{"id":50551,"date":"2017-09-25T11:43:45","date_gmt":"2017-09-25T07:43:45","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=50551","title":{"rendered":"<b>Kredit b\u00fcrosunun yarad\u0131lmas\u0131 niy\u0259 gecikir?<font color=red> \u2013 A\u00e7\u0131qlama<\/font><\/b>"},"content":{"rendered":"<p>&quot;G\u0259l\u0259n ay &ldquo;Kredit b&uuml;rolar\u0131 haqq\u0131nda&rdquo; Qanunun q\u0259bulunun bir ili tamam olur. Ancaq t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, bu m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 kredit b&uuml;ros\u0131 yarad\u0131lmay\u0131b. B&uuml;ronun yarad\u0131lmas\u0131 prosesi uzan\u0131r&quot;. Bunu Oxu.Az-a a&ccedil;\u0131qlamas\u0131nda iqtisad&ccedil;\u0131-ekspert Samir \u018fliyev bildirib.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, b&uuml;ro &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 d&ouml;vl\u0259t qeydiyyat\u0131na al\u0131nmaq m\u0259rh\u0259l\u0259sini ke&ccedil;m\u0259yib. Halbuki h&uuml;quqi baza yarad\u0131ld\u0131qdan sonra kredit b&uuml;rosunun q\u0259bulu daha &ccedil;ox texniki xarakter da\u015f\u0131y\u0131r: &quot;Banklar xeyli vaxtd\u0131r bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r v\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n kadr bazas\u0131n\u0131 da formala\u015fd\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p>Kredit m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n m&uuml;badil\u0259si sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 kredit b&uuml;rosunun yarad\u0131lmas\u0131 maliyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131na dair Strateji Yol X\u0259rit\u0259sinin \u0259sas prioritetl\u0259rin\u0259 daxildir. Qanun layih\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 &ccedil;oxdan haz\u0131rlansa da, m\u0259hz Strateji Yol X\u0259rit\u0259si &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 q\u0259bul edilib. Q\u0131saca qeyd edim ki, kredit b&uuml;rosu &ndash; bank v\u0259 qeyri-bank kredit t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan, kommunal v\u0259 mobil rabit\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri g&ouml;st\u0259r\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n, h\u0259tta m\u0259hsullar\u0131n\u0131 nisy\u0259 satan m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259n m&uuml;\u015ft\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 toplamaq s\u0259lahiyy\u0259tin\u0259 malikdir. Bir s&ouml;zl\u0259, m&uuml;\u015ft\u0259rinin &ouml;d\u0259m\u0259 qabiliyy\u0259ti v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 bar\u0259d\u0259 tarix&ccedil;\u0259l\u0259r b&uuml;roda toplanaraq, baza yarad\u0131l\u0131r v\u0259 banka m&uuml;\u015ft\u0259rini d&uuml;zg&uuml;n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verir. M&uuml;\u015ft\u0259ri kredit &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;raci\u0259t etdikd\u0259 onun tarix&ccedil;\u0259si kredit almas\u0131nda h\u0259lledici rol oynay\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>Ekspert deyir ki, 2005-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, bu funksiyan\u0131 M\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f Kredit Reyestri (MKR) oynay\u0131b: &quot;Sad\u0259c\u0259, MKR bank v\u0259 bank olmayan kredit t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015f\u0131r. Kredit b&uuml;rolar\u0131 is\u0259 daha geni\u015f m\u0259lumatlara malik olan v\u0259 daha &ccedil;ox i\u015ftirak&ccedil;\u0131n\u0131n c\u0259lb edildiyi bir informasiya m&uuml;badil\u0259si sistemidir. MKR bir qayda olaraq maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n daxili reyestri qismind\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir, ancaq b&uuml;ro maliyy\u0259 institutlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, \u0259haliy\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131l\u0131r. \u018fn az\u0131 ild\u0259 2 d\u0259f\u0259 \u0259haliy\u0259 kredit tarix&ccedil;\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 onlar\u0131n m&uuml;raci\u0259ti \u0259sas\u0131nda pulsuz olaraq t\u0259qdim edir. MRK-nin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 problemli kreditl\u0259r probleminin h\u0259ll edilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 banklara kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u0259st\u0259k verdi. &Ouml;d\u0259y\u0259 bilm\u0259dikl\u0259ri kreditl\u0259ri ikinci v\u0259 ya &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; bank\u0131n v\u0259saitl\u0259ri hesab\u0131na ba\u011flamaq v\u0259 bununla da &ldquo;kredit karuseli&rdquo; yaratmaq kimi t\u0259hl&uuml;k\u0259li v\u0259rdi\u015fl\u0259ri aradan qald\u0131rd\u0131. Sonrak\u0131 d&ouml;vrd\u0259 kreditl\u0259rin &ouml;d\u0259nilm\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f problem devalvasiya v\u0259 banklar\u0131n m\u0259suliyy\u0259tsiz kreditl\u0259\u015fm\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131&quot;.<\/p>\n<p>S.\u018fliyev bildirir ki, haz\u0131rda banklardan kredit g&ouml;t&uuml;rm\u0259k m&uuml;\u015fk&uuml;l\u0259 &ccedil;evrilib: &quot;Qurunun oduna ya\u015f\u0131n yand\u0131\u011f\u0131 kimi, m\u0259suliyy\u0259tsiz v\u0259 ya imkans\u0131z m&uuml;\u015ft\u0259ril\u0259rin oduna da etibarl\u0131lar\u0131 yan\u0131r. Skorinq sistemi i\u015fl\u0259m\u0259diyind\u0259n banklar m&uuml;\u015ft\u0259rinin r\u0259smi maa\u015f\u0131n\u0131n &uuml;midin\u0259 qal\u0131blar. Y&uuml;ks\u0259k v\u0259 r\u0259smi maa\u015fa malik m&uuml;\u015ft\u0259ri is\u0259 intizaml\u0131 m&uuml;\u015ft\u0259ri dem\u0259k deyil. Kredit b&uuml;rolar\u0131n\u0131n &uuml;st&uuml;nl&uuml;y&uuml; bar\u0259d\u0259 &ccedil;ox yazmaq olar. Kredit g&ouml;t&uuml;rm\u0259yin m&uuml;\u015fk&uuml;l\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si o dem\u0259k deyil ki, banklar kredit verm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Ax\u0131 onlar c\u0259lb etdikl\u0259ri \u0259man\u0259tl\u0259ri qaytarmaq, g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259k, i\u015f&ccedil;il\u0259rin maa\u015flar\u0131n\u0131 &ouml;d\u0259m\u0259k v\u0259 n\u0259hay\u0259t, f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259 bilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n kredit verm\u0259y\u0259 m\u0259cburdurlar. Z\u0259r\u0259rli aktivl\u0259rin i&ccedil;ind\u0259 batan banklara kredit verm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n etibarl\u0131 m&uuml;\u015ft\u0259ri laz\u0131md\u0131r. Etibarl\u0131 m&uuml;\u015ft\u0259rini is\u0259 kredit b&uuml;rolar\u0131 olmadan m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k m&uuml;mk&uuml;n deyil.<\/p>\n<p>D&uuml;nya Bank\u0131 v\u0259 Beyn\u0259lxalq Maliyy\u0259 Korporasiyas\u0131n\u0131n birg\u0259 t\u0259rtib etdikl\u0259ri &quot;Doing Business&quot; hesabat\u0131nda da Az\u0259rbaycanda kredit\u0259 \u0259l&ccedil;atanl\u0131q g&ouml;st\u0259ricisinin ild\u0259n-il\u0259 pisl\u0259\u015fdiyi bildirilir v\u0259 bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri \u0259halinin &ouml;z\u0259l kredit b&uuml;rolar\u0131na &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n olmamas\u0131d\u0131r. Bu m&ouml;vqenin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n qanunvericilik bazas\u0131 yarad\u0131l\u0131b. &ldquo;Kredit b&uuml;rolar\u0131 haqq\u0131nda&rdquo; Qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq, bir s\u0131ra qaydalar q\u0259bul edilib. Qanunvericilik bazas\u0131 getdikc\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirils\u0259 d\u0259, bu normativ aktlar\u0131n t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259yi infrastrukturun &#8211; kredit b&uuml;rosunun yarad\u0131lmas\u0131 l\u0259ngidilir. Beyn\u0259lxalq reytinql\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m&ouml;vqeyinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini g&ouml;st\u0259r\u0259n president s\u0259r\u0259ncam\u0131 var. Strateji Yol X\u0259rit\u0259sind\u0259 d\u0259 kredit b&uuml;rosunun 2017-ci ild\u0259 yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lin bitm\u0259sin\u0259 is\u0259 c\u0259mi 3 ay qal\u0131b&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&quot;G\u0259l\u0259n ay &ldquo;Kredit b&uuml;rolar\u0131 haqq\u0131nda&rdquo; Qanunun q\u0259bulunun bir ili tamam olur. Ancaq t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, bu m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 kredit b&uuml;ros\u0131 yarad\u0131lmay\u0131b. B&uuml;ronun yarad\u0131lmas\u0131 prosesi uzan\u0131r&quot;. Bunu Oxu.Az-a a&ccedil;\u0131qlamas\u0131nda iqtisad&ccedil;\u0131-ekspert&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[88],"tags":[],"class_list":["post-50551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50551"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50551\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}