{"id":50254,"date":"2017-09-18T09:57:27","date_gmt":"2017-09-18T05:57:27","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=50254","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Milli Musiqi G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>18 sentyabr &#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n dahi b\u0259st\u0259kar\u0131 &Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259ylinin d&uuml;nyaya g&ouml;z a&ccedil;d\u0131\u011f\u0131 g&uuml;n &ouml;lk\u0259mizd\u0259 Milli Musiqi G&uuml;n&uuml; kimi qeyd olunur. &Uuml;mummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m&uuml;vafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n, bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 silsil\u0259 t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 qeyd edilir.<br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Bu g&uuml;n g&ouml;rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar\u0131n anadan olmas\u0131n\u0131n 132-ci ild&ouml;n&uuml;m&uuml;d&uuml;r. Bu m&uuml;nasib\u0259tl\u0259 geni\u015f t\u0259dbirl\u0259rin ke&ccedil;irilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">&Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259yli b\u0259st\u0259kar, alim, yaz\u0131&ccedil;\u0131, publisist, ictimai v\u0259 siyasi xadim kimi &ccedil;ox\u015fax\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, \u015e\u0259rqd\u0259 ilk operan\u0131n banisidir. M\u0259hz onun f\u0259dakar \u0259m\u0259yi say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan milli opera s\u0259n\u0259tinin tarixi 108 il bundan &ouml;nc\u0259 tama\u015faya qoyulan &ldquo;Leyli v\u0259 M\u0259cnun&rdquo; operas\u0131 il\u0259 ba\u015fland\u0131. Operan\u0131n ilk dirijoru \u018fbd&uuml;rr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev, rejissoru H&uuml;seyn \u018fr\u0259blinski olub. M\u0259cnun rolunda H&uuml;seynqulu Sarabski, Leyli rolunda is\u0259 a\u015fpaz \u015fagirdi \u018fbd&uuml;rr\u0259him F\u0259r\u0259cov &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r. \u0130lk tama\u015fa 1908-ci il yanvar\u0131n 12-d\u0259 (25-d\u0259) Bak\u0131da Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin teatr\u0131nda oynan\u0131l\u0131b.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi M\u0259h\u0259mm\u0259d F&uuml;zulinin eyniadl\u0131 poemas\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f &ldquo;Leyli v\u0259 M\u0259cnun&rdquo; yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259rqin ilk operas\u0131d\u0131r. Qoca \u015e\u0259rqin opera tarixi m\u0259hz bu g&uuml;nd\u0259n ba\u015flan\u0131b. \u0130lk operan\u0131n u\u011furlar\u0131ndan ruhlanan &Uuml;zeyir b\u0259y bir-birinin ard\u0131nca &ldquo;\u015eeyx S\u0259nan&rdquo; (1909), &ldquo;R&uuml;st\u0259m v\u0259 S&ouml;hrab&rdquo; (1910), &ldquo;\u015eah Abbas v\u0259 Xur\u015fidbanu&rdquo;, &ldquo;\u018fsli v\u0259 K\u0259r\u0259m&rdquo; (1912), &ldquo;Harun v\u0259 Leyla&rdquo; (1915) kimi milli operalar yaz\u0131b.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">&Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259yli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n zirv\u0259si &ldquo;Koro\u011flu&rdquo; operas\u0131d\u0131r. &ldquo;Koro\u011flu&rdquo; t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 deyil, d&uuml;nya operalar\u0131n\u0131n s\u0131ras\u0131nda \u0259z\u0259m\u0259tl\u0259 dayanan parlaq n&uuml;mun\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. &ldquo;Koro\u011flu&rdquo; operas\u0131 Moskva tama\u015fa&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131 da m\u0259ftun etmi\u015fdi. Taleyi u\u011furlu g\u0259tirmi\u015f bu n\u0259h\u0259ng \u0259s\u0259r ke&ccedil;mi\u015f sovet respublikalar\u0131n\u0131n opera v\u0259 balet teatrlar\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 g&ouml;st\u0259rilib.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">&Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259ylinin &ldquo;F&uuml;ruz\u0259&rdquo; adl\u0131 yar\u0131m&ccedil;\u0131q qalm\u0131\u015f bir operas\u0131 da olub. Xalq r\u0259vay\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanan bu operan\u0131n musiqi par&ccedil;alar\u0131 aras\u0131nda &ldquo;F&uuml;ruz\u0259&rdquo;nin ariyas\u0131 x&uuml;susil\u0259 diqq\u0259t\u0259layiqdir. B\u0259lk\u0259 el\u0259 buna g&ouml;r\u0259dir ki, opera yar\u0131m&ccedil;\u0131q qalsa da, ariya uzun ill\u0259r m&uuml;\u011f\u0259nnil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 ifa edilib.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">\u015e\u0259rqd\u0259 ilk operetta janr\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 da &Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259ylinin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Dahi b\u0259st\u0259kar\u0131n ilk musiqili komediyas\u0131 &uuml;&ccedil; p\u0259rd\u0259d\u0259n ibar\u0259t &ldquo;\u018fr v\u0259 arvad&rdquo;d\u0131r. Bu \u0259s\u0259r Az\u0259rbaycanda musiqili komediyan\u0131n ilk n&uuml;mun\u0259sidir. \u018fs\u0259rin ilk tama\u015fas\u0131 1910-cu ild\u0259 olub. Rollarda H.Sarabski (M\u0259rcan b\u0259y), \u018f.A\u011fdamski (Minn\u0259t xan\u0131m) v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">M&uuml;\u0259llifin ikinci musiqili komediyas\u0131 &ldquo;O olmas\u0131n, bu olsun&rdquo;dur. \u018fs\u0259rin ilk tama\u015fas\u0131 1911-ci ilin aprelind\u0259 Bak\u0131da olub. Sonralar musiqili komediya m&uuml;xt\u0259lif dill\u0259r\u0259 t\u0259rc&uuml;m\u0259 olunaraq s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirilib. Dahi b\u0259st\u0259kar\u0131n &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; v\u0259 sonuncu musiqili komediyas\u0131 &ldquo;Ar\u015f\u0131n mal alan&rdquo;d\u0131r. Bu operetta 70-\u0259 yax\u0131n xarici dil\u0259 t\u0259rc&uuml;m\u0259 edilib, 100-d\u0259n &ccedil;ox teatr\u0131n s\u0259hn\u0259sind\u0259 oynan\u0131l\u0131b. &ldquo;Ar\u015f\u0131n mal alan&rdquo; be\u015f d\u0259f\u0259 ekranla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qrammofon val\u0131na yaz\u0131l\u0131b. Bu musiqili komediya \u0259sas\u0131nda ilk b\u0259dii film 1916-c\u0131 ild\u0259 &ccedil;\u0259kilib. Bu, s\u0259ssiz film olub.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">&Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259ylinin \u0259d\u0259bi irsi d\u0259 &ccedil;ox z\u0259ngin v\u0259 qiym\u0259tlidir. B&uuml;t&uuml;n &ouml;mr&uuml; boyu Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, musiqisin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n bu unudulmaz \u015f\u0259xsiyy\u0259t 300-d\u0259n &ccedil;ox xalq mahn\u0131s\u0131n\u0131 nota sal\u0131b, mar\u015f, kantata, fantaziya, mahn\u0131 v\u0259 romanslar, kamera v\u0259 xor \u0259s\u0259rl\u0259ri yaz\u0131b. Maraql\u0131d\u0131r ki, h\u0259m Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin, h\u0259m d\u0259 sovet Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n himnl\u0259ri dahi s\u0259n\u0259tkara m\u0259xsus olub. M&uuml;st\u0259qilliyimizi qazand\u0131qdan sonra xalq\u0131m\u0131za azadl\u0131q \u015f\u0259raf\u0259ti &ccedil;atd\u0131ran ilk himni biz bu g&uuml;n yen\u0259 d\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 s\u0259sl\u0259ndiririk.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">&Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259yli t\u0259kc\u0259 musiqi b\u0259st\u0259l\u0259mirdi, h\u0259m d\u0259 xalq musiqisinin n\u0259z\u0259ri \u0259saslar\u0131n\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sl\u0259 &ccedil;atd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;xt\u0259lif v\u0259saitl\u0259r haz\u0131rlay\u0131rd\u0131. 1945-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015f &ldquo;Az\u0259rbaycan xalq musiqisinin \u0259saslar\u0131&rdquo; adl\u0131 elmi \u0259s\u0259ri &Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259ylinin musiqi\u015f&uuml;nas-alim olaraq m&uuml;k\u0259mm\u0259l f\u0259aliyy\u0259tinin yadigar\u0131 kimi bu g&uuml;n d\u0259 musiqi d\u0259rsliyi kimi istifad\u0259 edilir.ax\u015fam.az<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18 sentyabr &#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n dahi b\u0259st\u0259kar\u0131 &Uuml;zeyir Hac\u0131b\u0259ylinin d&uuml;nyaya g&ouml;z a&ccedil;d\u0131\u011f\u0131 g&uuml;n &ouml;lk\u0259mizd\u0259 Milli Musiqi G&uuml;n&uuml; kimi qeyd olunur. &Uuml;mummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m&uuml;vafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n, bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[102],"tags":[],"class_list":["post-50254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-medeniyyet-butun-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50254\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}