{"id":52342,"date":"2017-11-08T17:36:21","date_gmt":"2017-11-08T13:36:21","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=52342","title":{"rendered":"Prezident: \u201c\u00d6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn neft s\u0259nayesi, neft-qaz sektoru h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259lledici rol oynayacaq\u201d<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"

Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Bak\u0131da Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycanda iki milyard ton neft hasil olunmas\u0131 münasib\u0259til\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasimd\u0259 ç\u0131x\u0131\u015f edib:
\n“Hörm\u0259tli neftçil\u0259r.
\nXan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar. Bu gün ölk\u0259mizin h\u0259yat\u0131nda çox \u0259lam\u0259tdar bir gündür. Bu gün Az\u0259rbaycanda 2 milyard\u0131nc\u0131 ton neft hasil edilibdir. Bu münasib\u0259tl\u0259 Az\u0259rbaycan neftçil\u0259rini v\u0259 bütün Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 t\u0259brik edir\u0259m.
\nBu, tarixi bir hadis\u0259dir. Az\u0259rbaycan neftçil\u0259ri bütün dövrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na xidm\u0259t etmi\u015fl\u0259r. Müst\u0259qillik dövründ\u0259 onlar\u0131n z\u0259hm\u0259ti hesab\u0131na Az\u0259rbaycan böyük iqtisadi potensial yarada bilmi\u015fdir. Neftçi Az\u0259rbaycanda çox \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 hörm\u0259tli pe\u015f\u0259dir, h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olub, bu gün d\u0259 bel\u0259dir. M\u0259n Az\u0259rbaycan neftçil\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u0131n ümumi inki\u015faf\u0131nda rolunu çox yüks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir\u0259m”.
\n\u0130lham \u018fliyev bildirib ki, Az\u0259rbaycan neftin v\u0259t\u0259nidir, Az\u0259rbaycanda bunu h\u0259r k\u0259s bilir: “\u0130ndi dünya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilir ki, dünyada s\u0259naye üsulu il\u0259 ilk d\u0259f\u0259 neft 1846-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda ç\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 o vaxt Az\u0259rbaycan dünya neftinin \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259min edirdi. Tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq XX \u0259srin ortalar\u0131nda d\u0259nizd\u0259 d\u0259 neft Az\u0259rbaycan neftçil\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ç\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu da tarixi hadis\u0259dir. Az\u0259rbaycan neftçil\u0259ri sovet dövründ\u0259 X\u0259z\u0259rin bütün neft-qaz yataqlar\u0131n\u0131n a\u015fkar olunmas\u0131nda \u0259sas rol oynam\u0131\u015flar, Rusiya Federasiyas\u0131nda yeni neft yataqlar\u0131n\u0131n k\u0259\u015ffind\u0259 onlar\u0131n rolu çox böyükdür. T\u0259sadüfi deyil ki, “\u0130kinci Bak\u0131”, “Üçüncü Bak\u0131” adland\u0131r\u0131lan yerl\u0259r var ki, bu yerl\u0259r Az\u0259rbaycan neftçil\u0259rinin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Neftçil\u0259rimiz xarici ölk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259yirdi, oraya ezam olunmu\u015fdular. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesind\u0259 çal\u0131\u015fan insanlar\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n\u0131, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 göst\u0259rir.<\/p>\n

Az\u0259rbaycan dünyada neft ölk\u0259si kimi tan\u0131n\u0131r. Bu gün is\u0259 qaz ölk\u0259si kimi tan\u0131n\u0131r. Müst\u0259qillik dövründ\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 çox ön\u0259mli add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Sovet dövründ\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan neftçil\u0259ri Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ümumi inki\u015faf\u0131na çox böyük töhf\u0259l\u0259r vermi\u015fl\u0259r. O vaxt Az\u0259rbaycan mütt\u0259fiq respublikalar aras\u0131nda ikinci respublika idi ki, donor kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131. Y\u0259ni, biz ümumittifaq büdc\u0259sin\u0259 daha çox v\u0259sait ay\u0131r\u0131rd\u0131q, n\u0259inki al\u0131rd\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan neftçil\u0259rinin bu sah\u0259d\u0259 pay\u0131 çox böyük idi”.
\n 
\nPrezident xat\u0131rlad\u0131b ki, 1971-ci ild\u0259 ulu önd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanda 1 milyard\u0131nc\u0131 ton neftin hasilat\u0131n\u0131n qeyd edildiyi t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim keçirilib: “1970-1980-ci ill\u0259rd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ümumi inki\u015faf\u0131na çox böyük töhf\u0259 vermi\u015fdir, o cüml\u0259d\u0259n neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 üçün çox böyük add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. O vaxt neft hasilat\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, yeni qur\u011fular\u0131n i\u015f\u0259 dü\u015fm\u0259si, d\u0259rin özüll\u0259r zavodunun m\u0259hz Az\u0259rbaycanda tikilm\u0259si, neftay\u0131rma zavodunun rekonstruksiyas\u0131 v\u0259 dig\u0259r ön\u0259mli hadis\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n neft potensial\u0131n\u0131 böyük d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 möhk\u0259ml\u0259ndirmi\u015fdir. O ill\u0259rd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f potensial, xüsusil\u0259 d\u0259rin özüll\u0259r zavodunun f\u0259aliyy\u0259ti bu gün d\u0259 bizim neft potensial\u0131m\u0131z\u0131 gücl\u0259ndirir. \u018fg\u0259r vaxtil\u0259 bu zavod Az\u0259rbaycanda yox, ba\u015fqa bir yerd\u0259 tikils\u0259ydi, o zaman bizim müst\u0259qillik dövründ\u0259 xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla i\u015fl\u0259rimiz l\u0259ng ged\u0259 bil\u0259rdi. D\u0259rin özüll\u0259r zavodu bugünkü bizim neft strategiyam\u0131z\u0131n h\u0259yata keçirilm\u0259sind\u0259 xüsusi rol oynay\u0131r.
\n 
\nHeyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycandan ged\u0259nd\u0259n sonra bütün sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, neft-qaz sah\u0259sind\u0259 d\u0259 t\u0259n\u0259zzül yava\u015f-yava\u015f özünü büruz\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 art\u0131q neft hasilat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Müst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 bu probleml\u0259r daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdi. Müst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259ri bizim üçün çox a\u011f\u0131r keçirdi, ölk\u0259 idar\u0259olunmaz v\u0259ziyy\u0259t\u0259 dü\u015fmü\u015fdü. Ölk\u0259ni idar\u0259 ed\u0259nl\u0259r öz m\u0259suliyy\u0259tini d\u0259rk ed\u0259 bilm\u0259dil\u0259r, s\u0259ri\u015ft\u0259siz, bir çox hallarda savads\u0131z kadrlar qaba\u011fa ç\u0259kildi, ölk\u0259 xaosa büründü, anarxiya hökm sürürdü, Bak\u0131da v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 qanunsuz silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r meydan oxuyurdu v\u0259 bütün bu xo\u015fag\u0259lm\u0259z hadis\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f müharib\u0259sin\u0259 g\u0259tirib ç\u0131xard\u0131. Yen\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev öz tarixi missiyas\u0131n\u0131 icra etdi. Az\u0259rbaycan\u0131 bu böyük b\u0259lalardan qurtard\u0131, Az\u0259rbaycana sabitlik g\u0259tirdi, Az\u0259rbaycan inki\u015faf yoluna q\u0259d\u0259m qoydu. M\u0259hz 1993-cü ild\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan bu gün\u0259 q\u0259d\u0259r inki\u015faf yolu il\u0259 gedir. Ancaq Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na, Az\u0259rbaycan s\u0259nayesin\u0259, o cüml\u0259d\u0259n neft s\u0259nayesin\u0259 vurulmu\u015f z\u0259rb\u0259l\u0259r d\u0259 çox a\u011f\u0131r idi. Bugünkü m\u0259rasimd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f neftçil\u0259ri, veteranlar, o ill\u0259ri yax\u015f\u0131 xat\u0131rlayan insanlar \u0259yl\u0259\u015fibl\u0259r. Onlar çox yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan neft s\u0259nayesinin 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 idi. Bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n biz ç\u0131x\u0131\u015f yolu axtarmal\u0131, tapmal\u0131 idik v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev neft strategiyas\u0131 yegan\u0259 ç\u0131x\u0131\u015f yolu idi. 1994-cü ild\u0259 “\u018fsrin kontrakt\u0131”n\u0131n imzalanmas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 dönü\u015f yaratd\u0131. “\u018fsrin kontrakt\u0131”n\u0131n imzalanmas\u0131 tarixi hadis\u0259dir. O vaxt Az\u0259rbaycan g\u0259nc müst\u0259qil dövl\u0259t idi v\u0259 bayaq qeyd etdiyim kimi, çox a\u011f\u0131r ça\u011f\u0131r\u0131\u015flarla üz-üz\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131, iqtisadiyyat dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, s\u0259naye istehsal\u0131 iflic v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi, inflyasiya min faizl\u0259rl\u0259 ölçülürdü, kütl\u0259vi i\u015fsizlik hökm sürürdü, yoxsulluq d\u0259r\u0259c\u0259si art\u0131rd\u0131”.
\nDövl\u0259t ba\u015fç\u0131s\u0131 \u0259lav\u0259 edib ki, bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycana xarici s\u0259rmay\u0259ni g\u0259tirm\u0259k do\u011frudan da böyük müdriklik v\u0259 uzaqgör\u0259nlik t\u0259l\u0259b edirdi v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev neft strategiyas\u0131 bax, bu ça\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab verdi: “Xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla 1994-cü ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f “\u018fsrin kontrakt\u0131” bizim üçün bir ç\u0131x\u0131\u015f yolu idi, biz\u0259 bir güc verdi, n\u0259f\u0259s verdi, investisiya g\u0259tirdi. Az\u0259rbaycan dünyada özünü tan\u0131td\u0131ra bilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycana, ilk növb\u0259d\u0259, ölk\u0259mizin neft-qaz sektoruna böyük \u015firk\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n maraq artm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu maraq praktiki i\u015fl\u0259r\u0259 g\u0259tirib ç\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r.
\n 
\nM\u0259n o ill\u0259ri yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram. Dövl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin bir qrup r\u0259hb\u0259r i\u015fçisi 1994-cü ild\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmaq üçün Amerikan\u0131n Hyuston \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 ezam edilmi\u015fdi. Orada bir aydan çox dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131ld\u0131. Xo\u015fb\u0259xt mü\u0259llim o dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n çox f\u0259al i\u015ftirakç\u0131s\u0131d\u0131r. Bu dan\u0131\u015f\u0131qlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 sentyabr ay\u0131nda kontrakt imzaland\u0131. Bu kontrakt o vaxt üçün \u0259n m\u0259qbul v\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131. Biz bunu el\u0259 o vaxt – 1994-cü ild\u0259 deyirdik. O vaxt bizd\u0259 kontrakt\u0131n \u015f\u0259rtl\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259 bil\u0259c\u0259k müt\u0259x\u0259ssisl\u0259r dem\u0259k olar ki, yox idi. Ancaq biz deyirdik v\u0259 bilirdik ki, Az\u0259rbaycan\u0131n maraqlar\u0131 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259min edildi v\u0259 bugünkü reall\u0131q onu göst\u0259rir. Bu gün bu kontrakt qüvv\u0259d\u0259dir. Kontrakt n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana milyardlarla dollar s\u0259rmay\u0259 qoyulubdur. Kontrakt\u0131n icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259, on minl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan müt\u0259x\u0259ssisi t\u0259lim al\u0131b, t\u0259hsil al\u0131b v\u0259 bu gün konsorsiumun i\u015fçil\u0259rinin mütl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131d\u0131r. Kontrakt n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda böyük infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, böyük tikinti i\u015fl\u0259ri icra edilib v\u0259 ölk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 milyardlarla, on milyardlarla dollar g\u0259lir g\u0259tiribdir".
\nPrezident deyib ki, 1994-cü il Az\u0259rbaycan\u0131n neft s\u0259nayesind\u0259 dönü\u015f nöqt\u0259si idi, “\u018fsrin kontrakt\u0131”n\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti art\u0131q h\u0259yatda özünü sübut etdi v\u0259 eyni zamanda, bu, bir yol açd\u0131: “Göst\u0259rdi ki, g\u0259nc müst\u0259qil dövl\u0259t olan Az\u0259rbaycan xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla düzgün i\u015f qura, öz milli maraqlar\u0131n\u0131 müdafi\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, biz\u0259 olan maraq artd\u0131, maraq artd\u0131qca ölk\u0259miz\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu da artma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bir çox kontraktlar imzalanm\u0131\u015fd\u0131r, m\u0259n onlar\u0131n aras\u0131nda “\u015eahd\u0259niz” kontrakt\u0131n\u0131 xüsusil\u0259 qeyd etm\u0259liy\u0259m. 1996-c\u0131 ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f bu kontrakt indi Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hlük\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 müst\u0259sna rol oynay\u0131r.
\n 
\nNeftçil\u0259r yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r ki, o vaxt prinsipc\u0259 qaz yataqlar\u0131na dünyada o q\u0259d\u0259r d\u0259 böyük maraq göst\u0259rilmirdi. Çünki bu, a\u015fa\u011f\u0131g\u0259lirli sah\u0259 hesab olunurdu v\u0259 o vaxt enerji t\u0259hlük\u0259sizliyi haqq\u0131nda, ümumiyy\u0259tl\u0259, söhb\u0259t apar\u0131lm\u0131rd\u0131. “\u015eahd\u0259niz” yata\u011f\u0131n\u0131n müxt\u0259lif parametrl\u0259ri t\u0259hlil edil\u0259rk\u0259n bir s\u0131ra müt\u0259x\u0259ssisl\u0259r b\u0259z\u0259n bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lirdil\u0259r ki, bu, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n o q\u0259d\u0259r d\u0259 çox c\u0259lbedici layih\u0259 deyil. Ancaq h\u0259yat onu göst\u0259rdi ki, bu, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n çox c\u0259lbedici layih\u0259dir v\u0259 bu layih\u0259 ölk\u0259mizin iqtisadi, siyasi potensial\u0131n\u0131n gücl\u0259nm\u0259sind\u0259 çox müsb\u0259t rol oyanm\u0131\u015fd\u0131r".
\n 
\n\u0130lham \u018fliyev bildirib ki, bu gün Az\u0259rbaycan dünyada neft v\u0259 qaz hasil ed\u0259n ölk\u0259 kimi tan\u0131n\u0131r: "Bizim dünyadak\u0131 rolumuz, gücümüz art\u0131r v\u0259 bunun t\u0259m\u0259lind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev neft strategiyas\u0131 dayan\u0131r. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 neft s\u0259nayesi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir çox tarixi hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verdi. M\u0259n xüsusil\u0259, Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rinin i\u015f\u0259 dü\u015fm\u0259sini qeyd etm\u0259liy\u0259m. Ulu önd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev öz \u0259ll\u0259ri il\u0259 bu k\u0259m\u0259rin t\u0259m\u0259lini qoydu v\u0259 2006-c\u0131 ild\u0259 biz bu k\u0259m\u0259ri istifad\u0259y\u0259 verdik. 2007-ci ild\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri i\u015f\u0259 dü\u015fdü ki, bu gün bizim qaz ixrac\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas infrastruktur layih\u0259sidir v\u0259 bu k\u0259m\u0259r \u0259sas\u0131nda bu gün C\u0259nubi Qafqaz, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259l\u0259ri icra edilir. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131-Novorossiysk v\u0259 Bak\u0131-Supsa neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin biri t\u0259mir olundu, dig\u0259ri yenid\u0259n tikildi. Y\u0259ni, o vaxt neft infrastrukturunun \u0259sas\u0131 qoyuldu v\u0259 2000-ci ill\u0259rd\u0259 d\u0259 bu proses davam etdirildi".
\n 
\nDövl\u0259t ba\u015fç\u0131s\u0131 \u0259lav\u0259 edib ki, haz\u0131rda Bak\u0131da \u0259n müasir qazma qur\u011fular\u0131, platformalar in\u015fa edilir: "“\u015eahd\u0259niz-2” üçün bütün tikinti i\u015fl\u0259ri Az\u0259rbaycanda icra edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n minl\u0259rl\u0259, b\u0259lk\u0259 d\u0259 on minl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 bu i\u015fl\u0259r\u0259 c\u0259lb edilmi\u015fdir. Dünyan\u0131n \u0259n böyük neft-qaz terminal\u0131 – S\u0259ng\u0259çal terminal\u0131 da bizim böyük s\u0259rv\u0259timizdir. Neft \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 üçün bizim g\u0259miqay\u0131rma zavodumuzda ist\u0259nil\u0259n növ g\u0259mil\u0259r istehsal olunur. Onlardan biri, – bu n\u0259h\u0259ng g\u0259miy\u0259 “Xank\u0259ndi” ad\u0131n\u0131 vermi\u015fik, – bu yax\u0131nlarda istifad\u0259y\u0259 verildi.
\nBir sözl\u0259, bu gün “\u018fsrin kontrakt\u0131”n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri sad\u0259c\u0259 olaraq Neft Fonduna g\u0259l\u0259n g\u0259lirl\u0259rl\u0259 ölçülmür. Bunun çox geni\u015f v\u0259 çox böyük t\u0259siri olub v\u0259 bu gün d\u0259 var. Biz “qara q\u0131z\u0131l”\u0131 insan kapital\u0131na çevir\u0259 bildik. Biz neft g\u0259lirl\u0259rimizd\u0259n çox s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etdik v\u0259 bu gün dünya miqyas\u0131nda bu, xüsusil\u0259 qeyd edilir. Bir çox ölk\u0259l\u0259rin z\u0259ngin neft yataqlar\u0131 var, ancaq o ölk\u0259l\u0259r s\u0259fal\u0259t içind\u0259dir, yoxsulluq \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. O ölk\u0259l\u0259rd\u0259 sabitlik pozulur, neft o ölk\u0259l\u0259r\u0259 f\u0259lak\u0259t g\u0259tirir. Az\u0259rbaycanda is\u0259 neft rifah, inki\u015faf, sabitlik, güc g\u0259tirir. Bu gün bizim müst\u0259qil ölk\u0259 kimi ya\u015fama\u011f\u0131m\u0131zda, iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131n formala\u015fmas\u0131nda neft-qaz amili çox böyük rol oynay\u0131r. Bunu h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir".
\n 
\nPrezident qeyd edib: "Az\u0259rbaycan\u0131n timsal\u0131nda, eyni zamanda, göst\u0259rilir ki, dövl\u0259t v\u0259 xarici s\u0259rmay\u0259darlar birlikd\u0259 nec\u0259 i\u015f qurmal\u0131d\u0131rlar? Bu i\u015f hans\u0131 prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda qurulmal\u0131d\u0131r? Burada da Az\u0259rbaycan bir nümun\u0259dir. Çünki biz t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla, xüsusil\u0259 \u0259sas strateji investor olan BP \u015firk\u0259ti il\u0259 çox sa\u011flam z\u0259mind\u0259, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 inam, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlar \u0259sas\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurmu\u015fuq. H\u0259m investorlar, Az\u0259rbaycana milyard dollarlarla v\u0259sait qoyan konsorsiumlar, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan dövl\u0259ti böyük g\u0259lir \u0259ld\u0259 edir. Burada h\u0259r iki t\u0259r\u0259f fayda götürür v\u0259 u\u011furlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 m\u0259hz bu, dayan\u0131r.
\nM\u0259n bu gün BP \u015firk\u0259tinin Az\u0259rbaycandak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini xüsusil\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. \u0130yirmi üç ildir ki, BP bizim t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r v\u0259 apar\u0131c\u0131 layih\u0259l\u0259rimizd\u0259 biziml\u0259 b\u0259rab\u0259r çox f\u0259al rol oynay\u0131r. Dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bütövlükd\u0259 ç\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f 2 milyard ton neftin t\u0259xmin\u0259n 700 milyon tonu müst\u0259qillik dövründ\u0259, onun 460 milyon tonu is\u0259 konsorsium t\u0259r\u0259find\u0259n hasil edilib. Ona gör\u0259, qoy, bizim ictimaiyy\u0259t bir daha bilsin ki, xarici t\u0259r\u0259fda\u015flar, xüsusil\u0259 BP \u015firk\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131nda, Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi potensial\u0131n\u0131n gücl\u0259nm\u0259sind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r böyük rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bunun da t\u0259m\u0259lind\u0259 dövl\u0259tl\u0259 xarici t\u0259r\u0259fda\u015flar aras\u0131ndak\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q dayan\u0131r".
\n\u0130lham \u018fliyev vur\u011fulay\u0131b ki, BP-SOCAR \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 bu gün bir çox ölk\u0259l\u0259r üçün nümun\u0259dir: “\u018fsrin kontrakt\u0131”, “\u015eahd\u0259niz” yata\u011f\u0131 üzr\u0259 imzalanm\u0131\u015f v\u0259 icra edil\u0259n kontrakt, eyni zamanda, Dövl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tini böyük beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259t\u0259 çevirib. Y\u0259ni, bir neç\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n qar\u015f\u0131ya m\u0259qs\u0259d qoyulmu\u015fdur ki, SOCAR böyük beyn\u0259lxalq neft \u015firk\u0259tin\u0259 çevrilm\u0259lidir. Biz bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 SOCAR-\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndirdik, bir çox mü\u0259ssis\u0259l\u0259r SOCAR-a verildi. Bu gün h\u0259m ölk\u0259 daxilind\u0259, h\u0259m xaricd\u0259 Az\u0259rbaycan Dövl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin çox böyük f\u0259aliyy\u0259ti var. Bizim xaric\u0259 qoydu\u011fumuz investisiyalar milyard dollarla ölçülür. T\u0259kc\u0259 Türkiy\u0259d\u0259ki layih\u0259l\u0259r\u0259 20 milyard dollara yax\u0131n s\u0259rmay\u0259 qoyulmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub ki, onun t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 art\u0131q yat\u0131r\u0131l\u0131b. Dig\u0259r ölk\u0259l\u0259rd\u0259, Avropa ölk\u0259l\u0259rind\u0259, yax\u0131n qon\u015fuluqda SOCAR-\u0131n çox böyük i\u015fl\u0259ri, s\u0259rmay\u0259si var. Az\u0259rbaycan dövl\u0259ti SOCAR-\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Bu, bizim iqtisadi gücümüzü art\u0131r\u0131r, biz\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yeni m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n böyük h\u0259cmd\u0259 valyuta ax\u0131n\u0131 da t\u0259min edil\u0259c\u0259kdir. M\u0259n haz\u0131rda ölk\u0259 daxilind\u0259 icra edil\u0259n iki layih\u0259ni – SOCAR polimer v\u0259 karbamid zavodlar\u0131n\u0131n tikintisini qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. Bu iki layih\u0259nin ölk\u0259mizin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131nda çox böyük \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. H\u0259r iki layih\u0259 qrafik üzr\u0259 icra edilir v\u0259 \u0259min\u0259m ki, g\u0259l\u0259n il istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k.
\nBel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev neft strategiyas\u0131 bu gün yeni istiqam\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Bu strategiya bu gün Az\u0259rbaycan\u0131n ümumi inki\u015faf\u0131na çox böyük d\u0259st\u0259k verir. Haz\u0131rda biz yeni layih\u0259l\u0259r üz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik. Bildiyiniz kimi, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi u\u011furla icra edilir. Bu da dünya miqyas\u0131nda n\u0259h\u0259ng layih\u0259dir. S\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu 40 milyard dollara b\u0259rab\u0259rdir v\u0259 bütün i\u015fl\u0259r qrafik üzr\u0259 gedir. “\u015eahd\u0259niz-2” v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz k\u0259m\u0259ri dem\u0259k olar ki, 100 faiz, TANAP 80 faizd\u0259n çox icra edilibdir. Bel\u0259likl\u0259, biz “C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi” layih\u0259sini d\u0259 u\u011furla icra edirik, \u0259min\u0259m ki, tam icra ed\u0259c\u0259yik".
\nDövl\u0259t ba\u015fç\u0131s\u0131 xat\u0131rlad\u0131b ki, bu il “\u018fsrin kontrakt\u0131”n\u0131n uzad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni sazi\u015f imzalan\u0131b: "Bu da tarixi hadis\u0259dir. 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r daha yax\u015f\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 kontrakt imzalan\u0131b. Bu kontrakt\u0131n icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana 3,6 milyard dollar sad\u0259c\u0259 olaraq bonus \u015f\u0259klind\u0259 veril\u0259c\u0259kdir. Dövl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin pay\u0131 11 faizd\u0259n 25 faiz\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131bd\u0131r. SOCAR, eyni zamanda, operator funksiyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yacaq v\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259t neftinin 75 faizi 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r, y\u0259ni, kontrakt\u0131n bütün müdd\u0259ti \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycana qalacaq.
\nBu, bir daha onu göst\u0259rir ki, bizim çox böyük v\u0259 z\u0259ngin t\u0259bii resurslar\u0131m\u0131z var. Yax\u015f\u0131 yad\u0131mdad\u0131r ki, biz Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rini in\u015fa ed\u0259rk\u0259n o vaxt i\u015fimiz\u0259 maneçilik tör\u0259tm\u0259k ist\u0259y\u0259n qüvv\u0259l\u0259r var idi. Biz\u0259 qar\u015f\u0131 kampaniyalar, \u015f\u0259r-böhtan kampaniyas\u0131 apar\u0131l\u0131rd\u0131. Ortaya süni bir ekoloji mövzu qoyulmu\u015fdu ki, guya burada ekologiya pozulacaq. Halbuki, bax\u0131n, bu gün Bak\u0131n\u0131n vaxtil\u0259 çirkl\u0259nmi\u015f yerl\u0259rind\u0259 biz parklar sald\u0131q, c\u0259nn\u0259t yaratd\u0131q. El\u0259 Bibiheyb\u0259t yata\u011f\u0131n\u0131n – \u0259n q\u0259dim neft yata\u011f\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lki görüntül\u0259ri nec\u0259 idi, indiki görüntül\u0259ri nec\u0259dir. \u018fvv\u0259lki görüntül\u0259r bir f\u0259lak\u0259t m\u0259nz\u0259r\u0259si idi. Bu gün is\u0259 bu, Bak\u0131n\u0131n \u0259n göz\u0259l parklar\u0131ndan biridir. Y\u0259ni, biz ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na da çox böyük v\u0259sait qoyuruq. Amma o vaxt bunu b\u0259han\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k ist\u0259dil\u0259r i\u015fimizi \u0259ng\u0259ll\u0259sinl\u0259r".
\n 
\nAz\u0259rbaycan Prezidenti \u0259lav\u0259 edib: "\u0130kinci bir mövzu neft ehtiyatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Deyirdil\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda neft yoxdur, Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan k\u0259m\u0259rini tikm\u0259k laz\u0131m deyil, bu, heç vaxt özünü do\u011frultmayacaq. Bax, biz art\u0131q 1997-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq konsorsiumla birlikd\u0259 20 il \u0259rzind\u0259 nefti hasil edirik. Qeyd etdiyim kimi, konsorsium ancaq “Az\u0259ri-Ç\u0131raq-Gün\u0259\u015fli”d\u0259n 460 milyon ton neft hasil edib. Lakin bundan da çox t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f ehtiyat var. Kontrakt\u0131n 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131lmas\u0131 onu göst\u0259rir ki, bizim kifay\u0259t q\u0259d\u0259r neftimiz var, qoy, heç kim narahat olmas\u0131n. Eyni mövzunu qazla ba\u011flamaq ist\u0259yirdil\u0259r, yen\u0259 d\u0259 b\u0259dxahlar, bizi ist\u0259m\u0259y\u0259n qüvv\u0259l\u0259r \u015fayi\u0259 yay\u0131rd\u0131lar ki, Az\u0259rbaycanda qaz yoxdur. Ancaq bu gün “\u015eahd\u0259niz-2” layih\u0259si reall\u0131qd\u0131r. Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bizim t\u0259sdiq edilmi\u015f, d\u0259qiql\u0259\u015fdirilmi\u015f neft ehtiyatlar\u0131m\u0131z 1,5 milyard tondur, proqnoz is\u0259 2 milyard tondur. T\u0259sdiq edilmi\u015f qaz ehtiyatlar\u0131m\u0131z 2,6 trilyon kubmetrdir, proqnoz t\u0259qrib\u0259n 3-4 trilyon kubmetr\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. “Az\u0259ri-Ç\u0131raq” yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si onu göst\u0259rir ki, biz h\u0259mi\u015f\u0259 çox konservativ r\u0259q\u0259ml\u0259r ortaya qoyuruq. M\u0259n yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram ki, 1994-cü ild\u0259 kontrakt imzalananda “Az\u0259ri-Ç\u0131raq-Gün\u0259\u015fli” yataqlar\u0131n\u0131n ehtiyatlar\u0131 511 milyon tona b\u0259rab\u0259r s\u0259viyy\u0259d\u0259 hesablanm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259tta m\u0259n o vaxt Dövl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tind\u0259 g\u0259nc bir i\u015fçi kimi t\u0259\u0259ccüb edirdim ki, bunu nec\u0259 d\u0259qiqlikl\u0259 hesablaya bil\u0259rl\u0259r – 511. Niy\u0259 510 yox, 512 yox, 511? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, bir \u015f\u0259rti r\u0259q\u0259m idi. Ancaq bugünkü hesablamalar onu göst\u0259rir ki, yataqlar\u0131n ehtiyat\u0131 minimum \u0259n az\u0131 iki d\u0259f\u0259d\u0259n çoxdur. Çünki o 511 \u015f\u0259rti r\u0259q\u0259minin 462-si art\u0131q ç\u0131xar\u0131l\u0131b. 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259, görün, n\u0259 q\u0259d\u0259r neft olacaq?
\n 
\nOna gör\u0259 \u0259min\u0259m ki, bizim proqnozlar\u0131m\u0131z h\u0259yatda öz t\u0259sdiqini tapacaq. Çünki mövcud ehtiyatlar\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini biz çox konservativ \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131r\u0131q. “Az\u0259ri-Ç\u0131raq-Gün\u0259\u015fli” yata\u011f\u0131 minimum 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k. “\u015eahd\u0259niz” yata\u011f\u0131 \u0259min\u0259m ki, minimum 100 il bundan sonra f\u0259aliyy\u0259t göst\u0259r\u0259c\u0259k. Haz\u0131rda biz Ab\u015feron yata\u011f\u0131ndan yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 qaz hasilat\u0131n\u0131 gözl\u0259yirik. “Ümid”, “Bab\u0259k” yataqlar\u0131n\u0131n çox böyük perspektivl\u0259ri var. G\u0259l\u0259n ild\u0259n Dövl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti bu yataqlarda da çox f\u0259al i\u015f aparacaqd\u0131r. Mü\u0259yy\u0259n i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Daha da böyük h\u0259cmd\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131lacaqd\u0131r.
\nBizim maliyy\u0259 v\u0259ziyy\u0259timiz çox sabitdir, çox müsb\u0259tdir. Heç bir problemimiz yoxdur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 d\u0259 b\u0259dhaqlar bizi gözd\u0259n salma\u011fa çal\u0131\u015f\u0131rlar ki, guya Az\u0259rbaycan\u0131n maliyy\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti yax\u015f\u0131 deyil. Bizim maliyy\u0259 v\u0259ziyy\u0259timiz bir çox ölk\u0259l\u0259r üçün nümun\u0259 ola bil\u0259r. Biz ancaq bu ilin doqquz ay\u0131nda valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 4,5 milyard dollar art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. \u0130lin sonunad\u0259k h\u0259l\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r artacaqd\u0131r. Bizim xarici borcumuz ümumi daxili m\u0259hsulun 18 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bu, bir çox ölk\u0259l\u0259r üçün arzuolunan, möcüz\u0259 kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n bir r\u0259q\u0259mdir. Bizim iqtisadi u\u011furlar\u0131m\u0131z\u0131 apar\u0131c\u0131 iqtisadi Forum olan Davos qiym\u0259tl\u0259ndirir. Dünya miqyas\u0131nda 35-ci yerd\u0259yik. Bizim heç bir maliyy\u0259 problemimiz, ç\u0259tinliyimiz yoxdur. Neft s\u0259nayesin\u0259 g\u0259l\u0259n il d\u0259 böyük v\u0259sait ayr\u0131lacaq. \u018flb\u0259tt\u0259, Dövl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti özü d\u0259 pul qazan\u0131r. Ancaq dövl\u0259t h\u0259mi\u015f\u0259 bu \u015firk\u0259ti d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259lidir. Çünki bu, bizim strateji aktivimizdir, strateji s\u0259rv\u0259timizdir".
\n\u0130lham \u018fliyev bildirib ki, bu gün Az\u0259rbaycan enerji t\u0259hlük\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edib: "Biz vaxtil\u0259 xaricd\u0259n qaz al\u0131rd\u0131q, indi xaric\u0259 sat\u0131r\u0131q. Elektrik enerjisi al\u0131rd\u0131q, indi onu sat\u0131r\u0131q. \u0130ndi nefti sat\u0131r\u0131q, neft m\u0259hsullar\u0131n\u0131 sat\u0131r\u0131q. Biz böyük h\u0259cmd\u0259 qaz sataca\u011f\u0131q v\u0259 ölk\u0259miz\u0259 daha çox pul g\u0259l\u0259c\u0259k. Biz bu v\u0259saitd\u0259n d\u0259 çox s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 \u015f\u0259ffaf \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edirik. Bildiyiniz kimi, neftd\u0259n \u0259ld\u0259 olunan bütün g\u0259lirl\u0259r Dövl\u0259t Neft Fondunda \u015f\u0259ffaf \u015f\u0259kild\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Bu da beyn\u0259lxalq auditd\u0259n keç\u0259n, dünyan\u0131n \u0259n \u015f\u0259ffaf neft fondlar\u0131ndan biridir. Biz o v\u0259saiti ölk\u0259 üçün vacib olan layih\u0259l\u0259r\u0259 ay\u0131r\u0131r\u0131q. H\u0259m ehtiyat\u0131 art\u0131r\u0131r\u0131q, h\u0259m \u0259n vacib sosial v\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rin\u0259 bu v\u0259saitd\u0259n istifad\u0259 edirik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Milli M\u0259clisi bu x\u0259rcl\u0259ri t\u0259sdiq ed\u0259nd\u0259n sonra. Onlar\u0131n aras\u0131nda köçkünl\u0259rin probleml\u0259rinin h\u0259llidir, – 100-\u0259 yax\u0131n \u015f\u0259h\u0259rcik sal\u0131n\u0131b, – m\u0259kt\u0259bl\u0259rdir, infrastruktur layih\u0259l\u0259ridir, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan layih\u0259l\u0259rdir, xüsusil\u0259 n\u0259h\u0259ng qazma qur\u011fusunun tikintisi d\u0259 Dövl\u0259t Neft Fondunun x\u0259tti il\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu m\u0259hz o m\u0259nb\u0259d\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.
\n 
\nBiz bu yax\u0131nlarda Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun aç\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 qeyd etdik. Bu, böyük tarixi nailiyy\u0259tdir. Bu d\u0259mir yolunun istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 dövl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda tarixi xidm\u0259tdir. Biz bunu bu gün d\u0259 bilirik, bunu g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 h\u0259r k\u0259s daha çox gör\u0259c\u0259k v\u0259 hiss ed\u0259c\u0259k. Bunun da maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259yi haradan g\u0259lib? Dövl\u0259t Neft Fondundan. Dövl\u0259t Neft Fonduna haradan g\u0259lib? Neftçil\u0259rin z\u0259hm\u0259ti hesab\u0131na. \u018fg\u0259r Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum tikilm\u0259s\u0259 idi, o d\u0259hliz aç\u0131lmasa idi, v\u0259saitimiz olmasa idi biz bunu nec\u0259 tik\u0259 bil\u0259rdik? M\u0259n prezident v\u0259zif\u0259sin\u0259 seçil\u0259nd\u0259n dem\u0259k olar ki, d\u0259rhal sonra bu layih\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fam. Görürdüm ki, burada böyük ç\u0259tinlikl\u0259r var. \u0130lk növb\u0259d\u0259, maliyy\u0259 ç\u0259tinliyi v\u0259 texniki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli. Çünki ölk\u0259l\u0259r aras\u0131nda bir çox raz\u0131la\u015fmalar \u0259ld\u0259 olunmal\u0131 idi. O vaxt biz bunu h\u0259ll etdik. Bu layih\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 siyasi \u0259ng\u0259ll\u0259r tör\u0259dilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131. \u018fg\u0259r maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z olmasa idi, biz Bak\u0131-Tbilisi-Qars\u0131 hans\u0131 pulla tik\u0259 bil\u0259rdik? Çünki bu yolun böyük hiss\u0259si Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n keçir – 504 kilometr. Gürcüstan \u0259razisind\u0259n 200 kilometrd\u0259n çox hiss\u0259si keçir ki, orada da maliyy\u0259 v\u0259 texniki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan h\u0259ll edir. Yolun uzunlu\u011fu t\u0259xmin\u0259n 850 kilometr\u0259 yax\u0131nd\u0131r. Y\u0259ni, ancaq s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259, \u015f\u0259ffaf Neft Fondunda saxlan\u0131lan v\u0259sait hesab\u0131na v\u0259 neftçil\u0259rin z\u0259hm\u0259ti say\u0259sind\u0259 biz buna nail ola bilmi\u015fik".
\n 
\nDövl\u0259timizin ba\u015fç\u0131s\u0131 vur\u011fulay\u0131b ki, bu gün Az\u0259rbaycan çiç\u0259kl\u0259n\u0259n bir dövl\u0259tdir: "Hara baxsan göz ox\u015fay\u0131r. Bak\u0131 dünyan\u0131n \u0259n göz\u0259l \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biridir. Bizim bütün \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimiz abadla\u015f\u0131r. \u018fsrl\u0259r boyu insanlar\u0131 incid\u0259n bütün probleml\u0259r h\u0259ll olunur. Qazla\u015fd\u0131rma, içm\u0259li su, elektrik, yollar – biz bunu n\u0259yin hesab\u0131na edirik? G\u0259lirl\u0259r hesab\u0131na. G\u0259lirl\u0259rin \u0259sas m\u0259nb\u0259yi harad\u0131r? Az\u0259rbaycan neftçil\u0259rinin z\u0259hm\u0259ti hesab\u0131na ç\u0131xar\u0131lan neftdir. Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 bunu h\u0259mi\u015f\u0259 bilm\u0259lidirl\u0259r. Biz bu gün haql\u0131 olaraq qeyri-neft sektorundan dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 böyük i\u015fl\u0259r görülür. Dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf üçün qeyri-neft sektoru inki\u015faf etm\u0259lidir. Çünki bu, ölk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t göst\u0259rir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 çox böyük nailiyy\u0259tl\u0259r var. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, prioritet istiqam\u0259t qeyri-neft sektorudur. N\u0259 üçün? Çünki m\u0259n hesab edir\u0259m ki, neft-qaz sektorunda \u0259ld\u0259 edilmi\u015f bütün n\u0259tic\u0259l\u0259r proqram üzr\u0259 gedir v\u0259 n\u0259yi \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259mi\u015fiks\u0259, onu da \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. Bir d\u0259n\u0259 d\u0259 olsun icra edilm\u0259mi\u015f v\u0259 qrafikd\u0259n ç\u0131xm\u0131\u015f layih\u0259 yoxdur. Ona gör\u0259 t\u0259bii ki, qeyri-neft sektoru prioritetdir. Ancaq ölk\u0259 iqtisadiyyat\u0131, ölk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 üçün neft s\u0259nayesi, neft-qaz sektoru h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259lledici rol oynayacaq.
\n 
\nBiz bu gün iqtisadi müst\u0259qilliyi t\u0259min etmi\u015fik. \u0130qtisadi müst\u0259qillik siyasi müst\u0259qilliyin \u0259sas\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r biz kimd\u0259ns\u0259 as\u0131l\u0131 olsaq, heç vaxt müst\u0259qil siyas\u0259t apara bilm\u0259rik, heç vaxt öz prinsipial mövqeyimizi indiki q\u0259d\u0259r ifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259rik. \u0130qtisadi müst\u0259qillik siyasi müst\u0259qilliy\u0259 g\u0259tirib ç\u0131xard\u0131 ki, bu gün Az\u0259rbaycan dünya miqyas\u0131nda müst\u0259qil siyas\u0259t aparan nadir ölk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u0130qtisadi müst\u0259qillik is\u0259 neftçil\u0259rin z\u0259hm\u0259ti hesab\u0131na t\u0259min edilir. Ona gör\u0259 h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir ki, h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r bundan sonra ölk\u0259mizin neft-qaz sektoru bizim üçün \u0259sas dayaq olacaqd\u0131r. Ona gör\u0259 Az\u0259rbaycan dövl\u0259ti v\u0259 neftçil\u0259r bundan sonra da bütün s\u0259yl\u0259rini qoymal\u0131d\u0131rlar ki, biz bu sektoru inki\u015faf etdir\u0259k.
\n 
\nBir milyard\u0131nc\u0131 ton neftin hasil edilm\u0259si münasib\u0259til\u0259 1971-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 Opera v\u0259 Balet Teatr\u0131nda t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim keçirilmi\u015fdir. Bu gün müst\u0259qil Az\u0259rbaycanda, Ulu Önd\u0259rin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan bu möht\u0259\u015f\u0259m M\u0259rk\u0259zd\u0259 biz 2 milyard\u0131nc\u0131 ton neftin hasilat\u0131n\u0131 qeyd edirik. Müst\u0259qillik \u0259n böyük s\u0259rv\u0259timizdir. Ancaq müst\u0259qillik dövründ\u0259 Az\u0259rbaycan böyük zirv\u0259l\u0259r\u0259 çata bildi. Ancaq müst\u0259qillik dövründ\u0259 xalq öz t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rinin sahibi oldu. Hesab edir\u0259m ki, bugünkü m\u0259rasimin Ulu Önd\u0259rin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan M\u0259rk\u0259zd\u0259 keçirilm\u0259si h\u0259m t\u0259biidir, – çünki bu, bizim \u0259sas toplant\u0131 salonumuzdur, \u0259sas m\u0259rk\u0259zimizdir, – h\u0259m d\u0259 r\u0259mzi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Çünki Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259m 1970-1980-ci ill\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 göst\u0259rdiyi xidm\u0259tl\u0259r bu gün Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Biz is\u0259 öz növb\u0259mizd\u0259 bundan sonra da Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 üçün \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259c\u0259yik.
\n 
\n\u018fziz dostlar, m\u0259n bir daha sizi bu tarixi hadis\u0259 münasib\u0259til\u0259 ür\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m. Az\u0259rbaycan neftçil\u0259rin\u0259 e\u015fq olsun!"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Bak\u0131da Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycanda iki milyard ton neft hasil olunmas\u0131 münasib\u0259til\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasimd\u0259 ç\u0131x\u0131\u015f edib: “Hörm\u0259tli neftçil\u0259r. Xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar. Bu gün ölk\u0259mizin h\u0259yat\u0131nda…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-52342","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52342"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52342\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}