{"id":46934,"date":"2017-05-22T18:32:25","date_gmt":"2017-05-22T14:32:25","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=46934","title":{"rendered":"Tolerantl\u0131q m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n dini-milli huquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu, h\u0259m d\u0259 birg\u0259 dinc yana\u015f\u0131 ya\u015famd\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan tolerantl\u0131\u011fa b&ouml;y&uuml;k &ouml;n\u0259m verir v\u0259 m&uuml;st\u0259qil &ouml;lk\u0259 kimi h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n siyas\u0259tin \u0259sas t\u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz d&uuml;nya &ouml;lk\u0259l\u0259ri il\u0259 humanitar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t olub. Multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131q tarix\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u0259yat t\u0259rzi olub, bu g&uuml;n is\u0259 etnik m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n, dilind\u0259n, dinind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n g&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 &ccedil;evrilib. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n z\u0259ngin multikultural ke&ccedil;mi\u015fi t\u0259kc\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n bug&uuml;nk&uuml; tolerant ya\u015fam t\u0259rzi il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu \u0259d\u0259bi-b\u0259dii, elmi-f\u0259ls\u0259fi, siyasi-h&uuml;quqi qaynaqlarda, s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki tolerantl\u0131\u011f\u0131n, multikulturalizmin alternativi &ouml;z&uuml;n&uuml;t\u0259criddir. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki. &ouml;lk\u0259mizd\u0259 b&uuml;t&uuml;n dinl\u0259rin v\u0259 mill\u0259tl\u0259rin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri s\u0259rb\u0259st ya\u015fay\u0131rlar. Onlar\u0131n aras\u0131nda he&ccedil; bir f\u0259rq qoyulmur v\u0259 onlar Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi, sosial- iqtisadi m&ouml;vqeyinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si, &ouml;lk\u0259nin suverenliyinin m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si u&uuml;\u011frunda &ouml;z t&ouml;hv\u0259l\u0259rini verir. Bu onu g&ouml;st\u0259rir ki, ba\u015fqa xalq\u0131n n&uuml;may\u0259nd\u0259sin\u0259 h&ouml;rm\u0259t, ba\u015fqa din\u0259 h&ouml;rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131l\u0131r. Bir s&ouml;zl\u0259 ba\u015fqa din\u0259 qar\u015f\u0131 &nbsp;ayr\u0131-se&ccedil;kiliy\u0259 yol vermir, Az\u0259rbaycan, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, tolerant bir d&ouml;vl\u0259tdir. M&uuml;asir d&uuml;nyada m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259rin v\u0259 g\u0259rginlik ocaqlar\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131 bir zamanda &ouml;lk\u0259miz d&uuml;nya xalqlar\u0131na tolerant, multikultural d&ouml;vl\u0259t olaraq numun\u0259y\u0259 &ccedil;evrilib. YAP \u0130cra katibinin m&uuml;zvini, Milli M\u0259clisin \u0130ctimai birlikl\u0259r v\u0259 dini qurumlar komit\u0259sinin s\u0259dri Siyavu\u015f Novruzov da &nbsp;Az\u0259rbaycandak\u0131 tolerantl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fqalar\u0131na bir n&uuml;mun\u0259 oldu\u011funu deyib. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, tolerantl\u0131q m&uuml;xt\u0259lif xalqlar\u0131n dini-milli huquqlar\u0131n\u0131n, dilinin, dininin qorunmas\u0131 v\u0259 birg\u0259 dinc yana\u015f\u0131 ya\u015famas\u0131d\u0131r. Demokratiyan\u0131n da \u0259sas \u0259lam\u0259ti h\u0259r bir insan\u0131n milli, dini v\u0259 insani h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131d\u0131r. Siyavu\u015f Novruzovun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, \u015f&uuml;bh\u0259siz ki, &ouml;lk\u0259mizd\u0259ki bu m&uuml;xt\u0259lif m\u0259d\u0259ni, dini konfessiyalararas\u0131 d&ouml;z&uuml;ml&uuml;l&uuml;k x&uuml;susiyy\u0259ti \u0259srl\u0259r, h\u0259tta milillikl\u0259r boyu formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 genefondumuzun vacib hiss\u0259sin\u0259 &ccedil;evrilib. &quot;Az\u0259rbaycanda &nbsp;m&uuml;xt\u0259lif xalqlar\u0131n &ouml;z milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini qorumalar\u0131na, ya\u015fatmalar\u0131na v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259l\u0259rin\u0259 y&uuml;ks\u0259k diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rilir. Bu xalqlar \u0259srl\u0259r boyu mehriban ya\u015fay\u0131b, &ouml;z milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rini, dinl\u0259rini, dill\u0259rini qoruyub saxlay\u0131blar. Bir s&ouml;zl\u0259, bu g&uuml;n &ouml;lk\u0259mizd\u0259 multikultural m&uuml;hit h\u0259yat\u0131n b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rind\u0259, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. Siyavu\u015f Novruzov bildirib ki, \u0259xlaq\u0131m\u0131za siray\u0259t ed\u0259n bel\u0259 bir &nbsp;davran\u0131\u015f\u0131 m&uuml;xt\u0259lif &nbsp;amill\u0259rl\u0259 &#8211; co\u011frafi, etnik, iqtisadi-siyasi v\u0259 dini amill\u0259rl\u0259 izah etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. &nbsp;&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, &nbsp;h\u0259r bir xalq\u0131n &uuml;mumi x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda h\u0259min xalq\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razinin co\u011frafi qurulu\u015fu, iqlimi, t\u0259bi\u0259ti &ouml;n\u0259mli rol oynay\u0131r. \u015eimalla c\u0259nubun, \u015f\u0259rql\u0259 q\u0259rbin qov\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fmi\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bi\u0259ti d\u0259 m&uuml;xt\u0259lif v\u0259 r\u0259ngar\u0259ngdir. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 9 iqlim tipi m&ouml;vcuddur. Bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, t\u0259bi\u0259ti r\u0259ngar\u0259ng, iqlimi m&uuml;xt\u0259lif olan &ouml;lk\u0259nin insanlar\u0131 da, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti d\u0259 r\u0259ngar\u0259ng &nbsp;olmal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z areal t\u0259kc\u0259 qit\u0259l\u0259rin &ndash; Avropa il\u0259 Asiyan\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin s\u0259rh\u0259ddind\u0259 &nbsp;yerl\u0259\u015fir&quot;.&nbsp;<br \/>\nSiyavu\u015f Novruzovun bildirib ki, Az\u0259rbaycan m&uuml;st\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 d&ouml;vl\u0259t dini azl\u0131qlar\u0131n h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259minat\u0131 sah\u0259sind\u0259 &ccedil;ox m&uuml;h&uuml;m v\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131b. Bu g&uuml;n &ouml;lk\u0259mizd\u0259 b&uuml;t&uuml;n mill\u0259tl\u0259rin v\u0259 dinl\u0259rin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri tam qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma, milli h\u0259mr\u0259ylik \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famalar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n b&uuml;t&uuml;n \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, d&uuml;nyan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n indiki m\u0259rh\u0259l\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca meyli qloballa\u015fmad\u0131r. &quot;Bu m&uuml;r\u0259kk\u0259b, he&ccedil; d\u0259 birm\u0259nal\u0131 olmayan prosesin perspektivl\u0259ri bizim ham\u0131m\u0131z\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;r&uuml;r. Bu z\u0259ruri ax\u0131n d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin sabit inki\u015faf\u0131n\u0131n, b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml;n v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259rinin sabitliyinin t\u0259min olunmas\u0131na, iqtisadi m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rd\u0259 ayr\u0131-se&ccedil;kiliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na, xalqlar\u0131n rifah hal\u0131n\u0131n y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k etm\u0259lidir&rdquo;.&nbsp;<br \/>\nO bildirib: &quot;Bu bax\u0131mdan, sivilizasiyalararasi m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rd\u0259n uzaqla\u015fmaq v\u0259 m&uuml;mk&uuml;n ziddiyy\u0259tl\u0259ri aradan qald\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;xt\u0259lif &ouml;lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n sahib oldu\u011fu multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131q kimi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin &ouml;yr\u0259nilm\u0259si, \u0259xz &nbsp;edilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olard\u0131&quot;.<br \/>\nOnun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, h\u0259r bir xalq\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r\u0259, din\u0259 v\u0259 ya etiqad m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 m&uuml;nasib\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda h\u0259m d\u0259 etnik x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259r ba\u015fl\u0131ca rol oynay\u0131r. &quot;M&uuml;xt\u0259lif &nbsp;etnik v\u0259 dini konfessiyalar\u0131n mehriban birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 t\u0259cr&uuml;b\u0259sinin haradan qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131 &nbsp;m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n xalq\u0131m\u0131z\u0131n etnik x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259liyik. &nbsp; Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n n&uuml;v\u0259sini v\u0259 m&uuml;tl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tini t\u0259\u015fkil ed\u0259n t&uuml;rkl\u0259r tarix\u0259n bu &nbsp;\u0259razid\u0259 ya\u015fayan bir &ccedil;ox etnik kimlikl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, s&uuml;lh &#8211; \u0259minamanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259r yaratm\u0131\u015flar. &nbsp;Din insanlar\u0131n, &uuml;mumilikd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin dig\u0259r dinl\u0259r\u0259 v\u0259 xalqlara m&uuml;nasib\u0259tini m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n ba\u015fl\u0131ca faktordur. &Ccedil;&uuml;nki insanlar\u0131n d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;, \u0259xlaq\u0131, h\u0259yat t\u0259rzi daha &nbsp;&ccedil;ox din \u0259sas\u0131nda &nbsp;y&uuml;ks\u0259lir. T\u0259sad&uuml;fi deyildir &nbsp;ki, bel\u0259 bir fikir s\u0259sl\u0259ndirirl\u0259r: dini tolerant olmayan xalq\u0131n &ouml;z&uuml; tolerant ola bilm\u0259z. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu fikrin t\u0259sdiqinin \u0259n g&ouml;z\u0259l n&uuml;mun\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 \u0130slam dinidir. \u015e&uuml;bh\u0259siz ki, islam tolerant din olmasayd\u0131, onun m\u0259nsublar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycanda indiki s\u0259viyy\u0259d\u0259 d&ouml;z&uuml;ml&uuml;l&uuml;k m\u0259d\u0259niyy\u0259ti formala\u015fa bilm\u0259zdi. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tolerantl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 din amili &ndash; islamla ba\u011fl\u0131d\u0131r. &nbsp;\u0130slamdak\u0131 multikulturalizmin, tolerantl\u0131\u011f\u0131n s\u0259b\u0259bini bu dinin \u0259sas qaynaqlar\u0131nda &ndash; Quran-i K\u0259rim, M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259rin s&uuml;nn\u0259si v\u0259 h\u0259disl\u0259rd\u0259 axtarmaq laz\u0131md\u0131r. Dinimiz\u0259 g&ouml;r\u0259 b&uuml;t&uuml;n insanlar &nbsp;v\u0259 mill\u0259tl\u0259r &nbsp;b\u0259rb\u0259rdir, ali irq, ali mill\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 yoxdur. &nbsp;\u0130slama g&ouml;r\u0259 \u0259sl m&uuml;s\u0259lman \u0259lind\u0259n, dilind\u0259n ba\u015fqas\u0131na ziyan d\u0259ym\u0259y\u0259n insand\u0131r&quot;.&nbsp;<br \/>\nSiyavu\u015f Novruzov bildirib ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tolertant, multikultural m\u0259d\u0259niyy\u0259ti h\u0259m d\u0259 onun &ouml;z&uuml;n\u0259xas dini d\u0259rki il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. &quot;Az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u0259scid, kils\u0259, sinaqoq f\u0259rqi qoymadan, b&uuml;t&uuml;n dinl\u0259rin m\u0259b\u0259dl\u0259rin\u0259 Allah evi kimi yana\u015f\u0131r, onu tikdir\u0259ni is\u0259 xeyirxah adam kimi q\u0259bul edirl\u0259r. T\u0259sad&uuml;fi deyildir ki, b&ouml;y&uuml;k xeyriyy\u0259&ccedil;i Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev &nbsp;haz\u0131rda &nbsp;Qafqaz\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k rus-provaslav kils\u0259si olan Mironosets m\u0259b\u0259dini &nbsp;tikdir\u0259nd\u0259 m&uuml;s\u0259lmanlar onu n\u0259inki q\u0131namam\u0131\u015fd\u0131r, Bak\u0131da Aleksandr Nevski kils\u0259si in\u015fa edil\u0259n zaman onun tikintisind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r.<br \/>\nTolerantl\u0131\u011f\u0131 &ouml;lk\u0259mizin h\u0259m d\u0259 ideoloji, milli v\u0259 ictimai t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131d\u0131r.<br \/>\nAyd\u0131nd\u0131r ki, bunlar Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259nginliyidir. Eyni zamanda b&uuml;t&uuml;n etnik qruplar\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n sosial- iqtisadi m&ouml;vqeyinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si, &ouml;lk\u0259nin suverenliyinin m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si u\u011frunda &nbsp;birliyidir. Bu birlik h\u0259m d\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 sabitlik, m&uuml;xt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n siyas\u0259tin u\u011frla n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259sidir. Sabitlik, \u0259ld\u0259 olunan u\u011fyrlar is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 regionda, d&uuml;nyada s&ouml;\u011fz sahibi edir.s&ouml;z sahibi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu, h\u0259m d\u0259 birg\u0259 dinc yana\u015f\u0131 ya\u015famd\u0131r Az\u0259rbaycan tolerantl\u0131\u011fa b&ouml;y&uuml;k &ouml;n\u0259m verir v\u0259 m&uuml;st\u0259qil &ouml;lk\u0259 kimi h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n siyas\u0259tin \u0259sas t\u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz d&uuml;nya &ouml;lk\u0259l\u0259ri il\u0259 humanitar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirm\u0259kd\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-46934","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46934"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46934\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}