{"id":54201,"date":"2017-12-07T15:40:01","date_gmt":"2017-12-07T11:40:01","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=54201","title":{"rendered":"Yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259rinin \u2014 <font color=red><b>\u018flav\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259rin\u0259 &quot;elektron imza&quot; sertifikatlar\u0131n\u0131n daxil edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n N\u0259qliyyat, Rabit\u0259 v\u0259 Y&uuml;ks\u0259k Texnologiyalar Nazirliyinin M\u0259lumat Hesablama M\u0259rk\u0259zind\u0259 (MHM) infrastruktur haz\u0131rlan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bunu &quot;APA-Economics&quot;\u0259 a&ccedil;\u0131qlamas\u0131 zaman\u0131 MHM-in Milli Sertifikat Xidm\u0259tl\u0259ri M\u0259rk\u0259zinin m&uuml;t\u0259x\u0259ssisi H\u0259bib Abbasov bildirib.<\/p>\n<p>Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bu infrastruktur n&ouml;vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259n t\u0259qdim olunmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan v\u0259siq\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n &quot;elektron imza&quot; sertifikatlar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&quot;&Uuml;mumilikd\u0259, bu infrastruktur, bu h\u0259ll\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131za s\u0131\u011forta xidm\u0259tl\u0259ri, internet bank&ccedil;\u0131l\u0131q, elektron sifari\u015f v\u0259 m&uuml;qavil\u0259l\u0259r, elektron &ouml;d\u0259ni\u015fl\u0259r, &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 &quot;elektron h&ouml;kum\u0259t&quot; portal\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n d&ouml;vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n t\u0259qdim etdiyi xidm\u0259tl\u0259ri \u0259ld\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n a&ccedil;ar rolunu oynayacaq. Bu xidm\u0259tl\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259l&ccedil;atan olacaq. &Ccedil;&uuml;nki &quot;elektron imza&quot;lar\u0131n v\u0259siq\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259tbiq olunmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z bu imkanlardan yararlanacaq. Bundan ba\u015fqa, yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259rind\u0259 &quot;elektron imza&quot; sertifikatlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f &uuml;&ccedil;&uuml;n qurulacaq infrastruktur sistemind\u0259 \u015f\u0259xsi kabinet olmas\u0131na da s\u0259b\u0259b olacaq ki, bu \u015f\u0259xsi kabinetd\u0259 h\u0259r birimiz haqq\u0131nda m\u0259lumatlar var. Art\u0131q &quot;e-id.az&quot; portal\u0131 t\u0259r\u0259fimizd\u0259n haz\u0131rlan\u0131b, istifad\u0259y\u0259 tam haz\u0131rd\u0131r. Portalda &ouml;z&uuml;n\u0259xidm\u0259t funksiyalar\u0131 yerl\u0259\u015fdirilib, hans\u0131 ki, \u015f\u0259xsi kabinet modell\u0259rind\u0259 h\u0259min informasiyalar c\u0259ml\u0259nib. Portala h\u0259r bir \u015f\u0259xs daxil olduqda &ouml;z&uuml;n\u0259 aid olan m\u0259lumatlar\u0131 g&ouml;r\u0259c\u0259k&quot;, &#8211; dey\u0259 H.Abbasov qeyd edib.<\/p>\n<p>Qurum r\u0259smisi \u0259lav\u0259 edib ki, yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259rin\u0259 sahib olan v\u0259t\u0259nda\u015f he&ccedil; bir quruma getm\u0259d\u0259n &ouml;z \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;ir\u0259 bil\u0259c\u0259k: &quot;M\u0259s\u0259l\u0259n, abituriyentl\u0259r m\u0259kt\u0259bi bitirib universitet\u0259 daxil olark\u0259n real praktikada m&uuml;\u0259yy\u0259n ka\u011f\u0131z s\u0259n\u0259dl\u0259r formala\u015f\u0131r ki, bunlar da universitetl\u0259r\u0259 t\u0259qdim olunmal\u0131d\u0131r. Bu sisteml\u0259r tam formala\u015fd\u0131qdan sonra universitetl\u0259r\u0259 getm\u0259d\u0259n bel\u0259 sistem &uuml;z\u0259rind\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sind\u0259 olan &quot;elektron imza&quot; vasit\u0259sil\u0259 m&uuml;vafiq qurumlara t\u0259qdim oluna bil\u0259c\u0259k. Bundan ba\u015fqa, qanunvericilikl\u0259 10-15 ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n imza qoymaq s\u0259lahiyy\u0259ti olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu ya\u015f qrupundan olan v\u0259t\u0259nda\u015flar &uuml;&ccedil;&uuml;n autentifikasiya sertifikatlar\u0131 yaz\u0131lacaq. O ya\u015fdan yuxar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 h\u0259m imza v\u0259 autentifikasiya sertifikat\u0131 t\u0259tbiq olunacaq. &Ccedil;&uuml;nki s\u0259n\u0259dl\u0259rin imzalanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n imza sertifikatlar\u0131 t\u0259l\u0259b olunur, \u015f\u0259xsi kimliyin informasiya sisteml\u0259rind\u0259 tan\u0131nmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 autentifikasiya sertifikatlar\u0131 vacibdir. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259 h\u0259r iki sertifikat &ccedil;ipd\u0259 &ouml;z \u0259ksini tapacaq&quot;.<\/p>\n<p>Yeni v\u0259siq\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq olunacaq elektron imzalar\u0131n dig\u0259r d&ouml;vl\u0259tl\u0259rd\u0259 tan\u0131nmas\u0131na g\u0259linc\u0259, MHM m&uuml;t\u0259x\u0259ssisi qeyd edib ki, art\u0131q bununla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r g&ouml;r&uuml;l&uuml;r: &quot;Biz v\u0259siq\u0259l\u0259rd\u0259 olacaq &quot;elektron imza&quot;lardan xarici d&ouml;vl\u0259tl\u0259rd\u0259 istifad\u0259si olunmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. Eyni zamanda qon\u015fu d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin imzalar\u0131n\u0131n bizd\u0259 tan\u0131nmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n art\u0131q infrastruktur qurulmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. N&ouml;vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 qon\u015fu d&ouml;vl\u0259tl\u0259r, T&uuml;rkiy\u0259, Qazax\u0131stan, Rusiya, \u0130ran, G&uuml;rc&uuml;stanla k&ouml;rp&uuml; m\u0259rk\u0259z formala\u015fd\u0131r\u0131lacaq ki, bununla da ist\u0259nil\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z &ouml;z evind\u0259 oturaraq T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 hans\u0131sa bank hesab\u0131 a&ccedil;a, etibarnam\u0259 g&ouml;nd\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259k. Bizim formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z elektron s\u0259n\u0259din v\u0259 &nbsp;ona \u0259lav\u0259 olunan elektron imzan\u0131n qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 tan\u0131nmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilib, n&ouml;vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259n real praktikada t\u0259tbiqi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. T&uuml;rkiy\u0259 t\u0259r\u0259fi il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r v\u0259 &nbsp;beyn\u0259lxalq standartlara tam \u015f\u0259kild\u0259 cavab verm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n texnoloji t\u0259r\u0259fl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, g\u0259l\u0259n ild\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259ri veril\u0259c\u0259k. V\u0259siq\u0259l\u0259rd\u0259 x&uuml;susi &ccedil;ipl\u0259r olacaq ki, bu &ccedil;ipl\u0259rd\u0259 d\u0259 &quot;elektron imza&quot; sertifikatlar\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k. T\u0259qdim olunan elektron imzalar\u0131n m&uuml;dd\u0259ti 5 ildir, v\u0259siq\u0259l\u0259rin m&uuml;dd\u0259ti is\u0259 10 illikdir. 5 ild\u0259n sonra v\u0259t\u0259nda\u015f kart\u0131n\u0131 sistem\u0259 daxil etm\u0259kl\u0259 elektron imzan\u0131 avtomatik yenil\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259rin\u0259 &quot;elektron imza&quot; sertifikatlar\u0131n\u0131n daxil edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n N\u0259qliyyat, Rabit\u0259 v\u0259 Y&uuml;ks\u0259k Texnologiyalar Nazirliyinin M\u0259lumat Hesablama M\u0259rk\u0259zind\u0259 (MHM) infrastruktur haz\u0131rlan\u0131b. Ucnoqta.az&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bunu &quot;APA-Economics&quot;\u0259 a&ccedil;\u0131qlamas\u0131 zaman\u0131 MHM-in&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-54201","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54201","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54201"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54201\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54201"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54201"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}