{"id":57717,"date":"2018-01-29T12:07:54","date_gmt":"2018-01-29T08:07:54","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=57717","title":{"rendered":"Q\u0259dim Tiflisin koloritl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<div><em>&nbsp;Q\u0259dim Tiflisd\u0259n s&ouml;z d&uuml;\u015f\u0259nd\u0259 ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 \u011fara&ccedil;oxelil\u0259r (qara &ccedil;uxal\u0131lar), kintolar v\u0259 sazandarlar yada d&uuml;\u015f&uuml;r. Sazandarlar q\u0259dim Tiflisin koloriti idil\u0259r. &Ouml; d&ouml;vr&uuml;n sazandarlar\u0131 olan Allahverdi, S\u0259ttar, C\u0259f\u0259r, Evahg&uuml;l v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 m&uuml;xt\u0259lif \u015f\u0259nlikl\u0259rd\u0259 &ouml;z s\u0259n\u0259tkarl\u0131qlar\u0131n\u0131 b&ouml;y&uuml;k ustal\u0131qlarla n&uuml;mayi\u015f etdirirdil\u0259r. Ham\u0131 onlar\u0131 dinl\u0259m\u0259k ist\u0259yirdi, sevirdil\u0259r. Vaxt ke&ccedil;dikc\u0259 onlar\u0131n yerini ba\u015fqa n\u0259sil \u0259v\u0259z edir. Yeni n\u0259slin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u018fbd&uuml;lbaqi Z&uuml;lalov idi. G&ouml;z\u0259l s\u0259sin\u0259 g&ouml;r\u0259 onu &ldquo;B&uuml;lb&uuml;lcan&rdquo; da adland\u0131r\u0131rd\u0131lar.&nbsp;<\/em><\/div>\n<div><em>\u018fbd&uuml;lba\u011fi bar\u0259sind\u0259\u0131 &ccedil;ox e\u015fitmi\u015f\u0259m. Onun bar\u0259sind\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n faktlar da toplam\u0131\u015fam. T\u0259sad&uuml;fi deyildir ki, G&uuml;h&uuml;seyn Kaz\u0131ml\u0131 v\u0259 Vasif Quliyevin B&uuml;lb&uuml;lcan bar\u0259sind\u0259 kitab\u0131n\u0131 g&uuml;rc&uuml; yaz\u0131&ccedil;\u0131s\u0131 Naro Kolxeli il\u0259 birlikd\u0259 g&uuml;rc&uuml; dilin\u0259 t\u0259rc&uuml;m\u0259 edib n\u0259\u015fr\u0259 haz\u0131rlam\u0131\u015fam.T\u0259rc&uuml;m\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131 axtar\u0131\u015flar\u0131m\u0131 da davam etdirdiyimd\u0259n onun haqq\u0131nda kitabda olmayan b\u0259zi \u0259hvalat v\u0259 \u015f\u0259kill\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015f\u0259m.onlar\u0131 sizin n\u0259z\u0259riniz\u0259 \u015fatd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<strong> &nbsp; ***<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;O d&ouml;vr&uuml;n tan\u0131nm\u0131\u015f &ccedil;ianur&ccedil;alan\u0131 L. Qaraxan bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r:&rdquo;\u018fbd&uuml;lbaqi fenomen&nbsp; xan\u0259nd\u0259 olub. Onun d\u0259st\u0259si 1902-ci ild\u0259 h\u0259r bazar g&uuml;n&uuml; &ldquo;Aristrokrat&rdquo; klubunda&nbsp; m&uuml;qavil\u0259 \u0259sas\u0131nda &ccedil;al\u0131b oxuyurdu. M\u0259n d\u0259 bu d\u0259st\u0259d\u0259&nbsp; bir na\u011far&ccedil;\u0131 kimi i\u015ftirak edirdim. Bazar g&uuml;nl\u0259rinin birind\u0259 Georgi Amilaxvarinin (\u018fsilzad\u0259 n\u0259slin\u0259 m\u0259nsub-M.M)&nbsp; klubda hans\u0131sa \u0259cn\u0259binin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 ziyaf\u0259t t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi. O, \u018fbd&uuml;lbaqiy\u0259 m&uuml;raci\u0259t ed\u0259r\u0259k: Di, \u018fbd&uuml;l, g\u0259l g&ouml;r\u0259k, neyl\u0259yirs\u0259n!&rdquo;-dedi. \u018fbd&uuml;lbaqi &ouml;z v\u0259zif\u0259sinin &ouml;hd\u0259sind\u0259 layiqinc\u0259 g\u0259ldi. &ldquo;Cahargah&rdquo; mu\u011fam\u0131n\u0131n&nbsp; &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; hiiss\u0259si olan Hisar\u0131 ifa ed\u0259rk\u0259n &uuml;&ccedil; d\u0259qiq\u0259 yar\u0131m&nbsp; \u0259rzind\u0259&nbsp; n\u0259f\u0259sini d\u0259rm\u0259mi\u015f, yeddi d\u0259f\u0259&nbsp; s\u0259sinin avaz\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k h\u0259min hiss\u0259ni gu\u015f\u0259d\u0259n gu\u015f\u0259y\u0259 ke&ccedil;\u0259r\u0259k ba\u015fa vurmu\u015fdur. Halbuki, onun x&uuml;susu vokal&nbsp; t\u0259hsili yox idi v\u0259 n\u0259f\u0259sini saxlayan zaman diafraqmadan istifad\u0259 olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 he&ccedil; n\u0259 bilmirdi&rdquo;.<\/p>\n<p>Levan Qaraxan ba\u015fqa&nbsp; bir yerd\u0259 qeyd edir: &ldquo;T\u0259xmin\u0259n 1904-c&uuml; ild\u0259 b&ouml;y&uuml;k knyaz Mixail Nikolayevi&ccedil; Romanov Tiflis\u0259 t\u0259\u015frif buyuran zaman \u015f\u0259h\u0259r idar\u0259si Verada &ldquo;Edem&rdquo; ba\u011f-restoran\u0131nda onun \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 ziyaf\u0259t t\u0259\u015fkil edir. Ziyaf\u0259t\u0259&nbsp; \u018fbd&uuml;lbaqi &ouml;z d\u0259st\u0259si il\u0259 d\u0259v\u0259t olunur. &Ouml;z&uuml;n&uuml;n sevimli mu\u011fam\u0131n\u0131- &ldquo;&Ccedil;ahargah&rdquo; t\u0259snifini oxuyur. Mu\u011fam\u0131n &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; hiss\u0259sini- &ldquo;Hisar- m&uuml;xalif&rdquo;i ifa ed\u0259rk\u0259n orada olanlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 heyran edir, t\u0259\u0259cc&uuml;bl\u0259n\u0259n knyaz Abdulbaqiy\u0259, onun a\u011fz\u0131nda he&ccedil; bir al\u0259tin olmamas\u0131na \u0259min olmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n a\u011fz\u0131n\u0131 a&ccedil;ma\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259krar oxumas\u0131n\u0131 buyurur. B&ouml;y&uuml;k knyaz\u0131n t\u0259\u0259cc&uuml;b&uuml;nd\u0259n h\u0259v\u0259s\u0259 g\u0259l\u0259n xan\u0259nd\u0259 t\u0259krar olaraq el\u0259 g&ouml;z\u0259l oxuyur ki, onun ifas\u0131na m\u0259ftun olan b&ouml;y&uuml;k knyaz aya\u011fa qalx\u0131r, barma\u011f\u0131ndan bahal\u0131 &uuml;&ccedil; karatl\u0131q briliant qa\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131l &uuml;z&uuml;y&uuml;&nbsp; &ouml;z \u0259li il\u0259 xan\u0259nd\u0259nin sol \u0259linin &ccedil;e&ccedil;\u0259l\u0259 barma\u011f\u0131na tax\u0131r. H\u0259m d\u0259 el\u0259 h\u0259min an onu m&uuml;\u015faiy\u0259t ed\u0259nl\u0259r\u0259 iki d\u0259st\u0259 on t&uuml;m\u0259nlik \u0259skinaz\u0131 g\u0259tirm\u0259yi \u0259mr edir. Knyaz\u0131n \u0259mri d&ouml;nm\u0259d\u0259n yerin\u0259 yetirilir:D\u0259rzi g\u0259tirirl\u0259r ki, bu da kibrit d\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 &ldquo;&Ccedil;uxa&rdquo; tikir v\u0259 onu xan\u0259nd\u0259nin \u0259ynin\u0259 geyindirirl\u0259r. &ldquo;&Ccedil;uxa&rdquo; 20-25 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 \u018fbdulbaqinin \u0259ynind\u0259 olub, sonra is\u0259 onu s&ouml;k\u0259r\u0259k&nbsp; Ba\u011fdad yayl\u0131\u011f\u0131na b&uuml;k&uuml;b xan\u0259nd\u0259y\u0259 verirl\u0259r. Qiym\u0259tli &uuml;z&uuml;y\u0259 g\u0259ldikd\u0259, onu \u018fbd&uuml;lbaqi &ouml;mr&uuml;n&uuml;n ax\u0131r\u0131na kimi barma\u011f\u0131nda g\u0259zdirib, sonra is\u0259 Bak\u0131 muzeyl\u0259rind\u0259n birin\u0259 t\u0259hvil vermi\u015fdir ki, bu g&uuml;n\u0259 kimi&nbsp; d\u0259 qorunub saxlan\u0131l\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2018\/january\/29\/medium\/273303151612935818753401763403106o.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px; float: left;\" \/>\u0130ran ordusunun general\u0131, diplomat, ictimai-siyasi xadim, \u0259sl\u0259n t&uuml;rk olan Mirz\u0259 Rza xan \u0130r\u0259vaninin memuralar\u0131na uy\u011fun olaraq&nbsp; &laquo;Almaz saray\u0131&raquo;n\u0131n (m&uuml;asirl\u0259ri onu bel\u0259 adland\u0131r\u0131rd\u0131lar) r\u0259smi a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131&nbsp; N\u0259sr\u0259ddin \u015fah\u0131n anadan olmas\u0131 g&uuml;n&uuml;n\u0259, y\u0259ni iyulun 16-a sal\u0131n\u0131b v\u0259 1892-ci ild\u0259 yeni a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f konsulluqda&nbsp; m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m bayram ke&ccedil;irilib.&nbsp; Ba\u015f konsulun \u0259mri il\u0259 bayramda qonaqlar\u0131n \u015f\u0259rab\u0131 birba\u015f hovuzd\u0259n doldurmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n, m\u0259rm\u0259r hovuzun \u015f\u0259lal\u0259sini el\u0259 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdil\u0259r ki, oradan su \u0259v\u0259zin\u0259&nbsp; Kaxetinin q\u0131rm\u0131z\u0131 \u015f\u0259rab\u0131 ax\u0131rd\u0131. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n hovuzun h\u0259r d&ouml;rd t\u0259r\u0259find\u0259 akasiya g&uuml;ll\u0259ri formas\u0131nda&nbsp; a\u011fac tayalar\u0131 b\u0259rkitmi\u015fdil\u0259r ki, buraya da d&ouml;rd min\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f&uuml;\u015f\u0259 \u015f\u0259rab yerl\u0259\u015firdi. Qovz\u0259 kau&ccedil;uk borular il\u0259 \u015f\u0259lal\u0259nin borusuna birl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi. Kran\u0131 a&ccedil;an kimi hovuz \u015f\u0259rabla dolurdu. Axar suyu v\u0259 &ccedil;\u0259m\u0259ni olan bu ba\u011f&ccedil;a sanki C\u0259nn\u0259t ba\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131rd\u0131.Hovuzun h\u0259nd\u0259v\u0259rind\u0259ki h\u0259y\u0259t, a\u011faclar\u0131n dibi v\u0259 tayalar m&uuml;xt\u0259lif r\u0259ngli g&uuml;ll\u0259r il\u0259 b\u0259z\u0259dilmi\u015fdi. Yuxar\u0131dan y&uuml;zl\u0259rl\u0259 &ccedil;in v\u0259 yapon f\u0259n\u0259rl\u0259ri as\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 ki, onlar da hovuzu v\u0259 onda q\u0131rm\u0131z r\u0259ng\u0259 salan \u015f\u0259rab\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131rd\u0131. Mtatsmindada&nbsp; konsulluq il\u0259 &uuml;zb\u0259&uuml;z&nbsp; t\u0259r\u0259fd\u0259 at\u0259\u015ff\u0259\u015fanl\u0131q t\u0259k\u015fil edilmi\u015fdi ki, bu da bayrama r&ouml;vn\u0259qlik, parlaql\u0131q&nbsp; \u0259lav\u0259 edirdi.&nbsp; Otaqlar v\u0259 h\u0259y\u0259t yerli \u0259yan qad\u0131n v\u0259 ki\u015fil\u0259r il\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Tiflisd\u0259 ya\u015fayan iranl\u0131lar il\u0259 dolu idi. Hovruzun h\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259 \u0259ll\u0259rind\u0259 g&uuml;m&uuml;\u015f piyal\u0259 il\u0259 duran ofisiantlar qonaqlar\u0131 \u015f\u0259raba qonaq edirdil\u0259r. Ax\u015famda ba\u015f komandan\u0131n h\u0259rbi orkestri v\u0259 Q\u0259dim Tiflisinin tan\u0131nm\u0131\u015f xan\u0259nd\u0259lrind\u0259n biri, az\u0259rbacanl\u0131 musiqi&ccedil;isi \u018fbd&uuml;lbaqinin (B&uuml;lb&uuml;la\u011fan\u0131n) d\u0259st\u0259si mahn\u0131lar ifa&nbsp; edirdi. Bu f&uuml;sunkar m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 heyran olan Tiflis qubernatoru Giorgi \u015eerva\u015fidze Mirz\u0259 Rza xana deyib: &laquo;Bu ax\u015fam m\u0259ni m&uuml;s\u0259lmana &ccedil;evirdiniz&#8230;&nbsp; Sizin pey\u011f\u0259mb\u0259rinizin ay\u0259l\u0259rd\u0259 c\u0259nn\u0259ti t\u0259svirini oxumu\u015fdum, lakin&nbsp; onun varl\u0131\u011f\u0131na inanm\u0131rd\u0131m, bu ax\u015fam is\u0259 \u0259min oldum ki, M\u0259h\u0259mm\u0259din v\u0259d etdiyi c\u0259nn\u0259t do\u011frudan da m&ouml;vcuddur v\u0259 o burdak\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259nin eynisidir&raquo;.<\/p>\n<p>&nbsp;Bel\u0259likl\u0259, \u018fbd&uuml;lbaqi d\u0259 daxil olmaqla q\u0259dim Tiflisin q\u0259dim cizgil\u0259rin\u0259&nbsp; ba\u015f vuraraq&nbsp; onlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259kl\u0259 bir &ccedil;ox Az\u0259rbaycan xan\u0259nd\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 yeni-yeni m\u0259lumatlar\u0131n &uuml;z\u0259r\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131na&nbsp; &uuml;mid b\u0259sl\u0259m\u0259kl\u0259 bu sah\u0259d\u0259 axtar\u0131\u015flar\u0131m\u0131 yen\u0259 d\u0259&nbsp; davam etdirm\u0259kd\u0259y\u0259m.<\/p><\/div>\n<div>\n<strong>Mirz\u0259 M\u0259mm\u0259do\u011flu<\/strong><\/div>\n<div>\n<em>\u018fdulbaqinun d\u0259st\u0259si<\/em><\/div>\n<div><em>1.<span style=\"white-space:pre\"> <\/span>&Ccedil;ianur &ccedil;alan \u0130ohane, na\u011fara &ccedil;alan K\u0259rim. 6. Anton Dadiani, 9. Karapet Luxinski,10. Abdulbaqi, 11. Sadax Taras.<\/em><\/div>\n<div><em>Milli Elmi Kitabxana, \u0130osif Qri\u015fa\u015fvilinin kitabxana-muzeyi. Qalanlar\u0131n\u0131 \u0130. Qri\u015fa\u015fvili g&uuml;man ki, tan\u0131ya bilm\u0259yib. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 inlar\u0131n adlar\u0131 qeyd olunmay\u0131b.&nbsp;<\/em><\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div><em>2.<span style=\"white-space:pre\"> <\/span>\u015e\u0259kilalt\u0131: Xan\u0259nd\u0259 \u018fbd&uuml;lbaqi Z&uuml;lalovun (B&uuml;lb&uuml;lcan\u0131n) d\u0259st\u0259si (soldan) na\u011fara&ccedil;\u0131 Anton, xan\u0259nd\u0259 \u018fbd&uuml;lbaqi, tarz\u0259n \u015e\u0259mil M\u0259likov, kaman&ccedil;a&ccedil;\u0131 Sevi (Tiflis, 1890-c\u0131 il)&nbsp;<\/em><\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Q\u0259dim Tiflisd\u0259n s&ouml;z d&uuml;\u015f\u0259nd\u0259 ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 \u011fara&ccedil;oxelil\u0259r (qara &ccedil;uxal\u0131lar), kintolar v\u0259 sazandarlar yada d&uuml;\u015f&uuml;r. Sazandarlar q\u0259dim Tiflisin koloriti idil\u0259r. &Ouml; d&ouml;vr&uuml;n sazandarlar\u0131 olan Allahverdi, S\u0259ttar, C\u0259f\u0259r, Evahg&uuml;l v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 m&uuml;xt\u0259lif&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[106],"tags":[],"class_list":["post-57717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edebiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}