{"id":52675,"date":"2017-11-17T19:07:43","date_gmt":"2017-11-17T15:07:43","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=52675","title":{"rendered":"G\u0259ncl\u0259r niy\u0259 qeys\u0259riyy\u0259ni se\u00e7ir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131b. Bel\u0259 ki, &ouml;t\u0259n il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda 158 051 do\u011fu\u015f zaman\u0131 qad\u0131nlar operativ m&uuml;daxil\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131blar.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ucnoqta.az <\/strong>Modern.az-a istinad\u0131n r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 son on ilin g&ouml;st\u0259ricil\u0259rini t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2007-ci il &#8211; 11574;<\/p>\n<p>2008-ci il &#8211; 15646;<\/p>\n<p>2009-cu il &#8211; 19270;<\/p>\n<p>2010-cu il &#8211; 22746;<\/p>\n<p>2011-ci il &#8211; 25960;<\/p>\n<p>2012-ci il &#8211; 30794;<\/p>\n<p>2013-c&uuml; il &#8211; 28954;<\/p>\n<p>2014-c&uuml; il &#8211; 30561;<\/p>\n<p>2015-ci il &#8211; 45942;<\/p>\n<p>2016-c\u0131 il 46555.&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2000-ci ild\u0259 is\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyinin say\u0131 &ccedil;ox az &#8211; 3017 olub. M\u0259lumat &uuml;&ccedil;&uuml;n bildir\u0259k ki, haz\u0131rda &uuml;mumi do\u011fu\u015flar\u0131n 29, 5 faizi qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyinin pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u0259zi h\u0259kiml\u0259r qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyin\u0259 g&ouml;st\u0259ri\u015f &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;anaq darl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259sas g\u0259tirirl\u0259r. Onlar bildirir ki, getdikc\u0259 qad\u0131nlar\u0131n &ccedil;ana\u011f\u0131nda darla\u015fma ba\u015f verir, bu &uuml;zd\u0259n d\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyil\u0259 d&uuml;nyaya u\u015faq g\u0259tir\u0259n qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 art\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi n\u0259 vaxt m&uuml;tl\u0259q g&ouml;st\u0259ri\u015fdir?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin ba\u015f mama-ginekoloqu Sevinc M\u0259mm\u0259dova Modern.az-a dan\u0131\u015fark\u0259n bu fikirl\u0259 raz\u0131la\u015fmay\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&quot;D&uuml;nyada qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyin\u0259 g&ouml;r\u0259 \u0259msal 15-50%-dir. Az\u0259rbaycanda is\u0259 bu \u0259msal 19-20% aras\u0131ndad\u0131r. Bu da orta Avropa r\u0259q\u0259ml\u0259rin\u0259 uy\u011fundur. Amma biz &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, bu r\u0259q\u0259ml\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 salaq. &Uuml;mumilikd\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi &uuml;&ccedil;&uuml;n g&ouml;st\u0259ri\u015fl\u0259r m&uuml;xt\u0259lif olur. Bu g&ouml;st\u0259ri\u015fl\u0259r S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi, Nazirl\u0259r Kabineti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq olunmu\u015f klinik protokollarda &ouml;z \u0259ksini tap\u0131b. Bu g&ouml;st\u0259ri\u015fl\u0259r m&uuml;tl\u0259q v\u0259 nisbi olmaqla 5 qrupa b&ouml;l&uuml;n&uuml;r. Amma dar &ccedil;anaql\u0131q yaln\u0131z klinik darl\u0131q olduqda \u0259m\u0259liyyata q\u0259bul edilir. Do\u011fu\u015f zaman\u0131 \u0259g\u0259r u\u015fa\u011f\u0131n &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259ril\u0259 anan\u0131n &ccedil;ana\u011f\u0131n\u0131n &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259ri uy\u011fun g\u0259lmirs\u0259, buna kliniki dar &ccedil;anaq deyilir. El\u0259 &ccedil;anaqlar var ki, qurulu\u015fca normal olsa da, do\u011fu\u015f g&ouml;st\u0259ri\u015f olmur. &Ccedil;&uuml;nki b\u0259tnd\u0259 inki\u015faf ed\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n &ccedil;\u0259kisi 4 kiloqramdan &ccedil;ox olur. Onda \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, u\u015fa\u011f\u0131n do\u011fum yollar\u0131n\u0131 ke&ccedil;ib-ke&ccedil;m\u0259y\u0259c\u0259yini m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k laz\u0131m g\u0259lir. Biz ehtimal edirik ki, ke&ccedil;\u0259 bil\u0259r. Amma ola bil\u0259r ki, do\u011fu\u015f zaman\u0131 u\u015faq o yoldan ke&ccedil;m\u0259sin. Yaxud b\u0259z\u0259n d&ouml;l ba\u015f\u0131n\u0131n s&uuml;m&uuml;kl\u0259ri konfiqurasiya olunur, baxmayaraq ki, &ccedil;\u0259kisi 4 kiloqramdan &ccedil;oxdur. Onun ba\u015f s&uuml;m&uuml;kl\u0259ri o q\u0259d\u0259r yum\u015faqd\u0131r ki, do\u011fu\u015f &ccedil;ox rahat \u015f\u0259kild\u0259 icra olunur. Amma bunu t\u0259yin etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n qad\u0131n m&uuml;tl\u0259q do\u011fu\u015fa burax\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r, h\u0259r \u015fey qaydas\u0131ndad\u0131rsa, normal do\u011fu\u015f olacaq. Yox, \u0259g\u0259r 2-4 saat \u0259rzind\u0259 g&ouml;zl\u0259m\u0259yimiz\u0259 baxmayaraq, d&ouml;l ba\u015f\u0131 ir\u0259lil\u0259mirs\u0259, buna klinik dar &ccedil;anaq diaqnozu qoyuruq v\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131na g&ouml;t&uuml;r&uuml;r&uuml;k&rdquo;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dar &ccedil;anaq v\u0259 do\u011fu\u015f&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>S.M\u0259mm\u0259dova bildirib ki, klinik dar &ccedil;ana\u011f\u0131n bir ne&ccedil;\u0259 n&ouml;vl\u0259ri var:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&quot;D&ouml;l ba\u015f\u0131 ad\u0259t\u0259n b&uuml;k&uuml;lm&uuml;\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olanda ki&ccedil;ik \u0259mg\u0259k nahiyy\u0259sil\u0259 ki&ccedil;ik &ccedil;\u0259p &ouml;l&ccedil;&uuml; il\u0259 do\u011fum yollar\u0131ndan ke&ccedil;ir. U\u015fa\u011f\u0131n ba\u015f\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 dizin\u0259 baxmal\u0131d\u0131r. Amma d&ouml;l ba\u015f\u0131 m&uuml;xt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n bir q\u0259d\u0259r a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ola bil\u0259r. A&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f d\u0259r\u0259c\u0259nin d\u0259 3 d\u0259r\u0259c\u0259si var: \u0259g\u0259r d&ouml;l ba\u015f\u0131 d&uuml;zg&uuml;n olmayan a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dirs\u0259, deyirl\u0259r &uuml;f&uuml;q\u0259 bax\u0131r, g&ouml;y\u0259 bax\u0131r v\u0259 ulduzlar\u0131 say\u0131r. Bu a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f 3 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 o, do\u011fum yollar\u0131ndan b&ouml;y&uuml;k v\u0259 orta &ccedil;\u0259p &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259rl\u0259 ke&ccedil;ir. Bu zaman klinik dar &ccedil;anaq yaran\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Normal &ccedil;anaq &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ba\u015f mama-ginekoloq bildirir ki, qad\u0131n\u0131n &ccedil;ana\u011f\u0131n\u0131n normal &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml; 11 santimetrdir:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&quot;Amma t\u0259bi\u0259td\u0259 anatomik dar &ccedil;anaq da var. Normalda h\u0259r bir qad\u0131n\u0131n ki&ccedil;ik &ccedil;ana\u011f\u0131n\u0131n gir\u0259c\u0259yinin d&uuml;z &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml; olur. K&ouml;k, ar\u0131q, uzun, q\u0131sa boylulu\u011fundan as\u0131l\u0131 olmayaraq,&nbsp; b&uuml;t&uuml;n qad\u0131nlarda bu &ouml;l&ccedil;&uuml; 11 santimetrdir. Ki&ccedil;ik &ccedil;ana\u011f\u0131n gir\u0259c\u0259k m&uuml;st\u0259visi 11 santimetrd\u0259n ki&ccedil;ik olarsa, bu, dar &ccedil;anaqd\u0131r. Dar &ccedil;ana\u011f\u0131n &ouml;z&uuml;n&uuml;n d\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri var. 11sm-d\u0259n 9, 5 sm-\u0259 q\u0259d\u0259r I d\u0259r\u0259c\u0259li darl\u0131q say\u0131l\u0131r. Ad\u0259t\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n &ccedil;\u0259kisi 3 kiloqrama q\u0259d\u0259r, qad\u0131n\u0131n &ouml;z&uuml; g&uuml;cl&uuml; v\u0259 g\u0259nc olanda do\u011fu\u015f rahat \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f verir. II d\u0259r\u0259cli dar &ccedil;ana\u011f\u0131n &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259ri 9,5 santimetrd\u0259n 7,5 santimetr\u0259 q\u0259d\u0259rdir. Burada &ccedil;ana\u011f\u0131n gir\u0259c\u0259yi o q\u0259d\u0259r dar olur ki, d&ouml;l ba\u015f\u0131 ora daxil ola bilmir. &Ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259ri 7,5 santimetrd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olan &ccedil;anaqlar III, IV d\u0259r\u0259c\u0259li darl\u0131qd\u0131r v\u0259 &ccedil;ox az rast g\u0259lin\u0259n hallard\u0131r. Bu c&uuml;r &ccedil;anaqlara sahib qad\u0131nlar &uuml;&ccedil;&uuml;n qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi birba\u015fa g&ouml;st\u0259ri\u015fdir&rdquo;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&quot;Dar &ccedil;anaq k&ouml;k-ar\u0131q, uzun-q\u0131sal\u0131\u011fa baxm\u0131r&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>S.M\u0259mm\u0259dovan\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, qad\u0131n\u0131n u\u015fa\u011f\u0131 normal do\u011fu\u015fla, yoxsa qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyil\u0259 d&uuml;nyaya g\u0259tir\u0259c\u0259yin\u0259 dair q\u0259rar hamil\u0259liyin 38-ci h\u0259ft\u0259sind\u0259 verilir:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&quot;Allah t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r bir qad\u0131na 46 xromosom b\u0259x\u015f edilib. Bu xromosomlarda qad\u0131n\u0131n s&uuml;m&uuml;y&uuml;n&uuml;n, qolunun, aya\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 s. qurulu\u015fu proqramla\u015f\u0131b. Bunlar bioloji qanunlard\u0131r v\u0259 bunu d\u0259yi\u015f\u0259 bilm\u0259rik. Ola bilsin biz k&ouml;k\u0259l\u0259 bil\u0259rik, ar\u0131qlaya bil\u0259rik, amma bu &ccedil;ana\u011f\u0131n &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259rin\u0259 t\u0259sir etmir. &Ccedil;anaq n\u0259 b&ouml;y&uuml;y&uuml;r, n\u0259 ki&ccedil;ilir. Allah s\u0259nin boyunu-buxununu, s&uuml;m&uuml;kl\u0259rini nec\u0259 yarad\u0131bsa, &ouml;mr&uuml;n&uuml;n sonuna q\u0259d\u0259r d\u0259 el\u0259 qal\u0131r. Sad\u0259c\u0259 qocalanda kalsium yuyulub gedir dey\u0259 s&uuml;m&uuml;kl\u0259r k&ouml;vr\u0259kl\u0259\u015fir, boy nisb\u0259t\u0259n ki&ccedil;ilir, &ccedil;anaq \u0259yilir. Burada u\u015faql\u0131qdak\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r istisna t\u0259\u015fkil edir. \u018fg\u0259r u\u015faqlar k&ouml;rp\u0259likd\u0259 raxit x\u0259st\u0259liyini ke&ccedil;iribl\u0259rs\u0259, onlarda yast\u0131 raxitlik dar &ccedil;anaq \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Onun da &ouml;z&uuml;n&uuml;n x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri var: adi yast\u0131 dar &ccedil;anaq v\u0259 yast\u0131 raxistik dar &ccedil;anaq. Bunlarda ciftin qopmas\u0131, d&ouml;lyan\u0131 mayenin axmas\u0131, quruluq v\u0259 s. probleml\u0259r yoxdursa, d&uuml;zg&uuml;n idar\u0259 olunarsa, do\u011fu\u015f m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. H\u0259kim o do\u011fu\u015fu s\u0259birl\u0259, laz\u0131mi \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 etm\u0259lidir&rdquo;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Qeys\u0259riyy\u0259nin artmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Respublikan\u0131n ba\u015f ginekoloqu deyir ki, bu g&uuml;n Az\u0259rbaycanda qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyinin artmas\u0131 dar &ccedil;ana\u011fa g&ouml;r\u0259 yox, t\u0259krar &ccedil;ap\u0131\u011fa g&ouml;r\u0259dir:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&quot;\u0130lk d\u0259f\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 il\u0259 ana olan qad\u0131nlar\u0131n n&ouml;vb\u0259ti d\u0259f\u0259 u\u015faql\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n yenid\u0259n qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyin\u0259 m&uuml;raci\u0259t edir. Bunun hesab\u0131na da qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyinin g&ouml;st\u0259ricil\u0259rind\u0259 art\u0131m m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. Bunun dar &ccedil;anaqla \u0259laq\u0259si yoxdur. Qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyinin art\u0131m s\u0259b\u0259bi t\u0259krar &ccedil;ap\u0131qlard\u0131r. Y\u0259ni qad\u0131n ilk u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi il\u0259 d&uuml;nyaya g\u0259tiribs\u0259, n&ouml;vb\u0259ti hamil\u0259likl\u0259ri zaman\u0131 da \u0259m\u0259liyyatla ana olur&rdquo;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131b. Bel\u0259 ki, &ouml;t\u0259n il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda 158 051 do\u011fu\u015f zaman\u0131 qad\u0131nlar operativ m&uuml;daxil\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131blar. &nbsp; Ucnoqta.az Modern.az-a istinad\u0131n r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 son on ilin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-52675","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52675","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52675"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52675\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52675"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52675"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52675"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}