlar\u0131n he&ccedil; biri zorak\u0131l\u0131q t\u0259tbiq etm\u0259k dem\u0259k deyil. Valideynl\u0259r c\u0259za verm\u0259y\u0259, ad\u0259t\u0259n, u\u015fa\u011f\u0131 k&uuml;nc\u0259 qoymaqla ba\u015flay\u0131rlar. Sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri, z\u0259nnimc\u0259, dem\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. \u018fvv\u0259lc\u0259 bir \u015fill\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131r, sonra iki, &uuml;&ccedil; v\u0259 daha &ccedil;ox \u015fill\u0259, qulaqdartma, sa&ccedil;lar\u0131n\u0131 &ccedil;\u0259km\u0259, \u0259ll\u0259rin\u0259 vurma. V\u0259ziyy\u0259t getdikc\u0259 pisl\u0259\u015fir, valideyn daha \u0259ll\u0259rin\u0259 g&uuml;v\u0259nmir, u\u015fa\u011fa c\u0259za ver\u0259nd\u0259 ba\u015fqa \u0259\u015fyalardan istifad\u0259 edir. \u0130lkin vaxtlarda u\u015fa\u011f\u0131n arxas\u0131nca at\u0131lan bir ayaqqab\u0131, hans\u0131sa bir oyuncaq, televizorun pultu, stol &uuml;st&uuml;nd\u0259ki q\u0259ndqab\u0131, st\u0259kan olurdu. Amma vaxt ke&ccedil;dikc\u0259 valideyn bununla da kifay\u0259tl\u0259nmir, indi m\u0259tb\u0259xd\u0259k\u0131 &quot;k&ouml;m\u0259k&ccedil;il\u0259r&quot; i\u015f\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;r, b&ouml;y&uuml;k taxta qa\u015f\u0131q, oxlov&#8230; v\u0259 bu c&uuml;r valideynl\u0259r b&uuml;t&uuml;n bu &uuml;sullar\u0131 &quot;c\u0259za&quot; adland\u0131rmaqla &ouml;vladlar\u0131na &quot;t\u0259rbiy\u0259&quot; verm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rlar&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>L.Mehral\u0131n\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bir &ccedil;ox valideyn var ki, u\u015fa\u011f\u0131 zorla yedirir: &ldquo;M\u0259n psixoloq deyil\u0259m, amma bir u\u015fa\u011f\u0131n zorla yedirilm\u0259sinin ona m\u0259n\u0259vi \u0259ziyy\u0259t oldu\u011funu anlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n psixoloq olma\u011fa ehtiyac yoxdur. U\u015faqlar\u0131 he&ccedil; vaxt m\u0259cbur\u0259n yedirtm\u0259yin. Bu zaman u\u015faq anadan sevgi yox, zorak\u0131l\u0131q g&ouml;r&uuml;r. &Ccedil;&uuml;nki o anlam\u0131r ki, siz onu yedirtm\u0259kl\u0259 onu sa\u011flam b&ouml;y&uuml;tm\u0259k niyy\u0259tind\u0259siniz, o sizin niy\u0259 bel\u0259 etdiyiniz\u0259 t\u0259\u0259cc&uuml;b edir. Bel\u0259 u\u015faqlar is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259r \u015feyin yaln\u0131z zorak\u0131l\u0131q say\u0259sind\u0259 m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011funa inan\u0131rlar. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, h\u0259min usaqlar b&ouml;y&uuml;y&uuml;b valideyn olduqlar\u0131 zaman onlara g&ouml;st\u0259ril\u0259n zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 &ouml;z u\u015faqlar\u0131na t\u0259tbiq edirl\u0259r. U\u015fa\u011fa &ouml;z&uuml;nd\u0259n b&ouml;y&uuml;kl\u0259rl\u0259 ist\u0259diyi kimi r\u0259ftar etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verdikl\u0259rind\u0259n onlar b&ouml;y&uuml;kl\u0259rin sa&ccedil;\u0131n\u0131 dart\u0131r, \u0259ll\u0259rind\u0259kini ist\u0259yirl\u0259r. Ana is\u0259 bunlara \u015f\u0131ltaql\u0131q kimi bax\u0131r. Lakin u\u015faq b&ouml;y&uuml;y\u0259n kimi bu xasiyy\u0259ti bird\u0259n-bir\u0259 qada\u011fan edirl\u0259r. U\u015fa\u011fa el\u0259 g\u0259lir k\u0131, onunla \u0259dal\u0259tsiz r\u0259ftar edirl\u0259r. Buna g&ouml;r\u0259 o, t\u0259rslik edir, s&ouml;z\u0259 qulaq asm\u0131r. \u018fv\u0259zind\u0259 valideyn u\u015fa\u011f\u0131 c\u0259zaland\u0131r\u0131r&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>Jurnalist-sosioloq qeyd etdi ki, \u0259ks\u0259r valideynl\u0259r ev\u0259 g\u0259l\u0259n qona\u011f\u0131 u\u015fa\u011fa g&ouml;st\u0259rib &ldquo;\u0259miy\u0259 bir s&ouml;y g&ouml;r&uuml;m&rdquo; deyir, u\u015faq b&ouml;y&uuml;y\u0259nd\u0259n sonra a\u011fz\u0131 s&ouml;y&uuml;\u015fl&uuml; biri olanda is\u0259 valideyn harda s\u0259hv etdiyini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r: &ldquo;D&uuml;zd&uuml;r, bir &ccedil;oxumuzun &ouml;vlad\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q d\u0259c\u0259ldir, hiperaktiv adland\u0131r\u0131lan, &ccedil;\u0259tin t\u0259rbiy\u0259 olunan tipd\u0259ndir. Zorak\u0131l\u0131\u011fa \u0259l atma\u011f\u0131m\u0131z\u0131, c\u0259za verm\u0259yimizi d\u0259 &ccedil;ox vaxt bununla \u0259laq\u0259l\u0259ndiririk. T\u0259rbiy\u0259 verm\u0259k dey\u0259nd\u0259 bir &ccedil;oxunun a\u011fl\u0131na ilk olaraq c\u0259zaland\u0131rma g\u0259lir. H\u0259l\u0259 el aras\u0131nda bel\u0259 bir m\u0259s\u0259l d\u0259 var, &quot;q\u0131z\u0131n\u0131 d&ouml;ym\u0259y\u0259n dizini d&ouml;y\u0259r&quot;. Burada &quot;d&ouml;ym\u0259y\u0259n&quot; s&ouml;z&uuml;n&uuml; d\u0131rnaqda q\u0259bul edib, t\u0259rbiy\u0259 verm\u0259y\u0259n kimi anlamaq laz\u0131md\u0131r. \u018fslind\u0259, t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259k v\u0259 c\u0259zaland\u0131rmaq bir-birind\u0259n &ccedil;ox f\u0259rqli anlay\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259rbiy\u0259 &#8211; u\u015fa\u011fa m&uuml;sb\u0259t davran\u0131\u015flar\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131, &ouml;z&uuml;n&uuml; aparma qaydalar\u0131, ba\u015fqalar\u0131na m&uuml;nasib\u0259t, \u0259traf al\u0259m\u0259 sevgi kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ri &ouml;z&uuml;nd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. C\u0259zaland\u0131rma is\u0259 m\u0259nfi m\u0259na verir, u\u015fa\u011f\u0131n bil\u0259r\u0259kd\u0259n v\u0259 ya bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n etdiyi bir h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g&ouml;r\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131lan &quot;h&ouml;km&quot;d&uuml;r. U\u015faqlar zamanla veril\u0259n c\u0259zaya bir n&ouml;v adaptasiya olurlar, onlar art\u0131q n&ouml;vb\u0259ti c\u0259zan\u0131n nec\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nm&uuml;rl\u0259r. D&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;kl\u0259ri birc\u0259 \u015fey var: &quot;ke&ccedil;\u0259n d\u0259f\u0259 d\u0259 pis h\u0259r\u0259k\u0259t etmi\u015fdim, bir \u015fill\u0259 il\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131ld\u0131m, qoy bu d\u0259f\u0259 lap iki \u015fill\u0259 olsun, he&ccedil; n\u0259 olmaz&quot;. Bu hallarda onlar\u0131 t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259yin \u0259n yax\u015f\u0131 yolu iki \u015fill\u0259 yerin\u0259 t\u0259n\u0259li bir bax\u0131\u015f, danlamaq v\u0259 yaxud da ondan k&uuml;sm\u0259kdir. U\u015faqlar valideynin onlardan k&uuml;sm\u0259sin\u0259 daha &ccedil;ox reaksiya verirl\u0259r. Onlar ata-analar\u0131n\u0131 &ccedil;ox sevdikl\u0259rind\u0259n onlar\u0131 bir d\u0259 m\u0259yus etm\u0259m\u0259k haqda d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rl\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>K&ouml;n&uuml;l \u018fhm\u0259dova<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aydan N\u0259z\u0259rova: &ldquo;U\u015faq bir s\u0259hv h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n zaman &ldquo;olmaz&rdquo; dem\u0259k d&uuml;zg&uuml;n deyil, onun s\u0259b\u0259bini u\u015fa\u011fa izah etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, o &ouml;z s\u0259hvini ba\u015fa d&uuml;\u015fs&uuml;n&rdquo; Lal\u0259 Mehral\u0131: &ldquo;\u018fks\u0259r valideynl\u0259r u\u015fa\u011fa ev\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-60776","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60776"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60776\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}