{"id":45169,"date":"2017-03-31T15:26:11","date_gmt":"2017-03-31T11:26:11","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=45169","title":{"rendered":"<b>\u00d6lk\u0259d\u0259 halal kolbasa varm\u0131?<font color=red> \u2013 ARA\u015eDIRMA<\/font><\/b>"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda kolbasa v\u0259 sosisl\u0259r &ccedil;ox istehlak olunan delikatesl\u0259rd\u0259ndir. Haz\u0131rda &ouml;lk\u0259d\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan m&uuml;xt\u0259lif adda v\u0259 &ccedil;e\u015fidd\u0259 m\u0259hsullar istehsal olunur. Son zamanlar kolbasa v\u0259 sosisl\u0259rin halal olub-olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;xt\u0259lif ziddiyy\u0259tli fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilir. Bel\u0259 ki, halal kolbasa v\u0259 sosisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 laz\u0131m olan \u0259tin haradan g\u0259tirilm\u0259si, Az\u0259rbaycanda bu standartlara uy\u011fun f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259rin olub-olmamas\u0131 \u0259hali aras\u0131nda m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259nada \u015f&uuml;bh\u0259 v\u0259 &ccedil;a\u015fq\u0131nl\u0131q yarad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ekspert-auditorlar Az\u0259rbaycana \u0259t ixrac ed\u0259n &ouml;lk\u0259l\u0259r\u0259 ezam olunurlar<\/strong><\/p>\n<p>Standartla\u015fd\u0131rma, Metrologiya v\u0259 Patent &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Komit\u0259sinin (SMPDK) \u0130ctimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f&ouml;b\u0259sinin m&uuml;diri Fazil Tal\u0131bl\u0131 &ldquo;Report&rdquo;a bildirib ki, qurum yan\u0131nda D&ouml;vl\u0259t Akkreditasiya Xidm\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n akkreditasiya olunmu\u015f halal m\u0259hsullar\u0131n sertifikatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;zr\u0259 orqan &ldquo;AzeSERT HALAL&rdquo; MMC-nin ekspert-auditorlar\u0131 Az\u0259rbaycana \u0259t ixrac ed\u0259n &ouml;lk\u0259l\u0259r\u0259 ezam olunurlar: &ldquo;Xarici \u015firk\u0259tl\u0259rin bir &ccedil;oxunda istehsalata bax\u0131\u015f ke&ccedil;irilir, halal m\u0259hsul istehsal\u0131 qaydalar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rinin yerin\u0259 yetirilm\u0259sini, k\u0259sim sexl\u0259rinin v\u0259 i\u015f&ccedil;il\u0259rin &ldquo;Halal&rdquo; standartlar\u0131n\u0131n g&ouml;st\u0259ricil\u0259rin\u0259 uy\u011funlu\u011fu t\u0259fti\u015f edilir. M&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda dol\u011fun informasiya \u0259ld\u0259 edildikd\u0259n sonra istifad\u0259 olunan avadanl\u0131qlara, laboratoriyalara texniki bax\u0131\u015f ke&ccedil;irilir.<\/p>\n<p>Daha sonra texnoloji prosesi tam izl\u0259dikd\u0259n, \u015firk\u0259tl\u0259rin &ldquo;Halal&rdquo;, ISO 22000, baytarl\u0131q sertifikatlar\u0131n\u0131n m&ouml;vcudlu\u011funa tam \u0259min olduqdan sonra h\u0259min \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n &ouml;lk\u0259miz\u0259 idxal\u0131na m&uuml;sb\u0259t r\u0259y verilir&rdquo;.<\/p>\n<p>Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, Az\u0259rbaycan m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259ri istehsal etdikl\u0259ri m\u0259hsullara &ldquo;Halal&rdquo; sertifikat\u0131 almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n D&ouml;vl\u0259t Akkreditasiya Xidm\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n akkreditasiya olunmu\u015f halal m\u0259hsullar\u0131n sertifikatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;zr\u0259 orqan &ldquo;AzeSERT HALAL&rdquo; MMC-y\u0259 m&uuml;raci\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r:<\/p>\n<p>&ldquo;\u015eirk\u0259t h\u0259min qurumdan m&uuml;\u0259ssis\u0259y\u0259 ezam olunan ekspert qrupuna istehsalat\u0131n inspeksiyas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u015f\u0259rait yaratmal\u0131d\u0131r. Bununla bel\u0259, onlar istehsal etdikl\u0259ri m\u0259hsullar\u0131n normativ s\u0259n\u0259dl\u0259rini, uy\u011funluq, baytarl\u0131q v\u0259 gigiyenik sertifikatlar\u0131, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n xammal, qabla\u015fd\u0131rma v\u0259 k&ouml;m\u0259k&ccedil;i materiallar\u0131n halal olmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259n keyfiyy\u0259t s\u0259n\u0259dl\u0259rini t\u0259qdim etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Ekspert qrupu istehsal prosesini tamamil\u0259 t\u0259fti\u015f etdikd\u0259n, avadanl\u0131qlara texniki bax\u0131\u015f ke&ccedil;irdikd\u0259n, m\u0259hsullar\u0131n AZS 731-1-2015 (O\u0130C\/SM\u0130\u0130C 1:2011) &ldquo;Halal Qida&rdquo; D&ouml;vl\u0259t Standart\u0131 &Uuml;mumi t\u0259l\u0259bl\u0259r&rdquo;, AZS 386-2012 &#8211; &ldquo;Halal&rdquo; termininin istifad\u0259si &uuml;zr\u0259 &uuml;mumi qaydalara, S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin 25\u2116-li, 30.04.2010-cu il tarixli &ldquo;Qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyin\u0259 v\u0259 d\u0259y\u0259rliliyin\u0259 gigiyenik t\u0259l\u0259bl\u0259r, sanitar-epidemioloji qaydalar v\u0259 normativl\u0259rin t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda&rdquo; q\u0259rar\u0131na uy\u011funlu\u011funa \u0259min olduqdan, akkreditasiya olunmu\u015f laboratoriyada apar\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hsul s\u0131naqlar\u0131n\u0131n m&uuml;sb\u0259t n\u0259tic\u0259sini \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra m&uuml;\u0259ssis\u0259y\u0259 &ldquo;Halal&rdquo; sertifikat\u0131n verilib-verilm\u0259m\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul olunur&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda halal m\u0259hsullar\u0131n say\u0131nda ciddi art\u0131m ola bil\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>F.Tal\u0131bl\u0131 deyib ki, Az\u0259rbaycanda bir ne&ccedil;\u0259 m&uuml;\u0259ssis\u0259 &ldquo;Halal qida&rdquo; d&ouml;vl\u0259t standart\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun m\u0259hsul istehsal etdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n &ldquo;Halal&rdquo; sertifikat\u0131 al\u0131b: &ldquo;Haz\u0131rda bir ne&ccedil;\u0259 \u015firk\u0259t d\u0259 istehsal etdikl\u0259ri m\u0259hsullar\u0131n &ldquo;Halal qida&rdquo; d&ouml;vl\u0259t standart\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 yax\u0131n zamanlarda &ldquo;Halal&rdquo; ni\u015fan\u0131 il\u0259 istehsal olunan m\u0259hsullar\u0131n say\u0131nda ciddi art\u0131m olaca\u011f\u0131 \u015f&uuml;bh\u0259sizdir&rdquo;.<\/p>\n<p>\u015e&ouml;b\u0259 m&uuml;diri vur\u011fulay\u0131b ki, h\u0259r bir m\u0259hsulun normativ s\u0259n\u0259dind\u0259 m\u0259hsulun t\u0259rkibi qeyd edilir v\u0259 istehsal prosesind\u0259 normalara m&uuml;tl\u0259q \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r: &ldquo;Normativ s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 markalanman\u0131n apar\u0131lmas\u0131 qaydalar\u0131 \u0259ks olunur.<\/p>\n<p>&ldquo;\u0130stehlak&ccedil;\u0131lar\u0131n h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n m&uuml;dafi\u0259si haqq\u0131nda&rdquo; qanunun 13-c&uuml; madd\u0259sind\u0259 d\u0259 istehsal&ccedil;\u0131n\u0131n istehsal etdiyi m\u0259hsulun &uuml;z\u0259rind\u0259 m\u0259hsul v\u0259 onun t\u0259rkibi bar\u0259d\u0259 dol\u011fun m\u0259lumat g&ouml;st\u0259rm\u0259sinin vacibliyi qeyd edilib. &ldquo;Halal qida&rdquo; m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n &ldquo;Halal&rdquo; ni\u015fanl\u0131 kolbasalar\u0131n istehsal\u0131 zaman\u0131 donuz piyind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131na yol verilmir.<\/p>\n<p>H\u0259r bir m\u0259hsulun saxlama m&uuml;dd\u0259ti, \u015f\u0259raiti v\u0259 s. g&ouml;st\u0259ricil\u0259ri var, donuz piyinin vurulub-vurulmamas\u0131n\u0131n m\u0259hsulun tez xarab olmas\u0131na aidiyy\u0259ti yoxdur.<\/p>\n<p>\u0130stehsal prosesi t\u0259fti\u015f olunark\u0259n h\u0259r hans\u0131 m&uuml;\u0259ssis\u0259d\u0259 donuz piyind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edil\u0259rs\u0259, h\u0259min \u015firk\u0259tin &ldquo;Halal&rdquo; uy\u011funluq sertifikat\u0131 l\u0259\u011fv olunacaq v\u0259 m&uuml;\u0259ssis\u0259 haqq\u0131nda inzibati t\u0259dbirl\u0259rin g&ouml;r&uuml;lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;vafiq orqanlara m&uuml;raci\u0259t edil\u0259c\u0259k&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Heyvan\u0131 k\u0259s\u0259n insan m&uuml;tl\u0259q m&uuml;s\u0259lman olmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lahiyyat&ccedil;\u0131 Ceyhun \u015e&uuml;k&uuml;rov bildirib ki, \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n halal olmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259tind\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 \u015f\u0259rt qoyulub: &ldquo;Bu \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n \u0259n \u0259sas\u0131 heyvan\u0131n k\u0259silm\u0259 qaydalar\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, heyvan\u0131 k\u0259s\u0259n insan m&uuml;tl\u0259q m&uuml;s\u0259lman olmal\u0131d\u0131r. Heyvan &uuml;z&uuml; qibl\u0259y\u0259 &ldquo;bismillah&rdquo; dey\u0259r\u0259k, bo\u011faz nahiy\u0259sind\u0259n k\u0259sil\u0259r\u0259k qan\u0131 ax\u0131d\u0131ld\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 halal say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Le\u015f, donuz \u0259ti, Allahdan ba\u015fqas\u0131n\u0131n ad\u0131 il\u0259 k\u0259silmi\u015f, bo\u011fulmu\u015f, d&ouml;y&uuml;l&uuml;b &ouml;ld&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f, h&uuml;nd&uuml;r bir yerd\u0259n y\u0131x\u0131l\u0131b g\u0259b\u0259rmi\u015f, buynuzlan\u0131b &ouml;ld&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f, y\u0131rt\u0131c\u0131 heyvan t\u0259r\u0259find\u0259n par&ccedil;alan\u0131b yeyilmi\u015f, can\u0131 &ccedil;\u0131xmam\u0131\u015f k\u0259sil\u0259n heyvanlar haram say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ancaq z\u0259ruriyy\u0259t haram\u0131 din\u0259 g&ouml;r\u0259 n\u0259 g&uuml;nah, n\u0259 d\u0259 savab olan i\u015fl\u0259r hal\u0131na g\u0259tirir. Dinimizd\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t yoxdur.<\/p>\n<p>&Ccedil;&uuml;nki islamiyy\u0259t insana \u0259ziyy\u0259t verm\u0259y\u0259n bir dindir. Bir insan &ouml;z&uuml;nd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 haram olan bir \u015fey yem\u0259y\u0259 v\u0259 yaxud el\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur qalarsa, halal say\u0131lmasa da &ouml;z ehtiyac\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r haram \u015feyl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Bu, g&uuml;nah olmaz&rdquo;.<\/p>\n<p>Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, m&uuml;s\u0259lman \u015f\u0259xs kolbasa v\u0259 ya sosisl\u0259rin halal olmas\u0131na \u015f&uuml;bh\u0259 edirs\u0259, bu m\u0259hsullardan uzaq qalsa daha yax\u015f\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&ldquo;Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin h\u0259disl\u0259rind\u0259 qeyd edilir ki, haram v\u0259 halal b\u0259llidir. Bunlar\u0131n ortas\u0131 olanlar is\u0259 \u015f&uuml;bh\u0259lidir. B\u0259zi x&uuml;suslar var ki, insanlar\u0131n bir &ccedil;oxu bunlar\u0131n h&ouml;km&uuml;n&uuml; bilm\u0259zl\u0259r. H\u0259r kim bu \u015f&uuml;bh\u0259li \u015feyl\u0259rd\u0259n qa&ccedil;arsa, &ouml;z dinini qorumu\u015f olar.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r bir m&uuml;s\u0259lman yediyi m\u0259hsulu istehsal ed\u0259n \u015firk\u0259t\u0259 etibar etmirs\u0259, g&uuml;v\u0259nmirs\u0259, halal olub-olmamas\u0131na \u015f&uuml;bh\u0259 edirs\u0259, onda almama\u011f\u0131 daha m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. Ancaq bildiyi, etibar etdiyi h\u0259r hans\u0131 m&uuml;\u0259ssis\u0259 varsa, ondan rahatl\u0131qla ala bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Haram yollarla halal ad\u0131 alt\u0131nda m\u0259hsul satmaq b&ouml;y&uuml;k g&uuml;nahlardan biridir<\/strong><\/p>\n<p>C.\u015e&uuml;k&uuml;rov m&uuml;salmanlar\u0131 aldadaraq haram yollarla halal ad\u0131 alt\u0131nda m\u0259hsul satma\u011f\u0131n b&ouml;y&uuml;k g&uuml;nahlardan biri oldu\u011funu s&ouml;yl\u0259yib: &ldquo;Bu c&uuml;r insanlar\u0131 \u015feytan aldad\u0131r, n\u0259fsl\u0259rin\u0259 qul olurlar. M&uuml;s\u0259lman olan \u015f\u0259xsin haram buyurulmu\u015f \u015feyl\u0259ri halal ad\u0131 il\u0259 istehsal edib, tan\u0131tmas\u0131 dinimiz\u0259 g&ouml;r\u0259 g&uuml;nah \u0259m\u0259l say\u0131l\u0131r. Bu i\u015fi g&ouml;r\u0259nl\u0259r hiyl\u0259 yolu il\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri qazanc\u0131n sahibi olmurlar. N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u0259 Allah bel\u0259 insanlardan &ouml;z b\u0259r\u0259k\u0259tini g&ouml;t&uuml;r&uuml;r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Se&ccedil;im ed\u0259rk\u0259n inand\u0131\u011f\u0131m m&uuml;\u0259ssis\u0259nin m\u0259hsullar\u0131n\u0131 al\u0131ram<\/strong><\/p>\n<p>Al\u0131c\u0131 C\u0259f\u0259r H&uuml;seynov kolbasa v\u0259 sosisl\u0259ri alan zaman halal olub-olmamas\u0131n\u0131 bilm\u0259kd\u0259 &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kdiyini qeyd edib: &ldquo;Marketl\u0259rd\u0259 halal ad\u0131 il\u0259 sat\u0131lan \u0259t m\u0259hsullar\u0131 &ccedil;oxdur.<\/p>\n<p>Lakin bu ada aldanmaq da olmaz. Se&ccedil;im ed\u0259rk\u0259n inand\u0131\u011f\u0131m m&uuml;\u0259ssis\u0259nin m\u0259hsullar\u0131n\u0131 al\u0131ram. M&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r toyuq kolbasalar\u0131na &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verir\u0259m&rdquo;.<\/p>\n<p>M&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sat\u0131c\u0131lar\u0131n fikirl\u0259rini is\u0259 &ouml;yr\u0259nm\u0259k m&uuml;mk&uuml;n olmad\u0131, onlar bununla ba\u011fl\u0131 suallar\u0131m\u0131z\u0131 cavabland\u0131rmaqdan imtina etdil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda kolbasa v\u0259 sosisl\u0259r &ccedil;ox istehlak olunan delikatesl\u0259rd\u0259ndir. Haz\u0131rda &ouml;lk\u0259d\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan m&uuml;xt\u0259lif adda v\u0259 &ccedil;e\u015fidd\u0259 m\u0259hsullar istehsal olunur. Son zamanlar kolbasa v\u0259 sosisl\u0259rin halal olub-olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;xt\u0259lif&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-45169","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olkeici"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45169"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45169\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}