{"id":46828,"date":"2017-05-18T18:13:03","date_gmt":"2017-05-18T14:13:03","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=46828","title":{"rendered":"\u0130slam s\u00fclh, anla\u015fma, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, elm, bilik dinidir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda m&uuml;s\u0259lman kimliyi v\u0259 d&uuml;ny\u0259vilik aras\u0131nda he&ccedil; bir ziddiyy\u0259t yoxdur<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u0259m m&uuml;s\u0259lman &ouml;lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda dialoqa, h\u0259m d\u0259 \u0130slam d&uuml;nyas\u0131n\u0131n Q\u0259rb il\u0259 dialoquna t&ouml;hf\u0259 ver\u0259n v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dinl\u0259rin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259rinin dinc yana\u015f\u0131 ya\u015famas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n m&uuml;sb\u0259t multikulturalizm n&uuml;mun\u0259si oldu\u011fu &ouml;lk\u0259dir. Bu bar\u0259d\u0259 \u0130taliyan\u0131n &quot;Notizie Geopolitiche&quot; portal\u0131nda yay\u0131mlanan &quot;Az\u0259rbaycan. \u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi Oyunlar\u0131. Multikulturalizmin g&uuml;c&uuml;&quot; m\u0259qal\u0259sind\u0259 bildirilir. M\u0259qal\u0259d\u0259 &ldquo;Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259rk\u0259zi C\u0259nubi \u0130taliyada dostlar\u0131&rdquo; assosiasiyas\u0131n\u0131n siyasi analitiki Fortunato Materazzonun fikirl\u0259rin\u0259 istinad\u0259 bildirilir ki, \u0259halisinin b&ouml;y&uuml;k \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m&uuml;s\u0259lman olan &ouml;lk\u0259mizd\u0259 m&uuml;xt\u0259lif etnik v\u0259 dini azl\u0131qlar dinc yana\u015f\u0131 ya\u015fay\u0131rlar v\u0259 d&ouml;vl\u0259t onlara b\u0259rab\u0259r h&uuml;quqlar t\u0259min edir. Paytaxt Bak\u0131da be\u015f m\u0259scid, &uuml;&ccedil; sinaqoq, bir katolik v\u0259 bir protestant kils\u0259sinin m&ouml;vcudlu\u011funa diqq\u0259ti &ccedil;\u0259k\u0259n m&uuml;\u0259llif Az\u0259rbaycan\u0131n dini tolerantliq sah\u0259sind\u0259 d\u0259 d&uuml;nyaya n&uuml;mun\u0259 oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131r.<br \/>\n\u0130ndoneziyan\u0131n Bak\u0131dak\u0131 s\u0259firliyinin birinci katibi Angela Soevono is\u0259 deyib ki, \u0130slamiada say\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t Az\u0259rbaycan bar\u0259d\u0259 daha &ccedil;ox bil\u0259c\u0259k. Bu yar\u0131\u015flar h\u0259m&ccedil;inin, Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 turizm potensial\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na da m&uuml;sb\u0259t t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k v\u0259 onun tolerant bir &ouml;lk\u0259 oldy\u011funu d&uuml;nyaya d&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k.<br \/>\nS\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Olimpiya Komit\u0259sinin vitse-prezidenti, \u015fahzad\u0259 \u018fbd&uuml;lh\u0259kim bin M&uuml;said Al S\u0259ud &nbsp;qeyd edib ki, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Krall\u0131\u011f\u0131 IV \u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi Oyunlar\u0131nda 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t b&ouml;y&uuml;k n&uuml;may\u0259nd\u0259 hey\u0259ti il\u0259 t\u0259msil olunur. IV \u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi Oyunlar\u0131n\u0131 &ccedil;ox y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil etdiyini s&ouml;yl\u0259y\u0259n \u015eahzad\u0259 \u0130slam h\u0259mr\u0259yliyin\u0259 b&ouml;y&uuml;k t&ouml;hf\u0259 ver\u0259n bu add\u0131ma g&ouml;r\u0259 &ouml;lk\u0259miz\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. O deyib ki, Oyunlarda \u0259sas m\u0259qs\u0259d m&uuml;s\u0259lman xalqlar\u0131 aras\u0131nda h\u0259mr\u0259yliyin v\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sidir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 bu Oyunlar \u0130slam h\u0259mr\u0259yliyini m&uuml;xt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, idman sah\u0259sind\u0259 d\u0259 g&uuml;cl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u0130slam Oyunlar\u0131n\u0131n ke&ccedil;irildiyi bu ili Az\u0259rbaycanda &ldquo;\u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi \u0130li&rdquo; elan etm\u0259sini d&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 g&ouml;st\u0259rdiyi diqq\u0259ti \u0259ks etdirdiyini dey\u0259n \u018fbd&uuml;lh\u0259kim bin M&uuml;said Al S\u0259ud bunun t\u0259qdir\u0259layiq t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b. Az\u0259rbaycan Prezidentinin bu t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml;n&uuml;n \u0130slam &ouml;lk\u0259l\u0259rinin birliyind\u0259 m&uuml;h&uuml;m rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259n S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Olimpiya Komit\u0259sinin vitse-prezidenti bu Oyunlar\u0131n m&uuml;s\u0259lman &ouml;lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda qarda\u015fl\u0131q tell\u0259rinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 b&ouml;y&uuml;k t&ouml;hf\u0259 ver\u0259c\u0259yini vur\u011fulay\u0131b.<br \/>\nMilli M\u0259clisin deputat\u0131 Fuad Muradov da \u0130slam oyunlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fark\u0259n bildirdi ki, Az\u0259rbaycan m&uuml;xt\u0259lif mill\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 dinl\u0259r\u0259 m\u0259xsus insanlar\u0131n birg\u0259 mehriban ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir &ouml;lk\u0259, \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rb, Q\u0259rbl\u0259 \u0130slam d&uuml;nyas\u0131 aras\u0131nda bir k&ouml;rp&uuml;d&uuml;r. Bu tarix\u0259n bel\u0259 olub, bu g&uuml;n d\u0259 bel\u0259dir. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 b&uuml;t&uuml;n tarixi d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 etnik v\u0259 dini icmalar aras\u0131nda m&ouml;hk\u0259m d&ouml;z&uuml;ml&uuml;l&uuml;k \u0259laq\u0259l\u0259ri formala\u015fm\u0131\u015f, milli, irqi v\u0259 dini z\u0259mind\u0259 he&ccedil; bir ayr\u0131-se&ccedil;kilik fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. O bildirib ki, bu oyunlar Az\u0259rbaycan\u0131n n&uuml;fuzunun g&ouml;st\u0259ri&ccedil;isisdir. Deputat qeyd edib ki, Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n qonaqlar &nbsp;&ouml;lk\u0259mizd\u0259ki tolerantl\u0131\u011f\u0131 g&ouml;r&uuml;b onu y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r. &quot;Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki nadir t\u0259cr&uuml;b\u0259si &nbsp;x&uuml;susil\u0259 son ill\u0259rd\u0259 beyn\u0259lxalq m&uuml;st\u0259vid\u0259 y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Mill\u0259t v\u0259kili bildirib ki, son ill\u0259r Az\u0259rbaycan yaln\u0131z \u0130slam Oyunlar\u0131na deyil, bir &ccedil;ox m&ouml;t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ev sahibliyi etm\u0259kd\u0259dir. &quot;Bu bax\u0131mdan, &nbsp;IV &Uuml;mumd&uuml;nya M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 Dialoq Forumu da &ouml;z miqyas\u0131na g&ouml;r\u0259 beyn\u0259lxalq m&uuml;st\u0259vid\u0259 b&ouml;y&uuml;k n&uuml;fuza malikdir. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, bu g&uuml;n d&uuml;nyan\u0131n m&uuml;xt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 siyasi, dini, etnik z\u0259mind\u0259 m&uuml;harib\u0259l\u0259rin &ccedil;oxalmas\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r v\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 dialoqun t\u0259\u015fviqi v\u0259 inki\u015faf\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sinin z\u0259ruriliyini daha da aktualla\u015fd\u0131r\u0131r. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r v\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 dialoq m\u0259s\u0259l\u0259sinin aktiv m&uuml;zakir\u0259 predmetin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si bir z\u0259rur\u0259tdir. Az\u0259rbaycanda ke&ccedil;iril\u0259n beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r bu bax\u0131mdan m&uuml;st\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir&quot;. &nbsp;Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bu t\u0259dbirl\u0259r beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 s&uuml;lh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n m&ouml;hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, ist\u0259r etnik-m\u0259d\u0259ni, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 dini-siyasi sferada konstruktiv ideyalar\u0131n realla\u015fmas\u0131 v\u0259 yay\u0131lmas\u0131 prosesin\u0259 &ouml;z t&ouml;hf\u0259sini ver\u0259c\u0259k. Deputat qeyd edib ki, &ouml;lk\u0259d\u0259 tolerantl\u0131\u011f\u0131, dini d&ouml;z&uuml;ml&uuml;l&uuml;y&uuml; m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 insan h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n vicdan v\u0259 dini etiqad azadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunvericilik beyn\u0259lxalq h&uuml;quq normalar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.&nbsp;<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlar\u0131na b\u0259z\u0259n k&ouml;lg\u0259 salmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, &ldquo;eurasianet.org&rdquo; portal\u0131nda &ccedil;ap olunan m\u0259qal\u0259 bunu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir. J.Ku&ccedil;eran\u0131n m\u0259qal\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda m&ouml;vcud olan dini v\u0259ziyy\u0259t, &ouml;lk\u0259mizin d&uuml;ny\u0259vilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 \u0130slam Oyunlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r t\u0259hrif olunub. Bundan ba\u015fqa, m&uuml;\u0259llif guya &ouml;lk\u0259mizd\u0259 m\u0259scidl\u0259rin da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edib. X\u0130N-nin M\u0259tbuat xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Hikm\u0259t Hac\u0131yevin &quot;eurasianet.org&quot;da yay\u0131mlana cavab m\u0259qal\u0259sind\u0259 &nbsp;J.K&uuml;&ccedil;eran\u0131n m\u0259qal\u0259sind\u0259 &ouml;lk\u0259mizd\u0259 dini v\u0259ziyy\u0259tin d&uuml;zg&uuml;n \u0259ks olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib v\u0259 m&uuml;\u0259llifin yanl\u0131\u015f olaraq m&uuml;s\u0259lman m\u0259nsubiyy\u0259ti v\u0259 d&uuml;ny\u0259vilik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131, &ouml;lk\u0259mizd\u0259ki dini azadl\u0131q v\u0259 radikalizm\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259ni bir-birin\u0259 zidd kontekstd\u0259 t\u0259qdim etm\u0259diyi bildirilib: &quot;\u018fsrl\u0259r boyu Az\u0259rbaycanda m&uuml;s\u0259lmanlar, xristianlar v\u0259 y\u0259hudil\u0259r s&uuml;lh \u015f\u0259raitind\u0259 v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yana\u015f\u0131 ya\u015fay\u0131blar v\u0259 bu, Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin xarakterik x&uuml;susiyy\u0259ti v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yat t\u0259rzidir&quot;. H.Hac\u0131yev Sovet \u0130ttifaq\u0131 zaman\u0131 &ouml;lk\u0259mizd\u0259 17 m\u0259scid oldu\u011fu halda, 2017-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 olan m\u0259scidl\u0259rin say\u0131n\u0131n 2166 &ccedil;atd\u0131\u011f\u0131n\u0131, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k Sinaqoqunun Az\u0259rbaycanda tikildiyini deyib. Roma Papas\u0131 Fransisin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 &ouml;lk\u0259mizi dinl\u0259r v\u0259 sivilizasiyalar aras\u0131nda k&ouml;rp&uuml; adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. M&uuml;\u0259llifin \u0259sass\u0131z iddias\u0131na cavab olaraq, H.Hac\u0131yev Az\u0259rbaycanda m&uuml;s\u0259lman kimliyi v\u0259 d&uuml;ny\u0259vilik aras\u0131nda he&ccedil; bir ziddiyy\u0259tin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazaraq, d&uuml;ny\u0259viliyin Az\u0259rbaycanda yaln\u0131z konstitusional norma deyil, h\u0259yat t\u0259rzi oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131b. O \u0259lav\u0259 edib ki, Az\u0259rbaycanda d&uuml;ny\u0259vilik dini d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 d\u0259rin h&ouml;rm\u0259tl\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur v\u0259 Az\u0259rbaycanda d&uuml;ny\u0259viliyi ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n X\u0130X \u0259srin sonu XX \u0259srin \u0259vv\u0259li Az\u0259rbaycan m&uuml;t\u0259f\u0259kkirl\u0259ri v\u0259 yaz\u0131&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini oxumaq laz\u0131md\u0131r. Radikalizm v\u0259 ekstremizin b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n \u0130slam &ouml;lk\u0259l\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi narahatl\u0131q do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259 oldu\u011funu yazan H.Hac\u0131yev bu kimi ideologiyalar\u0131n Az\u0259rbaycandan da uzaq olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. O, bu q\u0259bild\u0259n olan ideologiyalar\u0131n diqq\u0259td\u0259n k\u0259nar saxland\u0131\u011f\u0131 halda terrorizm &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;nbit \u015f\u0259rait yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazaraq m&uuml;\u0259llifin yanl\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n radikalizm v\u0259 terrorizm\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259sini dini azadl\u0131qlar\u0131n pozulmas\u0131 kimi t\u0259qdim etdiyini vur\u011fulay\u0131b. \u018flav\u0259 edib ki, Az\u0259rbaycanda tam \u015f\u0259kild\u0259 b&uuml;t&uuml;n dini azadl\u0131qlar t\u0259min olunub. X\u0130N r\u0259smisi Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu milli t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259n &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k \u0130slam H\u0259mr\u0259ylik Oyunlar\u0131na ev sahibliyi etm\u0259kl\u0259 radikal ideologiyalar\u0131n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u0259zh\u0259b ayr\u0131-se&ccedil;kiliyin\u0259 son qoyulmas\u0131 v\u0259 \u0130slam &ouml;lk\u0259l\u0259ri g\u0259ncl\u0259ri aras\u0131nda idman\u0131n k&uuml;tl\u0259vil\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 t&ouml;hf\u0259 verdiyini yaz\u0131b. Bunun h\u0259m&ccedil;inin artmaqda olan \u0130slamafobiya meyll\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 effektiv vasit\u0259 oldu\u011funu bildir\u0259r\u0259k \u0130slam Oyunlar\u0131n\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259li a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasiminin \u0130slam\u0131n s&uuml;lh, anla\u015fma, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, elm, bilik dini oldu\u011funu n&uuml;mayi\u015f etdirdiyini vur\u011fulay\u0131b.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda m&uuml;s\u0259lman kimliyi v\u0259 d&uuml;ny\u0259vilik aras\u0131nda he&ccedil; bir ziddiyy\u0259t yoxdur Az\u0259rbaycan h\u0259m m&uuml;s\u0259lman &ouml;lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda dialoqa, h\u0259m d\u0259 \u0130slam d&uuml;nyas\u0131n\u0131n Q\u0259rb il\u0259 dialoquna t&ouml;hf\u0259 ver\u0259n v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dinl\u0259rin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-46828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46828"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46828\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}