{"id":59541,"date":"2018-02-23T09:56:49","date_gmt":"2018-02-23T05:56:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=59541","title":{"rendered":"\u201cXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tdir\u201d \u2013 <font color=red><b>\u018fli H\u0259s\u0259nov<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 &ndash; erm\u0259ni t\u0259cav&uuml;zkarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n XX \u0259srin sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259dil\u0259n \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tdir. Qaraba\u011f\u0131n Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin sakinl\u0259rinin k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 bu vaxtad\u0259k insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259dil\u0259n \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131 Xat\u0131n, Liditse, Oradur, Sonqmi, Ruanda v\u0259 Srebrenitsadak\u0131 m&uuml;dhi\u015f hadis\u0259l\u0259rd\u0259n he&ccedil; n\u0259 il\u0259 f\u0259rql\u0259nmir&rdquo;. <\/strong><\/p>\n<p>&quot;Ucnoqta.az&quot;&nbsp; x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidentinin ictimai-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 k&ouml;m\u0259k&ccedil;isi, tarix elml\u0259ri doktoru, professor \u018fli H\u0259s\u0259nov Moskvada &ccedil;\u0131xan &ldquo;\u0130rs-Naslediye&rdquo; jurnal\u0131n\u0131n n&ouml;vb\u0259ti n&ouml;mr\u0259sind\u0259 d\u0259rc olunan m\u0259qal\u0259sinin birinci hiss\u0259sind\u0259 yaz\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fli H\u0259s\u0259nov m\u0259qal\u0259sind\u0259 h\u0259l\u0259 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259, Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqaz\u0131 ilhaq etm\u0259sind\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259rin \u0130ran v\u0259 T&uuml;rkiy\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259z\u0259li torpa\u011f\u0131na &#8211; Qaraba\u011f\u0131n strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli da\u011fl\u0131q hiss\u0259sin\u0259 k&uuml;tl\u0259vi k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;lm\u0259sini s&uuml;but ed\u0259n tarixi faktlar\u0131 misal g&ouml;st\u0259rir. &ldquo;Bu regionda erm\u0259nil\u0259rin say\u0131n\u0131n s&uuml;ni art\u0131r\u0131lmas\u0131 XX y&uuml;zilliyin \u0259vv\u0259lind\u0259 erm\u0259ni ifrat mill\u0259t&ccedil;il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n talanlar\u0131na &ccedil;evrildi. Bu d&ouml;vrd\u0259 erm\u0259ni \u015fovinistl\u0259ri &ldquo;Da\u015fnaks&uuml;tyun&rdquo; partiyas\u0131n\u0131n proqram\u0131nda ir\u0259li s&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f &ldquo;b&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan&rdquo; ideyas\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutaraq, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n &ouml;z \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131ndan qovulmas\u0131na y&ouml;n\u0259l\u0259n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tini h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. 1905-1906-c\u0131 ill\u0259r Bak\u0131, G\u0259nc\u0259, Qaraba\u011f, \u0130r\u0259van, Nax&ccedil;\u0131van, Ordubad, \u015e\u0259rur-Daralag&ouml;z, Tiflis, Z\u0259ng\u0259zur, Qazax v\u0259 bir &ccedil;ox \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 dinc az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin k&uuml;tl\u0259vi qanl\u0131 talanlar\u0131 il\u0259 xat\u0131rlan\u0131r, bir &ccedil;ox \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r xarabal\u0131\u011fa &ccedil;evrildi&rdquo;, &#8211; dey\u0259 m&uuml;\u0259llif yaz\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda muxtar vilay\u0259tin yaranmas\u0131 tarixini xat\u0131rladan \u018f.H\u0259s\u0259nov yaz\u0131r ki, 1923-c&uuml; il iyunun 7-d\u0259 Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 Xank\u0259ndi m\u0259rk\u0259z olmaqla erm\u0259ni muxtar vilay\u0259ti yarad\u0131ld\u0131. &ldquo;Muxtariyy\u0259t statusu vilay\u0259tin yerli sakinl\u0259ri olan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n r\u0259yi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan verildi&rdquo;, &#8211; dey\u0259 m&uuml;\u0259llif qeyd edir. \u018f.H\u0259s\u0259novun fikrinc\u0259, Qaraba\u011fda erm\u0259ni muxtariyy\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259inki Az\u0259rbaycan\u0131n inzibati-\u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; pozurdu, h\u0259m&ccedil;inin bundan sonrak\u0131 erm\u0259ni \u0259razi iddialar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ba\u015flan\u011f\u0131c n&ouml;qt\u0259si oldu. Eyni zamanda, XX \u0259srin ortalar\u0131nda Erm\u0259nistandan 150 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0259cburi olaraq k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;ld&uuml;.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, 1988-ci ilin fevral\u0131nda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda erm\u0259ni siyas\u0259t&ccedil;il\u0259rinin v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131n\u0131n uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 v\u0259 vilay\u0259td\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin g\u0259rginl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y&ouml;n\u0259ldil\u0259n plan\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131. Sovet r\u0259hb\u0259rliyinin a&ccedil;\u0131q-a\u015fkar erm\u0259nip\u0259r\u0259st m&ouml;vqeyin\u0259 s&ouml;yk\u0259n\u0259n natamam siyas\u0259ti v\u0259ziyy\u0259tin sonrak\u0131 g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xard\u0131. 1991-ci ilin sonunda Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 30-dan &ccedil;ox ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si talan edildi v\u0259 yand\u0131r\u0131ld\u0131, 1992-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 erm\u0259ni q&uuml;vv\u0259l\u0259ri DQMV-nin az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan sonuncu m\u0259nt\u0259q\u0259sini i\u015f\u011fal etdil\u0259r. Daha sonra m\u0259qal\u0259d\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xaran hadis\u0259l\u0259r t\u0259fsilat\u0131 il\u0259 \u015f\u0259rh edilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, m\u0259qal\u0259nin davam\u0131 jurnal\u0131n n&ouml;vb\u0259ti n&ouml;mr\u0259sind\u0259 d\u0259rc olunacaq.<\/p>\n<p>&nbsp;<br \/>\n&ldquo;Redaktorun s&uuml;tunu&rdquo; rubrikas\u0131nda n\u0259\u015frin ba\u015f redaktoru Musa M\u0259rcanl\u0131 oxuculara &ldquo;\u0130rs-Az\u0259rbaycan incil\u0259ri&rdquo; seriyas\u0131ndan ingilis v\u0259 frans\u0131z dill\u0259rind\u0259 s\u0259kkizinci kitab\u0131n\u0131n v\u0259 jurnal\u0131n qazax dilind\u0259 birinci n&ouml;mr\u0259sinin n\u0259\u015frind\u0259n s&ouml;z a&ccedil;\u0131r. O yaz\u0131r ki, may\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin 100 illiyi tamam olur. &Ouml;t\u0259n ild\u0259n jurnalda bu m&ouml;vzuya h\u0259sr olunmu\u015f rubrika f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Bundan bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l is\u0259 erm\u0259ni ifrat mill\u0259t&ccedil;il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n dinc az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin qanl\u0131 talanlar\u0131n\u0131n 100 illiyi tamam olur. Bu m\u0259\u015fum hadis\u0259 h\u0259r il Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G&uuml;n&uuml; kimi qeyd edilir. Ba\u015f redaktor Xocal\u0131da ba\u015f ver\u0259n faci\u0259li hadis\u0259l\u0259ri C\u0259nubi Qafqazda m&uuml;asir etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli epizodu adland\u0131r\u0131r. O qeyd edir ki, &ldquo;\u0130rs-Naslediye&rdquo; jurnal\u0131n\u0131n yeni n&ouml;mr\u0259sind\u0259 h\u0259m Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na, h\u0259m d\u0259 bu geni\u015f m&ouml;vzunun dig\u0259r aspektl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f materiallar verilib.<\/p>\n<p>&nbsp;<br \/>\nBu n&ouml;mr\u0259d\u0259 &ldquo;1918-ci ilin mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 belaruslu fotoqraf\u0131n g&ouml;z&uuml; il\u0259&rdquo;, b&ouml;y&uuml;k \u015fair H&uuml;seyn Cavidd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n &ldquo;Dahi romantikin taleyi&rdquo;, habel\u0259 &ldquo;M&uuml;s\u0259lman korpusu&rdquo;, &ldquo;Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015f &ouml;rt&uuml;kl\u0259ri bar\u0259d\u0259&rdquo;, &ldquo;Erm\u0259ni folklorunda Az\u0259rbaycan m\u0259nb\u0259l\u0259ri&rdquo; v\u0259 dig\u0259r m\u0259qal\u0259l\u0259r d\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 &ndash; erm\u0259ni t\u0259cav&uuml;zkarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n XX \u0259srin sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259dil\u0259n \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tdir. Qaraba\u011f\u0131n Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin sakinl\u0259rinin k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 bu vaxtad\u0259k insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-59541","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59541"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59541\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}