{"id":47291,"date":"2017-06-05T18:07:26","date_gmt":"2017-06-05T14:07:26","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=47291","title":{"rendered":"&#8220;Tolerantl\u0131q Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n genetik yadda\u015f\u0131na hopmu\u015f bir d\u0259y\u0259rdir"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"line-height: 1.6em;\">G&uuml;nd&uuml;z \u0130smay\u0131lov: &quot;Bizim h\u0259d\u0259fimiz is\u0259 dig\u0259rl\u0259ri il\u0259, y\u0259ni radikallarla, qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi c\u0259r\u0259yanlarla m&uuml;bariz\u0259dir&quot;<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\n&quot;Tolerantl\u0131q bizim milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rimizdir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n genetik yadda\u015f\u0131na hopmu\u015f bir d\u0259y\u0259rdir&quot;. Bunu Dini Qurumlarla \u0130\u015f &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t &nbsp;Komit\u0259sinin s\u0259dr m&uuml;avini G&uuml;nd&uuml;z \u0130smay\u0131lov deyib. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259,&nbsp;Az\u0259rbaycanda dindarl\u0131q \u0259sas\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi \u0130slam\u0131n hesab\u0131na art\u0131r. &quot;Bu, normal bir hald\u0131r. Bu, radikal, qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi dindarl\u0131q deyil. Bu dindarl\u0131q Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0130slama bax\u0131\u015f\u0131na uy\u011fundur. Bizim h\u0259d\u0259fimiz is\u0259 dig\u0259rl\u0259ri il\u0259, y\u0259ni radikallarla, qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi c\u0259r\u0259yanlarla m&uuml;bariz\u0259dir. M\u0259qs\u0259dimiz odur ki, dindarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131m faizi i&ccedil;ind\u0259 z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 radikall\u0131\u011fa, qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi c\u0259r\u0259yanlara qo\u015fulma olmas\u0131n&hellip; \u018fg\u0259r dindarl\u0131\u011f\u0131n i&ccedil;ind\u0259 radikalizm elementl\u0259ri varsa, yaxud dindarl\u0131q qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi t\u0259riq\u0259tl\u0259rin, dini c\u0259r\u0259yanlar\u0131n hesab\u0131na artarsa, bu, art\u0131q problemdir. Yoxsa dindarl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 problem deyil&quot;.&nbsp;<br \/>\nG&uuml;nd&uuml;z \u0130smay\u0131lov deyib ki, t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, dindarla\u015fma prosesi getdikc\u0259 b\u0259zi dini qruplar daxilind\u0259 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 milli kimliyimizi dini kimliyimiz\u0259 qar\u015f\u0131 qoyurlar. &quot;Dig\u0259r problem odur ki, dindarla\u015fma prosesi getdikc\u0259 b\u0259zi dini qruplar daxilind\u0259 radikall\u0131q meyll\u0259ri yaran\u0131r. Dind\u0259n sui-istifad\u0259 c\u0259hdl\u0259ri var. Dini siyasil\u0259\u015fdirm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri var. Eyni zamanda, m&uuml;xt\u0259lif dinl\u0259rin daxilind\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 c\u0259r\u0259yanlar meydana g\u0259lib, x&uuml;sus\u0259n \u0130slam dini daxilind\u0259 bu c\u0259r\u0259yanlar\u0131n hans\u0131sa qollar\u0131 Az\u0259rbaycana da g\u0259lib &ccedil;\u0131x\u0131b&rdquo;.<br \/>\nOnun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, &nbsp;xurafat prinsipind\u0259n yana\u015f\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259zh\u0259b&ccedil;ilik olmal\u0131d\u0131r. &quot;\u018fslind\u0259, xurafat&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131n, m\u0259zh\u0259b&ccedil;iliyin, d&uuml;ny\u0259vi t\u0259hsil\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259hdidl\u0259rin arxas\u0131nda ist\u0259nil\u0259n halda k\u0259nar q&uuml;vv\u0259l\u0259r var&quot;. O qeyd edib ki, m\u0259i\u015f\u0259t m&ouml;vzusunda olan xurafat \u0259ks\u0259r hallarda dini radikalizmin ba\u015flan\u011f\u0131c n&ouml;qt\u0259sini t\u0259\u015fkil edir: &quot;A&ccedil;\u0131q dey\u0259k ki, bizd\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t m&uuml;t\u0259visind\u0259 xurafat elementl\u0259ri daha &ccedil;oxdur. Son n\u0259tic\u0259d\u0259 radikal dini c\u0259r\u0259yanlar t\u0259bli\u011fatlar\u0131n\u0131 qurark\u0259n bu, onlar\u0131n i\u015fin\u0259 yaray\u0131r. Nec\u0259 yaray\u0131r? M\u0259s\u0259l\u0259n, radikal dini c\u0259r\u0259yan &uuml;zv&uuml; &quot;Quran&quot;dan &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir, sitatlar g\u0259tirir. Yaxud da hans\u0131sa b&ouml;y&uuml;k islam \u0259d\u0259biyyatlar\u0131na istinad edir. H\u0259r hans\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259, k\u0259ndd\u0259 m\u0259rasiml\u0259rd\u0259 din ad\u0131ndan dan\u0131\u015fan h\u0259min &quot;din&quot; adam\u0131n\u0131n &ccedil;\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda xurafat elementl\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. Onun dedikl\u0259ri din &uuml;z\u0259rind\u0259 dayansa da, t\u0259hrif olunur, m\u0259tnl\u0259r konteksd\u0259n &ccedil;\u0131xar\u0131l\u0131r. Bu, n\u0259tic\u0259d\u0259 xurafat\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131, xurafat elementl\u0259rinin &ccedil;ox oldu\u011fu k\u0259ndl\u0259rd\u0259, ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rind\u0259 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z dini radikalizmin toxumlar\u0131n\u0131n s\u0259pilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>G&uuml;nd&uuml;z \u0130smay\u0131lov &nbsp;qeyd edib ki, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r geni\u015f anlay\u0131\u015f olaraq b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, islami d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi d\u0259 &ouml;z&uuml;nd\u0259 ehtiva edir. \u0130slami d\u0259y\u0259rl\u0259r is\u0259 oldu\u011fu kimi qorunmal\u0131, &ouml;yr\u0259dilm\u0259li, g\u0259nc n\u0259sl\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r kims\u0259 din ad\u0131 alt\u0131nda &ouml;z m\u0259qs\u0259din\u0259 &ccedil;atmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0130slamdan istifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259yirs\u0259, onun qar\u015f\u0131s\u0131nda durmaq laz\u0131md\u0131r. \u0130slami d\u0259y\u0259rl\u0259r insanl\u0131\u011fa xidm\u0259t ed\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259rdir. Lakin bu d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n siyasi, iqtisadi maraqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 h\u0259min d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n uzaqla\u015fmaq dem\u0259kdir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanda islami d\u0259y\u0259rl\u0259rin t\u0259bli\u011find\u0259 dini maarif&ccedil;iliy\u0259 geni\u015f yer ayr\u0131l\u0131b. Proqram var v\u0259 bu proqrama uy\u011fun olaraq Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259ririk. Bu istiqam\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n mill\u0259tl\u0259raras\u0131, multikulturalizm v\u0259 dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t m&uuml;\u015faviri xidm\u0259tinin, Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Multikulturalizm M\u0259rk\u0259zinin f\u0259aliyy\u0259ti x&uuml;susi qeyd edilm\u0259lidir. B&uuml;t&uuml;n bu i\u015fl\u0259r milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ulu &ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m&uuml;\u0259yy\u0259n etdiyi konseptual yolun icras\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k rol oynay\u0131r. C\u0259hal\u0259t, xurafat olan yerd\u0259 m&uuml;tl\u0259q dini radikalizm ba\u015f qald\u0131r\u0131r. Dini radikalizmin yaranmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;hit olmamal\u0131d\u0131r. O m&uuml;hitin olmamas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 elm, t\u0259hsil m&uuml;tl\u0259qdir. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke&ccedil;irdiyi siyas\u0259tin t\u0259rkib hiss\u0259sind\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunmas\u0131 &ouml;n\u0259mli yerl\u0259rd\u0259n birini tutur. Bu d\u0259y\u0259rl\u0259ri qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259bii ki, dini maarifl\u0259ndirm\u0259y\u0259 d\u0259 x&uuml;susi diqq\u0259t yetirm\u0259liyik. &quot;Dini maarifl\u0259ndirm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin davam etdirilm\u0259sinin z\u0259ruridir&quot;,- o deyib.<br \/>\nOnun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, d\u0131rnaqaras\u0131 dindarla\u015fma prosesinin g\u0259tirdiyi probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, ail\u0259 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259, x&uuml;susil\u0259 qad\u0131n h&uuml;quqlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n t\u0259hdidl\u0259r yaran\u0131r, b\u0259z\u0259n qad\u0131n h&uuml;quqlar\u0131na qar\u015f\u0131 &ccedil;\u0131x\u0131\u015flar olur. G.\u0130smay\u0131lov deyib ki, buna qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil almaq, i\u015fl\u0259m\u0259k, ictimai-siyasi h\u0259yatda i\u015ftirak etm\u0259k, ail\u0259 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259 qad\u0131n h&uuml;quqlar\u0131 kimi h&uuml;quqlar\u0131 daxildir. Komit\u0259 r\u0259smisi qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan d&uuml;ny\u0259vi d&ouml;vl\u0259td\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131ndan b&uuml;t&uuml;n probleml\u0259r h&uuml;quqi m&uuml;st\u0259vid\u0259 h\u0259ll edilm\u0259lidir. Amma bununla yana\u015f\u0131, maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nKomit\u0259 r\u0259smisi qeyd edib ki, dind\u0259n qaynaqlanan bu probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 sa\u011flam dini maarif&ccedil;ilik &ouml;n\u0259mli rol oynaya bil\u0259r. Maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015find\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz d\u0259 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bu g&uuml;n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizin ham\u0131s\u0131 dind\u0259n qaynaqlanm\u0131r: &quot;Bu g&uuml;n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizd\u0259 dind\u0259n g\u0259l\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r rol oynay\u0131r. Amma m\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizin formala\u015fmas\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n dini faktorlar\u0131n ham\u0131s\u0131 \u0259sl dind\u0259n, yoxsa d\u0131rnaqaras\u0131 dind\u0259n qaynaqlan\u0131r? Problem islamda deyil. S\u0259hv anlay\u0131\u015flar biz\u0259 s\u0259hv islam ad\u0131 alt\u0131nda g\u0259tirilir, biz buna qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi islam da deyirik. Biz sa\u011flam islam\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259kl\u0259 radikalizmi, ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin aradan g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 da m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131r\u0131q&quot;.<br \/>\nDQ\u0130DK-nin s\u0259dr m&uuml;avini G&uuml;nd&uuml;z \u0130smay\u0131lov g\u0259nc n\u0259slin, el\u0259c\u0259 d\u0259 u\u015faqlar\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131nda t\u0259hsil m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rinin rolunu vur\u011fulayaraq, bu istiqam\u0259td\u0259 ard\u0131c\u0131l i\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b: &quot;Milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 varislik v\u0259 m&uuml;asirlik prizmas\u0131ndan yana\u015f\u0131lmas\u0131 z\u0259ruridir. Bu, h\u0259m d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi irsimiz bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tldir&quot;.<br \/>\nDini Qurumlarla \u0130\u015f &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri M&uuml;bariz Qurbanl\u0131 is\u0259 hesab edir ki, dind\u0259n qaynaqlanan bu probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 sa\u011flam dini maarif&ccedil;ilik &ouml;n\u0259mli rol oynaya bil\u0259r. Komit\u0259 s\u0259dri bildirib ki, bu m&uuml;bariz\u0259y\u0259 b&ouml;y&uuml;k ehtiyac var: &ldquo;Xurafat bu g&uuml;n d\u0259 m&ouml;vcuddur. Cahillik d\u0259 m&ouml;vcuddur. Dini xurafatdan da sui-istifad\u0259 edirl\u0259r. Dini xurafatla dini radikalizm 1 medal\u0131n 2 &uuml;z&uuml;d&uuml;r. Bunlar\u0131n h\u0259r ikisin\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259 getm\u0259lidir v\u0259 burada median\u0131n &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus yeri v\u0259 rolu var&rdquo;. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, &nbsp;Az\u0259rbaycanda d&ouml;vl\u0259t-din m&uuml;nasib\u0259tl\u0259ri normal m\u0259crada inki\u015faf edir.&quot; Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan &ccedil;oxkonfessiyal\u0131 &ouml;lk\u0259dir. Az\u0259rbaycanda ayr\u0131-ayr\u0131 dini konfessiyalar b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Az\u0259rbaycanda bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda iki m&uuml;h&uuml;m v\u0259zif\u0259 dayan\u0131b. Birincisi, dini radikal qruplara qar\u015f\u0131 ideoloji sah\u0259d\u0259 m&uuml;bariz\u0259ni g&uuml;cl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 burada median\u0131n rolunu art\u0131rmaq, ikincisi, dini xurafata qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259 aparmaq. Dini xurafata qar\u015f\u0131 tarix\u0259n bizim klassikl\u0259rimiz &ouml;z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131blar. Jurnalistl\u0259rimiz m&uuml;xt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131blar&rdquo;.<br \/>\nU\u015faqlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131 &ouml;n\u0259mli oldu\u011funu vur\u011fulayan M&uuml;bariz &nbsp;Qurbanl\u0131 bildirib ki, r\u0259hb\u0259rlik etdiyi qurum v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi &quot;T\u0259hsil m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faq v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin milli-m\u0259n\u0259vi v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 h&ouml;rm\u0259t ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si haqq\u0131nda&quot; F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irir. &nbsp;Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si u\u015faqlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G&uuml;nd&uuml;z \u0130smay\u0131lov: &quot;Bizim h\u0259d\u0259fimiz is\u0259 dig\u0259rl\u0259ri il\u0259, y\u0259ni radikallarla, qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi c\u0259r\u0259yanlarla m&uuml;bariz\u0259dir&quot; &quot;Tolerantl\u0131q bizim milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rimizdir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n genetik yadda\u015f\u0131na hopmu\u015f bir d\u0259y\u0259rdir&quot;. Bunu Dini Qurumlarla \u0130\u015f &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t &nbsp;Komit\u0259sinin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-47291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47291"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47291\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}