{"id":56679,"date":"2018-01-12T12:36:59","date_gmt":"2018-01-12T08:36:59","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=56679","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 hans\u0131 s\u00f6zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yi a\u00e7\u0131qlan\u0131b &#8211; <font color=red><b>TAM S\u0130YAHI<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>&ldquo;Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalar\u0131&rdquo; layih\u0259si haz\u0131rlan\u0131b v\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim olunub.<\/strong><\/p>\n<p>&quot;Ucnoqta.az&quot; &quot;Report&quot;a istinad\u0259n bildirir ki, &ldquo;Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalar\u0131&rdquo; layih\u0259sini Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Orfoqrafiya Komissiyas\u0131 v\u0259 AMEA N\u0259simi ad\u0131na Dil&ccedil;ilik \u0130nstitutu haz\u0131rlay\u0131b. Layih\u0259 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin 28 dekabr 2017-ci il tarixind\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n iclas\u0131nda m&uuml;zakir\u0259 olunub v\u0259 &ccedil;ap &uuml;&ccedil;&uuml;n t&ouml;vsiy\u0259 edilib.<\/p>\n<p>Qaydalar layih\u0259si t\u0259sdiq olunmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 g&ouml;nd\u0259ril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&quot;Report&quot; layih\u0259nin tam variant\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>\u018fsl Az\u0259rbaycan s&ouml;zl\u0259rinin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>1. Az\u0259rbaycan dilinin l&uuml;\u011f\u0259t t\u0259rkibind\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259n milli s&ouml;zl\u0259rin bir &ccedil;oxu deyildiyi kimi yaz\u0131l\u0131r: add\u0131m, d\u0259niz, g\u0259lin, g&uuml;n\u0259\u015f, qo\u015fun, o\u011ful v\u0259 s.<\/p>\n<p>2. Son s\u0259si [x] v\u0259 ya [\u011f] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan milli s&ouml;zl\u0259r q h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: ayaq,bar&shy;maq, bulaq, dayanacaq, qat\u0131q, qonaq, otaq, yax\u015f\u0131l\u0131q, yanaq v\u0259 s. Bu q\u0259bild\u0259n olan s&ouml;zl\u0259r\u0259 saitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil&ccedil;i qo\u015fulduqda yaz\u0131da q~\u011f \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si ba\u015f verir: ota&shy;&shy;&shy;\u011fa, bula\u011f\u0131n, qona\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Son s\u0259si [k\u02b9] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan bir qrup al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r d\u0259 q h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: filoloq,ittifaq, m&uuml;st\u0259ntiq, natiq, \u015f\u0259f\u0259q, texnoloq, &uuml;f&uuml;q, v\u0259r\u0259q v\u0259 s. \u018fsl Az\u0259rbaycan s&ouml;zl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli ola&shy;&shy;&shy;raq, bu q\u0259bild\u0259n olan s&ouml;zl\u0259rin sonuna saitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil&ccedil;i qo\u015fulduqda yaz\u0131da he&ccedil; bir d\u0259&shy;yi&shy;\u015fik&shy;lik ba\u015f vermir: filoloqa, \u015f\u0259f\u0259qi, &uuml;f&uuml;q\u0259 v\u0259 s.<\/p>\n<p>3. Son s\u0259si [x\u02b9] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan iki v\u0259 &ccedil;oxhecal\u0131 milli s&ouml;zl\u0259r k h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: bil\u0259k, birlik, k&uuml;l\u0259k, &uuml;r\u0259k, &uuml;z\u0259rlik, &uuml;z&uuml;k v\u0259 s. Bu q\u0259bild\u0259n olan s&ouml;zl\u0259r\u0259 saitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil&ccedil;i qo\u015fulduqda yaz\u0131da k~y \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si ba\u015f verir: bil\u0259yi, bir&shy;li&shy;yimiz, &uuml;r\u0259yim, &uuml;z&uuml;y&uuml;n v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nQeyd: S&ouml;z sonunda [k] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan \u0259ks\u0259r al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r\u0259 is\u0259 bu qayda \u015famil edil&shy;mir, y\u0259ni onlarda \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259 ba\u015f vermir: \u0259mlak-\u0259mlaka, i\u015ftirak-i\u015ftirak\u0131m\u0131z, mexanik-mexanik\u0259, \u015f\u0259rik-\u015f\u0259riki, tex&shy;nik-texnikin v\u0259 s.<\/p>\n<p>4. Son s\u0259si h\u0259m [t], h\u0259m d\u0259 [d] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan iki v\u0259 &ccedil;oxhecal\u0131 milli s&ouml;zl\u0259r d il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: bulud, pal\u0131d, s&ouml;y&uuml;d v\u0259 s. Bu qayda ona \u0259saslan\u0131r ki, h\u0259min s&ouml;z&shy;l\u0259&shy;r\u0259 saitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil&ccedil;i qo\u015fulduqda sondak\u0131 samit [d]kimi s\u0259sl\u0259nir.<\/p>\n<p>\nQeyd: Polad, s\u0259n\u0259d, t\u0259qa&uuml;d v\u0259 s. kimi al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r d\u0259 bu qaydaya \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>\n5. Son s\u0259si h\u0259m [k], h\u0259m d\u0259 [g] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan milli s&ouml;zl\u0259r g h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: &ccedil;\u0259l\u0259ng, p\u0259l\u0259ng, s\u0259h\u0259ng, t&uuml;f\u0259ng v\u0259 s. D&ouml;rd&uuml;nc&uuml; b\u0259ndd\u0259ki qayda bu s&ouml;zl\u0259r\u0259 d\u0259 aiddir.<\/p>\n<p>\nQeyd: Bu qayda ah\u0259ng, q\u0259\u015f\u0259ng, n\u0259h\u0259ng kimi al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r\u0259 d\u0259 \u015famil edilir.<\/p>\n<p>\n6. Son s\u0259si h\u0259m [c], h\u0259m d\u0259 [&ccedil;] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan s&ouml;zl\u0259r c h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: k\u0259rpic, q\u0131l\u0131nc, &uuml;lg&uuml;c v\u0259 s. D&ouml;rd&uuml;nc&uuml; b\u0259ndd\u0259ki qayda bu b\u0259nd\u0259 d\u0259 aiddir.<\/p>\n<p>7. \u018fd\u0259bi t\u0259l\u0259ff&uuml;zd\u0259 ilk s\u0259si [\u0131] il\u0259 deyil\u0259n s&ouml;zl\u0259r olmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 milli s&ouml;zl\u0259r i il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: ilan, ild\u0131r\u0131m, il\u011f\u0131m, ilx\u0131, il\u0131q, inanmaq, i\u015fart\u0131, i\u015f\u0131q v\u0259 s.<br \/>\nAl\u0131nma s&ouml;zl\u0259rd\u0259 saitl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>\n8. O saitli al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r [a] v\u0259 ya [o] il\u0259 t\u0259l\u0259ff&uuml;z edilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olma&shy;ya&shy;raq, o il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: avtomat, ensiklopediya, kollec, kollektiv, kom&shy;bi&shy;nat, laborant, Moskva, motor, obyekt, Odessa, po&ccedil;talyon, poema, poeziya, problem, pro&shy;fes&shy;sor, solist, velosiped v\u0259 s.<\/p>\n<p>9. \u0130kinci hecas\u0131ndak\u0131 saiti [i], b\u0259z\u0259n d\u0259 [&uuml;] il\u0259 t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan \u0259r\u0259bm\u0259n\u015f\u0259li s&ouml;zl\u0259r \u0259n\u0259n\u0259vi-tarixi prinsip\u0259 \u0259sas\u0259n i il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: k&uuml;lli (miqdarda), m&uuml;dir, m&uuml;drik, m&uuml;flis,m&uuml;xbir, m&uuml;xlis, m&uuml;nbit, m&uuml;nsif, m&uuml;rid, m&uuml;r\u015fid, m&uuml;sib\u0259t v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: M&uuml;h&uuml;m v\u0259 &uuml;f&uuml;q s&ouml;zl\u0259rind\u0259ki ikinci heca &uuml; h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\n10. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 t\u0259rkibind\u0259 u saiti il\u0259 yaz\u0131lan v\u0259 [yu] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s&ouml;zl\u0259r \u0259d\u0259bi dilimizin fonetik qaydalar\u0131na uy\u011fun olaraq &uuml; il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: al&uuml;minium, b&uuml;lleten, b&uuml;ro, j&uuml;ri, karb&uuml;rator, komp&uuml;ter, L&uuml;ksemburq, para\u015f&uuml;t,<br \/>\ns&uuml;jet, t&uuml;tor, uvert&uuml;ra v\u0259 s.<\/p>\n<p>11. Sonu a saiti il\u0259 bit\u0259n al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r iki c&uuml;r yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>a) A\u015fag\u0131dak\u0131 s&ouml;zl\u0259rin sonunda a h\u0259rfi ya&shy;z\u0131l&shy;m\u0131r: aksiom, anket, ap&shy;tek, atmosfer, fab&shy;&shy;rik, fonem, kaset, kayut, konfet, kontor, q\u0259zet, qrafem, qrav&uuml;r, qrup, leksem, lent, ma&shy;\u015f\u0131n, perspektiv, planet, pyes, reklam, rezin, sistem, sis&shy;tern, sitat, teorem, vitrin v\u0259 s.<\/p>\n<p>b) sonundak\u0131 a saiti at\u0131lark\u0259n m\u0259nas\u0131 anla\u015f\u0131lmayan v\u0259 ya ba\u015fqa m\u0259na ver\u0259n s&ouml;zl\u0259r m\u0259nb\u0259 dild\u0259ki kimi a h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: botanika, doktrina, forma, kamera, qram&shy;ma&shy;tika, norma, poetika, poeziya,respublika, taktika v\u0259 s. Bel\u0259 s&ouml;zl\u0259rin sonun&shy;da a h\u0259rfi ya&shy;z\u0131lmad\u0131qda m\u0259na d\u0259yi\u015fikliyi ba\u015f verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, botanika elm sah\u0259si oldu\u011fu hal&shy;da, botanik sah\u0259 &uuml;zr\u0259 m&uuml;t\u0259x\u0259ssisdir.<\/p>\n<p>12. &ldquo;Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya l&uuml;\u011f\u0259ti&rdquo;nin 2013-c&uuml; il n\u0259\u015frind\u0259 metafor, profilaktori, sanatori \u015f\u0259klind\u0259 verilmi\u015f s&ouml;zl\u0259rin metafora, profilak&shy;to&shy;riya, sana&shy;to&shy;ri&shy;ya kimi yaz\u0131lmas\u0131 t&ouml;vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>13. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 birhecal\u0131 olub, t\u0259l\u0259ff&uuml;z zaman\u0131, ad\u0259t\u0259n, sonundak\u0131 iki samit aras\u0131na i v\u0259 ya &uuml; saiti art\u0131rmaqla t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan \u0259r\u0259bm\u0259n\u015f\u0259li s&ouml;zl\u0259r iki c&uuml;r yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>\na) iki saitl\u0259 yaz\u0131lanlar: a\u011f\u0131l, cisim, eyib, \u0259tir, feil, f\u0259sil, fikir, heyif, isim, izin,<br \/>\nq\u0259bir, q\u0259dir, qisim, meyil, Misir, n\u0259sil, &ouml;m&uuml;r, s\u0259bir, s\u0259tir, sinif, \u015feir, \u015f\u0259kil, zehin;<\/p>\n<p>b) bir saitl\u0259 yaz\u0131lanlar: c\u0259br, \u0259mr, \u0259sl, h\u0259bs, h\u0259sr (etm\u0259k),h&ouml;km, h&uuml;sn,h&uuml;zn, h&uuml;zn, k\u0259sr, q\u0259bz, q\u0259hr, q\u0259sr, n\u0259bz, n\u0259fs, n\u0259sr, sehr, s\u0259dr, &uuml;zr, &uuml;zv, z&uuml;lm v\u0259 s.,<\/p>\n<p>\nBu qisimd\u0259n olan s&ouml;zl\u0259rin bir &ccedil;oxu iki saitl\u0259 yaz\u0131ld\u0131qda ba\u015fqa m\u0259nal\u0131 s&ouml;zl\u0259r &ndash; paroniml\u0259r al\u0131n\u0131r: \u0259sl &ndash;\u0259sil, \u0259sr &ndash; \u0259sir, h\u0259sr &ndash; h\u0259sir, k\u0259sr &ndash; k\u0259sir , n\u0259fs &ndash; n\u0259fis v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nS&ouml;z k&ouml;kl\u0259rind\u0259 samitl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>14. Rus dilind\u0259 t\u0259rkibind\u0259 \u0446 samiti olan Avropa m\u0259n\u015f\u0259li al\u0131nma s&ouml;zl\u0259rin ya&shy;z\u0131&shy;l\u0131\u015f\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qaydalar \u0259sas g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r:<\/p>\n<p>a) &uuml;mumi isiml\u0259r s il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: aseton, dosent, konsert, lisey, sex, sement, senzura, sirk v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Vitse s&ouml;z&uuml; istisnad\u0131r, ts il\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\nb) x&uuml;susi isiml\u0259rd\u0259 s&ouml;z&uuml;n \u0259vv\u0259lind\u0259 s il\u0259 (Setkin, Sialkovski v\u0259 s.); s&ouml;z&uuml;n ortas\u0131nda v\u0259 ax\u0131r\u0131nda is\u0259 ts (Motsart, Muromets, Vorontsov v\u0259 s.) yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>15. Rus dilind\u0259 t\u0259rkibind\u0259 \u0449 h\u0259rfi olan al\u0131nma s&ouml;zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qaydalar \u0259sas g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r:<\/p>\n<p>a) s&ouml;z&uuml;n \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259 sonunda i\u015fl\u0259n\u0259n \u0449 samiti \u0259v\u0259zin\u0259 \u015f yaz\u0131l\u0131r:<br \/>\nbor\u015f, \u015eedrin, \u015eerba, \u015eors v\u0259 s.<\/p>\n<p>b) S&ouml;z&uuml;n ortas\u0131nda i\u015fl\u0259n\u0259n \u0449 samiti \u0259v\u0259zin\u0259 qo\u015fa \u015f\u015f yaz\u0131l\u0131r: Qu\u015f\u015fin,<br \/>\nme\u015f\u015fan, Ple\u015f\u015funov, Vere\u015f&shy;\u015fa&shy;gin v\u0259 s.<\/p>\n<p>16. Rus dili vasit\u0259sil\u0259 dilimiz\u0259 ke&ccedil;mi\u015f a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r (&uuml;mumi v\u0259 x&uuml;&shy;susi isiml\u0259r) \u0259slin\u0259 uy\u011fun olaraq h h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Haaqa, Hamburq, har&shy;mo&shy;ni&shy;ya, Havana, Hegel, hektar, heroqlif, Heyne, hidrogen, himn, hospital, H&ouml;te,<br \/>\nhu&shy;&shy;&shy;manizm v\u0259 s.<\/p>\n<p>17. Birinci v\u0259 ikinci hecas\u0131ndak\u0131 samiti, \u0259sas\u0259n, [m] il\u0259 t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan s&ouml;zl\u0259r n samiti il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: anbar, g&uuml;nb\u0259z, \u0130stanbul, q\u0259nb\u0259r, s&uuml;nb&uuml;l, \u015f\u0259nb\u0259, t\u0259nb\u0259l,<br \/>\nz\u0259nbil.<\/p>\n<p>Kombayn, kombinat, k&ouml;mb\u0259, pamb\u0131q s&ouml;zl\u0259ri istisnad\u0131r.<\/p>\n<p>18. -iy, -skiy il\u0259 qurtaran x&uuml;susi isiml\u0259rin sonundak\u0131 y samiti yaz\u0131lm\u0131r: Qorki, Mayakovski, Yaroslavski.<\/p>\n<p>19. Kimy\u0259vi element adlar\u0131 m\u0259nb\u0259 dild\u0259ki kimi yaz\u0131l\u0131r: kalium, maqnezium, natrium v\u0259 s.<\/p>\n<p>20. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 [c] kimi t\u0259l\u0259ff&uuml;z olunan al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r c h\u0259rfi il\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Cek London, cemper, Siciliya v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n21. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 g samitli al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r g il\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131r: biologiya, dialek&shy;to&shy;lo&shy;giya, general, genezis, geologiya, gigiyena, gimnastika, gitara v\u0259 s.<\/p>\n<p>22. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s&ouml;zl\u0259rin m\u0259nb\u0259 dild\u0259ki yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u0259sas g&ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259r\u0259k, k h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l&shy;ma&shy;s\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131l\u0131r: \u0259sk\u0259r, \u0259skinas, \u0130sk\u0259nd\u0259r, i\u015fk\u0259nc\u0259 v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Bu s&ouml;zl\u0259r dilimizd\u0259 m\u0259hz t\u0259l\u0259ff&uuml;zl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n indiy\u0259d\u0259k g h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 ki, m\u0259nb\u0259 dild\u0259 yana\u015f\u0131 g\u0259l\u0259n kar samitl\u0259rd\u0259n (sk, \u015fk) ikincisi (k) t\u0259l\u0259ff&uuml;zd\u0259 cingiltil\u0259\u015f\u0259r\u0259k, onun cingiltili qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na (g) ke&ccedil;mi\u015fdir.<\/p>\n<p>\n23. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 w samitli al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r Az\u0259rbaycan dilind\u0259 v il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: veb-sayt, Vilyam, vindos, v&ouml;rd v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nQo\u015fasaitli v\u0259 qo\u015fasamitli s&ouml;zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>24. K&ouml;k&uuml;nd\u0259 eynicinsli v\u0259 m&uuml;xt\u0259lifcinsli qo\u015fa sait i\u015fl\u0259n\u0259n al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r \u0259d\u0259bi dild\u0259ki t\u0259l\u0259ff&uuml;z&uuml;nd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, qo\u015fa saitl\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131r: ail\u0259, b\u0259dii, camaat, \u0259caib, \u0259mt\u0259\u0259, ideal, maa\u015f, m&uuml;alic\u0259, okean, saat, stadion, z\u0259if v\u0259 s.<\/p>\n<p>25.Milyon v\u0259 milyard s&ouml;zl\u0259ri m\u0259nb\u0259 dild\u0259ki yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, bu \u015f\u0259kild\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>26. Hecalar\u0131ndan biri p samiti il\u0259 bitib, sonrak\u0131 hecas\u0131n\u0131n ilk samiti [b] kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s&ouml;zl\u0259r qo\u015fa pp samitiil\u0259 yaz\u0131l\u0131r: guppultu, hoppanmaq, \u015fapp\u0131lt\u0131, tap&shy;&shy;p\u0131l&shy;t\u0131, toppuz v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n27. Hecalar\u0131ndan biri k samiti il\u0259 bitib, sonrak\u0131 hecas\u0131n\u0131n ilk samiti [g] kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s&ouml;zl\u0259r qo\u015fa kk samitiil\u0259 yaz\u0131l\u0131r: m&uuml;r\u0259kk\u0259b, m&uuml;t\u0259kk\u0259, s\u0259kkiz v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n28. Hecalar\u0131ndan biri t samiti il\u0259 bitib, sonrak\u0131 hecas\u0131n\u0131n ilk samiti [d] kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s&ouml;zl\u0259r qo\u015fa ttsamitiil\u0259 yaz\u0131l\u0131r: \u0259lb\u0259tt\u0259, h\u0259tta, S\u0259ttar v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n29. Hecalar\u0131ndan biri q samiti il\u0259 bitib, sonrak\u0131 hecas\u0131n\u0131n ilk samiti [k\u02b9] kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s&ouml;zl\u0259r qo\u015fa qq samiti il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: diqq\u0259t, doqquz, saqqal v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n30. \u0130ki sait aras\u0131nda g\u0259l\u0259n qo\u015fa samitli s&ouml;zl\u0259r qo\u015fa samitl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: ballada, ka&shy;&shy;pella, kassa, klassik, q\u0259yyum, libretto, n\u0259qqa\u015f, operetta, s\u0259yyar, \u015fassi, vassal, v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nQeyd: M\u0259nb\u0259 dild\u0259 t\u0259rkibind\u0259 ll, nn, pp qo\u015fa samitl\u0259ri olan al\u0131nma s&ouml;zl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi yaz\u0131l\u0131r: paralel, anten, ton, qrup, aparat v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n31. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 sonu qo\u015fa samitl\u0259 bit\u0259n iki v\u0259 ya &ccedil;oxhecal\u0131 s&ouml;zl\u0259r bir sa&shy;mit&shy;l\u0259 yaz\u0131l\u0131r: h&uuml;snx\u0259t, kiloqram, kilovat, metal, m&uuml;h&uuml;m, r\u0259smx\u0259t, s\u0259rh\u0259d v\u0259 s.<\/p>\n<p>32. T\u0259khecal\u0131 s&ouml;zl\u0259rin sonunda qo\u015fa samitin h\u0259r ikisi yaz\u0131l\u0131r: f\u0259nn, haqq, hiss, x\u0259tt, k&uuml;ll, r\u0259dd, sirr, vatt, z\u0259nn, zidd v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nBel\u0259 s&ouml;zl\u0259r\u0259 samitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil&ccedil;i art\u0131rd\u0131qda onlar\u0131n k&ouml;k&uuml;nd\u0259ki qo\u015fa sa&shy;mitl\u0259rd\u0259n biri d&uuml;\u015f&uuml;r: f\u0259nn &ndash; f\u0259nl\u0259r, haqq &ndash; haqs\u0131z, x\u0259tt &ndash; x\u0259td\u0259n, sirr &ndash; sirl\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nQeyd:<br \/>\nBu qayda hiss v\u0259 k&uuml;ll s&ouml;zl\u0259rin\u0259 \u015famil edilmir. &Ccedil;&uuml;nki h\u0259min s&ouml;zl\u0259rin son samitl\u0259rind\u0259n bi&shy;ri&shy;ni atd\u0131qda onlar ba\u015fqa m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r: his (oca\u011f\u0131n hisi), k&uuml;l (siqaretin k&uuml;l&uuml;). Hiss s&ouml;z&uuml;n\u0259 yaln\u0131z &ndash;siz \u015f\u0259kil&ccedil;isini art\u0131rd\u0131qdak&ouml;kd\u0259ki s samitl\u0259rind\u0259n biri ixtisar olunur.<\/p>\n<p>\n33. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 b\u0259zi t\u0259khecal\u0131 v\u0259 &ccedil;oxhecal\u0131 s&ouml;zl\u0259rin sonunda i\u015fl\u0259n\u0259n qo\u015fa ss samitind\u0259nyaln\u0131z biri yaz\u0131l\u0131r: ekspress &ndash; ekspres, konqress-konqres, stress &ndash; stres v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n34. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 ss qo\u015fa samiti il\u0259 ba\u015flayan ssenari s&ouml;z&uuml;n&uuml;n \u0259vv\u0259lind\u0259 bir s h\u0259rfi yaz\u0131l\u0131r: senari. H\u0259min s&ouml;zd\u0259n d&uuml;z\u0259l\u0259n s&ouml;zl\u0259rd\u0259 d\u0259 bu qaydaya \u0259m\u0259l edilir.<\/p>\n<p>\n35. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 s&ouml;z ortas\u0131nda qo\u015fa ss samiti olan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s&ouml;zl\u0259r d\u0259 bir s h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: masaj, pasaj, \u015fose v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n36. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 t\u0259rkibind\u0259 qo\u015fa mm samiti olan v\u0259 sonu a saiti il\u0259 bit\u0259n s&ouml;zl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi yaz\u0131l\u0131r: diaqram, proqram, stenoqram, teleqram v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n37. \u018fvv\u0259lki orfoqrafiya l&uuml;\u011f\u0259tl\u0259rind\u0259 t\u0259rkibind\u0259 -iyyat,- iyy\u0259t v\u0259 -iyy\u0259 \u015f\u0259&shy;kil&shy;&ccedil;isi olan s&ouml;zl\u0259r qo\u015fa yy samiti il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda h\u0259min s&ouml;zl\u0259r bir [y] il\u0259 t\u0259&shy;l\u0259f&shy;f&uuml;z olunur. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 fonetik prinsip\u0259 \u0259saslanaraq t\u0259rkibind\u0259 h\u0259min \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r olan s&ouml;zl\u0259rin bir y il\u0259 yaz\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n: c\u0259rrahiyy\u0259 &#8211; c\u0259r&shy;ra&shy;hiy\u0259, d&ouml;v&shy;riy&shy;y\u0259 &ndash; d&ouml;vriy\u0259, \u0259d\u0259biyyat &ndash; \u0259d\u0259biyat, f\u0259aliyy\u0259t &ndash; f\u0259aliy\u0259t, maliyy\u0259 &ndash; maliy\u0259, &uuml;s&shy;lu&shy;biy&shy;yat &ndash; &uuml;slubiyat v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nQeyd: Q\u0259yyum, s\u0259yyah, s\u0259yyar, s\u0259yyar\u0259, t\u0259yyar kimi s&ouml;zl\u0259r istisnad\u0131r. Ehtiyat, m\u0259rsiy\u0259, saniy\u0259, t\u0259hkiy\u0259, t\u0259rbiy\u0259, t\u0259ziy\u0259, t&ouml;vsiy\u0259 kimi s&ouml;zl\u0259r is\u0259 indiy\u0259d\u0259k bir y il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu\u011fu kimi qal\u0131r.<\/p>\n<p>\n\u015e\u0259kil&ccedil;il\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>\n38. S&ouml;zd&uuml;z\u0259ldici \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>\n1) Bir c&uuml;r yaz\u0131lan al\u0131nma \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r:<br \/>\n-i \u015f\u0259kil&ccedil;isi: c\u0259nubi, daxili, elmi, h\u0259yati,Nax&ccedil;\u0131vani, \u015fimali, \u015eirvani, tarixi v\u0259 s.<br \/>\nSonu saitl\u0259 bit\u0259n s&ouml;zl\u0259rd\u0259 bu \u015f\u0259kil&ccedil;i &ndash;vi \u015f\u0259klind\u0259 olur: ail\u0259vi, dair\u0259vi, G\u0259nc\u0259vi, kimy\u0259vi, k&uuml;tl\u0259vi v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n-var\u0131 \u015f\u0259kil&ccedil;isi: buynuzvar\u0131, qalxanvar\u0131, &uuml;z&uuml;kvar\u0131, y&uuml;ng&uuml;lvar\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n-stan \u015f\u0259kil&ccedil;isi: Samitl\u0259 bit\u0259n s&ouml;zl\u0259rd\u0259 bu \u015f\u0259kil&ccedil;inin \u0259vv\u0259lin\u0259 ah\u0259ng qanununa uy\u011fun olaraq \u0131, i, u, &uuml; saitl\u0259ri art\u0131r\u0131l\u0131r: Da\u011f\u0131stan, T&uuml;rkm\u0259nistan, Monqolustan, T&uuml;rk&uuml;stan. Saitl\u0259 bit\u0259n s&ouml;zl\u0259rd\u0259 is\u0259 \u015f\u0259kil&ccedil;i oldu\u011fu kimi qal\u0131r: G&uuml;rc&uuml;stan.<\/p>\n<p>2) \u0130ki c&uuml;r yaz\u0131lan \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r:<\/p>\n<p>Kar samitl\u0259 bit\u0259nl\u0259rd\u0259: -qan, -k\u0259n; cingiltili samitl\u0259 bit\u0259nl\u0259rd\u0259 -\u011fan, -g\u0259n:<br \/>\nburul\u011fan, &ccedil;al\u0131\u015fqan, deying\u0259n, d&ouml;y&uuml;\u015fk\u0259n, s&uuml;r&uuml;\u015fk\u0259n, yap\u0131\u015fqan v\u0259 s.<\/p>\n<p>3) D&ouml;rd c&uuml;r yaz\u0131lan \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r:<\/p>\n<p>-k\u0131, -ki, -ku, -k&uuml; \u015f\u0259kil&ccedil;isi: ax\u015famk\u0131, bildirki, g&uuml;nd&uuml;zk&uuml;, onunku, s\u0259h\u0259rki v\u0259 s.<br \/>\nSif\u0259t v\u0259 isim d&uuml;z\u0259ld\u0259n -\u0131, -i, -u, -&uuml; \u015f\u0259kil&ccedil;isi: bad\u0131mcan\u0131, Ceyran\u0131, &ccedil;\u0259rk\u0259zi, dar&ccedil;\u0131n\u0131, d\u0259rb\u0259ndi, g&uuml;m&uuml;\u015f&uuml;, nar\u0131nc\u0131, novruzu, Va\u011fzal\u0131 v\u0259 s.<br \/>\nSonu saitl\u0259 bit\u0259n s&ouml;zl\u0259rd\u0259 bu \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259rin \u0259vv\u0259lin\u0259 y samiti art\u0131r\u0131l\u0131r: b\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi, bu\u011fday\u0131, xurmay\u0131, s&uuml;rm\u0259yi v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n4) Feil k&ouml;kl\u0259rind\u0259n isim v\u0259 sif\u0259t d&uuml;z\u0259ld\u0259n \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r.<\/p>\n<p>Sonu kar samitl\u0259 bit\u0259n s&ouml;zl\u0259rd\u0259:<br \/>\n&#8211; q\u0131, -ki, -qu, -k&uuml;: asq\u0131, pusqu, se&ccedil;ki, s&uuml;rtk&uuml; v\u0259 s.<br \/>\n&#8211; q\u0131n, -kin, -qun, -k&uuml;n: bitkin, &ouml;tk&uuml;n, satq\u0131n, tutqun v\u0259 s.<\/p>\n<p>Sonu cingiltili samitl\u0259 bit\u0259n s&ouml;zl\u0259rd\u0259:<br \/>\n-\u011f\u0131, -gi, -\u011fu -g&uuml;: b&ouml;lg&uuml;, &ccedil;al\u011f\u0131, vergi, vur\u011fu;<br \/>\n-\u011f\u0131n, -gin, -\u011fun, -g&uuml;n: \u0259zgin, q\u0131r\u011f\u0131n, s&uuml;zg&uuml;n, yor\u011fun.<\/p>\n<p>\n39. R\u0259q\u0259ml\u0259 yaz\u0131lan miqdar saylar\u0131na m\u0259nsubiyy\u0259t v\u0259 hal \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259ri \u0259lav\u0259 edildikd\u0259 \u015f\u0259kil&ccedil;id\u0259n \u0259vv\u0259l defis qoyulur: 2-y\u0259, 3-d\u0259, 5-i, 6-n\u0131n, 17-si, 20-d\u0259n. \u018fr\u0259b r\u0259q\u0259ml\u0259rind\u0259n sonra ah\u0259ng\u0259 g&ouml;r\u0259 s\u0131ra say\u0131n\u0131n \u015f\u0259kil&ccedil;isi ixtisarla (-c\u0131, -ci, -cu, -c&uuml;) yaz\u0131l\u0131r: 2-ci, 3-c&uuml;, 6-c\u0131, 10-cu.<\/p>\n<p>\n40.Roma r\u0259q\u0259ml\u0259rind\u0259n sonra \u015f\u0259kil&ccedil;i yaz\u0131lm\u0131r: be\u015finci &ndash; V, onuncu &ndash; X v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nM&uuml;r\u0259kk\u0259b s&ouml;zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>\n41. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m&uuml;r\u0259kk\u0259b s&ouml;zl\u0259r biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>\na) bir vur\u011fu il\u0259 deyil\u0259n m&uuml;xt\u0259lif s&ouml;zl\u0259r: arabir, balacaboy, be\u015fillik, be\u015f&shy;m\u0259r&shy;t\u0259b\u0259li, bug&uuml;nk&uuml;, B&uuml;lb&uuml;lo\u011flu, &Ccedil;\u0259r&shy;k\u0259z&shy;q\u0131z\u0131, dilucu, \u018flia\u011fa, g&uuml;l\u0259r&uuml;z, g&uuml;n\u0259baxan, h\u0259rgec\u0259ki, H\u0259s\u0259no\u011flu, k&ouml;hn\u0259fikirli, qalxanab\u0259nz\u0259r, qanunvericilik, qara&shy;sa&ccedil;&shy;l\u0131, Q\u0259nb\u0259rq\u0131z\u0131, qurultayqaba\u011f\u0131, m&uuml;xt\u0259lift\u0259r\u0259fli, &ouml;zba\u015f\u0131nal\u0131q, soyuqqanl\u0131, t&uuml;rk&shy;m\u0259n&shy;\u015f\u0259li, ucdantutma, &uuml;mum&shy;b&shy;\u0259&shy;\u015f\u0259&shy;ri, yenifikirli v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nb) eyni feil k&ouml;k&uuml;n&uuml;n t\u0259krar\u0131 v\u0259 a, ha biti\u015fdiricil\u0259rinin vasit\u0259sil\u0259 yaranan m&uuml;r\u0259kk\u0259b isiml\u0259r: g\u0259lhag\u0259l, qa&ccedil;aqa&ccedil;, tutatut, vurhavur v\u0259 s.<br \/>\nQeyd: S&ouml;z&uuml;n k&ouml;k&uuml; kar samitl\u0259 bitdikd\u0259 a, cingiltili samitl\u0259 bitdikd\u0259 is\u0259 ha biti\u015fdiricisi yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\nc) eyni s&ouml;z&uuml;n t\u0259krar\u0131 v\u0259 ba, b\u0259 biti\u015fdiricisinin vasit\u0259sil\u0259 yaranan m&uuml;r\u0259kk\u0259b z\u0259rfl\u0259r: add\u0131mbaadd\u0131m, aybaay, g&uuml;nb\u0259g&uuml;n,ilb\u0259il v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n&ccedil;) kino v\u0259 foto s&ouml;zl\u0259ri il\u0259 ba\u015flanan m&uuml;r\u0259kk\u0259b isiml\u0259r: fotoalbom,<br \/>\nfotom&uuml;xbir, kinofilm, kinoteatr v\u0259 s.<\/p>\n<p>42.T\u0259rkibind\u0259 anti, audio, avia, avto, makro, mikro, mini, mono, multi, nano, neo, post, super, ultrahiss\u0259cikl\u0259ri olan m&uuml;r\u0259kk\u0259b s&ouml;zl\u0259r biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: antivirus, multikulturalizm, superd&ouml;vl\u0259t, supermarket, aviasalon, avtopark, miniavtobus, nanotexnologiya, nanohiss\u0259cik, neofa\u015fizm, neorealizm, postsovet, postmodernizm v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n43. T\u0259rkibind\u0259ki s&ouml;zl\u0259rin s\u0259ciyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m&uuml;r\u0259kk\u0259b s&ouml;zl\u0259r defisl\u0259 yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>\na) qo\u015fa s&ouml;zl\u0259r: adda-budda, a\u015f\u0131q-a\u015f\u0131q, az-maz, dedi-qodu, \u0259zik-&uuml;z&uuml;k, h\u0259ll\u0259m-q\u0259ll\u0259m, ka\u011f\u0131z-ku\u011fuz,qara-qura, qonaq-qara, s&uuml;r-s&uuml;m&uuml;k, top-top v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nb) t\u0259rkibind\u0259 eks, \u0259ks, kontr, qeyri, ober, vebhiss\u0259cikl\u0259ri olan m&uuml;r\u0259k&shy;k\u0259b s&ouml;zl\u0259r: eks-prezident, \u0259ks-s\u0259da, kontr-admiral, qeyri-adi, qeyri-iradi, ober-leytenant, veb-dizayner, veb-s\u0259hif\u0259, vitse-admiral;<\/p>\n<p>\nc) izaf\u0259t t\u0259rkibl\u0259ri: h\u0259ddi-b&uuml;lu\u011f, k&uuml;lli-al\u0259m, k&uuml;lli-ixtiyar, n&ouml;qteyi-n\u0259z\u0259r,<br \/>\nt\u0259rc&uuml;meyi-hal, t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t;<\/p>\n<p>\n&ccedil;) c\u0259h\u0259tl\u0259r aras\u0131n\u0131 bildir\u0259n m&uuml;r\u0259kk\u0259b s&ouml;zl\u0259r: c\u0259nub-q\u0259rb, \u015f\u0259rq-q\u0259rb, \u015fimal-\u015f\u0259rq;<\/p>\n<p>\nd) t\u0259rkibind\u0259 m\u0259naca bir-birin\u0259 yax\u0131n v\u0259 ya zidd anlay\u0131\u015flar\u0131 bildir\u0259n s&ouml;zl\u0259r: ab-hava, adl\u0131-sanl\u0131, a\u011f\u0131ll\u0131-kamall\u0131, al\u011f\u0131-satq\u0131, az-&ccedil;ox, ba\u015f-ayaq, d\u0259r\u0259-t\u0259p\u0259, dinm\u0259z-s&ouml;yl\u0259m\u0259z, el\u0259-bel\u0259, gec-tez, iki-&uuml;&ccedil;, naz-q\u0259mz\u0259, n\u0259v\u0259-n\u0259tic\u0259, &ouml;l&uuml;m-itim, pis-yax\u015f\u0131,<br \/>\ns&ouml;z-s&ouml;hb\u0259t, t\u0259hvil-t\u0259slim, ucsuz-bucaqs\u0131z v\u0259 s.<\/p>\n<p>\ne) &ouml;l&ccedil;&uuml; vahidl\u0259rini bildir\u0259n isiml\u0259r: kiloelektron-volt, kilovat-saat, qram-kalori v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n\u0259) birinci t\u0259r\u0259fi sif\u0259tin d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259lam\u0259ti kimi i\u015fl\u0259n\u0259n a&ccedil;\u0131q v\u0259 t&uuml;nd s&ouml;zl\u0259rinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259na &ccedil;alarl\u0131\u011f\u0131 bildir\u0259n ala s&ouml;z&uuml;n&uuml;n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 yaranan m&uuml;&shy;r\u0259k&shy;k\u0259b sif\u0259tl\u0259r: a&ccedil;\u0131q-sar\u0131, ala-seyr\u0259k, t&uuml;nd-g&ouml;y v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nK&ouml;m\u0259k&ccedil;i s&ouml;zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>\n44. \u0130di, imi\u015f, ik\u0259n k&ouml;m\u0259k&ccedil;i s&ouml;zl\u0259ri adlardan (isim, sif\u0259t, say, \u0259v\u0259zlik) v\u0259 saitl\u0259 qurtaran z\u0259rfl\u0259rd\u0259n v\u0259 feill\u0259rd\u0259n sonra ayr\u0131, samitl\u0259 bit\u0259n feill\u0259rd\u0259n sonra h\u0259m ayr\u0131, h\u0259m d\u0259 ilk saiti burax\u0131laraq, \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259\u015fmi\u015f variantlarda biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: ata idi, ata ik\u0259n, ata imi\u015f, g\u0259lirk\u0259n, g\u0259lm\u0259li idi, g\u0259lm\u0259li ik\u0259n, g\u0259lm\u0259li imi\u015f, g\u0259lmi\u015f imi\u015f,<br \/>\ng\u0259lmi\u015fdi, u\u015faq idi, u\u015faq ik\u0259n, u\u015faq imi\u015f v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nQeyd: Saitl\u0259 bit\u0259n feill\u0259rd\u0259n sonra g\u0259l\u0259n bu k&ouml;m\u0259k&ccedil;i s&ouml;zl\u0259rin ilk saiti burax\u0131laraq y biti\u015f&shy;diri&shy;cisinin \u0259lav\u0259si il\u0259 yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 da m\u0259qbul say\u0131l\u0131r: almal\u0131yd\u0131, g\u0259lm\u0259liymi\u015f, alayd\u0131, alas\u0131yd\u0131, g\u0259l&shy;m\u0259&shy;liy&shy;di v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n45. Qo\u015fmalar iki c&uuml;r yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>\n1) birhecal\u0131 qo\u015fmalar (-can, -c\u0259n, -d\u0259k, -t\u0259k) aid olduqlar\u0131 s&ouml;z\u0259 biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: da\u011facan, ev\u0259c\u0259n, k&uuml;&ccedil;\u0259y\u0259d\u0259k, qu\u015ft\u0259k;<\/p>\n<p>Qeyd: Xas qo\u015fmas\u0131 istisnad\u0131r, aid oldu\u011fu s&ouml;zd\u0259n ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: Bu dil\u0259 xas x&uuml;susiyy\u0259t.<\/p>\n<p>\n2) ikihecal\u0131 qo\u015fmalar (il\u0259. kimi, q\u0259d\u0259r, &ouml;tr&uuml;, t\u0259ki, t\u0259kin, &uuml;&ccedil;&uuml;n) aid olduqlar\u0131 s&ouml;zd\u0259n ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: ev\u0259 q\u0259d\u0259r, adam kimi, ondan &ouml;tr&uuml;, s\u0259nin t\u0259ki, \u015fagird &uuml;&ccedil;&uuml;n.<\/p>\n<p>Qeydl\u0259r:<br \/>\n1) \u0130l\u0259 qo\u015fmas\u0131 samitl\u0259 bit\u0259n s&ouml;zl\u0259rd\u0259 ah\u0259ng qanununa uy\u011fun olaraq -la, -l\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 biti\u015fik yaz\u0131la bil\u0259r: &ccedil;\u0259kicl\u0259, qatarla, q\u0259l\u0259ml\u0259 v\u0259 s.<\/p>\n<p>2) etibaril\u0259, k&ouml;m\u0259yil\u0259, m\u0259qs\u0259dl\u0259, m\u0259qs\u0259dil\u0259, m&uuml;nasib\u0259til\u0259, vaxtil\u0259, vasit\u0259sil\u0259 s&ouml;zl\u0259ri yaln\u0131z bu \u015f\u0259kild\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>46. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m&uuml;r\u0259kk\u0259b ba\u011flay\u0131c\u0131lar biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: &ccedil;&uuml;nki, habel\u0259, halbuki,<br \/>\nh\u0259m&ccedil;inin, h\u0259r&ccedil;\u0259nd, h\u0259rgah, n\u0259inki, yaxud, yainki.<br \/>\n47. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131lar v\u0259 ba\u011flay\u0131c\u0131 s&ouml;zl\u0259r ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: bel\u0259 ki, bu&shy;na g&ouml;r\u0259 d\u0259, bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n, bununla da, daha da, guya ki, h\u0259m d\u0259, odur ki, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259, ona g&ouml;r\u0259, onun &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259, tutaq ki, v\u0259 ya, v\u0259 yaxud, yoxsa ki.<\/p>\n<p>48. \u018fdatlar s&ouml;zl\u0259rd\u0259n ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: daha g&ouml;z\u0259l, dedim d\u0259, di get, \u0259n yax\u015f\u0131, g&ouml;r ha, lap pis, s\u0259n ki.<br \/>\n-m\u0131, -mi, -mu, -m&uuml;; -sana, -s\u0259n\u0259 v\u0259 -ca, &#8211; c\u0259 \u0259datlar\u0131 istisnad\u0131r. Onlar aid olduqlar\u0131 s&ouml;zl\u0259r\u0259 biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: A kos-kosa, g\u0259ls\u0259n\u0259, torban\u0131 doldursana? \u0130ndic\u0259 g\u0259lmi\u015fs\u0259n?Kitabd\u0131rm\u0131? Q\u0259\u015f\u0259ngdirmi? Oxudumu? Yax\u015f\u0131ca dinc\u0259ldim.<\/p>\n<p>Qeyd: -m\u0131, -mi, -mu, -m&uuml; sual \u0259dat\u0131 -da, -d\u0259 k&ouml;m\u0259k&ccedil;i nitq hiss\u0259sind\u0259n sonra i\u015fl\u0259ndikd\u0259 ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: O, yen\u0259 d\u0259 mi dan\u0131\u015facaq? S\u0259n d\u0259 mi gedirs\u0259n?<\/p>\n<p>49. Eyni nidan\u0131n t\u0259krar\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n nidalar defisl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: b\u0259h-b\u0259h,<br \/>\nha-ha-ha, p\u0259h-p\u0259h, uy-uy, vay-vay<\/p>\n<p>\n50. M&uuml;xt\u0259lif s&ouml;zl\u0259rd\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n nidalar ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: ay aman, ay haray.<br \/>\nBirinci h\u0259rfi b&ouml;y&uuml;k yaz\u0131lan s&ouml;zl\u0259r<\/p>\n<p>\n51. Ad, soyad v\u0259 t\u0259x\u0259ll&uuml;s bildir\u0259n s&ouml;zl\u0259rin (b\u0259y, o\u011flu v\u0259 q\u0131z\u0131 s&ouml;zl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa) birinci h\u0259rfi b&ouml;y&uuml;k yaz\u0131l\u0131r: B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259, \u0130mad\u0259ddin N\u0259simi, Mehdi H&uuml;seynzad\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259d F&uuml;zuli, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259, Nizami G\u0259nc\u0259vi, S\u0259&shy;m\u0259d Vur\u011fun, S&uuml;leyman R&uuml;st\u0259m, S&uuml;leyman Sani Axundov, \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai, Uzun H\u0259s\u0259n, &Uuml;zeyir b\u0259y \u018fbd&uuml;lh&uuml;seyn o\u011flu Hac\u0131b\u0259yli v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nQeyd: X&uuml;susi isiml\u0259r c\u0259m \u015f\u0259kil&ccedil;isi q\u0259bul etdikd\u0259 d\u0259 b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Nizamil\u0259r, F&uuml;zulil\u0259r, Hac\u0131 Qaralar, H\u0259zi Aslanovlar, Mehdi H&uuml;seynzad\u0259l\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n52. B\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 heyvanlar v\u0259 cans\u0131z \u0259\u015fyalar sur\u0259t kimi i\u015fl\u0259ndikd\u0259 b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Alapa&ccedil;a, Bad\u0259, B\u0259ng, Bozdar, Qar\u011fa, Q\u0131rat, M\u0259stan, Samo&shy;var, T&uuml;lk&uuml; v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n53. Tarixi hadis\u0259l\u0259rin, d&ouml;vrl\u0259rin, s&uuml;lal\u0259l\u0259rin, nomenklatur terminl\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n yer adlar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 q\u0259dim yaz\u0131l\u0131 abid\u0259l\u0259rin v\u0259 s. adlar\u0131n\u0131n birinci s&ouml;z&uuml;n&uuml;n ilk h\u0259rfi b&ouml;y&uuml;k yaz\u0131l\u0131r: Azadl\u0131q meydan\u0131, &Ccedil;ald\u0131ran d&ouml;y&uuml;\u015f&uuml;, D\u0259mir d&ouml;vr&uuml;, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi,<br \/>\nOrxon-Yenisey abid\u0259l\u0259ri, Sasanil\u0259r d&ouml;vr&uuml;, S\u0259f\u0259vil\u0259r s&uuml;lal\u0259si, \u015eu\u015fa qalas\u0131 Ver&shy;sal s&uuml;lh&uuml;, V\u0259t\u0259n m&uuml;harib\u0259si, Yeddiillik m&uuml;harib\u0259 v\u0259 s.Bel\u0259 m&uuml;r\u0259kk\u0259b adlara f\u0259rq&shy;l\u0259n&shy;di&shy;ri&shy;ci s&ouml;z \u0259lav\u0259 olunduqda onun da birinci h\u0259rfi b&ouml;y&uuml;k yaz\u0131l\u0131r: Orta Paleolit d&ouml;vr&uuml;, Son Paleolit d&ouml;vr&uuml;.<\/p>\n<p>\n54. &Ouml;lk\u0259l\u0259rin, muxtar respublikalar\u0131n, vilay\u0259t v\u0259 diyarlar\u0131n r\u0259smi adlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki b&uuml;t&uuml;n s&ouml;zl\u0259rin ilk h\u0259rfi b&ouml;y&uuml;k yaz\u0131l\u0131r: Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131,<br \/>\nBir&shy;l\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131, Nax&ccedil;\u0131van Muxtar Respublikas\u0131.<\/p>\n<p>\n55. Yaradan\u0131n v\u0259 s\u0259mavi kitablar\u0131n adlar\u0131 b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Allah, R\u0259bb, Tanr\u0131, Bibliya, \u018fhdi-c\u0259did, \u018fhdi-\u0259tiq, \u0130ncil, Qurani-k\u0259rim, T&ouml;vrat, Z\u0259bur v\u0259 s.<\/p>\n<p>56. Planet adlar\u0131, mifoniml\u0259r b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Ay, G&uuml;n\u0259\u015f, &Uuml;lk\u0259r; Afrodita, Herakl, Zevs v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n57. Y&uuml;ks\u0259k d&ouml;vl\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259ri (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Az\u0259r&shy;baycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f Naziri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin S\u0259dri), nazirlik, komit\u0259, birlik, c\u0259miyy\u0259t, qurum, akademiya, universitet, texnikum, teatr, filarmoniya, siyasi partiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 tarixi g&uuml;nl\u0259rin v\u0259 s. adlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki b&uuml;t&uuml;n s&ouml;zl\u0259rin (ad\u0131na, &uuml;zr\u0259 kimi yard\u0131m&ccedil;\u0131 s&ouml;zl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa) birinci h\u0259rfi b&ouml;y&uuml;k yaz\u0131l\u0131r: Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Kabineti, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 N\u0259simi ad\u0131na Dil&ccedil;ilik \u0130nstitutu, Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Multikulturalizm M\u0259rk\u0259zi, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131, M.Maqomayev ad\u0131na Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t Filarmoniyas\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Aeroportu, Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t N\u0259\u015friyyat\u0131, M.Mirqas\u0131mov ad\u0131na Respublika Klinik X\u0259st\u0259xanas\u0131, Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r \u0130cra Hakimiyy\u0259ti, A\u011fstafa Rayon T\u0259hsil \u015e&ouml;b\u0259si v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeydl\u0259r:<\/p>\n<p>\n1) T\u0259rkibind\u0259 g&uuml;n s&ouml;z&uuml; olan v\u0259 t\u0259qvim\u0259 d&uuml;\u015f\u0259n \u0259lam\u0259tdar g&uuml;nl\u0259rin adlar\u0131nda b&uuml;t&uuml;n s&ouml;zl\u0259r b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Beyn\u0259lxalq Ana Dili G&uuml;n&uuml;, Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G&uuml;n&uuml;, D&uuml;nya Az\u0259r&shy;bay&shy;can&shy;l\u0131&shy;lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi G&uuml;n&uuml; v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n2) Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n T\u0259hsil naziri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n S\u0259hiyy\u0259 naziri tipli m&uuml;r\u0259kk\u0259b adlarda sah\u0259 bildir\u0259n s&ouml;z (S\u0259hiyy\u0259) b&ouml;y&uuml;k, v\u0259zif\u0259 bildir\u0259n s&ouml;z (nazir) ki&ccedil;ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\n3) T\u0259rkibind\u0259 \u015f&ouml;b\u0259, lisey, gimnaziya, v\u0259qf, m\u0259kt\u0259b s&ouml;zl\u0259ri olan m&uuml;r\u0259kk\u0259b adlarda ilk s&ouml;z b&ouml;y&uuml;k, sonrak\u0131 s&ouml;zl\u0259r ki&ccedil;ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Avropa liseyi, D\u0259yan\u0259t v\u0259qfi, Humanitar f\u0259nl\u0259r gimnaziyas\u0131, Humanitar siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u015f&ouml;b\u0259si, U\u015faq-g\u0259ncl\u0259r \u015fahmat m\u0259kt\u0259bi v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n58. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m&uuml;r\u0259kk\u0259b adlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan s&ouml;zl\u0259rin ancaq birincisi b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>\na) m\u0259\u015fhur tarixi g&uuml;n v\u0259 bayram adlar\u0131nda: \u0130yirmi yanvar (20 Yanvar), Qurban bayram\u0131, S\u0259kkiz mart (8 Mart), Novruz bayram\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nb) t\u0259rkibind\u0259 okean, d\u0259niz, &ccedil;ay, g&ouml;l, \u015f\u0259h\u0259r, rayon, q\u0259s\u0259b\u0259, k\u0259nd, prospekt, meydan, k&uuml;&ccedil;\u0259, xiyaban, saray, qala, t&uuml;rb\u0259, qoruq, bo\u011faz, d&uuml;z, ada, burun, k&ouml;rp&uuml;, d&uuml;z\u0259nlik, da\u011f, s\u0259hra, d\u0259r\u0259 s&ouml;zl\u0259ri olan adlarda: Sakit okean, Qara d\u0259niz, K&uuml;r &ccedil;ay\u0131, Baykal g&ouml;l&uuml;, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, Salyan rayonu, \u015e&uuml;v\u0259lan q\u0259s\u0259b\u0259si, H&ouml;km\u0259li k\u0259ndi, Neft&ccedil;il\u0259r prospekti, Azadl\u0131q meydan\u0131, \u018f.Cavad k&uuml;&ccedil;\u0259si, \u015e\u0259hidl\u0259r xiyaban\u0131, S\u0259ad\u0259t saray\u0131, Ramana qalas\u0131, M&ouml;min\u0259 xatun t&uuml;rb\u0259si, \u015eirvan qoru\u011fu, Dardanel bo\u011faz\u0131, Mil d&uuml;z&uuml;, Nargin adas\u0131, Xudaf\u0259rin k&ouml;rp&uuml;s&uuml;, Culfa d&uuml;z\u0259nliyi, K\u0259p\u0259z da\u011f\u0131, Yasamal d\u0259r\u0259si, Qaraqum s\u0259hras\u0131, \u0130yn\u0259 burnu.<\/p>\n<p>59. F\u0259xri adlar\u0131n &ouml;z\u0259k hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n ilk s&ouml;z b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259, sonrak\u0131 s&ouml;z ki&ccedil;ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m&uuml;\u0259llimi, Az\u0259rbaycan Res&shy;&shy;publikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Xalq \u015fairi v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Az\u0259rbaycan Milli Q\u0259hr\u0259man\u0131 m&uuml;r\u0259kk\u0259b ad\u0131nda h\u0259r &uuml;&ccedil; s&ouml;z b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\n60. Orden, medal, b\u0259dii \u0259s\u0259r, opera, balet, kinofilm, q\u0259zet, jurnal, kinoteatr, mehmanxana, n\u0259\u015friyyat, kafe, restoran, d&uuml;\u015f\u0259rg\u0259, yem\u0259kxana, ma\u011faza v\u0259 s. adlar\u0131 d\u0131rnaqda v\u0259 b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: &ldquo;\u0130stiqlal&rdquo; ordeni, &ldquo;Az\u0259rbaycan Bayra\u011f\u0131&rdquo; ordeni, &ldquo;Ata v\u0259 o\u011ful&rdquo; povesti, &ldquo;Yeddi g&ouml;z\u0259l&rdquo; baleti, &ldquo;Uzaq sahill\u0259rd\u0259&rdquo; filmi, &ldquo;Az\u0259r&shy;bay&shy;can&rdquo; q\u0259zeti, &ldquo;C&uuml;c\u0259l\u0259rim&rdquo; kafesi, &ldquo;Bahar&rdquo; ma\u011fazas\u0131, &ldquo;Badaml\u0131&rdquo;, &ldquo;\u0130stisu&rdquo; mi&shy;ne&shy;ral sular\u0131&#8230;<\/p>\n<p>\nQeyd:D\u0131rnaqda yaz\u0131lan bel\u0259 adlara art\u0131r\u0131lan \u015f\u0259kil&ccedil;i d\u0131rnaqdan k\u0259narda yaz\u0131l\u0131r: &ldquo;Xalq q\u0259zeti&rdquo;nin bug&uuml;nk&uuml; n&ouml;mr\u0259si, &ldquo;Yeddi g&ouml;z\u0259l&rdquo;in ilk tama\u015fas\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>61. Mirz\u0259, hac\u0131, \u015feyx, seyid, \u015fah, soltan, b\u0259yim v\u0259 s. s&ouml;zl\u0259r r&uuml;tb\u0259, l\u0259q\u0259b v\u0259 titul bildirib, s&ouml;zl\u0259rd\u0259n \u0259vv\u0259l g\u0259ldikd\u0259 b&ouml;y&uuml;k h\u0259rfl\u0259, s&ouml;zl\u0259rd\u0259n sonra g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 ki&ccedil;ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: F\u0259t\u0259li xan, Hac\u0131 Qara, Heyran xan\u0131m, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li, Nadir \u015fah, Seyid \u018fzim, Soltan Mahmud, \u015eah \u0130smay\u0131l, \u015eeyx N\u0259srullah v\u0259 s.<br \/>\nQeyd: A\u011fa, b\u0259y, xan, xan\u0131m s&ouml;zl\u0259ri insan adlar\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil etdikd\u0259 biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: A\u011facavad, A\u011fab\u0259y, \u018flib\u0259y, Xano\u011flan, B&ouml;y&uuml;kxan\u0131m v\u0259 s. H\u0259min s&ouml;zl\u0259r adlara qo\u015fularaq titul kimi v\u0259 ya h&ouml;rm\u0259t m\u0259qs\u0259dil\u0259 i\u015fl\u0259ndikd\u0259 is\u0259 ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: Abbasqulu a\u011fa (Bak\u0131xanov), &Uuml;zeyir b\u0259y (Hac\u0131b\u0259yli), F\u0259t\u0259li xan (Xoyski), Fatma xan\u0131m (K\u0259min\u0259) v\u0259 s.<\/p>\n<p>\u0130xtisarlar (abreviaturlar)<\/p>\n<p>\n62. \u0130xtisarlar &uuml;&ccedil; c&uuml;r yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>\n1. Tam ixtisarlar aid olduqlar\u0131 s&ouml;zl\u0259r\u0259 (x&uuml;susi v\u0259 ya &uuml;mumi isiml\u0259r) uy\u011fun olaraq b&ouml;y&uuml;k v\u0259 ya ki&ccedil;ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: AR (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131), BMT (Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131), MM (Milli M\u0259clis), m. (metr), c. (cild) v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n2. Yar\u0131m&ccedil;\u0131q ixtisarlar aid olduqlar\u0131 s&ouml;zl\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq, b&ouml;y&uuml;k v\u0259 ki&ccedil;ik h\u0259rfl\u0259rl\u0259, m&uuml;r\u0259kk\u0259b adlar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ri is\u0259 biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: akad. (akademik), prof. (professor), Az\u0259rkitab (Az\u0259rbaycan kitab\u0131), Az\u0259rTAC (Az\u0259rbaycan Teleqraf Agentliyi) v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n3. S&ouml;z&uuml;n orta hiss\u0259sinin d&uuml;\u015fm\u0259si il\u0259 yaranan ixtisarlar defisl\u0259 yaz\u0131l\u0131r:<br \/>\nd-r (doktor), z-d (zavod) v\u0259 s.<\/p>\n<p>63. \u0130xtisarlara \u0259lav\u0259 edil\u0259n \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r onlar\u0131n t\u0259l\u0259ff&uuml;z&uuml;n\u0259 uy\u011fun olaraq ya&shy;z\u0131l\u0131r: AMEA-dan, BMT-y\u0259, MDB-nin v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nS&ouml;z&uuml;n s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke&ccedil;irilm\u0259si<\/p>\n<p>\n64. S&ouml;zl\u0259r yeni s\u0259tr\u0259 hecalarla ke&ccedil;irilir: v\u0259-t\u0259n, m\u0259k-t\u0259b-li-l\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nS&ouml;z&uuml;n bir saitd\u0259n ibar\u0259t olan hecas\u0131n\u0131 s\u0259trin sonunda saxlamaq v\u0259 ya yeni s\u0259t&shy;r\u0259 ke&ccedil;irm\u0259k olmaz: a-il\u0259, a-zadl\u0131q, iddi-a v\u0259 s. Bu q\u0259bild\u0259n olan s&ouml;zl\u0259r s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 bu \u015f\u0259kild\u0259 ke&ccedil;irilir: ai-l\u0259, azad-l\u0131q, id-dia v\u0259 s.<\/p>\n<p>65. Saylar r\u0259q\u0259ml\u0259 yaz\u0131ld\u0131qda onlara art\u0131r\u0131lan \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke&shy;&ccedil;i&shy;ril&shy;mir: 5-cil\u0259r, 7-ci, 9-da v\u0259 s.<\/p>\n<p>66. M&uuml;r\u0259kk\u0259b ixtisarlar v\u0259 onlara art\u0131r\u0131lan \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259ri d\u0259 s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke&shy;&ccedil;irm\u0259k m\u0259qbul say\u0131lm\u0131r: ADTU-da, BMT-nin, BDU-ya v\u0259 s.<\/p>\n<p>\n67. Ad v\u0259 ata adlar\u0131n\u0131n bir h\u0259rfd\u0259n ibar\u0259t q\u0131saltmalar\u0131n\u0131 (M.F.Axundzad\u0259, M.S.Ordubadi v\u0259 s.) s\u0259trin sonunda saxlamaq olmaz.<\/p>\n<p>\n68. Dur\u011fu i\u015far\u0259l\u0259ri (tire, defis, m&ouml;t\u0259riz\u0259, d\u0131rnaq i\u015far\u0259l\u0259ri v\u0259 s.) yeni s\u0259tr\u0259 ke&ccedil;irilmir.<\/p>\n<p>\n69. Vaxtil\u0259 apostrofla yaz\u0131lan c&uuml;r\u0259t, m\u0259\u015f\u0259l, v&uuml;s\u0259t v\u0259 s. s&ouml;zl\u0259r apostrofa g&ouml;r\u0259 c&uuml;r-\u0259t, m\u0259\u015f-\u0259l, v&uuml;s-\u0259t kimi s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke&ccedil;irilirdi. Bu q\u0259bild\u0259n olan s&ouml;zl\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131&shy;&shy;dak\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke&ccedil;irilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131l\u0131r: Qu-ran, c&uuml;-r\u0259t,<br \/>\nhe-y\u0259t, K\u0259-nan, m\u0259-sud, m\u0259-sul, m\u0259-\u015f\u0259l, S\u0259-nan, s&uuml;-r\u0259t,v&uuml;-s\u0259t v\u0259 s.<\/p>\n<p>\nQeyd ed\u0259k ki, &ldquo;Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalar\u0131&rdquo; layih\u0259sini Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Orfoqrafiya Komissiyas\u0131 v\u0259 AMEA N\u0259simi ad\u0131na Dil&ccedil;ilik \u0130nstitutu birg\u0259 haz\u0131rlay\u0131b. &ldquo;Az\u0259rbaycan dilininorfoqrafiya qaydalar\u0131&rdquo; layih\u0259si Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin 28 dekabr 2017-ci il tarixind\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n iclas\u0131nda m&uuml;zakir\u0259 olunub v\u0259 &ccedil;ap &uuml;&ccedil;&uuml;n t&ouml;vsiy\u0259 edilib. Layih\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 g&ouml;nd\u0259ril\u0259c\u0259k.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalar\u0131&rdquo; layih\u0259si haz\u0131rlan\u0131b v\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim olunub. &quot;Ucnoqta.az&quot; &quot;Report&quot;a istinad\u0259n bildirir ki, &ldquo;Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalar\u0131&rdquo; layih\u0259sini Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Orfoqrafiya Komissiyas\u0131 v\u0259 AMEA N\u0259simi ad\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-56679","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56679","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56679"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56679\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}