{"id":60488,"date":"2018-03-09T18:25:51","date_gmt":"2018-03-09T14:25:51","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=60488","title":{"rendered":"Konstitusiya Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunvericilik sisteminin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Konstitusiyan\u0131n \u0259n y&uuml;ks\u0259k v\u0259 ali h&uuml;quqi q&uuml;vv\u0259y\u0259 malik olan normalar\u0131 b&uuml;t&uuml;n h&uuml;quqi t\u0259nziml\u0259m\u0259 sisteminin \u0259sas\u0131nda durur<\/strong><\/p>\n<p>Konstitusiyan\u0131n \u0259n y&uuml;ks\u0259k v\u0259 ali h&uuml;quqi q&uuml;vv\u0259y\u0259 malik olan normalar\u0131 b&uuml;t&uuml;n h&uuml;quqi t\u0259nziml\u0259m\u0259 sisteminin \u0259sas\u0131nda durur. Konstitusiya, h\u0259m&ccedil;inin &ouml;lk\u0259d\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk&uuml;l tapm\u0131\u015f d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin, h&uuml;quq qaydas\u0131n\u0131n, demokratik nailiyy\u0259tl\u0259rin qorunmas\u0131na xidm\u0259t edir. T\u0259sad&uuml;fi deyildir ki, siyasi, h&uuml;quqi, iqtisadi, sosial, m\u0259n\u0259vi v\u0259 s. sah\u0259l\u0259rd\u0259 insan f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas prinsipl\u0259rini m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n konstitusiyalar bu v\u0259 ya dig\u0259r d&ouml;vl\u0259tin h&uuml;quq sistemind\u0259 \u0259n ali yer tutur. Bunu Az\u0259rbaycan Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin s\u0259dri F\u0259rhad Abdullayev deyib. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259. m&uuml;asir demokratik d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin qanunvericilik sisteml\u0259rinin \u0259sas\u0131 olan konstitusiyalar\u0131 b&uuml;t&uuml;n dig\u0259r h&uuml;quqi aktlardan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n s\u0259ciyy\u0259vi x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259r m&ouml;vcuddur. &ldquo;Bunlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda konstitusiyalar\u0131n xalq t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilm\u0259si, t\u0259sisedici mahiyy\u0259t da\u015f\u0131mas\u0131, c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 etm\u0259si, aliliyi v\u0259 \u0259n y&uuml;ks\u0259k h&uuml;quqi q&uuml;vv\u0259si, q\u0259bul olunmas\u0131 v\u0259 onlara \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259sinin x&uuml;susi qaydas\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131 kimi x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri sadalamaq m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n<p>Konstitusiya t\u0259sisedici mahiyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 konstitusiya t\u0259nziml\u0259m\u0259si ictimai m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. Konstitusiyan\u0131n t\u0259sisedici mahiyy\u0259ti h\u0259m d\u0259 onun d&ouml;vl\u0259t, c\u0259miyy\u0259t v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259sind\u0259, d&ouml;vl\u0259tin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131n\u0131n strateji m\u0259qs\u0259d v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rini m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259sind\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. Konstitusiya d&ouml;vl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 konstitusiya h&uuml;ququnun dig\u0259r vacib subyektl\u0259rinin h&uuml;quq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rini \u0259ks etdirir v\u0259 bununla da, onlar\u0131n \u018fsas Qanunun &uuml;mumi konsepsiyas\u0131na m&uuml;vafiq f\u0259aliyy\u0259tini istiqam\u0259tl\u0259ndirmi\u015f olur&rdquo;.<\/p>\n<p>Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin s\u0259dri bildirib ki, Konstitusiya Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259n y&uuml;ks\u0259k v\u0259 birba\u015fa h&uuml;quqi q&uuml;vv\u0259y\u0259 malik akt olmaqla, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunvericilik sisteminin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. &ldquo;Konstitusiya Az\u0259rbaycan\u0131n konstitusiya qurulu\u015funun vacib \u0259sas\u0131 kimi xalq hakimiyy\u0259tini b\u0259yan edir, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d&ouml;vl\u0259t hakimiyy\u0259tinin yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yi kimi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 elan edir, s\u0259rb\u0259st v\u0259 m&uuml;st\u0259qil &ouml;z m&uuml;q\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 h\u0259ll etm\u0259yi v\u0259 &ouml;z idar\u0259etm\u0259 formas\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259yi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n suveren h&uuml;ququ kimi t\u0259sbit edir. \u018fsas qanunda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 &ouml;z suveren h&uuml;ququnu bilavasit\u0259 &uuml;mumxalq s\u0259sverm\u0259si &ndash; referendum v\u0259 &uuml;mumi, b\u0259rab\u0259r v\u0259 birba\u015fa se&ccedil;ki h&uuml;ququ \u0259sas\u0131nda s\u0259rb\u0259st, gizli v\u0259 \u015f\u0259xsi s\u0259sverm\u0259 yolu il\u0259 se&ccedil;ilmi\u015f n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irir&rdquo;.<\/p>\n<p>G&ouml;r&uuml;nd&uuml;y&uuml; kimi Az\u0259rbaycan xalq\u0131 &ouml;z suveren h&uuml;ququnu h\u0259m d\u0259 &uuml;mumxalq s\u0259sverm\u0259si &ndash; referendum vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Konstitusiyada \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u0259 referendumla h\u0259yata ke&ccedil;ir. &Ouml;t\u0259n il, sentyabr\u0131n 26-da Az\u0259rbaycanda Konstitusiyaya \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 &uuml;mumxalq s\u0259sverm\u0259si (referendum) ke&ccedil;irilib. Bu referendumun m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan b&ouml;y&uuml;k \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edirdi. &Ccedil;&uuml;nki m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bulundan &ouml;t\u0259n m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 &ouml;lk\u0259mizd\u0259 milli qanunvericiliyin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n etibarl\u0131 t\u0259minat mexanizml\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, x&uuml;susil\u0259 d\u0259 siyasi-h&uuml;quqi sistemin liberalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m&uuml;h&uuml;m add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bunu Milli M\u0259clisin deputat\u0131, &ldquo;Yeni Az\u0259rbaycan&rdquo; reverendum qrupu t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0259kil edilmi\u015f Kamal\u0259ddin Qafarov deyim. O bildirib ki, &Uuml;mummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanan v\u0259 1995-ci il noyabrin 12-d\u0259 ke&ccedil;irirl\u0259n &uuml;mumxalq s\u0259sverm\u0259si-referendum yolu il\u0259 q\u0259bul edil\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 d&uuml;nyan\u0131n \u0259n m&uuml;t\u0259r\u0259qqi \u0259sas qanunlar\u0131ndan say\u0131l\u0131r. &ldquo;Bununla bel\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259r\u0259k, eyni zamanda bir s\u0131ra m&uuml;h&uuml;m h&uuml;quqi normalara konstitusion status verm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n 2002-ci il avqustun 24-d\u0259 &uuml;mumxalq s\u0259sverm\u0259si-referendum ke&ccedil;irilib, Konstitusiyan\u0131n 22 madd\u0259sin\u0259 &uuml;mumilikd\u0259 31d\u0259yi\u015fiklik v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r olunub. H\u0259min referendum n\u0259tic\u0259sind\u0259 proporsional se&ccedil;ki sistemi l\u0259\u011fv olunub, m&uuml;st\u0259sna hallarda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin Milli M\u0259clisin s\u0259drin\u0259 deyil, Ba\u015f nazir\u0259 ke&ccedil;m\u0259si proseduru t\u0259sdiql\u0259nib, prezident se&ccedil;kil\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259rinin sad\u0259 s\u0259s &ccedil;oxlu\u011fu il\u0259 hesablanmas\u0131 qaydas\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fib, eyni zamanda h&ouml;kum\u0259tin Milli M\u0259clis qar\u015f\u0131s\u0131nda illik hesabatla &ccedil;\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si, siyasi partiyalar\u0131n l\u0259\u011fvi s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259n al\u0131naraq &uuml;mumi yurisdiksiya m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 verilm\u0259si, v\u0259t\u0259nda\u015flara Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 birba\u015fa m&uuml;raci\u0259t etm\u0259k imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. kimi prinsipial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h&uuml;quqi h\u0259llini tap\u0131b&rdquo;.&nbsp; Mill\u0259t v\u0259kili qeyd edib ki, 2009-cu il mart\u0131n 18-d\u0259 &uuml;mumxalq s\u0259sverm\u0259sin\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131lan Referendum Akt\u0131n\u0131n layih\u0259sind\u0259 is\u0259 29 madd\u0259 &uuml;zr\u0259 41 d\u0259yi\u015fiklik v\u0259 \u0259lav\u0259nin edilm\u0259si t\u0259klif olunub. &ldquo;Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n 17-si madd\u0259l\u0259r\u0259 yeni hiss\u0259l\u0259rin v\u0259 ya b\u0259ndl\u0259rin \u0259lav\u0259 edilm\u0259si, 7-si madd\u0259l\u0259rd\u0259 s&ouml;zl\u0259rin \u0259v\u0259z edilm\u0259si, 7-si madd\u0259l\u0259r\u0259 yeni s&ouml;z&uuml;n v\u0259 ya s&ouml;zl\u0259rin \u0259lav\u0259 olunmas\u0131, 6-s\u0131 madd\u0259l\u0259r\u0259 yeni c&uuml;ml\u0259l\u0259rin \u0259lav\u0259 olunmas\u0131, 2-si madd\u0259l\u0259rin yeni redaksiyada verilm\u0259si, 1-i is\u0259 madd\u0259d\u0259n s&ouml;z&uuml;n &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Lakin d&uuml;nya d&uuml;z\u0259nind\u0259 c\u0259r\u0259ryan ed\u0259n prosesl\u0259r, yeni inki\u015faf tendensiyalar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n meydana &ccedil;\u0131xard\u0131\u011f\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259r, \u0259n \u0259sas\u0131 is\u0259 2009-cu ild\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irilmi\u015f konstitusiya islahat\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f k&ouml;kl&uuml; d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n&ouml;vb\u0259ti d\u0259f\u0259 &ouml;lk\u0259mizin \u018fsas Qanuna b\u0259zi \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259sini obyektiv t\u0259l\u0259bata &ccedil;evirmi\u015fdir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Konstitusiyan\u0131n 152-ci madd\u0259sin\u0259 g&ouml;r\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fsas Qanununun m\u0259tnind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yaln\u0131z referendumla q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r. Mill\u0259t v\u0259kili bildirib ki, Konstitusiyaya \u0259lav\u0259l\u0259rin t\u0259klif edilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml;n&uuml; n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan 157-ci madd\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, m&uuml;vafiq t\u0259klifl\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisi v\u0259 ya Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rs\u0259, bu halda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin r\u0259yi al\u0131n\u0131r. El\u0259 bu m\u0259ntiql\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev &ouml;t\u0259n ilin 18 iyul tarixind\u0259 &quot;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259si haqq\u0131nda&quot; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Referendum Akt\u0131 layih\u0259sinin Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 g&ouml;nd\u0259rilm\u0259si bar\u0259d\u0259 s\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. Referendum Akt\u0131na g&ouml;r\u0259, Konstitusiyan\u0131n 23 madd\u0259sin\u0259 (9, 24, 25, 29, 32, 36, 47, 49, 53, 56, 57, 58, 59, 60, 68, 71, 85, 89, 100, 101, 105, 121, 126) \u0259lav\u0259 v\u0259 d&uuml;z\u0259li\u015fl\u0259rin edilm\u0259si, habel\u0259 yeni 6 madd\u0259nin (98, 103, 106, 108, 110, 146) \u0259lav\u0259 edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Kamal\u0259ddin Qafarov deyib ki, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r prezident se&ccedil;ilm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n 35 ya\u015f \u015f\u0259rtini aradan qald\u0131r\u0131b, d&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259t m&uuml;dd\u0259tini 5 ild\u0259n 7 il\u0259 art\u0131r\u0131b. D&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131na n&ouml;vb\u0259d\u0259nk\u0259nar prezident se&ccedil;kisi elan etm\u0259k, parlamenti buraxmaq s\u0259lahiyy\u0259ti verilib. Ba\u015fqa bir yenilik Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n vitse-prezidentl\u0259ri postlar\u0131n\u0131n t\u0259sisini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Layih\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259, birinci vitse-prezidenti v\u0259 vitse-prezidentl\u0259ri Az\u0259rbaycan prezidenti v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin v\u0259 v\u0259zif\u0259d\u0259n azad edir&rdquo;.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, aprelin 11-d\u0259 ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k n&ouml;vb\u0259d\u0259nk\u0259nar prezident se&ccedil;kil\u0259ri bu g&uuml;n&uuml;n t\u0259l\u0259bidir, Az\u0259rbaycan\u0131n h&uuml;quqi d&ouml;vl\u0259t quruculuqu istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan &ouml;n\u0259\\mli add\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konstitusiyan\u0131n \u0259n y&uuml;ks\u0259k v\u0259 ali h&uuml;quqi q&uuml;vv\u0259y\u0259 malik olan normalar\u0131 b&uuml;t&uuml;n h&uuml;quqi t\u0259nziml\u0259m\u0259 sisteminin \u0259sas\u0131nda durur Konstitusiyan\u0131n \u0259n y&uuml;ks\u0259k v\u0259 ali h&uuml;quqi q&uuml;vv\u0259y\u0259 malik olan normalar\u0131 b&uuml;t&uuml;n h&uuml;quqi t\u0259nziml\u0259m\u0259 sisteminin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-60488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60488"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60488\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}