{"id":53794,"date":"2017-12-04T19:35:33","date_gmt":"2017-12-04T15:35:33","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=53794","title":{"rendered":"\u201cMavi balina\u201d oynayan az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131z \u2014 <font color=red><b>&#8220;H\u00fcnd\u00fcr binaya \u00e7\u0131xd\u0131q&#8221;<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p>U\u015faqlar\u0131 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259ri &ldquo;udan&rdquo; internet oyunu art\u0131q Az\u0259rbaycanda da yay\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b.<br \/>\nXat\u0131rlatma ver\u0259k ki, bu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 Suraxan\u0131 rayonunun H&ouml;vsan q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 76 sayl\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 6-c\u0131 sinif \u015fagirdinin qolunda anla\u015f\u0131lmaz s\u0131yr\u0131qlar a\u015fkar edildi. \u0130ddialara g&ouml;r\u0259, h\u0259min \u015fagirdl\u0259r &ldquo;Mavi balina&rdquo; adl\u0131 u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259li oyunun t\u0259siril\u0259 damarlar\u0131n\u0131 k\u0259sibl\u0259r. Bir m&uuml;dd\u0259t bundan &ouml;nc\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131n Xilmilli k\u0259ndind\u0259 16 ya\u015fl\u0131 yeniyetm\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; asaraq intihar etmi\u015fdi. M\u0259tbuatda yay\u0131lan iddialara g&ouml;r\u0259, yeniyetm\u0259 &ldquo;Mavi balina&rdquo; oynad\u0131qdan sonra intihara \u0259l at\u0131b.<br \/>\nB\u0259s u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r bu oyuna nec\u0259 alud\u0259 olur?<\/p>\n<p>&quot;&Ouml;lk\u0259.Az&quot; az\u0131rda kollec t\u0259l\u0259b\u0259si olan 16 ya\u015fl\u0131 yeniyetm\u0259 q\u0131z musavat.com-a oyun haqda dan\u0131\u015f\u0131b: &ldquo;Bu oyun &ldquo;Appstore&rdquo; v\u0259 ya &ldquo;Play market&rdquo;d\u0259n y&uuml;kl\u0259nmir. Do\u011frudur, orada bu oyunlar var, amma onlar u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;nd&uuml;r, &ccedil;ox asand\u0131r v\u0259 bildiyim q\u0259d\u0259r, t\u0259hl&uuml;k\u0259li deyil. Oyun &ldquo;Facebook&rdquo; s\u0259hif\u0259miz\u0259 linkl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 g&ouml;nd\u0259rilir. \u018fvv\u0259ld\u0259n oyun insana &ccedil;ox maraql\u0131 g\u0259lir, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r oyunlardan he&ccedil; bir f\u0259rqi olmur.<\/p>\n<p>Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 &ldquo;bu oyunu oynamaq ist\u0259yirs\u0259n&rdquo; sual\u0131na &ouml;z&uuml;nd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq &ldquo;b\u0259li&rdquo; cavab\u0131n\u0131 verirs\u0259n. Bel\u0259likl\u0259, &ouml;nc\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilir, ad v\u0259 soyad\u0131m\u0131z qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r v\u0259 oyuna ba\u015flay\u0131r\u0131q. Oyun 5 &ldquo;level&rdquo;d\u0259n ibar\u0259t olur. \u0130lk t\u0259l\u0259bl\u0259r bunlar olur: 1. &Uuml;lg&uuml;c il\u0259 qolumuza F57 yaz\u0131b v\u0259 \u015f\u0259klini &ccedil;\u0259kib g&ouml;nd\u0259rm\u0259liyik, 2. S\u0259h\u0259r saat 4:20-d\u0259 yuxudan oyan\u0131b &ldquo;inbox&rdquo;umuza, daha do\u011frusu, &ldquo;pgibopat&ccedil;&rdquo;a g&ouml;nd\u0259ril\u0259n qorxulu videolara baxmal\u0131y\u0131q, 3. Qolumuzu d\u0259rin olmayan \u015f\u0259kild\u0259 3 d\u0259f\u0259 k\u0259sib \u015f\u0259klini g&ouml;nd\u0259rm\u0259liyik, 4. Bir ka\u011f\u0131z &uuml;z\u0259rind\u0259 &ldquo;Mavi balina&rdquo; \u015f\u0259kli &ccedil;\u0259kib fotosunu g&ouml;nd\u0259rm\u0259liyik&rdquo;.<\/p>\n<p>Yeniyetm\u0259 q\u0131z oyun haqq\u0131nda dig\u0259r ilginc m\u0259lumatlar da verib: &ldquo;Oyunu t\u0259k oynay\u0131rd\u0131q. Amma ist\u0259diyin zaman onlayn olaraq dig\u0259r u\u015faqlara da qo\u015fula bilirdik. H\u0259min u\u015faqlar daha &ccedil;ox t&uuml;rkl\u0259r idi. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, oyunda t&uuml;rk u\u015faqlar\u0131 &ccedil;oxdur. T&uuml;rkiy\u0259d\u0259n bir qrup var idi ki, onlar bu oyuna tez-tez qo\u015fulurdular. Bak\u0131dan is\u0259 &rdquo;Tarqov\u0131y u\u015faqlar\u0131&rdquo; adl\u0131 qrup oyunda f\u0259all\u0131q g&ouml;st\u0259rirdi. Qrupda q\u0131zlar &ccedil;ox az idi. B\u0259z\u0259n oyunda olan u\u015faqlara birlikd\u0259 h&uuml;nd&uuml;r binan\u0131n &uuml;st&uuml;n\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131b oradan fotolar &ccedil;\u0259kdirib oyuna g&ouml;nd\u0259rirdik. &Ccedil;&uuml;nki oyunun dig\u0259r \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n biri bu idi. Eyni zamanda, qrupda olan u\u015faqlar bir-biril\u0259rin\u0259 &ccedil;ox qorxunc, ba\u015f\u0131, b\u0259d\u0259nin m&uuml;xt\u0259lif \u0259zalar\u0131 k\u0259silmi\u015f insanlar\u0131n fotolar\u0131n\u0131 g&ouml;nd\u0259rir v\u0259 bununla \u0259yl\u0259nirdil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>Yeniyetm\u0259 q\u0131z oyunun dig\u0259r t\u0259hl&uuml;k\u0259li t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b: &ldquo;&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, oyun insanda &ccedil;ox a\u011f\u0131r psixoloji y&uuml;kl\u0259m\u0259l\u0259r yarad\u0131r. \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259n 3 d\u0259f\u0259 bu oyuna girib, sonra &ccedil;\u0131xm\u0131\u015fam. &Ccedil;&uuml;nki psixoloji a\u011f\u0131rl\u0131qlar\u0131na tab g\u0259tir\u0259 bilmirdim. H\u0259m d\u0259 oyun zaman\u0131 biz\u0259 &ccedil;oxlu sayda t\u0259hdidl\u0259r g\u0259lirdi. Bildirilirdi ki, \u0259g\u0259r oyundan &ccedil;\u0131xsaq, qolumuzu k\u0259sm\u0259yimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 valideynl\u0259rimiz\u0259 m\u0259lumat &ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259c\u0259k, \u015fantajedici \u015f\u0259kill\u0259rimiz sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 payla\u015f\u0131lacaq. Sonuncu d\u0259f\u0259 oyuna bu ilin yay t\u0259tilind\u0259 ba\u015flad\u0131m v\u0259 b&uuml;t&uuml;n yay boyu oyunun t\u0259siri alt\u0131nda qald\u0131m. Oyundan &ccedil;\u0131xmaq &ccedil;ox &ccedil;\u0259tindir, &ccedil;&uuml;nki ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z insanda ba\u011fl\u0131l\u0131q yarad\u0131r v\u0259 t\u0259sirind\u0259n &ccedil;\u0131xmaq olmur. Lakin sonradan oyunun \u015f\u0259rtl\u0259rinin &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fdiyini g&ouml;r&uuml;b oyunu ba\u011flamaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldim. Bir daha oyuna geri d&ouml;nm\u0259k fikrim yoxdur&rdquo;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 art\u0131q bu oyuna qar\u015f\u0131 &ldquo;Ononimous&rdquo; kampaniya ba\u015flad\u0131b. &Ouml;t\u0259n ay T&uuml;rkiy\u0259 m\u0259tbuat\u0131nda yay\u0131mlanan m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, t\u0259kc\u0259 bir ay \u0259rzind\u0259 T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 iki g\u0259nc m\u0259hz bu oyunun t\u0259siri alt\u0131nda intihar edib.<\/p>\n<p>Rusiyada is\u0259 2015-cil ilin noyabr ay\u0131ndan 2016-c\u0131 ilin aprelin\u0259 q\u0259d\u0259r 130 yeniyetm\u0259nin bu oyunun t\u0259sirind\u0259n intihar etdiyi m\u0259lum olub. Rusiyal\u0131 Filip Budekin 8 &ouml;l&uuml;m qrupu yaratd\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259 saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 onun h\u0259m d\u0259 &ldquo;Mavi balina&rdquo; oyunun yarad\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu ehtimal\u0131 var.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalar zaman\u0131 m\u0259lum olub ki, oyun art\u0131q Qazax\u0131stana, Ukraynaya, T&uuml;rkiy\u0259y\u0259, Avropaya yay\u0131l\u0131b. Yeniyetm\u0259 q\u0131z\u0131n a&ccedil;\u0131qlamalardan bel\u0259 m\u0259lum olur ki, u\u015faqlar\u0131, yeniyetm\u0259l\u0259ri t\u0259sir alt\u0131na sal\u0131b, onlar\u0131 intihara s&ouml;vq ed\u0259n &ldquo;Mavi balina&rdquo; art\u0131q 2 ild\u0259n &ccedil;oxdur ki, &ouml;lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 virus kimi yay\u0131lmaqdad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015faqlar\u0131 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259ri &ldquo;udan&rdquo; internet oyunu art\u0131q Az\u0259rbaycanda da yay\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Xat\u0131rlatma ver\u0259k ki, bu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 Suraxan\u0131 rayonunun H&ouml;vsan q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 76 sayl\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 6-c\u0131 sinif \u015fagirdinin qolunda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-53794","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53794\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}