{"id":49861,"date":"2017-09-08T10:54:56","date_gmt":"2017-09-08T06:54:56","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=49861","title":{"rendered":"<b>G\u00fccl\u00fc geomaqnit qas\u0131r\u011fas\u0131 ba\u015flad\u0131<font color=red> \u2013 T\u0259hl\u00fck\u0259<\/font><\/b>"},"content":{"rendered":"<p>Sentyabr\u0131n 6-da ba\u015f ver\u0259n X-9 sinifli rentgen al\u0131\u015fmas\u0131ndan sonra planetl\u0259raras\u0131 f\u0259zaya at\u0131lan Tac Plazma K&uuml;tl\u0259sinin (CME) t\u0259sirl\u0259ri g&ouml;zl\u0259nildiyind\u0259n d\u0259 tez, d&uuml;n\u0259n ax\u015fam saatlar\u0131nda Yer \u0259traf\u0131na &ccedil;at\u0131b v\u0259 son ill\u0259rin \u0259n g&uuml;cl&uuml; geomaqnit qas\u0131r\u011fas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Haz\u0131rda G&uuml;n\u0259\u015f plazma k&uuml;l\u0259yinin s&uuml;r\u0259ti 726 km\/san-dir.<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu &quot;Report&quot;a a&ccedil;\u0131qlamas\u0131nda AMEA-n\u0131n N.Tusi ad\u0131na \u015eamax\u0131 Astrofizika R\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n elmi i\u015fl\u0259r &uuml;zr\u0259 direktor m&uuml;avini El&ccedil;in Babayev deyib.<\/p>\n<p>O bildirib ki, g&uuml;cl&uuml; geomaqnit h\u0259y\u0259canlanmas\u0131 h\u0259l\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n davam ed\u0259c\u0259k: &ldquo;Haz\u0131rda \u0259sas geomaqnit indeksl\u0259rind\u0259n biri olan Kp-nin qiym\u0259ti 8-dir (maksimum 9 olur). Yax\u0131n saatlarda G3-G2 sinifli qas\u0131r\u011falar g&ouml;zl\u0259nilir. Maksimal \u015fkala G5-dir v\u0259 bu c&uuml;r \u015fkalaya uy\u011fun qas\u0131r\u011falar nadir hallarda, 11-ild\u0259 1-2 d\u0259f\u0259 ba\u015f verir&rdquo;.<\/p>\n<p>&ldquo;Haz\u0131rda planetl\u0259raras\u0131 maqnit sah\u0259sinin Z komponentinin \u015fimal istiqam\u0259tin\u0259 y&ouml;n\u0259lm\u0259si v\u0259ziyy\u0259tin daha dramatik olmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r&rdquo;- dey\u0259n m&uuml;t\u0259x\u0259ssis qeyd edib ki, haz\u0131rda G&uuml;n\u0259\u015f diskinin g&ouml;r&uuml;n\u0259n s\u0259thind\u0259 4 aktiv l\u0259k\u0259 qrupunda (AR) 94 l\u0259k\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur: &ldquo;Bu qruplar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r. H\u0259tta AR 2673 v\u0259 AR 2674 Yerd\u0259n tutqun \u015f&uuml;\u015f\u0259 il\u0259 baxd\u0131qda adi g&ouml;zl\u0259 g&ouml;r&uuml;n\u0259 bil\u0259r (q\u0259tiyy\u0259n birba\u015fa baxmaq olmaz). AR 2673 daha t\u0259hl&uuml;k\u0259li say\u0131l\u0131r v\u0259 maqnit sah\u0259si o q\u0259d\u0259r m&uuml;r\u0259kk\u0259bdir ki, (&ldquo;beta-qamma-delta&rdquo; adlanan \u0259n m&uuml;r\u0259kk\u0259b qurulu\u015f) bu l\u0259k\u0259l\u0259rin yan\u0131nda h\u0259r an ixtiyari g&uuml;c\u0259 malik, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n \u0259n g&uuml;cl&uuml; rentgen X-sinfin\u0259 malik G&uuml;n\u0259\u015f al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bu ehtimal 50 faiz\u0259 &ccedil;at\u0131b v\u0259 b&ouml;y&uuml;k r\u0259q\u0259mdir (orta g&uuml;c\u0259 malik al\u0131\u015fmalar\u0131n generasiya ehtimal\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 bu r\u0259q\u0259m h\u0259tta 75 faizdir)&rdquo;.<\/p>\n<p>&ldquo;Sa\u011flam insanlardan f\u0259rqli olaraq, risk qrupuna daxil olan &ndash; xroniki &uuml;r\u0259k-qan-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 d&uuml;&ccedil;ar olanlar, ah\u0131llar, u\u015faqlar is\u0259 g\u0259rginlikd\u0259n qa&ccedil;mal\u0131, y&uuml;ng&uuml;l qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r (h\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti \u0259sas\u0131nda) g&ouml;rm\u0259lidirl\u0259r. Bud\u0259f\u0259ki qas\u0131r\u011fa art\u0131q texnoloji sisteml\u0259r\u0259 d\u0259 ciddi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rib. Art\u0131q h\u0259r iki Amerika qit\u0259si \u0259razisind\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 tezlikd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n kommunikasiya siqnallar\u0131n\u0131n i\u015find\u0259 t\u0259qrib\u0259n 1 saatl\u0131q deqradasiya yarand\u0131\u011f\u0131 haqda m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b. Bu t\u0259sir R3 sinfin\u0259 m\u0259nsub (maksimum R5-dir) radio donma qas\u0131r\u011fas\u0131 olub. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, S1 sinifli radiasiya qas\u0131r\u011fas\u0131 da qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b (bu, ad\u0259t\u0259n q&uuml;tbl\u0259rd\u0259 y&uuml;ks\u0259k tezlikli elektromaqnit dal\u011falar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir). G&ouml;r&uuml;nd&uuml;y&uuml; kimi, kosmik hava \u015f\u0259raiti &ccedil;ox \u0259lveri\u015fsizdir. Atmosfer t\u0259zyiqinin nisb\u0259t\u0259n qalxmas\u0131 da m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 bu, neqativ diskomfort effektl\u0259rini art\u0131r\u0131r&rdquo; &#8211; E.Babayev qeyd edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sentyabr\u0131n 6-da ba\u015f ver\u0259n X-9 sinifli rentgen al\u0131\u015fmas\u0131ndan sonra planetl\u0259raras\u0131 f\u0259zaya at\u0131lan Tac Plazma K&uuml;tl\u0259sinin (CME) t\u0259sirl\u0259ri g&ouml;zl\u0259nildiyind\u0259n d\u0259 tez, d&uuml;n\u0259n ax\u015fam saatlar\u0131nda Yer \u0259traf\u0131na &ccedil;at\u0131b v\u0259 son ill\u0259rin \u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-49861","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49861\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}