{"id":56419,"date":"2018-01-09T18:09:49","date_gmt":"2018-01-09T14:09:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=56419","title":{"rendered":"“Biz ist\u0259yirik ki, d\u00f6vl\u0259timiz tam demokratik, tam h\u00fcquqi, tam d\u00fcny\u0259vi bir d\u00f6vl\u0259t olsun\u201d"},"content":{"rendered":"

“Ölk\u0259d\u0259 hüquqi dövl\u0259ti qurmaq üçün ilk növb\u0259d\u0259 konstitusion rejim, mük\u0259mm\u0259l hüquq sistemi, effektiv m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti, hakimiyy\u0259tl\u0259r bölgüsü kimi prinsipl\u0259r yarad\u0131ld\u0131”<\/strong><\/p>\n

Çox\u0259srlik dövl\u0259tçilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik olan xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 ümummilli liderimizin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti, onun siyasi v\u0259 idar\u0259çilik f\u0259aliyy\u0259ti müst\u0259sna yer tutur. Xalq\u0131m\u0131z tarix boyu arzulad\u0131\u011f\u0131 milli dövl\u0259tçilik amallar\u0131n\u0131 m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyev epoxas\u0131nda gerç\u0259kl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k dayan\u0131ql\u0131 müst\u0259qil Az\u0259rbaycan dövl\u0259tini qura bilmi\u015fdir. T\u0259sadüfi deyil ki, 1993-cü ild\u0259 ulu önd\u0259rimiz qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259ri bel\u0259 b\u0259yan etmi\u015fdi: "Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda demokratik, hüquqi dövl\u0259t qurulmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan dövl\u0259ti demokratik prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t göst\u0259rm\u0259lidir, öz tarixi, milli \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k, dünya demokratiyas\u0131ndan, ümumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k demokratik dövl\u0259t quruculu\u011fu yolu il\u0259 getm\u0259lidir". Bütün i\u015fl\u0259rind\u0259 ard\u0131c\u0131l olan v\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olan ulu önd\u0259r 1997-ci ild\u0259 dey\u0259c\u0259k: "Biz ist\u0259yirik ki, dövl\u0259timiz tam demokratik, tam hüquqi, tam düny\u0259vi bir dövl\u0259t olsun. Bunun üçün d\u0259 Az\u0259rbaycanda demokratiyan\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131, inki\u015faf etdirilm\u0259si, hüquqi aliliyin t\u0259min olunmas\u0131 \u0259sas v\u0259zif\u0259mizdir".<\/p>\n

Ölk\u0259d\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259ri d\u0259rind\u0259n t\u0259hlil ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev yax\u015f\u0131 d\u0259rk edirdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n müst\u0259qilliyini t\u0259min etm\u0259k, onu möhk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k, ölk\u0259d\u0259 demokratik hüquqi dövl\u0259t qurmaq, köklü islahatlar aparmaq üçün, ilk növb\u0259d\u0259, ictimai-siyasi sabitlik, qanunçuluq, hüquq qaydas\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir. "Dövl\u0259t – dövl\u0259tçiliyi qorumal\u0131d\u0131r" fikrini dön\u0259-dön\u0259 vur\u011fulayan Heyd\u0259r \u018fliyev çox q\u0259ti v\u0259 prinsipial mövqed\u0259n ç\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k ciddi intizam, t\u0259l\u0259bkarl\u0131q v\u0259 dövl\u0259t m\u0259nafeyi kimi amill\u0259ri ön plana ç\u0259kdi. Bunu Az\u0259rbaycan Respublikasn\u0131n \u0259dliyy\u0259 naziri Fikr\u0259t M\u0259mm\u0259dov deyib. Onun sözl\u0259rin\u0259 gör\u0259, ölk\u0259d\u0259 geni\u015f vüs\u0259t alm\u0131\u015f cinay\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n bütün ünsürl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259ti mübariz\u0259 aparmaq üçün ümummilli liderin 1994-cü ild\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 xüsusi F\u0259rman qanunçulu\u011fun v\u0259 hüquq qaydalar\u0131n\u0131n möhk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 \u0259sasl\u0131 dönü\u015f yaratd\u0131. Eyni zamanda, milli dövl\u0259tçiliyin inki\u015faf\u0131nda korrupsiyan\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq bu ümumb\u0259\u015f\u0259ri sosial b\u0259la il\u0259 mübarz\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan Respublikasn\u0131n \u0259dliyy\u0259 naziri Fikr\u0259t M\u0259mm\u0259dov bu bar\u0259d\u0259 bildirib: “ Hüquq-mühafiz\u0259 orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n müv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 h\u0259yata keçiril\u0259n q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 hökm sür\u0259n h\u0259rc-m\u0259rcliy\u0259 v\u0259 özba\u015f\u0131nal\u0131\u011fa bird\u0259f\u0259lik son qoyuldu. Müst\u0259qilliyin qorunmas\u0131 onun \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259n qat-qat ç\u0259tin oldu\u011funu dey\u0259n dahi r\u0259hb\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bu a\u011f\u0131r v\u0259zif\u0259nin öhd\u0259sind\u0259n layiqinc\u0259 g\u0259ldi. Heyd\u0259r \u018fliyev dövl\u0259t müst\u0259qilliyimizi \u0259b\u0259di v\u0259 dönm\u0259z etdi, ölk\u0259miz\u0259 sabitlik, sülh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q, siyasi islahatlar, demokratikl\u0259\u015fm\u0259, iqtisadi yüks\u0259li\u015f, sosial inki\u015faf g\u0259tirdi. At\u0259\u015fk\u0259s\u0259 nail oldu, iqtisadiyyat\u0131 dirç\u0259ltdi, Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259n\u0259zzül etmi\u015f dövl\u0259td\u0259n inki\u015faf ed\u0259n ölk\u0259y\u0259 çevirdi. Respublikam\u0131z\u0131n beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rini möhk\u0259ml\u0259ndir\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015fafa hesablanm\u0131\u015f neç\u0259-neç\u0259 layih\u0259l\u0259rin, xüsusil\u0259 u\u011furlu neft strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lini qoydu. Dü\u015fünülmü\u015f xarici siyas\u0259t kursu ölk\u0259miz üçün t\u0259kc\u0259 siyasi d\u0259st\u0259k deyil, h\u0259m d\u0259 iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 investisiya imkanlar\u0131 yaratd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n günb\u0259gün beyn\u0259lxalq nüfuzu artma\u011fa, iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n müxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rin\u0259 külli miqdarda xarici s\u0259rmay\u0259l\u0259r yat\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flan\u0131ld\u0131”.<\/p>\n

\u018fdliyy\u0259 naziri bildirib ki, demokratik hüquqi dövl\u0259t quruculu\u011fu prosesi tam ictimai-siyasi sabitlik b\u0259rq\u0259rar olunduqdan sonra h\u0259yata keçirildi. “Ölk\u0259d\u0259 hüquqi dövl\u0259ti qurmaq üçün ilk növb\u0259d\u0259 konstitusion rejim, mük\u0259mm\u0259l hüquq sistemi, effektiv m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti, hakimiyy\u0259tl\u0259r bölgüsü kimi prinsipl\u0259r yarad\u0131lmal\u0131 idi”. Onun sözl\u0259rin\u0259 gör\u0259, z\u0259ngin dövl\u0259tçilik t\u0259crüb\u0259sin\u0259 malik olan böyük strateq Heyd\u0259r \u018fliyev is\u0259 hüquqi dövl\u0259tin Az\u0259rbaycan modelini ilk milli Konstitusiyan\u0131 yaratmaqla gerç\u0259kl\u0259\u015fdirdi. Yeni Konstitusiyan\u0131n layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 kimi cox ciddi v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259zif\u0259ni bilavasit\u0259 öz üz\u0259rin\u0259 götür\u0259n dahi önd\u0259rimiz bununla ba\u011fl\u0131 xüsusi yarad\u0131lm\u0131\u015f Komissiyaya \u015f\u0259xs\u0259n r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<\/p>\n

"Konstitusiya yaratmaq üçün \u015fübh\u0259siz ki, tarixi keçmi\u015fimiz\u0259 n\u0259z\u0259r salmal\u0131y\u0131q, amma eyni zamanda ümumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n, dünyan\u0131n demokratik dövl\u0259tl\u0259rinin \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n, t\u0259crüb\u0259d\u0259n istifad\u0259 etm\u0259liyik, b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259liyik" – dey\u0259n ulu önd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev konstitusiyaç\u0131 alim kimi bu sah\u0259d\u0259 bütün probleml\u0259ri öyr\u0259n\u0259r\u0259k v\u0259 görk\u0259mli filosoflar\u0131n\u0131n elmi irsin\u0259 mük\u0259mm\u0259l yiy\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ilk milli Konstitusiyas\u0131n\u0131 yaratd\u0131”.<\/p>\n

Konstitusiya yüks\u0259k hüquqi qüvv\u0259y\u0259 malik olmaqla hüquq sisteminin fundamental m\u0259nb\u0259yi kimi ç\u0131x\u0131\u015f etdi. Konstitusiya normalar\u0131 dig\u0259r normalara münasib\u0259td\u0259 prioritet mövqed\u0259n ç\u0131x\u0131\u015f etdi. \u0130kincisi, qanunlar v\u0259 dig\u0259r qanun qüvv\u0259li aktlar konstitusiyada mü\u0259yy\u0259n edil\u0259n qayda v\u0259 prosedura uy\u011fun q\u0259bul edildi. Bununla da dövl\u0259t quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 çox böyük add\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f oldu. Bu bar\u0259d\u0259  Milli M\u0259clis S\u0259drinin birinci müavini Ziyaf\u0259t \u018fsg\u0259rov bildirib: “M\u0259lum oldu\u011fu kimi, konstitusiya dövl\u0259tin \u0259sas qanunu olmas\u0131 etibaril\u0259 mövcud dövl\u0259tin v\u0259 dövl\u0259tçilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda \u0259n ümumi ictimai münasib\u0259tl\u0259r kompleksini, ictimai qurulu\u015fun \u0259saslar\u0131n\u0131, \u015f\u0259xsiyy\u0259tin hüquqi statusunu, dövl\u0259t hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n sistemini, yerli özünüidar\u0259etm\u0259 strukturlar\u0131n\u0131 v\u0259 hüquqi mexanizml\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n normativ-hüquqi akt v\u0259 ya prinsipl\u0259rin modifikasiyas\u0131d\u0131r. Konstitusiya ölk\u0259 qanunvericiliyinin inki\u015faf\u0131 üçün \u0259sas baza kimi ç\u0131x\u0131\u015f edir. Sözsüz ki, keç\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rinin ortalar\u0131nda yeni Konstitusiya q\u0259bul edilm\u0259d\u0259n demokratik inki\u015fafa v\u0259 hüquqi dövl\u0259t quruculu\u011funa nail olmaq mümkün deyildi. Bu m\u0259nada, \u018fsas Qanun h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 milli dövl\u0259tçiliyimizin inki\u015faf\u0131na güclü t\u0259kan ver\u0259n mühüm amill\u0259rd\u0259n oldu. Konstitusiyam\u0131z\u0131n hüquqi dövl\u0259t quruculu\u011funun müasir tendensiyalar\u0131ndan ç\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bir s\u0131ra yeni institutlar\u0131n – Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin, insan hüquqlar\u0131 üzr\u0259 müv\u0259kkilin (ombudsman\u0131n), yerli özünüidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na, dövl\u0259t qurulu\u015funda hakimiyy\u0259tl\u0259r bölgüsü prinsipin\u0259 ciddi \u0259m\u0259l edilm\u0259sin\u0259 dair müdd\u0259alar\u0131 demokratik siyasi sistemin qurulmas\u0131n\u0131n z\u0259ruri \u015f\u0259rti kimi ç\u0131x\u0131\u015f etdi.
\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n dövl\u0259t v\u0259 hüquq sistemimiz\u0259 g\u0259tirdiyi mühüm yenilikl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 dövl\u0259t hakimiyy\u0259tinin ali orqanlar\u0131 sistemind\u0259 müst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin mövqeyinin gücl\u0259ndirilm\u0259si olmu\u015fdur. Çünki müasir sivil c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 güclü v\u0259 müst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti insanlar\u0131n dövl\u0259t\u0259 olan etimad\u0131n\u0131n, v\u0259t\u0259nda\u015f sülhünün t\u0259minat\u0131n\u0131n, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011funun, h\u0259tta iqtisadi inki\u015faf\u0131n vacib \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n biri kimi ç\u0131x\u0131\u015f edir.
\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n \u0259n böyük nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri ondan ibar\u0259tdir ki, o, müasir dövl\u0259t quruculu\u011fu üçün t\u0259l\u0259b olunan, dem\u0259k olar ki, bütün prinsipial m\u0259qamlar\u0131 özünd\u0259 \u0259ks etdirir”.  Onun sözl\u0259rin\u0259 gör\u0259, bu Konstitusiya müdd\u0259alar\u0131 \u0259sas\u0131nda müxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259d\u0259 z\u0259ruri islahatlar\u0131n h\u0259yata keçirilm\u0259sin\u0259 r\u0259vac vermi\u015fdir. “Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259n sonra ölk\u0259mizd\u0259 irimiqyasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verib: birba\u015fa xalq t\u0259r\u0259find\u0259n seçil\u0259n qanunverici orqan formala\u015f\u0131b v\u0259 öt\u0259n dövr \u0259rzind\u0259 Konstitusiya \u0259sas\u0131nda c\u0259miyy\u0259t v\u0259 dövl\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n müxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n yüzl\u0259rl\u0259 normativ-hüquqi akt q\u0259bul edilib; Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n vahidliyini t\u0259c\u0259ssüm etdir\u0259n v\u0259 dövl\u0259tçiliyin varisliyini t\u0259min ed\u0259n, Az\u0259rbaycan dövl\u0259tinin müst\u0259qilliyinin, \u0259razi bütövlüyünün v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar ç\u0131xd\u0131\u011f\u0131 beyn\u0259lxalq müqavil\u0259l\u0259r\u0259 riay\u0259t olunmas\u0131n\u0131n, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin müst\u0259qilliyinin real t\u0259minatç\u0131s\u0131 olan Prezident institutu formala\u015f\u0131b; dövl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fkili üçün onlar\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 mühüm add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. M\u0259hz yeni Konstitusiyan\u0131n q\u0259bulundan sonra Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 yerli özünüidar\u0259etm\u0259 institutu – b\u0259l\u0259diyy\u0259 orqanlar\u0131 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b”.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Ölk\u0259d\u0259 hüquqi dövl\u0259ti qurmaq üçün ilk növb\u0259d\u0259 konstitusion rejim, mük\u0259mm\u0259l hüquq sistemi, effektiv m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti, hakimiyy\u0259tl\u0259r bölgüsü kimi prinsipl\u0259r yarad\u0131ld\u0131” Çox\u0259srlik dövl\u0259tçilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik olan xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 ümummilli liderimizin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-56419","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56419","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56419"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56419\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56419"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}