{"id":45251,"date":"2017-04-03T18:23:46","date_gmt":"2017-04-03T14:23:46","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=45251","title":{"rendered":"Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n taleyi il\u0259 ham\u0131dan \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"line-height: 1.6em;\">Alban Xristian kils\u0259si irsi birba\u015fa Az\u0259rbaycana m\u0259xsusdur<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Q\u0259dim Alban d&ouml;vl\u0259tinin tarixi \u0259razisi &ccedil;oxsayl\u0131 yaz\u0131l\u0131 tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rin m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, eram\u0131z\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n VIII \u0259srin \u0259vv\u0259lin\u0259d\u0259k c\u0259nubda Araz &ccedil;ay\u0131ndan \u015fimali Qafqazad\u0259k, \u015f\u0259rqd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin q\u0259rb sahilind\u0259n &ndash; G&ouml;y&ccedil;\u0259 g&ouml;l&uuml;nd\u0259n q\u0259rbd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n torpaqlarad\u0259k geni\u015f bir sah\u0259ni \u0259hat\u0259 edir. Bu torpaqlar is\u0259 \u0259n &ccedil;ox m&uuml;asir Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisini \u0259hat\u0259 edir. H\u0259l\u0259 e. \u0259. V \u0259srd\u0259 Herodot Araz &ccedil;ay\u0131ndan \u015fimaldak\u0131 torpaqlarda kaspi adl\u0131 Alban tayfas\u0131n\u0131n ya\u015famas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat vermi\u015fdir. Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259rin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 Alban h&ouml;kmdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m&ouml;vcud olmas\u0131n\u0131 antik Roma m&uuml;\u0259llifi B&ouml;y&uuml;k Plini t\u0259sdiq edir. Strabonun m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, Albaniya \u0259halisi 26 dild\u0259 dan\u0131\u015fan tayfalardan ibar\u0259t idi. Qaynaqlarda Albaniyada ya\u015fayan xalq v\u0259 tayfalar s\u0131ras\u0131nda util\u0259r, qarqarlar v\u0259 amazonkalar, sovdel\u0259r, kaspil\u0259r, maqlar, sisaklar, mardlar v\u0259 amardlar, ariaklar v\u0259 anariaklar, qell\u0259r v\u0259 leql\u0259rin adlar\u0131 &ccedil;\u0259kilir. Eram\u0131z\u0131n IV \u0259srind\u0259 xristian dinini r\u0259smi d&ouml;vl\u0259t dini elan ed\u0259n Alban d&ouml;vl\u0259ti, m&ouml;vcudlu\u011funun sonuna q\u0259d\u0259r bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 xristian ideologiyas\u0131n\u0131n t\u0259sir dair\u0259sind\u0259 olub. Sonralar \u0259halisinin bir hiss\u0259si islam dinini q\u0259bul ets\u0259 d\u0259 bu amil, alban-xristian ideologiyas\u0131n\u0131n v\u0259 onlar\u0131n milli-m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rinin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k s\u0131radan &ccedil;\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmam\u0131\u015f, \u0259ksin\u0259 islam&ccedil;\u0131l\u0131q Az\u0259rbaycanda alban tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 tayfa \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin qorunub saxlanmas\u0131 v\u0259 m&uuml;hafiz\u0259 edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259r bir m&uuml;s\u0259lman\u0131n &uuml;z\u0259rin\u0259 ciddi m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 &ouml;hd\u0259lik qoymu\u015fdur. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0259cdadlar\u0131ndan biri olan albanlar, eyni bir \u0259razid\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 &ouml;zl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus z\u0259ngin v\u0259 t\u0259krarolunmaz m\u0259d\u0259niyy\u0259t qurublar. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130\u015f\u011fal Olunmu\u015f \u018frazil\u0259rind\u0259ki Tarix v\u0259 M\u0259d\u0259niyy\u0259t Abid\u0259l\u0259rini M&uuml;dafi\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 \u0130ctimai Birliyin s\u0259dri Faiq \u0130smay\u0131lov bildirib ki, m\u0259hz bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim v\u0259 orta \u0259srl\u0259r tarixinin v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259dqiq edilm\u0259sind\u0259, &ouml;yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 yerli alban m\u0259nb\u0259l\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti x&uuml;susil\u0259 vacibdir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n g&ouml;rk\u0259mli qafqaz\u015f&uuml;nas tarix&ccedil;i Yevgeni \u0130qnatyevi&ccedil; Krupnov yaz\u0131rd\u0131: &ldquo;Albaniya tarixinin &ouml;yr\u0259nilm\u0259si i\u015find\u0259 he&ccedil; bir m\u0259hdudiyy\u0259t v\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t olmamal\u0131d\u0131r. Albaniya tarixini m&uuml;xt\u0259lif &ouml;lk\u0259l\u0259rin tarix&ccedil;il\u0259ri &ouml;yr\u0259nirl\u0259r. Lakin bir \u015fey d\u0259 m\u0259lumdur: Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n tarixi v\u0259 taleyi il\u0259 ham\u0131dan &ccedil;ox az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 onlar d&uuml;nya elmi qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rlar, d&uuml;nya elmin\u0259 borcludurlar&rdquo;. Albanlar hal-haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan udinl\u0259rin, avarlar\u0131n, x\u0131nal\u0131ql\u0131lar\u0131n, v\u0259 dig\u0259r tayfalar\u0131n \u0259cdadlar\u0131 idi.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nAlban kils\u0259sinin \u0259n q\u0259dim m\u0259b\u0259di Ki\u015f k\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015fir. \u015e\u0259ki rayonunun Ki\u015f k\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bu m\u0259b\u0259d \u0259srl\u0259r boyu Qafqaz Albaniyas\u0131 kils\u0259sinin dini maarif m\u0259rk\u0259zi olub. Alban apostol kils\u0259si Qafqazda, el\u0259c\u0259 d\u0259 b&uuml;t&uuml;n xristian d&uuml;nyas\u0131nda \u0259n q\u0259dim kils\u0259l\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r. Albaniyada xristianl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 ilk kils\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 apostollar\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Alban m&uuml;\u0259llifi Musa Kalankatuklunun verdiyi m\u0259lumatdan ayd\u0131n olur ki, Albaniyada erk\u0259n xristian c\u0259miyy\u0259tinin yaranmas\u0131 apostollar Faddey, Yelisey, Varfolomeyin adlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Q\u0259dim m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 ilk kils\u0259nin Ki\u015f k\u0259ndind\u0259 (Gis) tikilm\u0259si haqq\u0131nda m\u0259lumatlar var. Maraql\u0131d\u0131r ki, m\u0259b\u0259din yerl\u0259\u015fdiyi k\u0259nd iki min ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, &ldquo;din, etiqad, p\u0259r\u0259sti\u015f&rdquo; m\u0259nas\u0131na g\u0259l\u0259n &ldquo;Ki\u015f&rdquo; adlan\u0131r.<br \/>\nR\u0259vay\u0259t\u0259 g&ouml;r\u0259, \u0130sa pey\u011f\u0259mb\u0259rin din qarda\u015f\u0131 m&uuml;q\u0259dd\u0259s Yakov xristianl\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;q\u0259dd\u0259s Yeliseyi Albaniyaya g&ouml;nd\u0259rir. &Ccedil;ola vilay\u0259tind\u0259 missionerlik etdikd\u0259n sonra &ouml;lk\u0259nin Uti vilay\u0259tinin Ki\u015f k\u0259ndin\u0259 g\u0259l\u0259n m&uuml;q\u0259dd\u0259s Yelisey orada kils\u0259 tikdirir. Bu kils\u0259 yaln\u0131z Qafqaz Albaniyas\u0131 \u0259razisind\u0259 deyil, &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, Qafqazda tikilmi\u015f ilk xristian kils\u0259sidir.<br \/>\n\u018fslind\u0259 t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n Yeliseyin kils\u0259 tikmi\u015f oldu\u011fu Ki\u015f k\u0259ndi haqq\u0131nda m&uuml;xt\u0259lif f\u0259rziyy\u0259l\u0259ri var. Z.N.Yampolski h\u0259min ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin \u015e\u0259kid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Ki\u015f k\u0259ndi, R.B.G&ouml;y&uuml;\u015fov is\u0259 bu k\u0259ndin Xocav\u0259nd rayonundak\u0131 Ki\u015f k\u0259ndi oldu\u011funu iddia edib.<br \/>\n&nbsp;Uti vilay\u0259tinin indiki \u015e\u0259ki-Zaqatala b&ouml;lg\u0259sinin \u0259razisini \u0259hat\u0259 etdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu m\u0259nt\u0259q\u0259nin m\u0259hz \u015e\u0259kid\u0259 oldu\u011funu s&ouml;yl\u0259m\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. H\u0259m&ccedil;inin ke&ccedil;mi\u015f Uti vilay\u0259tinin \u0259razisin\u0259 aid olan \u015e\u0259ki-Balak\u0259n b&ouml;lg\u0259sind\u0259ki Qum (IV-V \u0259srl\u0259r), L\u0259kit (V-VI \u0259srl\u0259r), Orta Z\u0259yzid (VI-VII \u0259srl\u0259r) v\u0259 s. kimi m\u0259b\u0259dl\u0259rin olmas\u0131 da bu fikri bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<br \/>\n2000-2004-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 Ki\u015f apostol kils\u0259sinin \u0259razisind\u0259 arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar apar\u0131l\u0131b. Arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lara memarl\u0131q doktoru Vilay\u0259t K\u0259rimov r\u0259hb\u0259rlik edib. Bu qaz\u0131nt\u0131lar m\u0259hdud \u0259razid\u0259 apar\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, Ki\u015f m\u0259b\u0259dinin f\u0259aliyy\u0259ti d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n b&uuml;t&uuml;n m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan verib. Arxeoloji t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 ayd\u0131n olmu\u015fdur ki, Ki\u015f m\u0259b\u0259di sad\u0259 t\u0259kzall\u0131 bazilikadan g&uuml;nb\u0259zli memarl\u0131\u011fad\u0259k be\u015f tikinti m\u0259rh\u0259l\u0259si ke&ccedil;ib.<br \/>\nArxeoloq N.M.Muxtarovun verdiyi m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, 1864, 1930-cu ill\u0259rd\u0259 kils\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259mir olunub v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 onun g&ouml;r&uuml;n&uuml;\u015f&uuml; \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fdirilib. Bel\u0259 g&uuml;man etm\u0259k olar ki, bu yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri 1836-c\u0131 ild\u0259 Rusiya hakim dair\u0259l\u0259rinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 Alban kils\u0259sinin l\u0259\u011fv olunmas\u0131ndan sonra Ki\u015f m\u0259b\u0259dinin erm\u0259ni kils\u0259si memarl\u0131\u011f\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 edilib.<br \/>\n&nbsp;Vaxtil\u0259 m\u0259b\u0259din &uuml;z\u0259rind\u0259 onun m&uuml;q\u0259dd\u0259s apostol Yelisey kils\u0259si oldu\u011funu v\u0259 1244-c&uuml; ild\u0259 Alban kils\u0259sinin arxiadiakonu Serafin t\u0259r\u0259find\u0259n yenid\u0259n quruldu\u011funu bildir\u0259n kitab\u0259 olub. XIX \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 Alban kils\u0259si Sinodun q\u0259rar\u0131 il\u0259 r\u0259sm\u0259n l\u0259\u011fv edildikd\u0259n sonra bir &ccedil;ox dig\u0259r alban m\u0259b\u0259dl\u0259ri kimi bu m\u0259b\u0259din d\u0259 kitab\u0259si tamamil\u0259 pozulub. Erm\u0259nil\u0259rin saxtakarl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z bununla bitmir. Erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 olan alban kils\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tini b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k onlara iddia etm\u0259k h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rirl\u0259r. &nbsp;M\u0259s\u0259l\u0259n, IX \u0259srd\u0259 in\u015fa edilmi\u015f v\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rmi\u015f A\u011fo\u011flan monastr kompleksi La&ccedil;\u0131n rayonunun \u0259razisind\u0259 A\u011fo\u011flan &ccedil;ay\u0131 sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir. M&ouml;hk\u0259m bazalt da\u015fdan tikilmi\u015f bu m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m monastr m\u0259har\u0259tli konstruktiv h\u0259llin\u0259 g&ouml;r\u0259 alban xristian memarl\u0131\u011f\u0131 abid\u0259l\u0259ri i&ccedil;\u0259risind\u0259 x&uuml;susi yer tutur. K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun \u0259razisind\u0259, T\u0259rt\u0259r&ccedil;ay\u0131n sol sahilind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, xalq aras\u0131nda Xotav\u0259ng v\u0259 ya Xudav\u0259ng, y\u0259ni &ldquo;tanr\u0131 m\u0259b\u0259di&rdquo; adland\u0131r\u0131lan monastr kompleksi Qafqaz Albaniyas\u0131 d&ouml;vl\u0259ti da\u011f\u0131ld\u0131qdan bir \u0259sr sonra IX \u0259srd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f Xa&ccedil;\u0131n Alban knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dini m\u0259rk\u0259zi olub. Kompleksd\u0259 alban yepiskopunun iqam\u0259tgah\u0131 v\u0259 dini maarif m\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rib. Arxeoloji t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259lum olur ki, monastr\u0131n \u0259sas\u0131 VI-VII \u0259srl\u0259rd\u0259 qoyulub. Alban knyaz\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edilmi\u015f ba\u015f kils\u0259 memarl\u0131q x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 qon\u015fu xalqlar\u0131n kils\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259nir<br \/>\nAlbaniyada xristianl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda b&ouml;y&uuml;k xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015f apostol Yeliseyin xatir\u0259sin\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 \u0259srl\u0259r boyu bir &ccedil;ox m\u0259b\u0259dl\u0259r tikilib. Bunlardan bizim g&uuml;n\u0259d\u0259k g\u0259lib &ccedil;atanlardan biri d\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259 rayonundak\u0131 M&uuml;q\u0259dd\u0259s Yelisey monastr kompleksidir. Qala divarlar\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015f monastr kompleksinin \u0259sas\u0131 V \u0259srd\u0259 qoyulub. Xa&ccedil;\u0131n knyazl\u0131\u011f\u0131 d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 burada geni\u015f in\u015faat i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131b, b&ouml;y&uuml;k ba\u015f kils\u0259 binas\u0131, alt\u0131 ki&ccedil;ik kils\u0259, bir ne&ccedil;\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 t\u0259s\u0259rr&uuml;fat binalar\u0131 tikilib. A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunun V\u0259ngli k\u0259ndind\u0259 Xa&ccedil;\u0131n &ccedil;ay\u0131n\u0131n sol sahilind\u0259 da\u011f\u0131n &uuml;st&uuml;nd\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f m\u0259\u015fhur Qandzasar monastr\u0131 Qafqaz Albaniyas\u0131 xristian memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n g&ouml;rk\u0259mli abid\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Monastr kompleksinin memarl\u0131q planla\u015fd\u0131rma v\u0259 kompozisiya h\u0259lli, heyk\u0259ltara\u015fl\u0131q n&uuml;mun\u0259l\u0259ri v\u0259 diofizit xarakterli elementl\u0259r bu abid\u0259ni &ccedil;ox\u0259srlik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri olan Qafqaz Albaniyas\u0131 memarl\u0131\u011f\u0131na aid oldu\u011funu t\u0259sdiq edir. Amma d&uuml;\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259f &nbsp;onlar\u0131n erm\u0259ni kils\u0259sin\u0259 m\u0259xsus oldu\u011funu iddia etm\u0259k h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259l &ccedil;\u0259kmirl\u0259r.<br \/>\nAlban-Udi Xristian dini icmas\u0131n\u0131n s\u0259dri, Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universitetinin (BDU) ba\u015f elmi i\u015f&ccedil;isi Robert Mobilin bildirib ki, &nbsp;Az\u0259rbacan alban m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 sahib &ccedil;\u0131xmal\u0131d\u0131r: &laquo;Erm\u0259nil\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycanda olan z\u0259ngin dini konfessiya irsin\u0259 sahib olmaq ist\u0259yib. Dini irs\u0259 sahib olmaq daha sonra m\u0259d\u0259ni irs\u0259, sonra da torpa\u011fa sahib olmaq dem\u0259kdir. Bu irs\u0259 sahib olmaq ist\u0259y\u0259n ba\u015fqa qon\u015fular da var. Alban Xristian kils\u0259si irsi birba\u015fa Az\u0259rbaycana m\u0259xsusdur&quot;.&nbsp;<\/p>\n<p>(ard\u0131 var)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alban Xristian kils\u0259si irsi birba\u015fa Az\u0259rbaycana m\u0259xsusdur Q\u0259dim Alban d&ouml;vl\u0259tinin tarixi \u0259razisi &ccedil;oxsayl\u0131 yaz\u0131l\u0131 tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rin m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, eram\u0131z\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n VIII \u0259srin \u0259vv\u0259lin\u0259d\u0259k c\u0259nubda Araz &ccedil;ay\u0131ndan \u015fimali Qafqazad\u0259k, \u015f\u0259rqd\u0259 X\u0259z\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-45251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45251\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}