{"id":56472,"date":"2018-01-10T11:26:20","date_gmt":"2018-01-10T07:26:20","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=56472","title":{"rendered":"\u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fao\u011flunun n\u0259v\u0259si T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259fat edib"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u0259rc&uuml;m\u0259&ccedil;i yaz\u0131&ccedil;\u0131 Tekta\u015f A\u011fao\u011flu v\u0259fat edib.<\/strong><br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p>&quot;Ucnoqta.az&quot; &quot;&Ouml;lk\u0259.Az&quot;a istinad\u0259n&nbsp; x\u0259b\u0259r verir ki, Tekta\u015f T&uuml;rkiy\u0259 m\u0259tbuat\u0131n\u0131n qurucusu \u018fhm\u0259d A\u011fao\u011flunun n\u0259v\u0259sidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tekta\u015f 1973-c&uuml; ild\u0259 Marks v\u0259 Engelsin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n toplad\u0131\u011f\u0131 &quot;Siyas\u0259t v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259&quot; adl\u0131 \u0259s\u0259ri T&uuml;rkiy\u0259 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 142-ci madd\u0259sin\u0259 zidd oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259bs edilib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1934-c&uuml; ild\u0259 \u0130stanbulda anadan olan Tekta\u015f \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 ali t\u0259hsil al\u0131b. &quot;&Ouml;l&uuml;md\u0259 h\u0259yata&quot;kitab\u0131 il\u0259 yaz\u0131 d&uuml;nyas\u0131na q\u0259d\u0259m bas\u0131b. Dostoyevski, \u015eoloxov, Remark\u0131 t&uuml;rk dilin\u0259 t\u0259rc&uuml;m\u0259 edib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fhm\u0259d A\u011fao\u011flu kimdir?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fao\u011flu 1869-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d&uuml;nyaya g\u0259lib. Atas\u0131 Mirz\u0259 H\u0259s\u0259n varl\u0131 pamb\u0131q&ccedil;\u0131 fermer, anas\u0131 Taz\u0259 xan\u0131m \u015eu\u015fan\u0131n Sar\u0131c\u0131 \u018fli n\u0259slind\u0259n Zeynalabdin b\u0259y R\u0259fib\u0259yovun bac\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1888-ci ild\u0259 Paris\u0259 ged\u0259n \u018fhm\u0259d b\u0259y burada m\u0259\u015fhur frans\u0131z \u015f\u0259rq\u015f&uuml;naslar\u0131 Ernest Renan v\u0259 professor Ceyms Darmestete il\u0259 tan\u0131\u015f olur. \u018fhm\u0259d b\u0259y bu ill\u0259rd\u0259 Sankt-Peterburq v\u0259 Parisin m\u0259\u015fhur Sorbonna universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil al\u0131r. Be\u015f dil\u0259 m&uuml;k\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 yiy\u0259l\u0259n\u0259n \u018fhm\u0259d b\u0259y o zaman h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 \u0259cn\u0259bi m\u0259tbuatda maraql\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259rl\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1894-c&uuml; ild\u0259 Qafqaza, frans\u0131z dilini t\u0259dris etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 qay\u0131dan \u0259dib tezlikl\u0259 Bak\u0131ya k&ouml;&ccedil;&uuml;r. Fransada t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 d&ouml;vrd\u0259 Avropa demokratik ideyalar\u0131ndan v\u0259 frans\u0131z \u015f\u0259rq\u015f&uuml;nas-aliml\u0259rinin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n t\u0259sirl\u0259n\u0259n \u018fhm\u0259d b\u0259y tezlikl\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli &ouml;z&uuml;n&uuml;d\u0259rketm\u0259 v\u0259 t&uuml;rk&ccedil;&uuml;l&uuml;k ideyalar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>1909 cu ilin Oktyabr\u0131nda Istanbul Dar&uuml;lf&uuml;nununda m&uuml;\u0259llimliy\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bu d&ouml;vrd\u0259 \u018fhm\u0259d b\u0259yin t&uuml;rk&ccedil;&uuml;l&uuml;k ideyalar\u0131 onun f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tin\u0259 &ccedil;evrilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1915-ci ild\u0259 Osmanl\u0131 M\u0259clisi M\u0259busan\u0131na (Mill\u0259t M\u0259clisi) Afyon n&uuml;may\u0259nd\u0259si olaraq daxil olan \u018fhm\u0259d b\u0259y eyni zamanda \u0130ttihad v\u0259 T\u0259r\u0259qqi t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n &quot;M\u0259rk\u0259zi &Uuml;mumisinin&quot; &uuml;zv&uuml; olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1918-ci il Az\u0259rbaycanda ilk m&uuml;st\u0259qil, demokratik c&uuml;mhuriyy\u0259tin qurulmas\u0131 x\u0259b\u0259rini sonsuz sevincl\u0259 qar\u015f\u0131layan \u018fhm\u0259d b\u0259y el\u0259 h\u0259min il v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131r v\u0259 yenic\u0259 qurulmu\u015f, \u015e\u0259rqin ilk m&uuml;s\u0259lman demokratik d&ouml;vl\u0259tinin m&ouml;hk\u0259ml\u0259nm\u0259si namin\u0259 geni\u015f f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r. Milli M\u0259clis\u0259 &uuml;zv se&ccedil;il\u0259n \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fao\u011flu 1919-cu ild\u0259 Paris S&uuml;lh Konfras\u0131nda Az\u0259rbaycan n&uuml;may\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 i\u015ftirak edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda \u015eura h&ouml;kum\u0259ti qurulduqdan sonra \u018fhm\u0259d b\u0259y yenid\u0259n T&uuml;rkiy\u0259y\u0259, bu d\u0259f\u0259 Ankaraya k&ouml;&ccedil;m\u0259li olur. T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 jurnalist v\u0259 siyasi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259n \u018fhm\u0259d b\u0259y m\u0259tbuat b&uuml;rosunun direktoru, T&uuml;rkiy\u0259nin &quot;Hakimiyy\u0259ti-Milliy\u0259&quot; q\u0259zetinin ba\u015f redaktoru v\u0259 m&uuml;asir T&uuml;rkiy\u0259 C&uuml;mhuriyy\u0259tinin banisi Mustafa Kamal Atat&uuml;rk&uuml;n yax\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t&ccedil;isi kimi geni\u015f f\u0259aliyy\u0259t dair\u0259sind\u0259 cali\u015fmi\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Birinci d&uuml;nya m&uuml;harib\u0259sinin ax\u0131r\u0131nda ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Maltaya s&uuml;rg&uuml;n edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1923-c&uuml; ild\u0259 Qars vilay\u0259ti mill\u0259tv\u0259kili olaraq II d&ouml;n\u0259m TBMM-sin\u0259 (1923 -1927) se&ccedil;ilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fao\u011flu 1939-cu ild\u0259 T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259rc&uuml;m\u0259&ccedil;i yaz\u0131&ccedil;\u0131 Tekta\u015f A\u011fao\u011flu v\u0259fat edib. &nbsp; &quot;Ucnoqta.az&quot; &quot;&Ouml;lk\u0259.Az&quot;a istinad\u0259n&nbsp; x\u0259b\u0259r verir ki, Tekta\u015f T&uuml;rkiy\u0259 m\u0259tbuat\u0131n\u0131n qurucusu \u018fhm\u0259d A\u011fao\u011flunun n\u0259v\u0259sidir. &nbsp; Tekta\u015f 1973-c&uuml; ild\u0259 Marks v\u0259 Engelsin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n toplad\u0131\u011f\u0131 &quot;Siyas\u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-56472","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56472","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56472"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56472\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}